II FZ 32/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 31 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Op 318/21 odrzucające skargę kasacyjną P. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 30 kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. z tytułu zbycia nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie 1. Zaskarżonym postanowieniem z 31 stycznia 2022 r., I SA/Op 318/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę kasacyjną P.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 30 kwietnia 2021 r. w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. z tytułu zbycia nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie spełnia wymogów z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a.") i okoliczność następczego usunięcia przez pełnomocnika skarżącego wad formalnych skargi kasacyjnej, jakimi była ona obarczona w dacie jej złożenia, dokonane już po upływie ustawowego terminu z art. 177 § 1 p.p.s.a., nie może być uznane za konwalidację wcześniejszej wadliwości formalnej złożonego środka zaskarżenia. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł o jego uchylenie w całości i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 178 w zw. z art. 176 §1 w zw. z art. 177 §1 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż strona w ustawowym terminie do złożenia skargi kasacyjnej nie wskazała w złożonej skardze podstaw kasacyjnych jak również ich uzasadnienia, podczas gdy treść skargi z 14 grudnia 2021 r. zawierała przepisane prawem elementy nieusuwalne co czyni skargę prawidłową formalnie. 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 17 września 2021 r. oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 30 kwietnia 2021 r. W związku z złożonym wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w dniu 15 listopada 2021 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącego - adwokatowi M. N. odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem. W ustawowym terminie strona skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika adwokata M. N., wniosła do Sądu czterostronicowe pismo procesowe z 14 grudnia 2021 r. (nadane 15 grudnia 2021 r. w placówce pocztowej) określone jako "Skarga kasacyjna - od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17.09.2021 r., sygn. akt I SA/Op 318/21 na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dn. 30 kwietnia 2021 r., doręczona w dn. 18 maja 2021 r., znak sprawy [...], uchylającej decyzję organu I instancji w całości i odmawiającą uchylenie decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu". Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 21 grudnia 2021 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni od ich doręczenia, poprzez jej podpisanie, nadesłanie podpisanego potwierdzonego za zgodność z oryginałem odpisu nadesłanej skargi oraz złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, pod rygorem jej odrzucenia, na podstawie art. 178 i art. 176 § 2 p.p.s.a. Jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy, wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 3 stycznia 2022 r. W wyznaczonym terminie nadesłano, tym razem już 14 stronicowe pismo procesowe (oraz jego poświadczony odpis) określone ponownie jako "Skarga kasacyjna - od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17.09.2021 r., sygn. akt I SA/Op 318/21 na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dn. 30 kwietnia 2021 r., doręczona w dn. 18 maja 2021 r., znak sprawy [...], uchylającej decyzję organu I instancji w całości i odmawiającą uchylenie decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu" i podpisane przez pełnomocnika na ostatniej jego stronie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem odwoławczym. Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2. naruszeniu przepisów postępowania jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl natomiast art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy przy tym rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które - zdaniem podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych polega zatem na wskazaniu konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu (ewentualnie innych jednostek redakcyjnych) oraz wyjaśnieniu, na czym to naruszenie polegało. Z treści art. 177a w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika natomiast, że przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie są elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej i ich brak skutkuje jej odrzuceniem. W doktrynie wskazuje się, że rygoryzm w tym zakresie wydaje się uzasadniony wysokim stopniem formalizacji skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, służącym precyzyjnemu ustaleniu zakresu sprawy przedstawianej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do rozpoznania (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2016 r., str. 796). Stosownie bowiem do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej, zaś z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniesiona niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnienia. Podkreślić trzeba, że związanie granicami skargi kasacyjnej, o którym mówi art. 183 § 1 p.p.s.a., oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma ani uprawnienia, ani obowiązku uzupełniania, poprawiania czy interpretowania skargi kasacyjnej, zatem przytoczenie podstaw i ich uzasadnienie musi być tak uczynione, aby bez dokonywania ww. czynności Naczelny Sąd Administracyjny mógł mieć pewność co do tego, które przepisy zostały wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone i jakie jest ich uzasadnienie. Reasumując należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach kasacji. Władny jest zatem badać sprawę tylko z punktu widzenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia. Z powyższego wynika, że brak elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej uniemożliwia jej rozpoznanie. Sąd nie może domyślać się intencji autora skargi kasacyjnej, ani wnioskować czego strona skarżąca oczekuje, żądając rozstrzygnięcia. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych, gdyż nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków. Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że skarżący działając poprzez swojego pełnomocnika wniósł czterostronicowe pismo procesowe zatytułowane "Skarga kasacyjna - od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17.09.2021 r., sygn. akt I SA/Op 318/21 na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dn. 30 kwietnia 2021 r., doręczona w dn. 18 maja 2021 r., znak sprawy [...], uchylającej decyzję organu I instancji w całości i odmawiającą uchylenie decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu". W treści złożonego pisma działający w imieniu skarżącego jego pełnomocnik, na podstawie art. 173 p.p.s.a. zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu oddalający skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu Pismo to datowane na dzień 14 grudnia 2021 r. zostało nadane w placówce pocztowej w C. 15 grudnia 2021 r., a zatem przed upływem 30-dniowego ustawowego terminu, przewidzianego dla dokonania tej czynności. Ponieważ wyżej wskazana skarga kasacyjna złożona do Sądu I instancji w ustawowym terminie zawierała usuwalne braki formalne, w tym też zakresie wskazanym zarządzeniem przewodniczącego wydziału Sądu z dnia 21 grudnia 2021 r., którym strona skarżąca została wezwana do ich uzupełnienia, w terminie 7 dni od ich doręczenia. W zarządzeniu tym wskazano jednakże na wyraźnie konkretnie określone i usuwalne w trybie określonym w art. 49 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a, braki formalne wniesionej już i znajdującej się w aktach sądowych skargi kasacyjnej. Dlatego też wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej dotyczyło wyłącznie kwestii jej podpisania, nadesłania podpisanego, potwierdzonego za zgodność z oryginałem odpisu nadesłanej skargi kasacyjnej oraz złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Wezwaniu temu nadano rygor odrzucenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.p.s.a., w sytuacji nieuzupełnienia tych konkretnie wskazanych braków formalnych w wyznaczonym terminie. W zakreślonym terminie pełnomocnik nadesłał tym razem już 14 stronicowe pismo procesowe (oraz jego poświadczony odpis) określone ponownie jako skarga kasacyjna od wyroku WSA w Opolu z dnia 17 września 2021 r. i podpisane przez pełnomocnika na ostatniej jego stronie. Przesłane zatem Sądowi jako wykonanie wezwania do podpisania skargi i złożenia jej odpisu podpisanego i poświadczonego za zgodność z oryginałem, pismo procesowe pełnomocnika nadesłane w dniu 13 stycznia 2022 r. nie było tożsame w swojej treści z tym, które złożone zostało pierwotnie do akt sprawy 15 grudnia 2021 r., to jest w ustawowym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej Z tych też względów należy uznać, że skarga kasacyjna wniesiona przez stronę skarżącą w przedmiotowej sprawie nie spełnia przesłanek określonych w p.p.s.a. i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu prawidłowo ją odrzucił. Na marginesie niniejszych rozważań, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, iż posiada z urzędu wiedzę, że analogiczna sytuacja miała miejsce w odniesieniu do tego samego pełnomocnika w sprawie toczącej się przed tutejszym Sądem pod sygn. akt I GZ 125/19, który postanowieniem z 9 maja 2019 r. oddali zażalenie. Przedstawioną w postanowieniu argumentację Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela i przyjmuje za własną . Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.