II SA/Ke 423/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy Fałków na akt Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 10 lutego 2021 r. znak: SKO.OŚ-60/283/8/2021 w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu o właściwość p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Pismem z dnia 10 lutego 2021 r. znak: SKO.OŚ-60/283/8/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej SKO), po zapoznaniu się z wnioskiem Starosty Koneckiego o rozstrzygnięcie sporu negatywnego o właściwość pomiędzy nim a Wójtem Gminy Fałków w sprawie z wniosku Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Kielcach znak: IK.703.0.136.177.2020.WN z dnia 18 sierpnia 2020 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie art. 26a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797 ze zm.) w celu niezwłocznego usunięcia odpadów, które stanowią zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska, zlokalizowanych w Fałkowie przy ul. Pląskowickiej 89, na działkach nieobjętych cofniętym pozwoleniem zintegrowanym, wskazało Wójta Gminy Fałków jako organ właściwy do prowadzenia postępowania z ww. wniosku Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Kielcach. W podstawie prawnej powołano art. 22 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 1 K.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na ww. pismo złożył Wójt Gminy Fałków, podnosząc szereg merytorycznych zarzutów. Uzasadniając właściwość Sądu do rozpoznania skargi wskazał, że podstawę takiej kontroli stanowi przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie można bowiem pozbawiać strony prawa do wykazania swych racji przed niezależnym sądem. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej odrzucenie, argumentując że niniejsza sprawa pozostaje poza zakresem kognicji sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Zakres kontroli działalności administracji publicznej, wykonywanej przez sądy administracyjne wyznacza art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne są właściwe do orzekania w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. W niniejszej sprawie Wójt Gminy Fałków przedmiotem zaskarżenia uczynił akt (pismo) SKO, w którym – na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 17 pkt 1 K.p.a. – wskazano Wójta Gminy Fałków jako organ właściwy do prowadzenia postępowania z wniosku Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Kielcach o wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie art. 26a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797 ze zm.) w celu niezwłocznego usunięcia odpadów, które stanowią zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska, zlokalizowanych w Fałkowie przy ul. Pląskowickiej 89, na działkach nieobjętych cofniętym pozwoleniem zintegrowanym. Podstawą powyższego rozstrzygnięcia był zatem przepis art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a., który normuje kwestię rozstrzygania sporów o właściwość między organami. Jak się podkreśla, postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia sporu o właściwość nie jest postępowaniem administracyjnym. Spór o właściwość jest wewnętrzną sprawą administracji publicznej, nie podlegającą kontroli za pomocą środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, jak też sądowoadministracyjnym. Rozstrzygnięcie tego sporu następuje w formie aktu administracyjnego, ale nie w formach przewidzianych w postępowaniu administracyjnym tj. decyzji czy postanowienia (por. postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. I OSK 2722/16). Zarówno w orzecznictwie, jak i literaturze przedmiotu ukształtował się pogląd, że rozstrzygnięcia organów administracyjnych wydane na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a. i dotyczące sporów o właściwość, nie podlegają kontroli sądów administracyjnych (postanowienie NSA z dnia 28 marca 1991 r. sygn. akt SA/Lu 218/91, postanowienie WSA we Wrocławiu z 16 października 2019 r., sygn. IV SA/Wr 384/19, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2015 r., sygn. VII SA/Wa 1184/15, por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2009, s. 129-130). Rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego nie stanowi również – wbrew twierdzeniu strony skarżącej – określonego w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. innego niż decyzja lub postanowienie aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. Rozstrzygnięcie w trybie art. 22 § 1 K.p.a. określa jedynie podmiotowy element stosunku administracyjnego przez wskazanie właściwego organu, nie określa natomiast treści aktu jaki wyda ten organ w sprawie administracyjnej. Dopiero to rozstrzygnięcie będzie dotyczyć bezpośrednio praw i obowiązków strony postępowania i jako takie podlegać kontroli sądu administracyjnego (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 24 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 814/19). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do jej rozpoznania.