III FSK 99/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-04-06
Skład orzekający: Dominik Gajewski, Tomasz Zborzyński, Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania podatkowego w sprawie zwrotu nadpłaty wyłącza obowiązek organu dokonania zwrotu nadpłaty w trybie czynności materialno-technicznej?Ratio decidendi
Wszczęcie postępowania podatkowego w sprawie zwrotu nadpłaty nie wyłącza obowiązku organu dokonania zwrotu nadpłaty w trybie czynności materialno-technicznej wynikającego z ostatecznych decyzji organów podatkowych. Bezczynność organu w tym zakresie może być stwierdzona i skutkować zastosowaniem środków prawnych przewidzianych w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
S. S.A. z siedzibą w B. domagała się zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2005-2010 wraz z oprocentowaniem od Wójta Gminy Gaszowice. Organ wszczął postępowanie podatkowe w tej sprawie, jednak nie dokonał zwrotu nadpłaty w trybie czynności materialno-technicznej. Spółka złożyła skargę na bezczynność organu, którą WSA w Gliwicach uwzględnił, stwierdzając bezczynność i zobowiązując organ do zwrotu nadpłaty.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Wójta Gminy Gaszowice i zasądził od organu na rzecz S. S.A. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Alicja Polańska, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Wójta Gminy Gaszowice od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 września 2021 r. sygn. akt I SAB/Gl 11/21 w sprawie ze skargi S. S.A. z siedzibą w B. na bezczynność Wójta Gminy Gaszowice w przedmiocie bezczynność organu w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2005-2010 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Wójta Gminy Gaszowice na rzecz S. S.A. z siedzibą w B. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Sygnatura akt III FSK 99/22
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę Spółki Akcyjnej S. z siedzibą w B. i stwierdził, że Wójt Gminy Gaszowice dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa w sprawie zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem w podatku od nieruchomości za lata 2005-2010, zobowiązał Wójta Gminy Gaszowice do zwrotu wymienionej nadpłaty w terminie 30 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, zasądził od Wójta Gminy Gaszowice na rzecz S. S.A. kwotę 1.000 zł tytułem sumy pieniężnej oraz obciążył Wójta Gminy Gaszowice kosztami postępowania; w pozostałym zakresie skargę oddalił.
W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej Wójt Gminy Gaszowice wniósł o jego uchylenie w zakresie punktów: 1, 2, 3 i 5 (a więc w zakresie rozstrzygnięć dla niego niekorzystnych) i o przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, a ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: P.p.s.a.) zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a to:
1. art. 141 § 4 zd. pierwsze P.p.s.a. przez brak przedstawienia w zaskarżonym wyroku stanu sprawy odnoście stanowiska Wójta Gminy Gaszowice zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie, w jakim Wójt Gminy Gaszowice w stanowisku tym podniósł, że:
- obecnie brak jest prawnej możliwości zwrotu nadpłaty w trybie czynności materialno-technicznej, gdyż w sprawie prowadzone jest postępowanie podatkowe wszczęte postanowieniem z dnia 15.04.2019 r.,
- prawomocnym wyrokiem z dnia 27.01.2021 r. (I SA/Gl 1174/20), wydanym w prowadzonym przez Wójta Gminy Gaszowice postępowaniu podatkowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przesądził, że w sprawie doszło do wszczęcia postępowania głównego (podatkowego) w przedmiocie zwrotu nadpłaty i oprocentowania w podatku za rok 2009 i 2010 oraz w przedmiocie uprawnienia skarżącej do otrzymania zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata: 2005, 2006, 2007 i 2008;
2. art. 141 § 4 zd. pierwsze P.p.s.a. przez posłużenie się w części zważającej uzasadnienia wyroku argumentacją przedstawioną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17.02.2020 r. (I SA/Gl 4/19), które nie odnosi się do stanu sprawy i stanowiska Wójta Gminy Gaszowice przedstawionego w części historycznej uzasadnienia;
3. art. 141 § 4 zd. pierwsze w związku z art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 149 § 1 P.p.s.a. przez nierozpoznanie istoty niniejszej sprawy – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zamiast rozpoznać sprawę dotyczącą bezczynności w zakresie zwrotu nadpłaty w trybie czynności materialno-technicznej, rozpoznał skargę na bezczynność w zakresie prowadzonego postępowania podatkowego;
4. art. 153 w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 1000, dalej: O.p.) przez pominięcie, że w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27.01.2021 r. (I SA/Gl 1174/20) zostało przesądzone, że niewątpliwie w niniejszej sprawie doszło do wszczęcia postępowania głównego (podatkowego – dotyczącego zwrotu nadpłaty i oprocentowania) na mocy art. 165 O.p., wobec wydania w tym przedmiocie postanowienia przez organ pierwszej instancji, to jest postanowienia Wójta z dnia 15.04.2019 r. o wszczęciu postępowania:
- w przedmiocie zwrotu nadpłaty i oprocentowania w podatku od nieruchomości za rok 2009 i 2010,
- w przedmiocie uprawnienia B. do otrzymania zwrotu nadpłat w podatku od nieruchomości za rok 2005, 2006, 2007 i 2008, który został zapłacony przez A.S.A. i wspólnego ich prowadzenia i rozpoznania,
w związku z czym Wójt Gminy Gaszowice nie może w drodze czynności materialno-technicznej dokonać zwrotu nadpłat wraz z oprocentowaniem, które stanowią przedmiot będącego w toku postępowania podatkowego;
5. art. 134 § 1 w związku z art. 52 § 2 i art. 53 § 2b P.p.s.a. przez przekroczenie granic sprawy i orzeczenie w zakresie bezczynności organu w prowadzeniu postępowania podatkowego wszczętego postanowieniem z dnia 15.04.2019 r., a nie w przedmiocie bezczynności co do realizacji czynności materialno-technicznej;
6. art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. i art. 77 § 1 pkt 1 O.p. przez uwzględnienie skargi na bezczynność i zobowiązanie organu do zwrotu nadpłaty w terminie 30 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, podczas gdy organ nie uchybił terminowi zwrotu nadpłaty w trybie czynności materialno-technicznej, bowiem organ prowadzi postępowanie podatkowe w tym przedmiocie.
Ponadto wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to:
7. art. 77 § 1 pkt 1 w związku z art. 165 oraz art. 207 § 1 i § 2 O.p. przez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy w przedmiocie zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem tuczy się postępowanie podatkowe;
8. art. 149 § 1a przez stwierdzenie bezczynności organu w zwrocie nadpłaty w trybie czynności materialno-technicznej z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy organ prowadzi postępowanie podatkowe w tym zakresie;
9. art. 149 § 2 P.p.s.a. przez zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kwoty 1.000 zł tytułem sumy pieniężnej w sytuacji, gdy do bezczynności w zakresie zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem w trybie czynności materialno-technicznej w ogóle nie doszło.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca Spółka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W piśmie procesowym z dnia 29.03.2022 r. Wójt Gminy Gaszowice podtrzymał w całości wnioski i wywody skargi kasacyjnej.
Również w pismach procesowych z dnia 4.04.2022 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska procesowe, przy czym Wójt Gminy Gaszowice wskazał na rozbieżność pomiędzy treścią ponaglenia oraz treścią skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy przypomnieć, że nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2005-2009 wystąpiły na skutek uiszczenia przez podatnika (K. S.A. w K.) podatków w wysokościach określonych decyzjami Wójta Gminy Gaszowice z dnia 16.03.2009 r., a następnie – po wyeliminowaniu tych decyzji z obrotu prawnego - wydania przez Wójta Gminy Gaszowice w dniach: 22. i 23.06.2015 r. oraz 6.08.2015 r. ostatecznych decyzji, określających te zobowiązania podatkowe w niższej wysokości. Nadpłaty te zostały przez Wójta Gminy Gaszowice zwrócone, ale bez należnego oprocentowania; Wójt Gminy Gaszowice wydał w tym przedmiocie stosowne decyzje, które zostały jednak uchylone ostatecznymi decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 23.01.2019 r., których adresatem była już skarżąca S. S.A. jako następca prawny K. S.A.
Wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości za lata 2009 i 2010 Wójt Gminy Gaszowice kwestionując prawidłowość złożonych przez podatnika deklaracji podatkowych określił w decyzjach – odpowiednio – z dnia 9.12.2014 r. i 3.06.2015 r., wynikające z tych decyzji zaległości podatkowe wraz z odsetkami zostały przez podatnika uiszczone, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach ostatecznymi decyzjami – odpowiednio - z dnia 30.09.2016 r. i 28.09.2016 r. wymienione decyzje Wójta Gminy Gaszowice uchyliło w całości i umorzyło postępowania w sprawie wysokości zobowiązań podatkowych za te lata.
Wobec niedokonania z urzędu zwrotu tych nadpłat wraz z oprocentowaniem przez Wójta Gminy Gaszowice skarżąca jako następca prawny K. S.A. dnia 7.02.2019 r. wystąpiła o ich zwrot. Wójt Gminy Gaszowice kwestionując następstwo prawne skarżącej dnia 15.04.2019 r. z urzędu wszczął postępowanie podatkowe "w sprawie zwrotu nadpłaty i oprocentowania w podatku od nieruchomości za lata 2005-2010" oraz "w przedmiocie uprawnienia skarżącej do otrzymania zwrotu nadpłaty", a następnie postanowieniem z dnia 27.09.2019 r. postępowanie to zawiesił do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny kwestii następstwa prawnego skarżącej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia 14.02.2020 r. uchyliło postanowienie Wójta Gminy Gaszowice o zawieszeniu postępowania, ale Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 27.01.2021 r. (I SA/Gl 1174/20) postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylił, uznając, że wadliwie odnosi się ono do bezprzedmiotowości postępowania głównego jako wszczętego w sprawie, która winna być zakończona czynnością materialno-techniczną, gdyż ocena taka może być wyrażona dopiero w rozstrzygnięciu kończącym to postępowanie; tym samym podatkowy organ odwoławczy powinien ograniczyć się do oceny wystąpienia przesłanki uzasadniającej zawieszenie tego postępowania. Zarazem, odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.10.2019 r. (II FSK 1580/19), Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nadpłata podatku regulowana jest przepisami Ordynacji podatkowej, toteż zagadnienie to należy do jurysdykcji sądów administracyjnych, w związku z czym wniesienie w takiej sprawie powództwa do sądu powszechnego nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy podatkowej.
Przypomnienie dotychczasowego przebiegu postępowania jest konieczne ze względu na treść zarzutów skargi kasacyjnej, które wydają się abstrahować od okoliczności, że w postępowaniu podatkowym w sposób ostateczny rozstrzygnięta jest już zarówno kwestia istnienia nadpłat, jak i obowiązku ich zwrotu wraz z oprocentowaniem (z uwzględnieniem należnego podatnikowi oprocentowania). Jakkolwiek wnoszący skargę kasacyjną trafnie dostrzega, że w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości sama kwota nadpłaty, a przedmiotem postępowania podatkowego mogą być inne okoliczności, w tym ustalenie następcy prawnego uprawnionego do otrzymania nadpłaty, jednocześnie pomija, że także ta kwestia została już ostatecznie rozstrzygnięta przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w wymienionych wyżej decyzjach. Prawnopodatkowe następstwo skarżącej S. S.A. po K. S.A. jest przy tym jednolicie uznawane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, czego egzemplifikacją są wyroki tego Sądu: z dnia 23.10.2019 r. (II FSK 1580/19), z dnia 25.08.2021 r. (III FSK 3881/21), czy z dnia 26.10.2021 r. (III FSK 2295, 2370 i 2371/21); jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej oraz z treści wniesionego w toku postępowania kasacyjnego pisma procesowego, judykaty te Wójtowi Gminy Gaszowice są znane. Nie stanowi natomiast właściwej drogi prawnej do zakwestionowania stwierdzonego judykacyjnie następstwa prawnopodatkowego odmowa wykonania w formie czynności materialno-technicznej obowiązku wynikającego z ostatecznych rozstrzygnięć organów podatkowych, także z powołaniem się na wszczęcie kolejnych postępowań podatkowych w sprawach już rozstrzygniętych. Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnoszące się do przeciwdziałania bezczynności organów administracji publicznej lub przewlekaniu przez te organy prowadzonych postępowań, mogą mieć zastosowanie do takich właśnie sytuacji.
Odnosząc się do zarzutów, podniesionych w skardze kasacyjnej, należy w pierwszym rzędzie stwierdzić, ze niezasadny jest zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 141 § 4 zd. pierwsze P.p.s.a. – zarówno samodzielnie, jak i w powiązaniu z art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 149 § 1 P.p.s.a.
Ocena twierdzenia wnoszącego skargę kasacyjną Wójta Gminy Gaszowice co do braku prawnej możliwości zwrotu nadpłaty w trybie czynności materialno-technicznej ze względu na wszczęcie przez tegoż Wójta postępowania "w sprawie zwrotu nadpłaty i oprocentowania w podatku od nieruchomości za lata 2005-2010" oraz "w przedmiocie uprawnienia skarżącej do otrzymania zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata: 2005, 2006, 2007 i 2008", stanowi kanwę istotnej części rozważań zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (zwłaszcza na s. 18-21). Nie można więc zasadnie twierdzić, że stanowisko organu podatkowego nie zostało przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dostrzeżone i rozważone, co niweczy zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. ze względu na rzekomy brak tego elementu uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Powinno być przy tym oczywiste, że ocena zarzutu lub argumentu strony przez sąd administracyjny nie może być utożsamiana z podzieleniem tego zarzutu lub argumentu. Dlatego też argument o braku możliwości zwrotu nadpłaty w trybie czynności materialno-technicznej ze względów prawnych, to jest z uwagi na toczące się w tym przedmiocie postępowanie podatkowe, może być przez sąd oceniony jako bezzasadny, co nie oznacza jego pominięcia. Podobnie jako chybione może zostać ocenione twierdzenie organu podatkowego, że kwestionowana powinna być przez podatnika przewlekłość postępowania podatkowego, a nie bezczynność w zakresie przeprowadzenia czynności materialno-technicznej, skoro przemawia za tym konstatacja, że wszczęcie tego postępowania ani nie ma wpływu na obowiązek organu, z którego organ ten winien się wywiązać dokonując czynności materialno-technicznej, ani nie powoduje, że dokonanie tej czynności byłoby bezprawne. Skoro zatem o tym, że Wójt Gminy Gaszowice winien zwrócić skarżącej, jako następcy prawnemu spółki pierwotnie będącej podatnikiem, nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2005-2010, rozstrzygają ostateczne decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, wszczęte później w tej samej sprawie postępowanie podatkowe nie tylko nie wyłącza obowiązku wykonania przez ten organ ciążącego na nim obowiązku w formie czynności materialno-technicznej, ale stanowi asumpt do zastosowania przez sąd administracyjny przewidzianych prawem środków przynaglających.
Co się tyczy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnoszący skargę kasacyjną zdaje się pomijać, że Sąd nie tylko stwierdził, że doszło do wszczęcia postępowania podatkowego, ale także, że postępowanie nakierowane na próbę uzyskania rozstrzygnięcia sądu powszechnego w sprawie należącej do kognicji sądów administracyjnych nie może mieć znaczenia dla sprawy podatkowej. Dostrzeżenie przez ten Sąd, że zaskarżone rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie odnosi się w istocie do zagadnienia wpadkowego (zawieszenia postępowania), ale wskazuje na bezprzedmiotowość postępowania głównego (podatkowego), nie wyklucza oceny, że wszczęcie tego postępowania w istocie nie rzutuje na powinność zwrotu nadpłaty w trybie czynności materialno-technicznej.
Posłużenie się w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego argumentacją przedstawioną w innym wyroku sądu administracyjnego nie stanowi o formalnej wadliwości uzasadnienia (w rozumieniu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.); istotna jest trafność argumentacji. Wymaga podkreślenia, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny dostrzegł problem pozorności postępowania administracyjnego wszczętego i prowadzonego przez Wójta Gminy Gaszowice w sprawach wcześniej już ostatecznie rozstrzygniętych; elementem tej pozorności jest zawieszanie tego postępowania (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nawiązał tu do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5.10.2016 r., II SA/Bd 92/16). Wiążąc ten problem z przyczyną zawieszenia postępowania wszczętego przez Wójta Gminy Gaszowice, to jest z próbą weryfikowania w postępowaniu przed sądami powszechnymi prawnopodatkowego następstwa skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przedstawił własną ocenę tej kwestii. Jej rozważenie jest uzasadnione, ponieważ rzutuje na ocenę zachowania organu podatkowego w kontekście zarzutu jego bezczynności. Wbrew zapatrywaniu wnoszącego skargę kasacyjną, okoliczność wszczęcia przez Wójta Gminy Gaszowice kolejnego postępowania podatkowego "w sprawie zwrotu nadpłaty", względnie "uprawnienia skarżącej do otrzymania tego zwrotu" w kontekście wcześniejszego rozstrzygnięcia już tych kwestii nie tylko nie stanowi argumentu za brakiem możliwości dokonania zwrotu nadpłaty w formie czynności materialno-technicznej, ale stanowi istotny argument na rzecz stwierdzenia bezczynności tego organu i to bezczynności zamierzonej. W tym kontekście poza ramami rozpoznawanej sprawy lokuje się zarzut nierozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach istoty sprawy, o czym ma świadczyć rozpoznanie skargi na bezczynność w zakresie prowadzonego postępowania podatkowego, zamiast skargi na bezczynności w zakresie zwrotu nadpłaty w trybie czynności materialno-technicznej; zarzut ten wypływa z błędnego założenia, że prowadzenie jakiegokolwiek (także bezprzedmiotowego) postępowania podatkowego niweczy możliwość stwierdzenia bezczynności organu w sprawie dokonania czynności materialno-technicznej w wykonaniu obowiązku wynikającego z zapadłych wcześniej ostatecznych rozstrzygnięć organów podatkowych.
Co się tyczy zarzutu naruszenia art. 153 w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 i § 2 O.p. przez pominięcie, że w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27.01.2021 r. (I SA/Gl 1174/20) zostało przesądzone, że w sprawie doszło do wszczęcia postępowania podatkowego, należy zauważyć, że w sprawie, której przedmiotem jest bezczynność organu podatkowego, żaden sąd administracyjny wcześniej nie orzekał. Wydając zaskarżony wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie orzekał więc w warunkach związania wyrażoną we wcześniejszym wyroku oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, o których stanowi art. 153 P.p.s.a. Wymieniony w zarzucie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27.01.2021 r. (I SA/Gl 1174/20) nie stanowił też elementu akt sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 P.p.s.a. Ponadto Sąd ten ani nie stosował, ani nie mógł stosować, nie mógł więc także naruszyć przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 207 § 1 i § 2. W każdym razie, jak już wyjaśniono, obowiązkiem Wójta było w terminach prawem przewidzianych wykonanie ostatecznych rozstrzygnięć podatkowych przez dokonanie zwrotu nadpłat w formie czynności materialno-technicznych, bez powoływania się na niezakończenie wszczętego przez siebie kolejnego postępowania w tej samej sprawie.
Z przyczyn już wcześniej omówionych jako niezasadny jawi się także zarzut naruszenia art. 134 § 1 w związku z art. 52 § 2 i art. 53 § 2b P.p.s.a. przez przekroczenie granic sprawy i orzeczenie w zakresie bezczynności organu w prowadzeniu postępowania podatkowego wszczętego postanowieniem z dnia 15.04.2019 r. Wbrew założeniu, leżącemu u podstaw tego zarzutu, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzekł o bezczynności organu w postępowaniu podatkowym, ale o bezczynności w wykonaniu czynności materialno-technicznych. Sprawa dotyczyła tej właśnie kwestii, o czym świadczy zarówno treść skargi, jak i treść wyroku.
Chybiony jest też zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. i art. 77 § 1 pkt 1 O.p. przez uwzględnienie skargi na bezczynność i zobowiązanie organu do zwrotu nadpłaty w terminie 30 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. Również ten zarzut oparty jest na błędnym założeniu, że Wójt Gminy Gaszowice nie uchybił terminowi zwrotu nadpłaty w trybie czynności materialno-technicznej, bowiem prowadzi postępowanie podatkowe w tym przedmiocie, podczas gdy wszczęcie i prowadzenie tego postępowania wobec wcześniejszego ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii następstwa prawnopodatkowego pozostaje bez wpływu na obowiązek zwrotu nadpłaty w terminie określonym przepisami Ordynacji podatkowej, a w przypadku bezczynności organu w tym zakresie – czyni zasadnym zastosowanie przez sąd administracyjny środków prawnych przewidzianych w art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 P.p.s.a., w związku z normą kompetencyjną zawartą w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Z zasadniczo tożsamych przyczyn niezasadne są także zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Również bowiem zarzut naruszenia art. 77 § 1 pkt 1 w związku z art. 165 oraz art. 207 § 1 i § 2 O.p. odwołuje się wprawdzie do błędnego zastosowania tego przepisu, ale z uwagi na okoliczność, że w przedmiocie zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem tuczy się postępowanie podatkowe. Tymczasem wszczęcie kolejnego postępowania podatkowego w tym przedmiocie nie niweczy obowiązku zwrotu nadpłaty w terminie określonym w art. 77 § 1 pkt 1 O.p., liczonym od zapadłych w sprawie ostatecznych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W tej sytuacji, wobec ignorowania przez Wójta Gminy Gaszowice ostatecznych rozstrzygnięć organu odwoławczego, nie narusza art. 149 § 1a P.p.s.a. stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach bezczynności Wójta Gminy Gaszowice w zwrocie nadpłaty w trybie czynności materialno-technicznej z rażącym naruszeniem prawa. Zasadne jest także zastosowanie w sprawie art. 149 § 2 P.p.s.a. i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej Spółki kwoty 1.000 zł tytułem sumy pieniężnej, skoro wskutek bezczynności tego organu skarżąca pozbawiona jest należnej jej nadpłaty wraz z oprocentowaniem.
Podniesiona w piśmie procesowym Wójta Gminy Gaszowice z dnia 4.04.2022 r. kwestia rozbieżności pomiędzy treścią ponaglenia i treścią skargi nie mogła zostać zbadana i oceniona przez sąd kasacyjny, ponieważ zarzut ten nie został powiązany z jakąkolwiek podstawą kasacyjną, a zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a., niezaistniałych w rozpoznawanej sprawie.
W podsumowaniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a. oraz stosowanego odpowiednio § 14 § 1 pkt 2 lit. a w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), zasądzając od organu podatkowego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 240 zł tytułem opłaty za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną przez radcę prawnego, który prowadził sprawę w pierwszej instancji.
Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w związku z ust. 1 ustawy z dnia 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1090), z uprzednim zawiadomieniem stron o możliwości dodatkowego wypowiedzenia się na piśmie, z której to możliwości strony postępowania skorzystały.
SWSA (del.) Alicja Polańska SNSA Dominik Gajewski SNSA Tomasz Zborzyński
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło