I SA/Łd 646/21
WyrokWSA w Łodzi2021-11-18
Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Asesor WSA Grzegorz Potiopa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił przywrócenia zarejestrowania podatnika jako czynnego podatnika VAT, pomimo uchylenia przez sąd postanowienia o przedłużeniu blokady rachunków bankowych, a następnie wydania nowego postanowienia o przedłużeniu blokady?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ podatkowy prawidłowo odmówił przywrócenia zarejestrowania podatnika jako czynnego podatnika VAT. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było to, że pomimo uchylenia jednego postanowienia o blokadzie rachunków bankowych, w obrocie prawnym pozostawało inne, późniejsze postanowienie przedłużające tę blokadę. Zgodnie z art. 96 ust. 9j ustawy o VAT, przywrócenie rejestracji jest możliwe tylko wtedy, gdy podatnik udowodni, że jego działania nie są realizowane z zamiarem wyłudzeń skarbowych lub gdy wyjdą na jaw okoliczności wskazujące na brak takiego zamiaru. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na podatniku, a sama blokada rachunków bankowych uniemożliwia zastosowanie tego przepisu.Stan faktyczny
Spółka A (dawniej B Sp. z o.o.) została wykreślona z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT, w związku z podejrzeniem wykorzystywania działalności banków do wyłudzeń skarbowych, co skutkowało blokadą jej rachunków bankowych. Po odmowie przywrócenia rejestracji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego i utrzymaniu tej decyzji w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, Spółka wniosła skargę do WSA. Spółka kwestionowała zasadność wykreślenia i blokady rachunków, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów VAT, Ordynacji podatkowej oraz dyrektyw unijnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Asesor WSA Grzegorz Potiopa Protokolant: St. asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia zarejestrowania jako czynnego podatnika VAT oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.) dalej: O.p., utrzymał w mocy zaskarżoną przez A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dawniej B Sp. z o.o.), decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...]r. odmawiającą przywrócenia zarejestrowania B Sp. z o.o. jako czynnego podatnika VAT.
Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, Spółka B została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu [...] r. Ówczesna nazwa podmiotu to C Sp. z o.o., obowiązywała do dnia 13 marca 2017 r., tj. jej zmiany na B Sp. z o.o. Rejestracji Spółki w rejestrze podatników podatku od towarów i usług z dniem 17 lutego 2016 r. dokonał Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G., który wykreślił Spółkę z ww. rejestru z dniem [...] r. na podstawie art. 96 ust. 9 ustawy o podatku od towarów i usług (tj. Dz.U. z 2021., poz. 685) dalej jako: u.p.t.u. Od dnia 13 marca 2017 r. organem właściwym dla Spółki stał się Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś, który dokonał jej ponownej rejestracji w rejestrze podatników VAT od dnia 8 czerwca 2017 r. Z dniem 15 marca 2021 r. Spółka zmieniła m.in. nazwę z B Sp. z o.o. na A Sp. z o.o. oraz adres siedziby skutkujący zmianą właściwości organu podatkowego, tj. na Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w W.
W dniu 13 lipca 2020 r., na podstawie art. 119zv § 1 O.p., Szef Krajowej Administracji Skarbowej dokonał blokady rachunków bankowych B Sp. z o.o., jako podmiotu kwalifikowanego, na okres 72 godzin. Z dokonanej przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, w oparciu o art. 119zn § 1 O.p., analizy ryzyka oraz z posiadanych informacji wynikało, że Spółka może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, o których mowa w art. 119zg pkt 9 lit.a i b O.p.
Postanowieniem z dnia [...] r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej przedłużył Spółce termin blokady ośmiu rachunków bankowych na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące, tj. do dnia 16.10.2020 r., do kwoty 5.327.179 zł.
Spółka wniosła zażalenie na ww. postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] r. Po jego rozpatrzeniu postanowieniem z dnia [...] r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] 2020 r. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2020r., sygn. akt III SA/Wa 1950/20 (wyrok prawomocny), uchylono zaskarżone postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] r.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Szef Krajowej Administracji Skarbowej w dniu 30 marca 2021 r. wydał postanowienie, w którym uwzględniając ocenę prawną Sądu, uchylił w całości zaskarżone postanowienie z dnia 16 lipca 2020 r. i orzekł, tj. przedłużył blokadę ww. rachunków bankowych na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące, tj. do dnia 16.10.2020 r., do kwoty 3.462.667 zł. Na postanowienie to Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Mając m.in. na uwadze zawiadomienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 17 lipca 2020 r. oraz opisany w uzasadnieniu postanowienia z dnia 16 lipca 2020r. stan faktyczny i prawny, jak również brzmienie art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. w dniu 20 lipca 2020 r. wykreślił z urzędu B Sp. z o.o. z rejestru podatników VAT.
Pismem z dnia 11 sierpnia 2020 r. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na ww. czynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. w przedmiocie wykreślenia z rejestru podatników VAT. W wyniku jej rozpoznania wyrokiem z dnia 27 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 417/20, oddalono skargę. Od wyroku wniesiono skargę kasacyjną, która postanowieniem z dnia 2 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 417/20, została odrzucona z powodu wniesienia skargi kasacyjnej po upływie terminu do jej wniesienia.
Pismem z dnia 3 sierpnia 2020 r. pełnomocnik Spółki wystąpił do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z wnioskiem o przywrócenie zarejestrowania podatnika.
Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. odmówił przywrócenia zarejestrowania B Sp. z o.o. jako czynnego podatnika VAT.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik Spółki zarzucił naruszenie szeregu przepisów prawa m.in. przepisu art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. poprzez naruszenie prawa Spółki do prowadzenia wszelkiej działalności, pomimo że w sprawie nie przeprowadzono wszystkich dowodów, a brak jest przesłanek do stwierdzenia, że opisane przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej działania są realizowane z zamiarem opisanym w treści tego przepisu, w szczególności w sytuacji niezweryfikowania informacji i ich niepodania podatnikowi przed wykreśleniem, co uniemożliwiło ustosunkowanie się do nich, czym narażono Spółkę na znaczną szkodę majątkową. Nadto przepisów art. 42 ust. 1 pkt 2, art. 112c u.p.t.u., art. 17 i nast. Szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. U. L 145, s. 1 - wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 9, t. 1, s. 23), zmienionej dyrektywą Rady 2002/38/WE z dnia 07.05.2002 r. (Dz. U. L 128, s. 41- wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 9, t. 1, s. 358) w sytuacji, gdy przepisy te stanowią zasadę podstawową wspólnego systemu podatku VAT, które co do zasady nie podlega ograniczeniu, a prawo to przysługuje bezpośrednio w stosunku do całego podatku obciążającego transakcje powodujące naliczenie podatku, z którego skorzystała Spółka. Jak również szeregu przepisów postępowania, w tym art. 121 § 1, art. 122, art. 191 O.p.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podzielając ustalenia i wywiedzioną na ich podstawie ocenę organu I instancji, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...] 2021 r.
Organ odwoławczy podkreślił, iż przepis art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. stanowi samodzielną podstawę do wykreślenia z urzędu podmiotu kwalifikowanego z rejestru jako podatnika VAT w sytuacji gdy posiadane przez naczelnika urzędu skarbowego dane (m.in. informacje przekazane przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w zawiadomieniu o blokadzie rachunku podmiotu kwalifikowanego na 72 godziny).
Jednocześnie, stosownie do art. 96 ust. 9j u.p.t.u. naczelnik urzędu skarbowego przywraca zarejestrowanie podatnika, o którym mowa w ust. 9 pkt 5, jako podatnika VAT czynnego bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego, jeżeli podatnik udowodni, że prowadzone przez niego działania nie są realizowane z zamiarem, o którym mowa w ust. 9 pkt 5, albo wyjdą na jaw inne okoliczności lub dowody, z których wynikał brak tego zamiaru. I co istotne, przepis ten, wbrew tezom odwołania, przerzuca na stronę ciężar udowodnienia prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej, bez wykorzystania działalności banków lub SKOK do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi.
Przytaczając obszerne ustalenia, które legły u podstaw wykreślenia Spółki z rejestru podatników VAT, organ podsumował, iż analiza drobiazgowych ustaleń wskazuje, iż istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że B Sp. z o.o. mogła być świadomym uczestnikiem procederu polegającego na obniżaniu podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane.
Konsekwencją blokady rachunków podmiotu kwalifikowanego było wszczęcie w dniu 14 lipca 2020 r. przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. kontroli celno-skarbowej w zakresie prawidłowości i rzetelności rozliczania podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od marca do maja 2020 r. Jak wynika z akt sprawy, na dzień wydania decyzji przez organ I instancji, kontrola celno-skarbowa była w toku. W oparciu o materiał zebrany w trakcie kontroli celno-skarbowej Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego uznał, że wystąpiły przesłanki do zabezpieczenia na majątku Spółki wykonania zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2020 r. wraz z odsetkami. Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. określił przybliżone zobowiązanie Spółki w podatku VAT wraz z odsetkami oraz zabezpieczył na majątku Spółki wykonanie kwot uszczupleń w podatku VAT. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. stwierdził, że istnieje prawdopodobieństwo, iż B Sp. z o.o. obniżając podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych na jej rzecz przez D Sp. z o.o. odliczała podatek wynikający z faktur niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Organ odwoławczy stwierdził, iż uwzględniając poczynione ustalenia nie sposób nie zgodzić się z organem I instancji, że zgromadzony materiał wskazuje, iż Spółka może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, o których mowa w art. 119zg pkt 9 O.p. Organ dostrzegł, iż co prawda wyrokiem z dnia 13 listopada 202 r., sygn. akt III SA/Wa 1950/20 WSA w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] r., jednakże jak wynika z akt sprawy w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Szef Krajowej Administracji Skarbowej w dniu [...] r. wydał postanowienie, którym uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł o przedłużeniu blokady rachunków bankowych, jednakże do niższej kwoty niż określona w postanowieniu z dnia [...] r. I co istotne, w pozostałym zakresie, tj. istnienia przesłanek przedłużenia terminu tej blokady Szef Krajowej Administracji Skarbowej podtrzymał swoją wcześniejszą ocenę.
Reasumując, w ocenie organu Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. nie naruszył w przedmiotowej sprawie ustawowych reguł prowadzenia postępowania i prawidłowo zgromadził oraz rozpatrzył - w sposób wyczerpujący - materiał — dowodowy, pozwalający na wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie wystąpiły bowiem okoliczności, które uzasadniałyby uchylenie decyzji organu I instancji. Pełnomocnik strony nie przedstawił bowiem dowodów negujących ustalenia Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz potwierdzających, że prowadzone przez Spółkę działania nie są realizowane z zamiarem, o którym mowa w art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. zarzucił organowi naruszenie:
- art. 96 ust 9 pkt 5 u.p.t.u., poprzez naruszenie prawa skarżącego do prowadzenia wszelkiej działalności pomimo, że w sprawie nie przeprowadzono wszystkich dowodów, a brak jest przesłanek do stwierdzenia, że opisane przez Szefa KAS działania są realizowane z zamiarem opisanym w treści tego przepisu, w szczególności w sytuacji niezweryfikowania informacji i ich niepodania podatnikowi przed wykreśleniem, co uniemożliwiło ustosunkowanie się do nich, czym narażono spółkę na znaczną szkodę majątkową;
- art 191 O.p., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego sprawy, polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego wyrażającej się zwłaszcza w niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, powodującego uniemożliwienie jakiejkolwiek kontynuacji działalności przez Spółkę;
- art. 119zw § 1 O.p., poprzez jego zastosowanie, będące wynikiem nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do uznania, że B Sp. z o.o. miała wykorzystać sektor finansowy, bankowy do wyłudzenia VAT, gdy w rzeczywistości stan finansowy Spółki pozwolił na zabezpieczenie kont bankowych na kwotę łącznie ponad 5.300.000 zł, na kontach znajdują się jeszcze dodatkowe środki umożliwiające zapłatę wszelkich należności publicznoprawnych, współpracy jaką deklarowała i podjęła Spółka z organami ścigania i podatkowymi w celu ujawnienia ewentualnego wyłudzenia podatku VAT i nieuczciwych kontrahentów;
- art. 112c u.p.t.u. poprzez bezzasadne, przedwczesne obciążenie podatnika kwotą dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 100% wskazując (bez przeprowadzenia dodatkowych ustaleń i zwrócenia się o odpowiednie dokumenty), że faktury zostały wystawione przez podmiot nieistniejący lub stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności, choć Spółka posiada dokumentację weryfikującą kontrahenta D i przeprowadzała zakup towarów z zachowaniem szczególnej ostrożności;
- art. 17 i nast. szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych — wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U. L 145, s. 1 — wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 9, t. 1, s. 23), zmienionej dyrektywą Rady 2002/38/WE z dnia 7 maja 2002 r. (Dz.U. L 128, s. 41-wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 9, t. 1, s. 358), w sytuacji, gdy przepisy te stanowią zasadę podstawową wspólnego systemu podatku VAT i co do zasady nie podlega ograniczeniu, a prawo to przysługuje bezpośrednio w stosunku do całego podatku obciążającego transakcje powodujące naliczenie podatku, z którego skorzystała Spółka; - art. 42 ust 1 pkt 2 u.p.t.u. w zw. z art. 45a Rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2018/1912 z dnia 4 grudnia 2018 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 282/2011 w odniesieniu do niektórych zwolnień związanych z transakcjami wewnątrzwspólnotowymi poprzez odmówienie podatnikowi zastosowania stawki 0% w warunkach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w sytuacji, gdy Spółka posiada wszelką dokumentację potwierdzającą dokonaną dostawę towarów wskazaną w treści tych przepisów;
- art. 121 § 1 w zw. z art. 119zzb § 4 w zw. z art. 67a, art. 122, art. 191O.p.
Pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy, kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 P.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.
W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolując w powyżej zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., w stanie prawnym i faktycznym na dzień jej podjęcia, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją organy obu instancji odmówił skarżącej Spółce przywrócenia zarejestrowania jako czynnego podatnika VAT. Materialnoprawną podstawą skarżonego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 96 ust. 9j u.p.t.u., który stanowi, iż naczelnik urzędu skarbowego przywraca zarejestrowanie podatnika, o którym mowa w ust. 9 pkt 5, jako podatnika VAT czynnego bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego, jeżeli podatnik udowodni, że prowadzone przez niego działania nie są realizowane z zamiarem, o którym mowa w ust. 9 pkt 5, albo wyjdą na jaw inne okoliczności lub dowody, z których wynikał brak tego zamiaru.
Wpracowane na tle przywołanej normy prawny stanowisko judykatury nie pozostawia wątpliwości, iż treść art. 96 ust. 9j u.p.t.u. wskazuje jednoznacznie, że ciężar udowodnienia prowadzenia działalności gospodarczej bez zamiaru wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi został w tym przypadku przerzucony na podatnika; to podatnik, składając wniosek o przywrócenie zarejestrowania jako podatnika VAT, musi udowodnić, że jego działania związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i przepływami finansowymi są zgodne z prawem. Zarówno wykreślenie, jak i ponowne zarejestrowanie podatnika VAT odbywa się automatycznie (przez właściwy organ podatkowy) na skutek stosownych działań Szefa KAS, określonych w art. 119zw § 1 i § 5 pkt 2 O.p., jak również w sytuacji, gdy podatnik wykreślony z rejestru udowodni, że rzeczywiście prowadzi działalność gospodarczą bez zamiaru podejmowania działań do wyłudzeń podatkowych z udziałem rachunków bankowych. Ciężar udowodnienia prowadzenia działalności gospodarczej w sposób prawidłowy został w tym przypadku przerzucony na podatnika. Aktywność podatnika w tym zakresie również powinna doprowadzić do wcześniejszego uchylenia postanowienia o blokadzie rachunków bankowych (vide. wyroki WSA: w Łodzi z dnia 17 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 633/20; w Gliwicach z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1329/20 - dostępne, jak i pozostałe przywoływane w niniejszym uzasadnieniu w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak potwierdza lektura zgromadzonych akt administracyjnych niniejszej sprawy, skarżąca Spółka została wykreślona z rejestru czynnych podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. Przesłanką wykreślenia strony z rejestru podatników VAT było zawiadomienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o podejrzeniu prowadzenia przez podatnika działań z zamiarem wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, a w szczególności postanowienie tego organu podatkowego z dnia [...] r., o przedłużeniu terminu blokady rachunków bankowych skarżącej. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 119zw § 1 O.p., zgodnie z którym Szef Krajowej Administracji Skarbowej może przedłużyć, w drodze postanowienia, termin blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na czas oznaczony, nie dłuższy jednak niż 3 miesiące, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego lub zobowiązania z tytułu odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, przekraczających równowartość 10 000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano postanowienie.
Sądowi z urzędu wiadomo, iż czynność wykreślenia strony z rejestru podatników VAT była poddana kontroli tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 27 listopada 2020 r. oddalił skargę Spółki. Przedmiotowy wyrok, z uwagi na odrzucenie skargi kasacyjnej, jest orzeczeniem prawomocnym.
I co istotne dla niniejszej sprawy, przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej było również postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] r. w przedmiocie przedłużenia terminu blokady rachunków bankowych. I wprawdzie WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2020 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1950/20 uchylił zaskarżone postanowienie. Jednakże, co najważniejsze dla sprawy, organ II instancji uwzględniając wytyczne sądu, postanowieniem z dnia [...]r. uchylił w całości postanowienie z dnia [...] r. i przedłużył blokadę ww. rachunków bankowych na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące, tj. do dnia 16 października 2020 r., do kwoty 3.462.667 zł. Na postanowienie to Spółka złożyła skargę do WSA w Warszawie, jednakże Sądowi z urzędu wiadomo, iż postanowieniem z dnia 29 czerwca 2021 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1249/21 skarga Spółki została odrzucona.
Podsumowując powyższe, wbrew zarzutom pełnomocnika Spółki, w obrocie prawnym pozostaje postanowienie z dnia 30 marca 2021 r. przedłużające blokadę rachunków bankowych. Orzecznictwo sądowe nie pozostawia zaś wątpliwości, iż dopiero brak blokady rachunków bankowych i wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia o przedłużeniu blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego daje podstawy do ponownego zarejestrowania podmiotu gospodarczego jako podatnika VAT. Zgodnie z art. 96 ust. 9j u.p.t.u. naczelnik urzędu skarbowego przywraca zarejestrowanie podatnika, o którym mowa w ust. 9 pkt 5, jako podatnika VAT czynnego bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego, jeżeli podatnik udowodni, że prowadzone przez niego działania nie są realizowane z zamiarem, o którym mowa w ust. 9 pkt 5, albo wyjdą na jaw inne okoliczności lub dowody, z których wynikał brak tego zamiaru. Zatem wykreślenie, jak i ponowne zarejestrowanie podatnika VAT odbywa się gdy podatnik wykreślony z rejestru udowodni, że rzeczywiście prowadzi działalność gospodarczą bez zamiaru podejmowania działań do wyłudzeń podatkowych z udziałem rachunków bankowych. Ciężar udowodnienia prowadzenia działalności gospodarczej w sposób prawidłowy został w tym przypadku przerzucony na podatnika. Aktywność podatnika w tym zakresie również powinna doprowadzić do wcześniejszego uchylenia postanowienia o blokadzie rachunków bankowych (vide. wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 801/19; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 59/21). A skoro tak, w ustalonym stanie faktycznym i prawnym organ nie miał podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej Spółki, już bowiem sama blokada rachunków bankowych czyniła niedopuszczalnym zastosowanie przepisu art. 96 ust. 9j u.p.t.u.
Sąd podziela stanowisko organu podatkowego również co oceny, iż strona skarżąca nie udowodniła, iż prowadzone przez nią działania nie są realizowane z zamiarem, o którym mowa w ust. 9 pkt 5, nie wyszły również na jaw inne okoliczności lub dowody, z których wynikałby brak takiego zamiaru. Trafnie wywiódł organ, iż nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w przywołanym wcześniej przepisie art. 96 ust. 9j u.p.t.u. uzasadniające uwzględnienie wniosku strony i przywrócenie zarejestrowania podatnika. Jak potwierdza lektura zaskarżonej decyzji, organ podatkowy poddał wnikliwej analizie materiał dowody, obejmujący także okoliczności i ustalenia, jakimi kierował się Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. wykreślając skarżącą Spółkę z rejestru podatników VAT. Sąd podziela ocenę organu, iż strona występując o przywrócenie rejestracji nie wskazała żadnych nowych okoliczności, ani dowodów. W istocie pełnomocnik strony skupił się na powtórzeniu zarzutów i argumentów zgłaszanych na etapie czynności wykreślenia, jak i kwestionując postanowienia o przedłużeniu terminu blokady rachunku bankowego. Pełnomocnik strony zarzuca całkowite pominięcie wyroku WSA w Warszawie w sprawie III SA/Wa 1950/20, niemniej jak już zostało wykazane, opisane orzeczenie Sądu pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. A to z uwagi na przywoływane już i co istotne pozostające w obrocie prawnym postanowienie Szefa Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 30 marca 2021 r., mocą którego przedłużony został termin blokady rachunków bankowych.
Z tych wszystkich względów, zarzuty skargi w zakresie omawianej instytucji nie znajdują uzasadnienia. Pozostałe zarzuty skargi to w istocie zarzuty merytoryczne i procesowe, podnoszone już na etapie zaskarżenia czynności wykreślenia z rejestru podatników i przedłużenia blokady rachunków. Wobec powyższego zarzuty te były już poddane ocenie w stosownych postępowaniach. I co istotne, w niniejszej sprawie pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Ustawodawca w przepisie art. 96 ust. 9j u.p.t.u. wypowiedział się jednoznacznie. Na tym etapie nie jest rolą organu podatkowego, ani Sądu kolejna już weryfikacja zasadności samego wykreślenia i blokady rachunków.
Wobec powyższego uznając zarzuty skargi za niezasadne i nie znajdując z urzędu naruszeń prawa, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.
P.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło