II OSK 748/22

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-01-11

Skład orzekający: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, sędzia NSA Roman Ciąglewicz, sędzia del. WSA Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej w trybie zastępczym (art. 44 K.p.a.) jest skuteczne, jeśli na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie znajdują się adnotacje doręczyciela o terminie, możliwości i miejscu odbioru korespondencji, a strona kwestionuje fakt otrzymania zawiadomienia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie uchylił postanowienie organu odwoławczego. Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do uwzględnienia skargi z powodu nieumieszczenia na zwrotnym potwierdzeniu odbioru danych o terminie, możliwości i miejscu odbioru korespondencji, gdy strona kwestionuje sam fakt dokonania zawiadomienia. W takiej sytuacji, spór o to, czy zawiadomienie zostało dokonane, powinien być rozstrzygany w oparciu o procedury reklamacyjne, a nie jako podstawa do stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.
Stan faktyczny
E. R. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z 8 grudnia 2020 r., twierdząc, że nie otrzymała zawiadomienia o decyzji ani o awizach, mimo że przebywała w domu i odbierała inne przesyłki. Mazowiecki WINB odmówił przywrócenia terminu, uznając doręczenie za skuteczne w trybie art. 44 K.p.a. WSA w Warszawie uchylił postanowienie WINB, uznając, że akta sprawy nie pozwalają na przyjęcie prawidłowego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. NSA rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę E. R. Zasądził od E. R. na rzecz J. K., P. K. oraz E. K. solidarnie kwotę 631 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant: starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K., P. K., E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1656/21 w sprawie ze skargi E. R. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2021 r. nr 872/21 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od E. R. na rzecz J. K., P. K. oraz E. K. solidarnie kwotę 631 (sześćset trzydzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 17 listopada 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1656/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi E. R. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia 14 czerwca 2021 r., nr 872/21, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uchylił zaskarżone postanowienie oraz zasądził od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pruszkowie, dalej: "PINB", decyzją z dnia 8 grudnia 2020 r., nr 292/20, na podstawie art. 151 § 2 K.p.a., uchylił swoją decyzję nr 269/15, z dnia 16 listopada 2015 r., udzielającą inwestorowi E. R. pozwolenia na użytkowanie kortu tenisowego nr 1, położonego na terenie działki nr ew. [...] i [...], przy ul. P. [...], we wsi P., gmina M. oraz odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Decyzję PINB z dnia 8 grudnia 2020 r. doręczono E. R. na adres przy ul. W. [...] w K. (kod pocztowy [...]). Na kopercie, w której przesłano decyzję (karta nr 138 akt postępowania przed organem pierwszej instancji) znajdują się: 1) adnotacja (na odwrocie) "Awizowano dnia 2020 - 12 - 11" i popis doręczyciela; 2) adnotacja "Awizowano powtórnie dnia 2020 - 12 - 21" i podpis doręczyciela; 3) adnotacja "Zwrot nie podjęto w terminie" opatrzona datą 29 grudnia 2020 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie ma adnotacji. Skarżąca 21 kwietnia 2021 r. (data wpływu do PINB) w piśmie z dnia 20 kwietnia 2021 r. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 8 grudnia 2020 r. To samo żądanie zawarła w piśmie z dnia 21 kwietnia 2021 r., jednocześnie wnosząc odwołanie od wskazanej decyzji. We wniosku o przywrócenie terminu strona podniosła, że nie wie, w jaki sposób PINB próbował ją zawiadomić o decyzji. Stwierdziła, że od 8 grudnia 2020 r. do upływu terminu umożliwiającego wniesienie odwołania przebywała w domu. Zaznaczyła, że we wskazanym okresie listy polecone były odbierane, natomiast nie otrzymała ani listu, ani powiadomienia o korespondencji z PINB. Oświadczyła, że o istnieniu decyzji dowiedziała się "w dniu dzisiejszym". Wskazała, że decyzja stanowiła załącznik przedstawiony przez jej adwersarzy w innej sprawie, toczącej się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej" "WINB", postanowieniem z dnia 14 czerwca 2021 r., nr 872/21, odmówił E. R. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ ustalił, że pod adresem E. R. korespondencja zawierająca decyzję z dnia 8 grudnia 2020 r., nr 292/20, nie została odebrana. Zauważył, że pierwsze awizo nastąpiło w dniu 11.12.2020 r., zaś w dniu 21.12.2020 r. przesyłkę awizowano powtórnie. Zwrot przesyłki do organu powiatowego nastąpił w dniu 29.12.2020 r. z uwagi na jej niepodjęcie w terminie awizowanym. WINB przywołał treść przepisu art. 44 K.p.a., określającego warunki doręczenia pisma w postępowaniu administracyjnym przez tzw. awizo. Stwierdził, że skarżąca nie odebrała przesyłki z w/w decyzją, pomimo jej dwukrotnego prawidłowego awizowania przez operatora pocztowego, w miejscu (adresie), którego strona nie zakwestionowała, który widnieje jako adres w jej odwołaniu. W takiej sytuacji, skuteczne doręczenie przedmiotowej decyzji nastąpiło w dniu 27.12.2020 r. (25.12. i 26.12 dzień ustawowo wolny). Zauważył, że zwrotne potwierdzenia odbioru przesyłek, a także adnotacje znajdujące się na zwróconych do nadawcy przesyłkach wypełnione przez pracowników poczty, korzystają z domniemania prawdziwości jako dokumenty urzędowe. Stwierdził, że analiza zwrotnego potwierdzenia odbioru świadczy o prawidłowym zrealizowaniu usługi doręczenia ww. przesyłki poleconej. Zaznaczył, że organ powiatowy nie ma obowiązku informowania strony o uznaniu za doręczenie zastępcze korespondencji wysyłanej przez siebie w prowadzonym postępowaniu, zaś dokonanie doręczenia w tym trybie (tzw. fikcja doręczenia) nie jest tożsame z zaistnieniem przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, o której mowa w art. 58 § 1 K.p.a. Doręczenie korespondencji na podstawie art. 44 K.p.a. oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do adresata i że w ten sposób zostało dokonane prawidłowo. WINB doszedł do wniosku, że okoliczności podnoszone przez E. R. we wnioskach o przywrócenie terminu, nie mogą zostać uznane za okoliczności uprawdopodobniające brak jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ stwierdził, że skarżąca nie wskazała w tym zakresie żadnej argumentacji, a okoliczność doręczenia w trybie art. 44 K.p.a. nie stanowi automatycznie o braku winy strony. Według WINB, wnioskodawczyni nie wykazała w sposób wymagany w art. 58 § 1 K.p.a. braku winy w przekroczeniu terminu do wniesienia odwołania. W skardze na powyższe postanowienie E. R. wniosła o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego WINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił zaskarżone postanowienie. Przytaczając treść art. 44 K.p.a. oraz poglądy orzecznictwa w zakresie zastosowania tego przepisu, Sąd stwierdził, że wbrew stwierdzeniu zawartemu na str. 3 zaskarżonego postanowienia, z opisanych w części sprawozdawczej uzasadnienia koperty i zwrotnego potwierdzenia odbioru nie wynika, czy - a jeśli tak, to w którym miejscu - doręczyciel umieścił zawiadomienia dla skarżącej o pozostawieniu przesyłki w oddawczej placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie wskazanym w art. 44 § 2 K.p.a., a następnie w terminie wskazanym w art. 44 § 3 K.p.a. Sąd zgodził się z GINB, że adnotacje doręczyciela na zwróconej przesyłce, zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, korzystają z domniemania zgodności z prawdą/wiarygodności, tyle tylko, że na opisanych wyżej dokumentach nie ma informacji (adnotacji doręczyciela) potwierdzających zawiadomienie adresatki (skarżącej) o przechowywaniu przesyłki pocztowej w określonej placówce pocztowej i możliwości odbioru tej przesyłki przez okres siedmiu dni, a po upływie tego okresu - powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru w terminie nie dłuższym, niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Na organie administracji ciążył obowiązek wykazania, że podczas doręczenia dopełniono obowiązków wynikających z art. 44 § 2 i § 3 K.p.a. W ocenie Sądu, WINB, wydając zaskarżone postanowienie, naruszył zatem art. 58 § 1 w zw. z art. 44 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Akta sprawy (w szczególności koperta i zwrotne potwierdzenie odbioru, do których odwołał się organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia) nie pozwalają bowiem przyjąć, że E. R. została prawidłowo zawiadomiona o pozostawieniu przesyłki zawierającej decyzję z 8 grudnia 2020 r. w placówce pocztowej i o terminach, w których powinna była odebrać tę przesyłkę. Ustalenie, że doręczyciel dokonał wymaganych zawiadomień było zaś w świetle uzasadnienia zaskarżonego postanowienia rozstrzygające dla konkluzji, że strona nie wykazała, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie było przez nią zawinione. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli J. K., P. K. i E. K. - N. Wyrok zaskarżyli w całości. Zarzucili: 1) Na podstawie art. 174 pkt 1) P.p.s.a., naruszenie art. 44 § 2 K.p.a. w zw. z art. 37 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1041 ze zm.) poprzez jego błędną, rozszerzającą wykładnię (i w konsekwencji błędne zastosowanie do niniejszej sprawy), polegającą na błędnym przyjęciu, wbrew jego brzmieniu, że przepis art. 44 § 2 K.p.a. nakazuje, aby doręczający na potwierdzeniu odbioru umieszczał inne aniżeli przewidziane w nim informacje, takie jak termin, możliwość i miejsce odbioru korespondencji, co spowodowało uchylenie postanowienia organu, oparte na błędnym przekonaniu, że zgromadzone informacje w sprawie są niewystarczające i organ nie mógł na ich podstawie wydać swojego postanowienia; 2) Na podstawie art. 174 pkt 1) P.p.s.a., naruszenie art. 58 § 1 K.p.a., w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że organ był zobowiązany do prowadzenia pogłębionego postępowania dowodowego w zakresie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu na wniesienie odwołania nie nastąpiło z winy zainteresowanego, podczas gdy z art. 58 § 1 K.p.a. wynika, że ciężar uprawdopodobnienia obciąża zainteresowanego; 3) Na podstawie art. 174 pkt 2) P.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 P.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 2) P.p.s.a. poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem, co skutkowało jej bezpodstawnym uchyleniem Skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz wydanie orzeczenia co do istoty sprawy, a także zasądzenie kosztów postępowania, według sześciokrotności stawki minimalnej. Ponadto w piśmie z dnia 4 lutego 2022 r. skarżący wnieśli o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Na wstępie zaakcentować trzeba, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. O uchybieniu terminu można mówić, gdy strona nie dochowała terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest ustalenie, że decyzja została stronie doręczona. Abstrahując, w związku z kontrowersją w niniejszej sprawie, dotyczącą doręczenia decyzji E. R., od skutków prawidłowego doręczenia decyzji pozostałym stronom, skonstatować należy, że w świetle art. 129 § 2 K.p.a. oraz art. 58 § 1 K.p.a., nie jest możliwe jednoczesne: przyjęcie, że do doręczenia decyzji nie doszło oraz rozstrzyganie merytoryczne w przedmiocie przywrócenia terminu. W konsekwencji, wniosek o przywrócenie terminu strona może złożyć tylko wówczas, gdy zgadza się, że tego terminu nie dochowała (por. wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 3293/17). Sąd pierwszej instancji na zakończenie rozważań wskazał, że doszło do naruszenia art. 58 § 1 w związku z art. 44 w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Zdaniem Sądu, akta sprawy (w szczególności koperta i zwrotne potwierdzenie odbioru) nie pozwalają na przyjęcie, że E. R. została prawidłowo zawiadomiona o pozostawieniu przesyłki zawierającej decyzję z 8 grudnia 2020 r. w placówce pocztowej i o terminach, w których powinna odebrać tę przesyłkę. Ocenę tę Sąd wyraził po wcześniejszej, obszernej analizie wymogów prawidłowego doręczenia. Według Sądu pierwszej instancji, dla uznania, że przesyłka została doręczona stronie w trybie art. 44 K.p.a. nie jest wystarczające jedynie stwierdzenie faktu dwukrotnego awizowania przesyłki. Okoliczności dotyczące sposobu, w jaki adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz gdzie i w jakim terminie może ją odebrać, nie mogą budzić wątpliwości i muszą wynikać z materiału dowodowego sprawy, w pierwszym rzędzie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki. Zasadniczo to na nim, zdaniem Sądu pierwszej instancji, powinna znajdować się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich wskazanych przez powołane przepisy warunków pozwalających na stwierdzenie skuteczności doręczenia. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że na opisanych dokumentach (kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru) nie ma informacji (adnotacji doręczyciela) potwierdzających zawiadomienie adresatki o przechowywaniu przesyłki pocztowej w określonej placówce pocztowej i możliwości odbioru tej przesyłki przez okres siedmiu dni, a po upływie tego okresu – powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru w terminie nie dłuższym, niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Końcową tezę o naruszeniu art. 58 § 1 K.p.a. w związku z art. 44 w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Sąd oparł na braku ustalenia dotyczącego tego, czy E. R. została prawidłowo zawiadomiona o pozostawieniu przesyłki zawierającej decyzję z dnia 8 grudnia 2020 r. w placówce pocztowej. Dopiero zaś wykazanie, że doręczyciel dokonał wymaganych zawiadomień było, w świetle uzasadnienia zaskarżonego postanowienia rozstrzygające dla konkluzji, że strona nie wykazała, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie było przez nią zawinione. Tymczasem zasadniczy spór w niniejszej sprawie nie dotyczy wadliwości zawiadomienia lub zwrotnego potwierdzenia odbioru. Kontrowersja sprowadza się do tego, że zwrotne potwierdzenie zawiera informację o dwukrotnym awizowaniu, zaś skarżąca twierdzi, że nie otrzymała zawiadomienia. Zakwestionowała dokonanie czynności zawiadomienia. Wskazanie braku zawiadomienia nie oznacza uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego. Jest to próba wykazania, że doręczenie w trybie art. 44 K.p.a. nie zostało w ogóle dokonane. Jest przecież niewątpliwe, że dokonanie czynności spełniającej wymogi określone w art. 44 § 2 K.p.a., a więc zawiadomienia adresata, jest warunkiem koniecznym uznania, że doręczenie uważa się za dokonane. Nawiązując do warunków skuteczności fikcji doręczenia, można najpierw zasygnalizować, że wymogi te określone są w art. 44 § 1-4 K.p.a. Uznanie przesyłki za doręczoną w trybie art. 44 K.p.a. jest uwarunkowane łącznym spełnieniem przesłanek określonych w tym przepisie. Po pierwsze, niemożnością doręczenia pisma adresatowi pod prawidłowo oznaczonym adresem jego miejsca zamieszkania, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy (§ 1). Po drugie, pozostawieniem przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym i dwukrotnym umieszczeniem zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach wskazanych (§ 2). Po trzecie, upływem czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej (§ 3). Konieczność zaistnienia tych trzech przesłanek, jako warunków fikcji doręczenia, nie jest w orzecznictwie i piśmiennictwie kwestionowana. W okolicznościach niniejszej sprawy, jak wynika z poprzedzających rozważań, nie ma istotnego znaczenia rozstrzygnięcie sporu co do tego, czy warunkiem skuteczności doręczenia jest ponadto odnotowanie danych, o których mowa w art. 44 § 2 K.p.a. na dokumencie w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru. Przypomnieć należy, że według organu czynność zawiadomienia została dokonana, a zdaniem skarżącej takiego zawiadomienia nie było. Świadczy o tym argumentacja podniesiona we wniosku, według której, "Od 8.12.2020 r. do terminu umożliwiającego wniesienie odwołania przebywałam w domu. Na pewno w w/w okresie odbierane były listy polecone, ale ja nie otrzymałam ani listu ani powiadomienia o korespondencji PINB w tej sprawie". Spór tego rodzaju, uwzględniając wynikające z dokumentu doręczenia domniemanie dokonania czynności zawiadomienia, jest możliwy do rozstrzygnięcia w oparciu o procedury reklamacyjne (por. m.in. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I OSK 421/20; postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 3019/14; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 975/12). Podkreślić przy tym trzeba, nie podważając treści zwrotnego potwierdzenia odbioru jako dowodu mającego istotne znaczenie w postępowaniu wyjaśniającym, że to ewentualna wadliwość dokonanego zawiadomienia, np. brak pełnej informacji wymaganej przepisem art. 44 § 2 K.p.a., a nie brak dokonania zawiadomienia może stanowić podstawę uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Natomiast trudno mówić o wadliwości zawiadomienia, w sytuacji, gdy złożenie tego dokumentu przez operatora pocztowego jest przez stronę kwestionowane. W rezultacie, teza według której, ewentualne braki w treści formularza zwrotnego potwierdzenia odbioru świadczą o takiej wadliwości zawiadomienia, że doręczenie nie może być uznane za skuteczne, niezależnie od trafności takiej tezy, nie ma w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowania. W rezultacie zaprezentowanego stanowiska należy przyjąć, że Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do uwzględnienia skargi z powodu nieumieszczenia na spornym dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru danych w postaci terminu, możliwości i miejsca odbioru korespondencji. Wbrew natomiast zarzutowi sformułowanemu w punkcie 2 skargi kasacyjnej, z art. 58 § 1 K.p.a. nie można wyprowadzić wniosku, że ciężar uprawdopodobnienia obciąża wyłącznie zainteresowanego. Zależy to od okoliczności sprawy. Należy zgodzić się z poglądem, według którego, sam fakt występowania w art. 58 § 1 K.p.a. instytucji uprawdopodobnienia braku winy przez zainteresowanego przywróceniem terminu nie zwalnia organu od podjęcia działań, których celem z uwagi na słuszny interes obywateli będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy i potwierdzenie przez osobę wnioskującą wiarygodności okoliczności, na które powołała się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych (patrz: Anna Golęba [w:] "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", pod red. Hanny Knysiak-Sydyki, WKP 2023, pkt 6 do art. 58). Zatem w sytuacji, gdy strona twierdzi, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, a organ prowadzący postępowanie administracyjne będzie miał wątpliwości co do okoliczności powoływanych przez stronę, to powinien podjąć działania niezbędne do wyjaśnienia kwestii budzącej wątpliwość (patrz: wyrok NSA z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2267/11). Co do zasady, działania organu z urzędu powinny nastąpić w kierunku ewentualnego uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie okoliczności podanych przez stronę, nie wykluczając zobowiązania strony do uwiarygodnienia twierdzenia o braku winy. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie. Podane we wniosku okoliczności nie mogą być zaliczone do tych, które dotyczą uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Nie było zatem zasadne dalsze zbieranie materiału dowodowego w tym zakresie. Można odnotować, że zachodzi oczywista sprzeczność między treścią prośby o przywrócenie terminu, a argumentacją strony nawiązującą nie tyle do uprawdopodobnienia braku winy, ile do wykazania, że do doręczenia nie doszło. W okolicznościach niniejszej sprawy, w której inwestorka była stroną postępowań administracyjnych oraz sądowych związanych ze sporną inwestycją, interesy stron są sporne, organ nie miał obowiązku, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, podejmowania w trybie art. 9 K.p.a. czynności informacyjnych, o charakterze nieograniczonej pomocy prawnej, mimo że wniosek o przywrócenie terminu złożyła samodzielnie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 284/07; wyrok NSA z dnia 9 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 151/22). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 oraz art. 151 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a. zasądzono od E. R. na rzecz J. K., P. K. oraz E. K.-N. solidarnie kwotę 631 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło