IV SA/Po 272/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-05-26
Skład orzekający: Monika Świerczak, Izabela Bąk-Marciniak, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która znalazła broń po zmarłym i złożyła ją do depozytu Policji, nie będąc spadkobiercą ani właścicielem, może być obciążona kosztami przechowywania tej broni w depozycie na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, która znalazła broń po zmarłym i złożyła ją do depozytu Policji, nie będąc spadkobiercą ani właścicielem, nie może być obciążona kosztami przechowywania tej broni. Przepis art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, który nakłada obowiązek ponoszenia kosztów na osobę deponującą, która weszła w posiadanie broni po osobie zmarłej, wymaga, aby osoba ta władała bronią jak właściciel. Skarżący, działając w dobrej wierze i zawiadamiając Policję o znalezisku, nie wykazał takiej cechy.Stan faktyczny
Skarżący P. S. został wezwany przez Komendanta Policji do zapłaty opłaty za przechowywanie w depozycie dwóch egzemplarzy broni palnej i amunicji, które należały do zmarłego J. K. Skarżący znalazł broń w mieszkaniu zmarłego i niezwłocznie powiadomił Policję, która odebrała broń. Skarżący nie posiadał pozwolenia na broń i nie był spadkobiercą zmarłego. Organ uznał skarżącego za osobę deponującą, która weszła w posiadanie broni po osobie zmarłej, na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. Skarżący wniósł skargę na czynność materialno-techniczną wezwania do zapłaty.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności materialno-technicznej (wezwania do zapłaty opłaty za przechowywanie broni) i zasądził od Komendanta Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 maja 2021 r. sprawy ze skargi P. S. na czynność materialno-techniczną Komendanta Policji z dnia [...] grudnia 2020 r. Nr [...] w przedmiocie wezwania do zapłaty opłaty za przechowywanie broni w depozycie 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Komendanta Policji na rzecz skarżącego P. S. kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Komenda Policji pismem z [...] grudnia 2020r. poinformowała P. S., że z dniem [...] grudnia 2020 r. dwa egzemplarze broni palnej wraz z amunicją stanowiące uprzednio własność Pana J. K. zostały przekazane celem jej zniszczenia. Jednocześnie organ poinformował, że za deponowanie broni w depozycie organu Policji, pobierana jest oplata, która - zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 09 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz. U. Nr 152 poz. 1609) - wynosi 1 % opłaty za wydanie pozwolenia na broń osobie fizycznej za każdą dobę przechowywania broni od każdego egzemplarza broni (w chwili obecnej opłata ta wynosi [...] zł). Organ wskazał, że P. S. został obciążony opłatą jako osoba deponująca broń i amunicję, która weszła w jej posiadania po osobie zmarłej.
Z uwagi na powyższe dokonano ostatecznego naliczenia opłaty za deponowanie 2 (dwóch) egzemplarzy broni w depozycie organu Policji. Opłata ta wynosi [...] zł i jest naliczona od [...] sierpnia 2019 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. tj. do dnia przekazania broni celem jej zniszczenia. Opłata ta została umniejszona o opłatę za okres obowiązywania ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COYID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 374 za zm.).
W związku z powyższym organ wezwał P. S. do uiszczenia powyższej opłaty na wskazane konto w terminie 7 dni od dnia skutecznego doręczenia niniejszego pisma.
Dodatkowo organ poinformował, że wezwanie do zapłaty jest czynnością materialno-techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), podlegającą kontroli sądu administracyjnego, zatem pouczył go o przysługujących środkach zaskrzenia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższy akt wniósł P. S. zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz "o zasądzenie o umorzenie kosztów postępowania sądowego".
W uzasadnieniu skargi skarżący argumentował, że mieszkanie J. K. nabył przed jego śmiercią drogą zakupu. W dniu jego śmierci na terenie nieruchomości zauważył broń oraz amunicję. Niezwłocznie powiadomił o tym fakcie Policję. Broni ani amunicji nie dotykał, ponieważ nie posiada pozwolenia na broń palną. Tego samego dnia po kilku godzinach funkcjonariusz Policji odebrał broń. Odbiór broni do zdeponowania pokwitował i potwierdził swoim podpisem, ponieważ był jedyną osobą w miejscu zdarzenia. Nie jest, ani nigdy nie był właścicielem ruchomości w postaci broni palnej oraz amunicji. Rzeczy te przepisane zostały w spadku przez J. K. wnukowi J. D..
W odpowiedzi na skargę Komendant Policji reprezentowany przez r. M. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości wszystkie swoje argumenty i wnioski zawarte w zaskarżonym akcie.
Organ wyjaśnił, że w depozycie Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Policji przechowywane były dwa egzemplarze broni palnej myśliwskiej wraz z amunicją stanowiące uprzednio własność zmarłego Pana J. K..
Wymieniony legitymował się pozwoleniem na posiadanie tego rodzaju broni, jednakże decyzja zezwalająca wymienionemu na posiadanie broni przedmiotowego rodzaju wygasła z chwilą jego śmierci. Po śmierci Pana K. broń palna i amunicja w postaci :
- d. , kal. [...], nr [...] wraz z a.
- s. , kal. 3. Spr. ,nr [...] wraz z a.
została przyjęta do depozytu (protokoły przyjęcia broni i amunicji do depozytu k. 61, k. 62 akt) na wniosek Pana P. S. (k. 75 akt). We wniosku tym deponujący przyjął na siebie obowiązek zapłaty za przechowywanie broni i amunicji.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 18 października 2006r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz.U. z 2006r. Nr 208 poz. 1537 ze zmianami) likwidacja niepodjętego depozytu z mocy prawa następuje w razie niepodjęcia depozytu przez uprawnionego, mimo upływu terminu do odbioru depozytu (art. 4 ust. l), a termin ten wynosi 3 lata od dnia doręczenia wezwania do odbioru uprawnionemu lub wezwania, o którym mowa w art. 6 ust. 5 (art. 4 ust. 2).
W toku prowadzonych czynności związanych z przechowywaniem broni i amunicji w depozycie, stanowiącej własność zmarłego Pana J. K., zdołano ustalić uprawnionego (z czynności wynikało iż było prowadzone postępowanie w sprawie nabycia spadku po zmarłym k. 123 akt) stąd też wezwanie do odbioru depozytu wysłano do uprawnionego za zwrotnym potwierdzeniem odbioru (k. 126 akt).
Pan J. D. - jedyny spadkobierca po zmarłym J. K. - pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. wyraził zgodę na przekazanie broni i amunicji celem ich zniszczenia (k. 130 akt).
W związku z powyższym wezwano Pana P. S. do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni i amunicji w depozycie, naliczonej w ostatecznej wysokości. Jak wynika bowiem z przepisów Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 09 czerwca 2009r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej, lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz.U. z 2004r. nr 152 poz. 1609) opłatę za przechowywanie broni i amunicji w depozycie wpłaca się do kasy lub na rachunek bankowy jednostki deponującej, najpóźniej w dniu odbioru broni i amunicji z depozytu (§ 12). Zgodnie z obowiązującymi przepisami zakończeniem deponowania broni w depozycie organu Policji jest również moment przekazania tej broni celem jej zniszczenia.
Wezwanie do uiszczenia opłaty w jej ostatecznej wysokości zostało skutecznie doręczone Panu P. S. za pośrednictwem jednostki terenowej Policji w dniu [...] stycznia 2021 r.
Odnosząc się do złożonej skargi organ stwierdził, że zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi osoba deponująca, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, za osobę deponującą, która weszła w posiadanie broni po osobie zmarłej należy uznać osobę, która po śmierci właściciela władała nią jak właściciel i dokonała faktycznej czynności złożenia broni do depozytu. To z chwilą złożenia broni i amunicji do depozytu nawiązuje się stosunek prawny przechowywania pomiędzy osobą deponującą a organem przyjmującym je do depozytu. Na poparcie stanowiska organ przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych.
Organ podkreślał, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż deponującym był Pan P. S., który w złożonym przez siebie oświadczeniu (k. 75 akt) zaznaczył, iż przedmiotowa broń palna i amunicja ma być zdeponowana na czas nieokreślony, a po upływie 1 (jednego) roku od dnia przyjęcia broni do depozytu Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Policji zobowiązuje się do pokrycia wszystkich kosztów związanych z deponowaniem broni. Przy czym Pan P. S. był informowany o przechowywaniu broni i amunicji. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż do wymienionego kilkukrotnie takie pisma były kierowane ( k. 79, 82, 89, 115 akt).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje - stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a.") orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem (...). Z kolei, po myśli art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.
Na podstawie powołanego art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrolą sądu administracyjnego objęte zostały te prawne formy działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Działania te podejmowane są w sprawach indywidualnych w tym znaczeniu, że ich przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Muszą przy tym dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Oznacza to, że musi istnieć związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która go dotyczy. Z tego też względu przez "czynność", o jakiej mowa w komentowanym przepisie należy rozumieć czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Dodać też trzeba, że kwestię zaskarżania omawianej czynności do sądu administracyjnego reguluje art. 53 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
W przedmiotowej sprawie nie budziło wątpliwości, że zaskarżone pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji należy zakwalifikować jako czynność, o której mowa w tym przepisie. Obowiązek poniesienia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji ma bez wątpienia charakter publicznoprawny. Powstanie tego obowiązku jest konsekwencją obowiązku złożenia broni do depozytu Policji przez osoby, które nie mają wymaganych prawem uprawnień do posiadania broni lub utraciły te uprawnienia. Wskazane organy państwa ze względów bezpieczeństwa są obowiązane zabezpieczyć i przechowywać złożoną do depozytu broń i amunicję, aby nie pozostawała w rękach osób nieuprawnionych do jej posiadania. W związku z tym pomiędzy organem przyjmującym broń do depozytu a osobą deponującą nawiązuje się stosunek administracyjnoprawny, którego treść (uprawnienia i obowiązki) jest ściśle regulowana przepisami prawa.
Skargę w niniejszej sprawie na czynność materialno-techniczną naliczenia i wezwania do uiszczenia opłaty za przechowywanie brani i amunicji w depozycie należało uznać za dopuszczalną i podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej.
W świetle powyższych kryteriów kontroli skarga okazała się zasadna.
W niniejszej sprawie istota sporu sprowadzała się przede wszystkim do kwestii zasadności nałożenia na skarżącego przez Komendanta Policji obowiązku poniesienia kosztów przechowywania [...] sztuk b. po zmarłym J. K. w depozycie Policji, odebranej od skarżącego w dniu [...] czerwca 2018r., a przyjęte do tego depozytu w dniu [...] sierpnia 2018r.
W sprawie bezsporne jest również, że obowiązek poniesienia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji wynika wprost z ustawy, tj. z przepisu art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2020 r. poz. 955, dalej "ustawa"). Zgodnie z tym przepisem koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi Policja lub Żandarmeria Wojskowa - w przypadku przejęcia jej do depozytu, w trybie określonym w art. 19 ust. 1 i 3 lub art. 36 ust. 2, oraz przekazania do depozytu przez znalazcę (pkt 1); osoba, która utraciła prawo do jej posiadania, deponująca ją w trybie określonym w art. 22 ust. 3 (pkt 2); osoba deponująca, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej (pkt 3); osoba deponująca ją w trybie, o którym mowa w art. 41 ust. 2, art. 42 ust. 5, art. 43 ust. 4 i 7 oraz w art. 54 ustawy (pkt. 4). Ustawa ściśle określa krąg podmiotów, które mogą być obciążone kosztami związanymi z deponowaniem broni i amunicji (są to osoby deponujące, czyli osoby które faktycznie złożyły broń i amunicję do depozytu), jak również moment powstania obowiązku ponoszenia tych kosztów. Stawkę opłaty za przechowywanie broni w depozycie określa obecnie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz. U. Nr 152, poz. 1609) i wynosi ona 1 % opłaty za wydanie pozwolenia na broń osobie fizycznej za każdą dobę przechowywania (§ 11 ust. 1). Obliczenie tej opłaty przez organ jest więc czynnością dotyczącą obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Rola organu w ustaleniu wysokości takiej opłaty sprowadza się do ustalenia liczby dni, przez które broń była przechowywana w depozycie i pomnożeniu jej przez stawkę dzienną opłaty. Organ dokonuje więc czynności czysto technicznej (rachunkowej), która jednak powoduje ustalenie zakresu obowiązku poniesienia kosztów przechowywania broni w depozycie przez podmioty wskazane w art. 23 ust. 1 pkt 2-4 ustawy.
W ocenie Sądu organ dokonał błędnej wykładni systemowej i językowej przepisów prawa materialnego, czego konsekwencją było ich błędne zastosowanie w tej sprawie.
Według ust. 2 omawianej regulacji, osoba składająca do depozytu broń, amunicję, z wyjątkiem znalazcy tej broni lub amunicji, w zakresie tej broni może wyrazić zgodę na jej zniszczenie - do protokołu przyjęcia broni oraz amunicji (pkt 1); złożyć pisemny wniosek o zniszczenie broni oraz amunicji (pkt 2); złożyć pisemne oświadczenie woli o przeniesieniu własności broni oraz amunicji na rzecz Skarbu Państwa (pkt 3). Na zasadzie art. 23 ust. 3 ustawy, w przypadku, o którym mowa w ust. 2, opłaty związane z deponowaniem broni i amunicji są pobierane po upływie roku od dnia ich złożenia do depozytu. O wyraźnej kompetencji organów w tym zakresie przesądza użycie w ust. 3 zwrotu "opłaty są pobierane".
Przytoczony powyżej art. 23 ustawy określa m.in. podmioty, na które ustawodawca nałożył obowiązek ponoszenia kosztów związanych z deponowaniem broni. W świetle pkt 3 ust. 1 tej regulacji, obowiązek ten obejmuje osoby deponujące broń, które weszły w jej posiadanie po osobie zmarłej.
W okolicznościach kontrolowanej sprawy Komendant Wojewódzki Policji podał, że podstawę prawną wezwania skarżącego do uiszczenia przedmiotowej opłaty stanowi art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy, zatem uznał skarżącego za osobę deponującą broń, która weszła w jej posiadanie po śmierci J. K..
Przy czym nałożenie na daną osobę obowiązku poniesienia kosztów depozytu broni, a także ustalenie zakresu tegoż obowiązku, następuje w drodze czynności organu administracji konkretyzującej obowiązek wynikający z przepisów prawa, a więc poza postępowaniem administracyjnym, to przesłanki podmiotowe nałożenia omawianego obowiązku powinny być interpretowane ściśle (por. wyroki NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2620/11 oraz z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 524/10; dostępny - tak jak wszystkie orzeczenia przywołane w niniejszym wyroku - na stronie internetowej: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z wykładni literalnej art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy wynika, że "osoba deponująca" to osoba, która weszła w posiadanie broni i amunicji, a więc przede wszystkim włada nią jak właściciel oraz dokonała czynności faktycznej złożenia broni i amunicji do depozytu. Z chwilą złożenia broni i amunicji do depozytu nawiązuje się bowiem stosunek prawny przechowania pomiędzy osobą deponującą a organem przyjmującym je do depozytu. Treść tego stosunku administracyjnoprawnego została uregulowana w art. 23 ustawy o broni i amunicji oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r.
W przedmiotowej sprawie w związku ze śmiercią właściciela broni skarżący nie stał się właścicielem (spadkobiercą) przedmiotowej broni, ani także nigdy nie posiadał jej jak właściciel, w istocie nie wszedł w posiadanie tej broni w znaczeniu prawnym, niezwłocznie zawiadomił o jej znalezieniu, chociaż faktycznie potwierdził zdeponowanie broni do depozytu. Przepis art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy nie może więc mieć do niego zastosowania i stanowić podstawy prawnej do nałożenia na skarżącego obowiązku poniesienia kosztów przechowywania broni.
Z wykładni celowościowej art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy wynika ponadto, że koszty przechowywania broni w depozycie powinna ponieść osoba, która włada bronią jak właściciel i faktycznie składa broń do depozytu. Skarżący będąc wprawdzie pouczony i mając świadomość skutków prawnych, jakie mogą wiązać się z tą czynnością m.in. obowiązku poniesienia opłat za przechowywanie broni nie mógł nią rozporządzać jak właściciel i np. odebrać lub sprzedać broni albo zadysponować nią w sposób, o którym mowa w art. 23 ust. 2 ustawy, aby uniknąć narastania dalszych kosztów jej przechowywania. Uprawnienie takie ma tylko spadkobierca broni, którym jak się okazało był wnuk osoby zmarłej i to on ostatecznie zarządził zniszczenie broni.
Z akt sprawy wynika, że właściciel broni zmarł [...]. Tego samego dnia skarżący zwrócił się z informacją do Komendy Powiatowej Policji w R., że w jego domu znajduje się broń po zmarłym [...], na którą nie posiada pozwolenia. Funkcjonariusz Policji stawił się w domu skarżącego, gdzie zamieszkiwał z nim [...] i odebrał broń. Organ już [...] sierpnia 2018r. poinformował skarżącego, że osobą legitymującą się uprawnieniami do dysponowania bronią i amunicją znajdującą się w depozycie organu Policji jest tylko prawnie ustanowiony spadkobierca po zmarłym, tj. osoba która udokumentuje nabycie spadku po zmarłym. Organ w dniu [...] sierpnia 2019r. wystąpił do Sądu Rejonowego w R. o informację czy przed tym Sądem prowadzone było postępowanie spadkowe. W dniu [...] sierpnia 2019r. skarżący złożył do organu pismo, w którym wskazał krąg spadkobierców po zmarłym J. K.. Następnie dopiero [...] listopada 2019r. organ wystąpił do Sądu Rejonowego w R. z wnioskiem o stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym. W dniu [...] września 2020r. organ uzyskał postanowienie Sądu Rejonowego [...] z [...] sierpnia 2020r. (sygn. akt [...]), z którego wynika, że spadek po zmarłym J. K. zmarłym [...] czerwca 2018r. nabył wnuk – J. D. w całości. W dniu [...] grudnia 2020r. spadkobierca zmarłego – J. D. wyraził zgodę na dobrowolne i nieodpłatne przekazania przedmiotowej broni celem jej zniszczenia. Broń została zniszczona w dniu [...] grudnia 2020r. Opłatę za przechowywanie organ naliczył, zatem za okres od [...] sierpnia 2018r. – data przyjęcia do depozytu - do [...] grudnia 2020r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, w ocenie Sądu skarżący tak jak podnosił, nie wszedł w posiadanie tej broni, jak właściciel mimo, że w istocie można przyjąć, że dokonał jej faktycznego zdeponowania w siedzibie właściwego organu. Przepis art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy nie może więc mieć do niego zastosowania i stanowić podstawy prawnej do nałożenia na skarżącego obowiązku poniesienia kosztów przechowywania broni zdeponowanej po śmierci jego [...]. Z wykładni celowościowej art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy wynika ponadto, że koszty przechowywania broni w depozycie powinna ponieść osoba, która faktycznie składając broń do depozytu, ma świadomość skutków prawnych, jakie mogą wiązać się z tą czynnością m.in. obowiązku poniesienia opłat za przechowywanie broni, ale także weszła w jej posiadanie, co oznacza, że włada tą bronią jak właściciel. W niniejszej sprawie nie została zatem spełniona przesłanka ustawowa do nałożenia na skarżącego opłaty za przechowywanie broni w depozycie Policji.
W doktrynie podkreśla się, że osobami deponującymi, które weszły w posiadanie broni po osobie zmarłej są właśnie spadkobiercy, gdyż tylko oni mogą decydować - rozporządzać odziedziczoną bronią. W przypadku śmierci właściciela prawo własności broni przechodzi na spadkobierców, a to w myśl art. 922 § 1 k.c. - "Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej". Nie ma prawa do rozporządzania bronią faktycznie składający broń do depozytu, który jest tylko posłańcem, osobą działającą na zlecenie lub bez zlecenia, ale na rzecz spadkobierców właścicieli broni (Maj Sebastian, Ustawa o broni i amunicji. Komentarz, publ. LexisNexis 2010).
Tymczasem skarżący nie dysponował uprawnieniem do zadysponowania bronią i amunicją jak właściciel. W doktrynie podkreśla się, że dość często broń po osobach zmarłych składają do depozytu członkowie rodzin, koledzy z koła łowieckiego lub klubu sportowego lub nawet obce osoby. Osoby takie, pomimo że nie posiadają pozwolenia na broń, nie są osobami nieuprawnionymi. Sytuację takiej osoby można przyrównać do sytuacji znalazcy, którego obowiązkiem jest również przekazanie broni do depozytu, czyli osoba taka działa w zakresie swoich uprawnień i obowiązków, ale wynikających z innych przepisów. W interesie społecznym - bezpieczeństwa i porządku publicznego jest, aby broń po osobach zmarłych znalazła się w depozycie, a nie pozostawała bez dozoru, bezpańska. Skoro skarżący nie posiadał uprawnienia do dysponowania bronią, to zobowiązany był w świetle przepisów karnych do jej oddania Policji, celem uchylenia się od zarzutu nielegalnego posiadania (art. 263 § 2 Kodeksu karnego). Osoba, która znalazła broń i przyniosła ją do jednostki Policji, nie pozostaje w nielegalnym posiadaniu broni. Jej obowiązkiem wynikającym z prawa cywilnego jest przekazanie jej najbliższej jednostce Policji (znalazca powinien też niezwłocznie oddać najbliższej jednostce Policji rzecz, której posiadanie wymaga pozwolenia, w szczególności broń, amunicję, materiały wybuchowe albo dowód osobisty lub paszport, a jeżeli oddanie rzeczy wiązałoby się z zagrożeniem życia lub zdrowia - zawiadamia o miejscu, w którym rzecz się znajduje – art. 6 ustawy z 20 lutego 2015r. o rzeczach znalezionych, Dz. U. 2019r. poz. 908). Jeżeli znalazca wykona swój obowiązek - nie ponosi odpowiedzialności karnej z art. 263 § 2 Kodeksu karnego.
Podkreślić należy, że skarżący mimo podjętych działań zmierzających do wskazania spadkobierców po zmarłym, nie będąc samemu spadkobiercą broni, nie miał uprawnienia do zadysponowania bronią, ograniczając tym samym koszty przechowywania w depozycie Policji. Nie mógł również odebrać lub sprzedać broni albo zadysponować nią w sposób, o którym mowa w art. 23 ust. 2 ustawy, aby uniknąć narastania dalszych kosztów jej przechowywania. O takim stanie sprawy był także informowany przez sam organ. Obciążenie skarżącego powstałymi kosztami przechowywania broni jest więc nieuzasadnione i nie znajduje podstaw prawnych w obowiązującej ustawie o broni i amunicji (por. wyrok NSA w sprawie sygn. akt II OSK 524/10). Sytuację skarżącego można bowiem przyrównać do znalazcy o jakim mowa w art. 23 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy, który składając do depozytu broń, amunicję nie może w zakresie tej broni podjąć żadnej z czynności wymienionych w ust. 2 pkt 1 do 2. W takiej sytuacji koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi Policja (art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy).
W związku z brakiem podstaw materialnoprawnych do obciążenia skarżącego opłatą za przechowywanie opisanej wyżej broni w depozycie Policji należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. stwierdzić bezskuteczność zaskarżonej czynności, jak Sąd orzekł w punkcie 1 wyroku Oznacza to, że przedmiotowa opłata nie może być od skarżącego pobrana, a w przypadku wcześniejszego jej uiszczenia przez skarżącego powinna być mu zwrócona.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając w punkcie 2 wyroku od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości [...] zł zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału IV z dnia 12 kwietnia 2021 r., na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (k. 25 akt sąd.). Strony zostały poinformowane o terminie i możliwości złożenia na piśmie ewentualnych wniosków dowodowych lub twierdzeń (k. 30, 31 akt sąd.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło