III SA/Po 848/20
WyrokWSA w Poznaniu2021-04-15
Skład orzekający: Marek Sachajko, Małgorzata Górecka, Walentyna Długaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy plakat wyborczy umieszczony w pasie drogowym jest reklamą w rozumieniu ustawy o drogach publicznych i czy jego umieszczenie wymaga zezwolenia zarządcy drogi, a w konsekwencji czy Komitet Wyborczy może być obciążony karą pieniężną za jego umieszczenie bez zezwolenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że plakat wyborczy, mimo że jest materiałem wyborczym, spełnia definicję reklamy zawartą w ustawie o drogach publicznych. Jego umieszczenie w pasie drogowym wymaga zezwolenia zarządcy drogi, a brak takiego zezwolenia skutkuje nałożeniem kary pieniężnej. Komitet Wyborczy, jako podmiot prowadzący kampanię wyborczą i właściciel plakatów, ponosi odpowiedzialność za ich umieszczenie bez zezwolenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na Komitet Wyborczy za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie plakatów wyborczych bez zezwolenia zarządcy drogi. Komitet Wyborczy twierdził, że plakaty wyborcze nie są reklamami w rozumieniu ustawy o drogach publicznych i że Kodeks wyborczy stanowi lex specialis. Organ administracji oraz sąd uznały, że plakaty wyborcze są reklamami, a ich umieszczenie wymaga zezwolenia, za co odpowiedzialność ponosi Komitet Wyborczy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 kwietnia 2021 roku sprawy ze skargi Komitetu Wyborczego [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy bez zezwolenia zarządcy drogi oddala skargę
Syqn. akt III SA/Po848/20
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Burmistrz G. W. wydaną
podstawie art. 20 pkt 8, art. 40 ust. 12 pkt 1 , ust. 13 w zw. z ust. 4 i art. 40 d
ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (t.j. Dz. U. 2020. 470),oraz
uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w G. W. z dnia [...]
czerwca 2018 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego na
drogach gminnych (Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego z 5 lipca
2018 r. poz. 5561), zmienionej uchwałą [...] z dnia [...] grudnia 2019 r.
wymierzył Komitetowi Wyborczemu [...] karę pieniężną w
wysokości [...] zł za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi na
ulicy [...] w G. W. poprzez umieszczenie na [pasie
drogowym reklam (plakatów wyborczych od dnia [...].10.2019r. do dnia [...].10.2019r. o
powierzchni [...] m (2).
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że podczas kontroli przedmiotowego
pasa drogowego w dniu [...].10.2019r. ustalono, że bez zgody zarządcy drogi na
działce publicznej nr [...] w G. W. znajdują się plakaty
wyborcze o wymiarach [...] /Im , co skutkowało zawiadomieniem strony o
wszczęciu postępowania administracyjnego. Dalsze zajęcie pasa drogowego
stwierdzono podczas kolejnych kontroli tego pasa drogowego w dniach: [...].10.2019r.,
[...] i [...].10.2019r. Wykonano fotografie i sporządzono notatki służbowe, które to
materiały stały się podstawą do nałożenia kary pieniężnej w oparciu o ww decyzję.
W odwołaniu strona zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie
przez organ, który ją wydał przepisów prawa materialnego : art. 40 ust. 2 pkt 3 i ust.
12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, błędną wykładnię art. 4 pkt 23 ustawy w zw.
z art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego i przepisów prawa procesowego: art. 6,7,8,77 § 1
, 80,81 i107§3k.p.a.
Strona twierdziła, że za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia tam
plakatów wyborczych nie jest potrzebne zezwolenie bowiem zgodnie z art. 109 § 1
Kodeksu wyborczego jest to materiał wyborczy zaś norma prawna zawarta w art. 110
§ 1 Kodeksu wyborczego ma charakter szczególny stanowi lex specialis w zakresie
rozmieszczania materiałów wyborczych, w tym plakatów wyborczych i tym samym
wyłącza stosowanie norm zawartych w ustawie o drogach publicznych dotyczących
wydawania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia reklam ..
Dodatkowo strona wskazała, że adresatem decyzji winna być jedynie sprawca
zajęcia pasa drogowego
Rozpatrując odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją
z dnia [...] września 2020 r. utrzymało w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję
Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji strony. Ustosunkowując się do
zarzutów odwołania wniesionego przez stronę organ odwoławczy wskazał, że plakat
wyborczy jest reklamą ale niezależnie od tego jeżeli nie jest urządzeniem czy
materiałem związanym z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu
drogowego na jego umieszczenie w pasie drogowym wymagane jest zezwolenie
zarządcy drogi udzielane w formie decyzji administracyjnej, przy czym o zgodę
winna wystąpić osoba do której plakaty wyborcze należały . Partia polityczna jest
"inną organizacją społeczną", o której mowa w art. 5§ 2 k.p.a. Komitet wyborczy z
kolei posiada zdolność administracyjno - prawną w rozumieniu art. 29 k.p.a. bo jest
jednostką organizacyjną partii politycznej, do którego zadań należy prowadzenie
kampanii wyborczej dlatego to komitety wyborcze winny ubiegać się o zezwolenie na
zajęcie pasa drogowego.
W skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
Komitet Wyborczy [...] zaskarżył w całości decyzję SKO w P. żądając jej
uchylenia jak i uchylenia poprzedzającej ją decyzji burmistrza G.
W. z dnia [...] lipca 2020 r. Strona skarżąca zarzuciła organom
naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 40 ust. 2 pkt 3, ust. 12 pkt 1 ustawy o
drogach publicznych, art. 4 pkt 23 w zw. z art. 111§ 1 Kodeksu wyborczego oraz
naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 6,7,8,77 § 1 ,80, 81 i 107 § 3 k.p.a.
Strona skarżąca powołując się na Kodeks Wyborczy twierdziła, że plakat wyborczy
jest materiałem wyborczym a więc nie jest reklamą w rozumieniu ustawy i odmiennie
uregulowano w Kodeksie Wyborczym kwestię związaną z umieszczaniem plakatów
wyborczych w obrębie pasów drogowych aniżeli w ustawie o drogach publicznych .
Zdaniem skarżącej w przypadku plakatów wyborczych, są one częścią kampanii
wyborczej prowadzonej przez komitety wyborcze partii i ich umieszczenie w obrębie
pasów drogowych nie wymaga wydania decyzji administracyjnej bo kwestie związane
z ich sytuowaniem , bezpieczeństwem umieszczania i usuwaniem regulują odrębnie
przepisy Kodeksu Wyborczego, które to przepisy są lex specialis w stosunku do
regulacji ustawy o drogach publicznych. Nadto strona skarżąca twierdziła, że biorąc
pod uwagę użyty w ustawie o drogach publicznych zwrot" zajęcie pasa drogowego"
oznacza, ż karą pieniężną winien być obciążony ten, kto dokonał takiego zajęcia i
brak jest ustaleń organu w tej kwestii.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i
argumentację wyrażone w zaskarżonej skargą decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Otóż poza sporem w rozpoznawanej sprawie jest to, że przedmiotowe plakaty
w okresie podanym przez organ w ustaleniach faktycznych zajmowały wspomniany
pas drogowy bez zezwolenia zarządcy drogi. Także poza sporem jest i to, że plakaty
wyborcze były umieszczone w pasie drogowym.
Z ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego wynika, że
skarżący od dnia [...].10. do dnia [...].10.2019 r. umieścił w pasie drogowym ul. [...]
R. w G. W. reklamy (plakaty wyborcze) w ilości [...] sztuk o
łącznej powierzchni [...] m
Ustalenia te poczyniono w toku kontroli, które miały
miejsce w dniach [...],[...],[...] i [...].10.2019 r.
Organ uznał, że plakaty wyborcze należą do Komitetu Wyborczego [...] i na ich umieszczenie w pasie drogowym nie było zgody zarządcy
drogi dlatego powołując się na art. 40 ust.12 u.d.p. stanowiący, że za zajęcie pasa
drogowego bez zezwolenia, zarządca drogi wymierza w drodze decyzji
administracyjnej karę w wysokości [...] krotności opłaty. Burmistrz [...]
W. decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nałożył na Komitet karę pieniężną w
wysokości [...] zł za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi na ulicy [...]
R. w G. W. w okresie od [...].10. do [...].10.2019r. przez
umieszczenie [...] sztuk plakatów wyborczych o łącznej powierzchni [...] m2 .
Opłata za umieszczenie w pasie drogowym plakatów wyborczych ustalona została
podstawie uchwały rady Miejskiej w G. W.. Nr [...] z dnia [...]
czerwca 2018r. , zmienionej uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2019r.
Sporem objęto więc kwestię czy plakat wyborczy jest reklamą w rozumieniu
przepisów ustawy , czy należało mieć zgodę na jego umieszczenie w pasie
drogowym oraz czy ukaranym w ten sposób za brak zgody za zajęcie pasa
drogowego winien być Komitet Wyborczy [...].
Strona skarżąca powoływała się na ustawę z dnia [...] stycznia 2011 r. Kodeks
wyborczy (t.j. 2020.1319) twierdząc, że plakat wyborczy jest materiałem wyborczym
a więc nie jest reklamą w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach
publicznych (t.j. Dz.U. 2020.470), dalej "u.d.p." i odmiennie uregulowano w Kodeksie
wyborczym kwestię związaną z umieszczaniem plakatów wyborczych w obrębie
pasów drogowych aniżeli w u.d.p.. Zdaniem skarżącej w przypadku plakatów
wyborczych, są one częścią kampanii wyborczej prowadzonej przez komitety
wyborcze partii i ich umieszczenie w obrębie pasów drogowych nie wymaga wydania
decyzji administracyjnej bo kwestie związane z ich sytuowaniem , bezpieczeństwem
umieszczania i usuwaniem regulują odrębnie przepisy Kodeksu wyborczego, które to
przepisy są regulacją szczególną w stosunku do regulacji u.d.p.. Nadto strona
skarżąca twierdzi, że biorąc pod uwagę użyty w u.d.p. zwrot" zajęcie pasa
drogowego" oznacza, ż karą pieniężną winien być obciążony ten, kto dokonał takiego
zajęcia i brak jest ustaleń organu w tej kwestii. Swoje stanowisko strona oparła także
o zacytowane w skardze orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Z kolei organ oparł swoje stanowisko w spornych kwestiach także na
wymienionych w zaskarżonej decyzji wyrokach sądów administracyjnych i powołując
się na zapisy u.d.p. wskazał, że plakat wyborczy jest reklamą ale niezależnie od tego
jeżeli nie jest urządzeniem czy materiałem związanym z potrzebami zarządzania
drogami lub potrzebami ruchu drogowego na jego umieszczenie w pasie drogowym
wymagane jest zezwolenie zarządcy drogi udzielane w formie decyzji
administracyjnej, przy czym o zgodę winna wystąpić osoba do której plakaty
wyborcze należały . Partia polityczna jest "inną organizacją.społeczną", której mowa
w art. 5§ 2 k.p.a. Komitet wyborczy z kolei posiada zdolność administracyjno -
prawną w rozumieniu art. 29 k.p.a. bo jest jednostką organizacyjną partii politycznej,
do którego zadań należy prowadzenie kampanii wyborczej dlatego to komitety
wyborcze winny ubiegać się o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego.
Otóż w ocenie Sądu organ, przy niekwestionowanych przez stronę przeciwną
ustaleniach faktycznych (umieszczenie plakatów wyborczych we wskazanym przez
organ okresie i miejscu), dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa.
Stosownie do treści art. 40 ust. 1 u.d.p., zajęcie pasa drogowego na cele
niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg
wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wyrażonego w stosownej decyzji
administracyjnej. Przy czym zezwolenie takie wymagane jest w szczególności w
przypadku umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z
potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam (40
ust. 2 pkt 3 u.d.p.). Już w art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p. ustanowiono generalny zakaz
umieszczania w pasie drogowym m.in. urządzeń, przedmiotów i materiałów
niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.
Zatem zezwolenie na umieszczenie w pasie drogowym takiego obiektu (urządzenia),
na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p., jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy
przemawiają za tym szczególnie uzasadnione względy, a ponadto, gdy ich
umieszczenie nie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zezwolenie takie ma
charakter czasowy. Toteż, w sprawie o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego
konieczne jest ustalenie, czy zlokalizowanie określonego obiektu budowlanego w
konkretnym miejscu stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art.
39 ust. 3 u.d.p.
Ustawodawca w art. 4 pkt 23 u.d.p. przyjął bardzo szerokie rozumienie pojęcia
reklamy na potrzeby tejże ustawy. Reklamą w rozumieniu tego przepisu jest każdy
nośnik informacji wizuainej - nie będący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach
i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej
ustawionym przez gminę - jeżeli spełnia łącznie następujące przesłanki, a
mianowicie:
a) występuje w jakiejkolwiek materialnej formie, np. tablicy, billboardu, znaku etc.,
b) wraz z elementami konstrukcyjnymi oraz zamocowaniami i
c) został umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi.
Podzielić należy pogląd, że przytoczona legalna definicja reklamy jest jasna,
zrozumiała i nie budzi poważniejszych wątpliwości, co do znaczenia poszczególnych
jej elementów (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 252/11). Na
tle tej regulacji trafnie przyjmuje się, że z normatywnego pojęcia reklamy wynika, że
jej istota zawiera się w kierowanych na zewnątrz treściach, podanych w dowolnej
wizualnej formie, a nie w rodzaju konstrukcji, na której te treści są prezentowane
(por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 71/08).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II GSK
811/08, wskazał, że zgodnie z ww. przepisem, termin "reklama" ma niewątpliwie
znaczenie techniczno-prawne i winien być postrzegany na gruncie całej u.d.p. wedle
następującej definicji: "reklama - nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek
materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami.
umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu
przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach
użyteczności publicznej ustanowionym przez gminę". (...) pojęcie reklamy musi być
uwzględniane szeroko, bez pomijania jakiegokolwiek elementu zawartego w treści
zacytowanego przepisu. (...) W definicji ustawowej określono nie tylko, iż chodzi o
"nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie", ale to sformułowanie
połączono słowem "wraz", wskazując dalej także na elementy konstrukcyjne i
zamocowania, zatem istnieje potrzeba wykładania pojęcia "reklama" w pełnym
zakresie wynikającym z definicji ustawowej, która zakłada uwzględnienie całokształtu
urządzenia reklamy. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że to w jaki
sposób poszczególne elementy tego rodzaju obiektu będą wykorzystane do
prezentowania treści reklamy, zależy od inwencji projektanta oraz woli właściciela.
Ważne jest natomiast, że zarówno elementy zawierające wprost nośniki informacji,
jak i wszelkie łączące się z nimi elementy konstrukcyjne i zamocowania stanowią
reklamę, której powierzchnię trzeba uwzględniać na tle wyliczeń dokonanych na
gruncie art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych, służących z kolei
automatycznemu zwielokrotnieniu (x 10) przy wymierzaniu kary pieniężnej (art. 40
ust. 12 omawianej ustawy).
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę powyższy pogląd w pełni
podziela. Reklamą są zatem wszystkie nośniki, które nie są znakami i sygnałami
drogowymi lub znakami informującymi o obiektach użyteczności publicznej
ustawionymi przez gminę, bez względu na ich treść, tzn. nie muszą zawierać
informacji o przedmiocie prowadzonej prze podmiot działalności, czy sformułowań
mających na celu wpływanie na kształtowanie się popytu, promocję towarów lub
usług, zwiększenie zbytu, czy rozszerzenie klienteli na dany produkt lub usługę.
Wystarczające jest, by nośniki zawierały nazwę własną i logo podmiotu ( por. wyrok
NSA z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 410/11).
W ocenie Sądu , plakat wyborczy, spełniający cechy materiału wyborczego w
rozumieniu art. 109 § 1 i 2 Kodeksu wyborczego jest reklamą w rozumieniu art. 40
ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 4 pkt 23 u.d.p., a zatem jego umieszczenie podlega
dyspozycji art. 40 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 3 u.d.p.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego , że norma prawna zawarta w art. 110 § 1
Kodeksu wyborczego ma charakter szczególny , stanowi tzw. Iex specialis wobec
uregulowań zawartych w u.d.p. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym w
dniu 21 października 2016r. w sprawie o sygnaturze akt II GSK 2321/14 w
uzasadnieniu do tego wyroku zwrócił uwagę na to, że przepisy art. 109 § 1 i 2 oraz
art. 110 § 1 i 5 Kodeksu wyborczego są względem siebie równorzędne i wzajemnie
się uzupełniają. Z art. 110 § 1 Kodeksu wyborczego jednoznacznie wynika
obowiązek uzyskania zgody właściciela lub zarządcy na umieszczenie plakatów lub
haseł wyborczych, przy czym przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu miejsc
umieszczania takich materiałów, a zatem nie można było wyciągać wniosku, że nie
obejmuje on również pasa drogowego, o którym mowa w przepisie art. 4 pkt 1 u.d.p.
(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. II
GSK 28/09). Okoliczność, że w art. 110 § 1 Kodeksu wyborczego ustawodawca
mówi o zgodzie właściciela lub zarządcy, a nie o decyzji nie oznacza wcale, że dla
umieszczaniu plakatu wyborczego w pasie drogowym drogi publicznej taka decyzja
nie jest konieczna. Skoro bowiem z u.d.p. wynika jednoznacznie, iż zarządca drogi
udziela takiej zgody w formie decyzji administracyjnej, to oczywistym jest, że w celu
umieszczenia w pasie drogowym plakatu wyborczego niezbędne jest uprzednie
wystąpienie do właściwego zarządcy drogi publicznej z wnioskiem o wydanie decyzji
(zezwolenia) na zajęcie pasa drogowego. Brak decyzji zezwalającej na zajęcie pasa
drogowego, powoduje, że zarządca drogi zobligowany jest do wymierzenia, w drodze
decyzji administracyjnej, kary pieniężną w wysokości [...]-krotności należnej opłaty -
art. 40 ust. 12 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 u.d.p. Sąd orzekającym w sprawie podziela i ten
pogląd.
Przechodząc do już ostatniej kwestii dotyczącej podmiotu , który odpowiada za
umieszczenie plakatu wyborczego w pasie drogowym bez zgody zarządcy drogi. Sąd
wskazuje, że Komitet Wyborczy PIS winien o tę zgodę wystąpić. Komitet wyborczy
powołany przez partię polityczną stanowi bowiem jej część, co jednoznacznie wynika
z art. 86 § 1 oraz art. 130 Kodeksu wyborczego. Posiada on wprawdzie
organizacyjne wyodrębnienie w zakresie organizowania i finansowania kampanii
wyborczej partii i w tym zakresie jest rozliczany przez Państwową Komisję Wyborczą.
Rację ma więc organ twierdząc, że partia polityczna jest "inną organizacją
społeczną", o której mowa w art. 5§ 2 k.p.a. Komitet wyborczy z kolei posiada
zdolność administracyjno - prawną w rozumieniu art. 29 k.p.a. bo jest jednostką
organizacyjną partii politycznej, do którego zadań należy prowadzenie kampanii
wyborczej dlatego to komitety wyborcze winny ubiegać się o zezwolenie na zajęcie
pasa drogowego.
W skardze strona wskazuje na naruszenie przez organ przepisów prawa
procesowego bowiem organ nie ustalił sprawcy podczas, gdy nałożenie kary
pieniężnej za umieszczenie plakatów wyborczych w pasie drogowym bez zgody
zarządcy drogi wymaga ustalenia kto faktycznie dokonał tego zajęcia. Skarżący
zarzuca więc organowi, że nie dokonał ustaleń kto faktycznie umieścił plakaty w
pasie drogowym.
Otóż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że
stroną postępowania w przedmiocie umieszczenia reklamy w pasie drogowym, a
zatem obowiązanym do uzyskania stosownej decyzji zarządcy drogi jest właściciel
danej reklamy. On jest bowiem w tym zakresie podmiotem stosunku
publicznoprawnego w relacjach z organem administracji publicznej. Zatem to
właściciel reklamy umieszczonej w pasie drogowym bez zgody zarządcy drogi jest
biernie legitymowany w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej,
toczącym się w trybie przepisu art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. ( por. wyrok NSA z dnia 3
grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 560/08). Powyższe stanowisko nie wyklucza
jednak, że w konkretnym stanie faktycznym może okazać się, że to nie właściciel
reklamy powinien być podmiotem kary pieniężnej wymierzonej za samowolne zajęcie
pasa drogowego. Chodzi w szczególności o sytuację, gdy zostanie wykazane, że
osobą, która faktycznie dokonała zajęcia pasa drogowego przez umieszczenie
określonego obiektu, jest osoba inna niż właściciel tej reklamy, a okoliczności sprawy
nie pozwalają na obciążenie właściciela odpowiedzialnością za działalność takiej
osoby. Wówczas organ administracji powinien - po dokładnym zebraniu materiału
dowodowego - ustalić, kto rzeczywiście dokonał zajęcia pasa drogowego bez
zezwolenia (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt II GSK 832/08). W
omawianej sprawie strona skarżąca nie twierdziła, że doszło do kradzieży plakatów
wyborczych zawierających wizerunek umieszczonego na nich kandydata, co
uzasadnia stwierdzenie, że plakatami wyborczymi dysponowały osoby należące do
Komitetu Wyborczego [...]. Rodzi to odpowiedzialność tego
Komitetu za działania innych osób działających na ich rzecz. Trzeba podkreślić, że
plakat wyborczy podlega szczególnej ochronie prawnej, co jednocześnie wymaga
zwiększonej aktywności Komitetu Wyborczego w ich odpowiednim zabezpieczeniu,
aby mieć kontrolę nad ich dystrybucją i posiadać wiedzę w co do konkretnych
zindywidualizowanych osób odpowiedzialnych za ich rozmieszczenie. Brak takiej
kontroli prowadzi do odpowiedzialności Komitetu Wyborczego za umieszczenie w
pasie drogowym bez zezwolenia plakatów wyborczych. Komitet Wyborczy jako
właściciel plakatów wyborczych, ponosi odpowiedzialność za działania osób, którymi
się posługuje w czasie prowadzenia kampanii wyborczej, w szczególności gdy
dotyczy to rozmieszczenia materiałów wyborczych w postaci plakatów. Inne
rozumienie zasady prowadzenia kampanii wyborczej wyłącznie przez Komitet
Wyborczy prowadziłoby do uniknięcia odpowiedzialności za umieszczenie bez
zezwolenia w pasie drogowym materiału wyborczego stanowiącego własność
Komitetu Wyborczego w sytuacji złożenia tylko oświadczenia, że osoby (bez
określenia ich tożsamości z imienia i nazwiska) wywiesiły plakaty wbrew woli
pełnomocnika wyborczego (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2016r., sygn. akt
II GSK 2321/14.
W ocenie Sądu fakt umieszczenia plakatów wyborczych strony w pasie drogowym
we wskazanym w decyzji okresie i bez zgody zarządcy drogi nie był sporny i wynikał
z zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci zdjęć oraz notatek
służbowych sporządzonej przez Inspektorów Urzędu Miejskiego w G.
W., z oględzin pasa drogowego, który mógł stanowić podstawę do
ustalenia zarówno sprawcy zajęcia pasów drogowych bez wymaganego pozwolenia,
którym jest strona skarżąca, wysokości kary pieniężnej, wyliczonej stosownie do
powołanych w podstawie prawnej decyzji przepisów oraz adresata decyzji
zobowiązanego do uiszczenia tejże kary, którym jest strona skarżąca.
W tej sytuacji, uznając zarzuty skargi za niezasadne. Sąd na podstawie art. 151
ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019.2325), skargę oddalił
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło