III FSK 177/22

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-05-26

Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Wojciech Stachurski, Bogusław Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedawnienie egzekwowanych należności podatkowych skutkuje przedawnieniem kosztów egzekucyjnych, a jeśli tak, to jaki przepis prawa materialnego (w tym przepisy przejściowe ustawy nowelizującej) ma zastosowanie do określenia terminu przedawnienia kosztów egzekucyjnych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przedawnienie egzekwowanego obowiązku podatkowego nie powoduje automatycznie przedawnienia kosztów egzekucyjnych, ponieważ są to odrębne zobowiązania. Sąd stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepisy PPSA, w szczególności art. 153 i 170, poprzez nieuwzględnienie wiążącej oceny prawnej zawartej w poprzednim wyroku NSA dotyczącej daty wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Ponadto, WSA nie poddał należytej kontroli wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych, w tym nie uwzględnił wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji świadczeń pieniężnych, w tym kosztów egzekucyjnych, wobec J.W. jako osoby trzeciej odpowiedzialnej za zaległości podatkowe Spółki. Po wielokrotnych postępowaniach administracyjnych i sądowych, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie postanowieniem z dnia 21 maja 2021 r. określił wysokość kosztów egzekucyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J.W. na to postanowienie. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących przedawnienia kosztów egzekucyjnych oraz naruszenie przepisów postępowania przez niewłaściwą kontrolę działalności administracji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, Protokolant Karolina Niemiec, , po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 września 2021 r. sygn. akt I SA/Lu 323/21 w sprawie ze skargi J.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 21 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Wyrokiem z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 323/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J.W. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: Dyrektor IAS lub organ odwoławczy) z dnia 21 maja 2021 r. w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny: Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. (dalej: Naczelnik US lub organ egzekucyjny) prowadził wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. obejmujących należności w podatku od towarów i usług za maj, czerwiec i lipiec 2008 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi, z tytułu orzeczonej wobec skarżącego jako osoby trzeciej odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe C. sp. z o.o. (dalej: Spółka). Zawiadomieniem z dnia 1 marca 2013 r., doręczonym pracodawcy 8 marca 2013 r., organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę w C.-D. sp. z o.o. Odpis zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych od [...] do [...] doręczono skarżącemu 7 marca 2013 r. Zawiadomieniem z dnia 25 lutego 2016 r. Naczelnik US zajął udziały posiadane przez skarżącego w Spółce. Zawiadomienie o zajęciu doręczono Spółce i skarżącemu 29 lutego 2016 r. Wnioskiem z dnia 6 maja 2014 r. skarżący wystąpił o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Postanowieniem z dnia 15 marca 2016 r. Naczelnik US umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie pozostałych tytułów wykonawczych. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2016 r. Dyrektor IAS utrzymał postanowienie Naczelnika US w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 759/16 oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 1661/17 oddalił skargę kasacyjną skarżącego. Naczelnik US w wyniku rozpoznania kolejnego wniosku skarżącego o umorzenie postepowania egzekucyjnego, postanowieniem z dnia 28 czerwca 2018 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Dyrektora IAS z dnia 21 sierpnia 2018 r., odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...] oraz umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 834/18 uchylił zaskarżone postanowienie. Skarga kasacyjna organu została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II FSK 1428/19. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 23 czerwca 2020 r. uchylił w całości postanowienie organu egzekucyjnego i umorzył postępowanie egzekucyjne w odniesieniu do należności objętych tytułami egzekucyjnymi [...] oraz [...], natomiast w odniesieniu do należności objętych tytułami egzekucyjnymi [...], [...], [...] umorzył postępowanie tylko w części obejmującej należności główne i odsetki za zwłokę. Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] podlegało umorzeniu na wniosek wierzyciela. Na wniosek skarżącego Naczelnik US zawiadomił go pismem z dnia 9 października 2020 r. o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W związku z kolejnym wnioskiem skarżącego, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 2 listopada 2020 r. określił wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w łącznej kwocie 1 197 451, 61 złotych. Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 14 grudnia 2020 r. uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnika US w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ egzekucyjny. Naczelnik US ponownie rozpatrując sprawę, postanowieniem z dnia 16 marca 2021 r. określił wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w łącznej wysokości 40 000 złotych. W zaskarżonym postanowieniu Dyrektor IAS wyjaśnił, że do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...], wszczętego w dniu 7 marca 2013 r., zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej: u.p.e.a.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 7 września 2016 r. z uwzględnieniem zasad wynikających z przepisów przejściowych, tj. art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1553, dalej: ustawa nowelizująca). Biorąc pod uwagę te przepisy ustawy nowelizującej, organ stwierdził, że koszty egzekucyjne powstałe w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] stanowi opłata za zajęcie innych wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych w kwocie 40 000 złotych (zajęcie udziałów w spółce w dniu 29 lutego 2016 r.). We wskazanym na wstępie wyroku Sąd pierwszej instancji uznał, że przedawnienie egzekwowanego obowiązku świadczenia pieniężnego nie powoduje jednocześnie przedawnienia powstałych w toku jego egzekucji kosztów egzekucyjnych, gdyż są to dwa osobne zobowiązania, jedno należne wierzycielowi, a drugie organowi egzekucyjnemu, powstałe w różny sposób i o odmiennym charakterze, mimo iż mogą być dochodzone na podstawie jednego (tego samego) tytułu egzekucyjnego. Sąd wskazał, że koszty egzekucyjne przedawniają się jako niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnych, do których stosuje się m. in. przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej: O.p.) regulujące przedawnienie zobowiązań podatkowych (tu: art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - Dz. U. z 2021 r. poz. 305 ze zm., dalej: u.f.p.). Stosownie do art. 70 § 1 O.p. termin przedawnienia dla tej kategorii należności wynosi pięć lat licząc od końca roku, w którym powstał obowiązek ich uiszczenia Sąd stwierdził, że skoro obowiązek zapłaty opłaty za czynność egzekucyjną powstał 29 lutego 2016 r., bo w tym dniu doręczono Spółce zawiadomienie z dnia 25 lutego 2016 r. o zajęciu udziałów, to termin przedawnienia tego zobowiązania rozpoczął bieg z dniem 1 stycznia 2017 r. i upływa z dniem 31 grudnia 2021 r. Zdaniem Sądu słusznie organ odwoławczy wziął pod uwagę przepisy ustawy nowelizującej, która weszła w życie 20 lutego 2021 r., w tym wprowadzony nią przepis art. 65a § 1 stanowiący, że obowiązek zapłaty kosztów egzekucyjnych przedawnia się z upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wygasł egzekwowany obowiązek. Następnie stwierdził, że egzekwowany na podstawie tytułu wykonawczego [...] obowiązek w podatku VAT (należność główna oraz odsetki) z tytułu orzeczonej wobec skarżącego - jako osoby trzeciej - solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległy podatek wygasł z dniem 1 marca 2019 r. Zatem, zgodnie z art. 65a § 1 bieg terminu przedawnienia kosztów egzekucyjnych rozpoczął się 1 stycznia 2020 r., a trzyletni termin przedawnienia upływa 31 grudnia 2022 r. W tych okolicznościach przepisy obowiązujące od 20 lutego 2021 r. nie są korzystniejsze dla skarżącego i w stanie niniejszej sprawy nie będą miały zastosowania. Za niezasadne uznał Sąd zarzuty naruszenia art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez pominięcie postanowień wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. o sygn. akt SK 31/14. Naliczone wobec skarżącego koszty egzekucyjne zostały bowiem ustalone zgodnie z przepisami ustawy nowelizującej, w tym opłata egzekucyjna została ograniczona, z uwzględnieniem jej maksymalnej wysokości. Skargę kasacyjną wywiódł skarżący. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 65a § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 3 lit. a) ustawy nowelizującej w zw. z art. 153 i 170 P.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie (pominięcie), mimo że jest on korzystny dla skarżącego, gdyż jego zobowiązania za zaległości Spółki wygasły co najmniej w grudniu 2017 r., na co wskazuje m.in. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. akt II FSK 1428/19, a co w niniejszej sprawie oznacza również przedawnienie kosztów egzekucyjnych; - art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. w zw. z art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 2 ustawy nowelizującej przez ich niewłaściwe zastosowanie, pomimo uznania art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. za niezgodny z Konstytucją RP zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14; - art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. w zw. z art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 2 ustawy nowelizującej w zw. z art. 2 i art. 84 Konstytucji RP przez ich błędną wykładnię skutkującą naruszeniem zasady określoności, proporcjonalności i adekwatności przepisów prawa nakładających na jednostki ciężary publicznoprawne, ponieważ ustalenie wysokości kosztów egzekucyjnych odbyło się niezależnie od efektywności egzekucji - bez względu na wysokość wyegzekwowanych w toku egzekucji świadczeń oraz uzasadniony nakład pracy organu egzekucyjnego; - art. 2, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP przez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie dla oceny i wykładni przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. w zw. z art. 6, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 2 ustawy nowelizującej, mimo obowiązku wynikającego z art. 8 Konstytucji RP; - art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 2 ustawy nowelizującej przez jego błędną wykładnię, tj. wykładnię pomijającą wytyczne wynikające z norm prawnych wyrażonych przepisami art. 2, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP; - art. 64 § 6 u.p.e.a. w zw. z art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej poprzez jego błędną wykładnię, tj. wykładnię pomijającą wytyczne wynikające z norm prawnych wyrażonych przepisami art. 2, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., art. 77 § 1, art. 7, art. 107 § 3 i art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: K.p.a.) przez oddalenie skargi i pozostawienie w obrocie prawnym postanowienia wydanego z naruszeniem przepisów dotyczących oceny materiału dowodowego oraz naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, co przejawiało się w szczególności na pominięciu okoliczności istotnych dla prawidłowego ustalenia upływu terminu przedawnienia kosztów egzekucyjnych; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 12 § 1, art. 16 § 1 oraz art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez oddalenie skargi i pozostawienie w obrocie prawnym postanowienia naruszającego prawo, co przejawiało się w zaaprobowaniu stanowiska organu pierwszej instancji, który nie uwzględnił wytycznych organu odwoławczego z postanowienia z dnia 14 grudnia 2020 r., w szczególności organ egzekucyjny nie wziął pod uwagę skutków, jakie przy określaniu kosztów egzekucyjnych wywołuje wyrok TK z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 w zakresie adekwatności ustalonych opłat, skomplikowania podejmowanych czynności i poniesionego nakładu pracy przy egzekwowaniu należności, i zachowania racjonalnej zależności między ustaloną kwotą opłat a czynnościami podejmowanymi w toku postępowania egzekucyjnego, za które opłaty te zostały naliczone, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w art. 11, art. 107 § 3, art. 126 K.p.a. i art. 18 u.p.e.a. przez oddalenie skargi i pozostawienie w obrocie prawnym postanowienia naruszającego prawo, co przejawiało się w zaaprobowaniu stanowiska organu egzekucyjnego, mimo wadliwego uzasadnienia postanowienia organu egzekucyjnego, tj. niewykazania adekwatności ustalonych opłat względem skomplikowania podejmowanych czynności i poniesionego nakładu pracy przy egzekwowaniu należności i zachowania racjonalnej zależności między ustaloną kwotą opłat a czynnościami podejmowanymi w toku postępowania egzekucyjnego, za które opłaty te zostały naliczone, - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm., dalej: P.u.s.a.) w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 1, art. 141 § 4 i art. 134 § 1 P.p.s.a., przez nieprawidłowo przeprowadzoną kontrolę działalności administracji publicznej, której wynikiem było oddalenie skargi i wydanie wyroku bez pełnego rozważenia materiału dowodowego sprawy, a co za tym idzie sporządzenie wadliwego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, którego to wadliwość polega w szczególności na braku odniesienia się przez Sąd w uzasadnieniu wyroku do zarzutów i argumentów kluczowych z punktu widzenia skarżącego, w tym w szczególności w zakresie ustalenia daty wygaśnięcia obowiązku skarżącego w podatku od towarów i usług z tytułu odpowiedzialności solidarnej. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, ewentualnie o rozpoznanie skargi kasacyjnej, jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna. Na uwzględnienie zasługuje w szczególności zarzut naruszenia art.65 § 1 u.p.e.a. oraz art. 153 i art. 170 P.p.s.a. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że obowiązek zapłaty kosztów egzekucyjnych przedawnia się z upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wygasł egzekwowany obowiązek. Natomiast z przywołanych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że ocena prawna zawarta w prawomocnym wyroku jest wiążąca dla organu oraz dla sądu administracyjnego. Zgodnie ze stanowiskiem skarżącego, w niniejszej sprawie nie uwzględniono wiążącej w niniejszej sprawie oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2020 r., II FSK 1428/19. W wyroku tym stwierdzono, że zobowiązania podatkowe Spółki z o.o. C. w podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2008 r., za które odpowiedzialność solidarną ponosi skarżący, uległy przedawnieniu w grudniu 2017 r. Wyrażono pogląd, iż odpowiedzialność podatkowa osoby trzeciej istnieje tak długo, jak długo istnieje zobowiązanie podatkowe podatnika, z tytułu którego odpowiedzialność podatkową ponosi osoba trzecia. Wynika to z subsydiarnego charakteru odpowiedzialności osoby trzeciej w stosunku do odpowiedzialności podatnika. Zatem wygaśnięcie zobowiązania podatkowego podatnika powoduje wygaśnięcie zobowiązania osoby trzeciej jako odpowiadającej solidarnie, także w sytuacji, gdy nie upłynął termin przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji o jej odpowiedzialności solidarnej. Osoba trzecia nie może bowiem ponosić odpowiedzialności za zaległości podatkowe przedawnione wobec spółki, gdyż takie obciążenie osoby trzeciej - członka zarządu - spowodowałoby, iż zakres jego odpowiedzialności (choć solidarny) byłby szerszy niż zakres odpowiedzialności samej spółki. To natomiast naruszałoby zasady odpowiedzialności osób trzecich, wynikające z rozdziału 15 O.p. Sąd pierwszej instancji ignorując stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku II FSK 1428/19 uznał, że "egzekwowany na podstawie tytułu wykonawczego [...] obowiązek w podatku VAT (należność główna oraz odsetki) z tytułu orzeczonej wobec zobowiązanego - jako osoby trzeciej - solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległy podatek wygasł z dniem 1 marca 2019 r." i w związku z tym określony w art. 65a § 1 u.p.e.a. bieg terminu przedawnienia kosztów egzekucyjnych rozpoczął się 1 stycznia 2020 r., a trzyletni termin przedawnienia upływa 31 grudnia 2022 r. Konsekwencją tego stanowiska było przyjęcie przez Sąd, że w sprawie nie znajduje zastosowania przewidziany w art. 65a § 1 u.p.e.a. 3-letni termin przedawnienia, lecz określony w art. 70 § 1 O.p. 5-letni okres przedawnienia. Stosownie bowiem do postanowień art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy nowelizującej, przepis art. 65a stosuje się, jeżeli jest on korzystniejszy dla zobowiązanego. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 153 i art. 170 P.p.s.a. w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Naruszył też art.65 § 1 u.p.e., gdyż wbrew zawartej w nim regulacji uznał, że przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny uznał też zarzut naruszenia art. 1 P.u.s.a. oraz art. 3 § 1, art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji nie poddał bowiem kontroli wysokości ustalonych przez organy kosztów egzekucyjnych. Skarżący twierdził, iż przy ustalaniu tych kosztów organ powinien uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14. Podniesione przez skarżącego zarzuty i argumenty Sąd zwekslował stwierdzeniem, że "Naliczone wobec skarżącego koszty egzekucyjne zostały ustalone zgodnie z przepisami ustawy nowelizującej, w tym opłata egzekucyjna została ograniczona, z uwzględnieniem jej maksymalnej wysokości". Tymczasem zastosowany przez organy art. 8 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowi, iż niewyegzekwowaną lub niezapłaconą przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłatę za czynności egzekucyjne naliczoną w egzekucji należności pieniężnej w wysokości wyższej niż 40 000 zł, oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, na podstawie art. 64 § 1 pkt 1-5, 7 i 11 oraz § 1a i 5 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, pobiera się w wysokości 40 000 zł. Z przepisu tego wynika, że opłata za czynności egzekucyjne może być ustalona w kwocie 40 000 zł tylko wówczas, gdy opłatę niewyegzekwowaną lub niezapłaconą przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej naliczono w egzekucji należności pieniężnej w wysokości wyższej niż 40 000 zł. Jak słusznie zauważono w zdaniu odrębnym do zaskarżonego wyroku, prawidłowe zastosowanie tej regulacji w pierwszej kolejności wymaga od organu egzekucyjnego wyliczenia wysokości kosztów egzekucyjnych według zasad obowiązujących do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej (wynika to wprost z art. 8 ust. 1 ustawy nowelizującej). Natomiast przy ustalaniu ich wysokości konieczne jest uwzględnienie wytycznych zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14. Rolą Sądu jest zatem przede wszystkim poddanie kontroli stanowiska organów w zakresie wysokości kosztów egzekucyjnych, a następnie ocena, czy prawidłowo zastosowano ograniczenia wynikające z art. 8 ust. 1 ustawy nowelizującej. Z tych obowiązków kontrolnych Sąd pierwszej instancji nie wywiązał się, przez co dopuścił się naruszenia art. 1 P.u.s.a. oraz art. 3 § 1, art. 134 § 1 P.p.s.a. Wobec wykazanych zasadniczych wad zaskarżonego wyroku rozpoznanie pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej jest przedwczesne. Ponownie rozpoznający niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązany jest uwzględnić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności poddać należytej kontroli zaskarżone postanowienie i dać temu wyraz w uzasadnieniu wyroku zgodnie z wymogami art. 141 § 4 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. sędzia B. Woźniak sędzia J. Sokołowska sędzia W. Stachurski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło