I GSK 830/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-19

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Hanna Kamińska, Cezary Kosterna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciel działki rolnej, będącej jednocześnie w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa, może ubiegać się o płatności bezpośrednie, jeśli nie posiada pisemnej umowy dzierżawy lub zgody Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, ale faktycznie prowadzi na tej działce działalność rolniczą?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że dla przyznania płatności bezpośrednich kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności rolniczej na gruncie, a nie wyłącznie posiadanie formalnego tytułu prawnego w postaci umowy dzierżawy czy zgody KOWR. Sąd podkreślił, że współwłaściciel ma prawo do współposiadania i korzystania z całej nieruchomości wspólnej, a pojęcie "współposiadania" w kontekście płatności bezpośrednich należy rozumieć jako faktyczne wspólne prowadzenie działalności rolniczej, co w tej sprawie nie zostało udowodnione po stronie innych podmiotów.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na działki, które były jego współwłasnością wraz ze Skarbem Państwa. Organ odmówił przyznania płatności do części tych działek, uznając, że nie posiadał on do nich tytułu prawnego w postaci umowy dzierżawy, a jedynie współwłasność. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, wskazując na prawomocne orzeczenia w podobnych sprawach dotyczących skarżącego oraz na możliwość korzystania przez współwłaściciela z całej nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 782/20 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 782/20, w sprawie ze skargi T. K. – uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z [...] października 2020 r. w przedmiocie płatności obszarowych. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu [...] maja 2019 r. skarżący wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Nakle Śląskim z wnioskiem o przyznanie na rok 2019 jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej do pow. 19,55 ha. Do płatności zadeklarował grunty położone w Z., na 14 działkach ewidencyjnych. Organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień, gdyż sześć spośród tych zadeklarowanych działek znajduje się w Rejestrze Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa i nie została na nie zawarta umowa dzierżawy. W wyjaśnieniu skarżący wskazał, że dla kwestionowanych działek nie została zwarta umowa dzierżawy, gdyż te działki były jego współwłasnością, a następnie zostały nabyte przez zasiedzenie; jednak do dnia wydania decyzji organu I instancji nie przedstawił dowodów potwierdzających fakt ich nabycia przez zasiedzenie. Decyzją z [...] maja 2020 r. organ I instancji przyznał skarżącemu wskazane na wstępie płatności jedynie do niespornej pow. tj. JPO i płatność za zazielenianie do 7,38 ha oraz płatność redystrybucyjną do pow. 4,38 ha. W uzasadnieniu wskazał, że 6 spośród zadeklarowanych działek wchodzi w skład ZWRSP, a z wykazu danych przekazanych przez ANR nie wynika, aby strona posiadała do tych gruntów tytuł prawny. Dlatego działki te zostały wykluczone z płatności bez sankcji za przedeklarowanie. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] lutego 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020, poz. 1341; dalej: ustawa o płatnościach) płatność bezpośrednia do działki rolnej wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa przysługuje rolnikowi, który na dzień 31 maja danego roku ma do niej tytuł prawny. Natomiast w przypadku ziemi rolnej wchodzącej w skład ZWRSP stan prawny gruntów jest uregulowany: właścicielem jest Skarb Państwa, a dzierżawca wskazany jest w umowie zawieranej wyłącznie w formie pisemnej. Odnośnie do kwestii zasiedzenia organ stwierdził, że wnioskodawca nie przedłożył dowodów na potwierdzenie tej okoliczności, co może nastąpić wyłącznie przy pomocy dokumentu urzędowego w postaci orzeczenia sądowego, jako że organ nie jest władny, aby czynić własne ustalenia w tym zakresie. W wyniku rozpoznania skargi T. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję z [...] lutego 2021 r. Na wstępie rozważań Sąd wskazał, że kwestia zasiedzenia została już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem z dnia 9 stycznia 2020 r., którym Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach oddalił wniosek skarżącego o zasiedzenie; apelacja została oddalona 5 listopada 2020 r. przez Sąd Okręgowy w Gliwicach (sygn. Akt III Ca 1064/20), o czym poinformował organ w piśmie z 9 lutego 2021 r. Poza tym z akt wynika, że sprawy wnioskowanych przez skarżącego dopłat bezpośrednich były już dwukrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych obu instancji: za 2016 r. – wyrok WSA w Gliwicach z 12 stycznia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 957/17 i aprobujący go wyrok NSA z 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I GSK 2516/18 oddalający skargę kasacyjną organu; za 2017 r. – wyrok WSA w Gliwicach z 20 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 1171/18. WSA w niniejszej sprawie podzielił przedstawione w ww. wyrokach stanowisko. Zdaniem Sądu, z art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach wynika prymat posiadania zależnego nad posiadaniem samoistnym, w sytuacji gdy działki rolne przewidziane do płatności stanowią jednocześnie przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego. Zatem, jak wynika z pisma procesowego organu z [...] lutego 2021 r., prawo posiadania spornych działek ewidencyjnych w roku 2019 bezspornie należy do skarżącego i deklarowane przez niego stanowisko w tym zakresie nie budzi wątpliwości organów ARiMR, z uwagi na brak jakichkolwiek dokumentów czy okoliczności, które wskazywałyby na innego producenta rolnego, który w tym samym czasie użytkował i deklarował do płatności obszarowych przedmiotowe działki. Ponadto, żaden ze współwłaścicieli działek, ani w roku 2019, ani w latach poprzednich nie deklarował działek do płatności obszarowych ani nie przedkładał informacji w tym zakresie. Dalej Sąd wskazał, że skoro ustawa o płatnościach nie zawiera definicji posiadania, to celowym jest odwołanie się do znaczenia, jakie temu pojęciu nadało prawo cywilne. W świetle treści art. 336 Kodeksu cywilnego dla przyjęcia posiadania rzeczy przez posiadacza wystarczające jest ustalenie faktycznego władztwa nad rzeczą, rozumianego jako sama możność władania, a więc także korzystania z rzeczy (corpus) z zamiarem władania (animus) dla siebie jak właściciel (posiadacz samoistny), bądź wola władania w zakresie odpowiadającym prawu podmiotowemu innemu niż własność (posiadacz zależny). Takie odwołanie się do terminologii cywilistycznej w zakresie rozróżnienia posiadania samoistnego i posiadania zależnego przy wykładni tych pojęć zawartych w art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach jest uzasadnione, w sytuacji gdy o płatności do tych samych działek występują jednocześnie właściciel i użytkownik. Na gruncie prawa krajowego, tzn. w ujęciu cywilistycznym, dla istnienia posiadania nie jest konieczne rzeczywiste korzystanie z rzeczy. Wystarczy, że istnieje możliwość takiego korzystania. Dlatego też posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje rzecz drugiemu w posiadanie zależne (art. 337 k.c.). Tytułem uprawniającym do uzyskania płatności bezpośrednich (płatności obszarowych) – co do zasady – jest posiadanie przez rolnika gruntów objętych obszarem zatwierdzonym w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności (art. 7 ust. 1 pkt 2 i art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach). Regulacje krajowe z zakresu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego funkcjonują skutkiem transpozycji prawa wspólnotowego – tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.Urz. UE L 2013.347.608), w którym prawodawca wspólnotowy także posługuje się pojęciem posiadania. W ocenie WSA, wobec takiego rozwiązania występujące w prawie krajowym pojęcie posiadania gruntów przez rolnika musi być rozumiane w zgodzie z prawem wspólnotowym, to jest przy przyjęciu, że płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi posiadającemu grunty. Podsumowując, Sąd I instancji stwierdził wadliwość zaskarżonej decyzji, skoro skarżący był posiadaczem zależnym spornych gruntów; brak jakichkolwiek dowodów, które wskazywałyby na innego producenta rolnego, który w tym samym czasie użytkował i deklarował do płatności obszarowych przedmiotowe działki; żaden ze współwłaścicieli działek, ani w roku 2019 ani w latach poprzednich nie deklarował działek do płatności obszarowych, ani nie przedkładał informacji w tym zakresie. WSA wskazał, że wydając ponowne rozstrzygnięcie w sprawie, organ powinien wziąć pod uwagę przedstawione przez Sąd wywody. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie wyrok i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący był posiadaczem zależnym działek będących we współwłasności ze Skarbem Państwa i jako posiadaczowi zależnemu przysługiwały mu płatności, podczas gdy skarżący jako współwłaściciel był jedynie posiadaczem samoistnym w zakresie swojego udziału w tychże działkach, natomiast w zakresie udziału będącego własnością Skarbu Państwa nie był posiadaczem zależnym, gdyż nie posiadał do nich tytułu prawnego, zatem nie było podstaw do uznania, że był od posiadaczem zależnym całości działek i na tej podstawie przyznania mu płatności; 2) art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez jego niezastosowanie i wskutek tego pominięcie okoliczności, że fakt bycia współwłaścicielem działki rolnej razem ze Skarbem Państwa nie stanowi tytułu prawnego do działki w rozumieniu tego przepisu, w takiej sytuacji rolnik musi posiadać tytuł prawny do działki rolnej w postaci np. zgody KOWR-u na zgłoszenie działek do płatności czy też umowy dzierżawy. II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i niewyjaśnienie tejże podstawy, brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do przepisu art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zakresie tego, czy w niniejszej sprawie tytuł prawny skarżącego do działek będących przedmiotem współwłaścicieli nadaje prawo do współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej (art. 206 k.c.), czy też z jakichś innych przyczyn skarżący nie musiał przedstawić tytułu prawnego (zgody, umowy dzierżawy) do przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, których naruszenia miał się dopuścić organ, a które to naruszenie stanowiło podstawę do uchylenia decyzji; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niewskazanie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik, których naruszenia miał się dopuścić organ, a które to naruszenie stanowiło podstawę do uchylenia decyzji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Skarga kasacyjna organu nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 183 §1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że jest związany zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. Sąd nie może więc samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani ich uściślać bądź w inny sposób korygować. W rozpatrywanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych, tzn. naruszeniu przepisów prawa procesowego i materialnego. Przy czym w skardze kasacyjnej nie postawiono zarzutu błędnej wykładni prawa materialnego. Przed przystąpieniem do oceny zasadności podniesionych zarzutów kasacyjnych niezbędne jest przedstawienie podstawowych ustaleń poczynionych w sprawie, stanowiących podstawę dla WSA w Gliwicach do wydania wyroku uchylającego decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2020 r. (dalej powoływaną, jako: zaskarżona decyzja lub decyzja Dyrektora). Nie jest w sprawie kwestionowane, że rolnik (dalej powoływany również, jako: skarżący rolnik) złożył do organu wniosek o płatność bezpośrednią do działek o numerach ewidencyjnych [...] (dalej: sporne działki) [...] będących współwłasnością tego rolnika oraz Skarbu Państwa. Jak wynika z zaskarżonej decyzji organ podczas kontroli nie stwierdził nieprawidłowości, a zadeklarowane powierzchnie działek ewidencyjnych nie wykraczają poza maksymalny kwalifikowany obszar ustalony w systemie informacji geograficznej (MKO). Wyłączną podstawą do odmowy przyznania płatności do spornych działek było stwierdzenie, że działki te znajdują się w rejestrze (obecnie) KOWR i według stanu na dzień 31 maja 2019r. nie są dzierżawione przez wnioskodawcę tj. skarżącego. Posiadanie natomiast tytułu prawnego do gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa stanowi warunek niezbędny do przyznania wnioskowanej płatności. Według organu, udział w działce nie jest tytułem prawnym z punktu widzenia art.18 ust.4 ustawy o płatnościach. Takie stanowisko jest zaprezentowane również w niniejszej skardze kasacyjnej organu. Przy czym należy stwierdzić, że w zarzutach kasacyjnych nie podważano stanowiska Sądu I instancji że: brak jest jakichkolwiek dowodów, które wskazywałyby na innego producenta rolnego, który w tym samym czasie użytkował i deklarował do płatności obszarowej przedmiotowe działki; żaden ze współwłaścicieli działek, ani w roku 2019 ani w latach poprzednich nie deklarował działek do płatności obszarowych ani nie przedkładał informacji w tym zakresie. Przeprowadzona analiza akt sprawy, w tym pisma procesowego organu z dnia [...] lutego 2021r., potwierdza prawidłowość tych stwierdzeń. Konieczne jest również przypomnienie, że kwestie dotyczące płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla skarżącego rolnika były już przedmiotem oceny sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyrokach tych była mowa m.in. o wszystkich spornych działkach oraz została dokonana wykładnia art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich (patrz wyroki NSA z dnia 18 grudnia 2018r. sygn. akt I GSK 2516/18, oraz I GSK 25/16/18). Jest o tym mowa w zaskarżonym obecnie wyroku a jak wynika z jego motywów, Sąd I instancji podzielił stanowisko przedstawione w wymienionych judykatach. W niniejszej skardze kasacyjnej organ nie podnosi zarzutu błędnej wykładni art. 18 ust.4 ww. ustawy ale wyłącznie zarzut niezastosowania tego przepisu. Nie podnosi się również błędnej wykładni art. 18 ust.1 ustawy o płatnościach bezpośrednich ale błędne zastosowanie tego przepisu. Dalej należy wskazać, że skarżący kasacyjnie organ w uzasadnieniu zarzutów kasacyjnych podaje, że stanowisko Sądu, iż skarżący rolnik był posiadaczem zależnym spornych działek wydaje się nieprawidłowe. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie było potrzeby czynienia rozważań w zakresie tego, czy skarżący rolnik jest posiadaczem zależnym czy samoistnym spornych działek, gdyż nie ma to przesądzającego znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy. W tej sprawie, co jest bezsporne, skarżący rolnik wraz ze Skarbem Państwa jest współwłaścicielem spornych działek. Skoro tak, to do czasu zniesienia tej współwłasności miał on prawo, czemu nie sprzeciwiał się Skarb Państwa, do prowadzenia działalności rolniczej na tych gruntach. We wspomnianym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2018r. sygn. akt I GSK 2516/18 Sąd kasacyjny stwierdził, że przy uwzględnieniu definicji pojęć: "rolnik", "gospodarstwo rolne" oraz "działalność rolnicza" zawartych w art. 4 ust. 1 lit. a/, b/ i c/ rozporządzenia nr 1307/2013 należy przyjąć, że płatności bezpośrednie są przyznawane posiadaczowi gruntów, a więc są przeznaczone dla osób, które faktycznie prowadzą na tych gruntach działalność rolniczą. Takie rozumienie pojęcia "posiadanie" należy też odnieść do rozumienia pojęcia "współposiadanie" użytego w art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Innymi słowy o współposiadaniu działek rolnych, będących przedmiotem ubiegania się o przyznanie płatności w rozumieniu art. 18 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, można mówić jedynie w sytuacji, gdy na działkach tych w dniu 31 maja roku, w którym złożono wniosek o płatności, faktycznie była prowadzona działalność rolnicza przez więcej niż jedną osobę. Wówczas osoba, która złożyła wniosek o przyznanie płatności do tych gruntów rolnych zobligowana jest dołączyć do wniosku zgodę pozostałych osób prowadzących wspólnie działalność rolniczą na tych gruntach. z art. 195 kodeksu cywilnego wynika, iż własność rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność). Natomiast z art. 196 § 1 kodeksu cywilnego wynika, że współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną. Jednocześnie można wskazać, że art. 206 kodeksu cywilnego stanowi, iż każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Oczywiście na tle powyższych regulacji prezentowane są zgodnie poglądy, iż z zawartej w art. 195 kodeksu cywilnego definicji współwłasności wynika tzw. jedność przedmiotu, wielość podmiotów oraz niepodzielność wspólnego prawa. Z istoty współwłasności wynika, że stosunki między współwłaścicielami mają charakter prawnorzeczowy, poza tym jednak współwłaściciele są również związani stosunkami obligacyjnymi w zakresie wspólnego korzystania z rzeczy oraz zarządu rzeczą wspólną. Przewidziany w art. 206 kodeksu cywilnego sposób korzystania z rzeczy wspólnej określa się zazwyczaj jako "współposiadanie", rzadziej jako "współkorzystanie". Poglądy te odnoszą się do problematyki dotyczącej współwłasności i wynikającego z tego prawa współposiadania jednakże w ujęciu stricte cywilistycznym. Poglądów tych nie można w każdej sytuacji prawnej w sposób automatyczny przenosić na uregulowania z zakresu materialnego prawa administracyjnego, w szczególności gdy to ostatnie jest skutkiem transpozycji prawa wspólnotowego. Rozwiązania prawa wspólnotowego często wychodzą poza normy cywilistyki. Jest to szczególnie widoczne w regulacjach wspólnotowych dotyczących przyznawania różnego rodzaju płatności w rolnictwie. Tego rodzaju forma pomocy związana jest przede wszystkim z faktem bycia rolnikiem, nie zaś z prawem do gospodarstwa rolnego. Dlatego też prawodawca wspólnotowy, jako tytuł uprawniający do uzyskania płatności wskazuje posiadanie przez rolnika gruntów, które musi być rozumiane jako faktyczne prowadzenie na określonych gruntach działalności rolniczej. Odpowiednikami słowa: "prowadzić" są słowa: "zarządzać czymś, zajmować się, kierować czymś, sprawować nad czymś nadzór, trudnić się czymś" (por. Słownik Języka Polskiego, pod red. M. Szymczaka, wyd. PWN, Warszawa 1982, t. II, s. 945). Występujące zatem w art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich pojęcie współposiadania działek rolnych musi być rozumiane jako faktyczne prowadzenie przez większą liczbę osób działalności rolniczej. Zgoda taka jest wymagana wyłącznie gdyby zostało ustalone, że zgłoszone do płatności grunty rolne były przedmiotem współposiadania rozumianego, jako faktyczne wspólne prowadzenie działalności rolniczej. Niewątpliwie uzależnienie przyznania płatności do publicznych działek rolnych od wykazania tytułu prawnego do nich jest konieczne, aby zapobiec sztucznemu tworzeniu warunków do uzyskania płatności. Tym niemniej, w ustalonym stanie faktycznym nie można uznać, że skarżący rolnik na dzień 31 maja użytkował bezumownie (bez tytułu prawnego) sporne działki. Trafnie zatem uznał Sąd I instancji, odwołując się do prawomocnych wyroków wydanych w innych sprawach dotyczących skarżącego rolnika i spornych działek, że ponownie rozpoznając sprawę niniejszą organ powinien uwzględnić, że sporne działki rolne zgłoszone do płatności na dzień 31 maja roku, w którym wniosek został zgłoszony, nie są przedmiotem współposiadania rozumianego, jako faktyczne wspólne prowadzenie działalności rolniczej a wówczas zgoda innych współwłaścicieli nie jest wymagana, a także powinien mieć na względzie, że zgodnie z art. 206 k.c., jako współwłaściciel, skarżący rolnik jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli działek. Oznacza to, że tak naprawdę każdy współwłaściciel może korzystać z całej nieruchomości. Z przyczyn wyżej wskazanych brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło