II SA/Wr 549/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Habuda po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 17 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie placu parkingowego postanawia: odrzucić skargę. Skarżący wniósł w dniu 28 października 2020 r. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...]. W wykonaniu prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 20 kwietnia 2021 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu 22 października 2021 r. wezwanie z pouczeniem zostało doręczone skarżącemu, wobec czego termin na usunięcie braków formalnych skargi, poprzez uiszczenie wpisu upływał z dniem 29 października 2021 r. (piątek). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem takim jest między innymi skarga. Stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W rozpatrywanej obecnie sprawie skarżący był zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł. Skarżący jednak dwukrotnie wnioskował o przyznanie prawa pomocy, tym samym odkładając w czasie uiszczenie rzeczonego wpisu. Po zakończeniu postępowania w sprawie przyznania skarżącemu prawa pomocy postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 sierpnia 2021 r. odmawiającym przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych, wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego, które to wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 22 października 2021 r. (k. 36 akt sądowych). Termin 7-dniowy do uiszczenia wpisu sądowego upłynął zatem z dniem 29 października 2021 r. W tym terminie wymagany wpis sądowy nie został uiszczony. Skarżący jednak ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy pismem doręczonym do Sądu w dniu 4 listopada 2021 r. Oceniając zaistniałą sytuację faktyczną przez pryzmat obowiązującego porządku prawnego należało zauważyć, że po zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy sąd ma obowiązek, stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a., wezwać stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od pisma wszczynającego postępowanie, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania. Jeżeli strona skarżąca wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wówczas bieg terminu do uiszczenia wpisu nie zostaje przerwany. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 144/02, niepubl.). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Należy zatem w konsekwencji uznać, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, przed lub po doręczeniu wezwania do wykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, wystosowanym do skarżącego po wydaniu prawomocnego postanowienia, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia dla toczącego się postępowania (por. postanowienie NSA z 10 maja 2010 r., II FZ 115/10, publ. CBOIS). Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sytuacji, gdy sąd wydał uprzednio prawomocne postanowienie w tym przedmiocie, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu (por. postanowienie NSA z 14 września 2018 r., II OZ 877/18). Odmienne procedowanie mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, a co za tym idzie - skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania i trudnością w jego merytorycznym lub formalnym zakończeniu. Dalej należało zauważyć, że zastosowana przez sąd w niniejszej sprawie wykładnia przepisu art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a powinna być dokonywana w sposób zapewniający realizację prawa do sądu, co oznacza, że przed zastosowaniem rygoru określonego w zarządzeniu wzywającym do uiszczenia wpisu sąd powinien rozważyć, czy wnoszący o przyznanie prawa pomocy rzeczywiście nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, albowiem jego sytuacja materialna ustalona w prawomocnym orzeczeniu uległa istotnej zmianie (zob. postanowienie NSA z dnia 21 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 1209/14, niepubl.). Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia