II GSK 1581/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2290/20 w sprawie ze skargi C. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od C. z siedzibą w W. na rzecz Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej 1400 (tysiąc czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 19 lutego 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2290/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi C. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy: uchylił punkt pierwszy zaskarżonej decyzji (pkt 1) oraz zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania (pkt 2). Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia: I Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej (dalej: Urząd Patentowy RP, UPRP, organ) - działając na podstawie art. 245 ust. 1 w zw. z art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.; dalej: p.w.p.) - odmówił C. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca lub C.) udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy "Caritas", zgłoszony 10 września 2013 r. w części wskazanych towarów i usług z klas: 16, 35, 36, 41, 43, 44 i 45. Urząd Patentowy RP uznał, że zgłoszony znak jest podobny w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. do poniższych wskazanych unijnych znaków towarowych: 1) słowno-graficznego "Caritas" nr CTM 003281946, zarejestrowanego na rzecz C. w M., z pierwszeństwem od dnia 23 lipca 2003 r., przeznaczonego do oznaczania towarów i usług w klasach 16 i 45; 2) słownego "C." nr CTM 010072361, zarejestrowanego na rzecz C. w W., z pierwszeństwem od dnia 23 czerwca 2011 r., przeznaczonego do oznaczania usług w klasach 35 i 41; 3) słowno-graficznego "C." nr CTM 005857008, zarejestrowanego na rzecz C. w N., z pierwszeństwem od dnia 11 kwietnia 2007 r., przeznaczonego do oznaczania towarów i usług w klasach: 16, 36 i 45; 4) słownego "C." nr CTM 005319231, zarejestrowanego na rzecz C. w R., z pierwszeństwem od dnia 18 września 2006 r., przeznaczonego do oznaczania towarów i usług w klasach: 16, 41, 43, 44 i 45. Urząd Patentowy RP, porównując zakresy ochrony badanych oznaczeń przeciwstawionych ze spornym znakiem towarowym, na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., zakwestionował możliwość udzielenia prawa ochronnego na sporny znak w części w odniesieniu do opisanych w decyzji towarów i usług. W pozostałym, niezakwestionowanym zakresie, tj. w odniesieniu do towarów i usług z klas: 4, 5, 6, 9, 14, 18, 20, 21, 25, 26, 28, 30, 35 (częściowo), 39, 43 (częściowo), 44 (częściowo) i 45 (częściowo), w oparciu o art. 145 ust. 3 p.w.p., organ ustalił, że nie zachodzą przesłanki z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., wobec czego wskazał, że po uprawomocnieniu się decyzji w zakresie odmownym, w odniesieniu do ww. klas, skarżącej zostanie udzielone prawo ochronne na sporny znak. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie odmownym. Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Urząd Patentowy RP - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2015 r., czyli odmowę udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w części wskazanych w decyzji klas towarów i usług i jednocześnie stwierdził, że po jej uprawomocnieniu udzieli skarżącej ochronę na sporny znak w zakresie niekwestionowanym. Organ nie podzielił argumentacji C. zgodnie z którą zgłaszający upatrywał możliwość uzyskania ochrony prawnej na oznaczenie "Caritas" ze względu na przynależność do organizacji C. (jest jej członkiem), jak również w oparciu o zgody na rejestrację oznaczenia udzielone m.in. przez C., C. i C. W ocenie organu, bez znaczenia pozostaje okoliczność, że C., zrzeszona w konfederacji C., posiada legitymację do uzyskania ochrony prawnej w charakterze znaku towarowego dla oznaczenia "Caritas". Wszelkie bowiem powiązania pomiędzy firmami czy organizacjami mogą być jedynie podstawą, np. do uzyskania licencji na używanie znaków wcześniej uprawnionego, ustanowienia wspólnego prawa ochronnego, zbycia znaków towarowych na rzecz innego podmiotu. Organ zauważył, że w tym kontekście należy postrzegać pisemne upoważnienie udzielone C. przez konfederację C. do posługiwania się logiem i słowem "Caritas". Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 820/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wniesioną przez skarżącą. W ocenie WSA Urząd Patentowy RP prawidłowo rozstrzygnął o identyczności lub podobieństwie wskazanych kwestionowanych w skarżonej decyzji towarów i usług, do oznaczania których zostały przeznaczone wcześniejsze, przeciwstawione znaki towarowe, we wskazanych klasach, a tym samym właściwie odmówił udzielenia skarżącej prawa ochronnego na sporny znak w kolizyjnych zakresach. Wyrokiem z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1899/17, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. W uzasadnieniu NSA wskazał, że WSA, co do zasady, nie popełnił błędu, akceptując stanowisko Urzędu Patentowego RP o braku podstaw do uwzględnienia listów zgody. NSA wyjaśnił, że taką możliwość przewiduje art. 4 ust. 5 Pierwszej Dyrektywy Rady nr 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do znaków towarowych, zastąpionej Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r., mającą na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz.U.UE.L z 8 listopada 2008 r. nr 299, s. 25), który zawiera upoważnienie dla państw członkowskich do dopuszczenia zgody uprawnionego z wcześniejszego znaku towarowego na udzielenie prawa ochronnego na znak późniejszy i do określenia okoliczności, w których wyrażenie zgody wyłączy odmowę rejestracji. Przepis ów został zaimplementowany do prawa polskiego normą art. 133 p.w.p. NSA wskazał, że przepis art. 133 p.w.p. uległ zmianie na podstawie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1266; dalej: ustawa zmieniająca) i uzyskał brzmienie, zgodnie z którym przepisów art. 131 ust. 1 pkt 1, art. 132 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2, 5 i 6 p.w.p. nie stosuje się, jeżeli zgłaszający wcześniejszy znak towarowy, uprawniony do wcześniejszego znaku towarowego lub uprawniony z wcześniejszego prawa osobistego lub majątkowego wyrazi pisemną zgodę na rejestrację późniejszego znaku towarowego (art. 1 pkt 30 ustawy zamieniającej). Mając na uwadze powyższą nowelizację oraz to, że w rozpoznawanym przypadku postępowanie zgłoszeniowe dotyczące zgłoszenia spornego znaku do ochrony zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, NSA ustalił, że w rozpoznawanym przypadku zastosowanie ma art. 133 p.w.p. w brzmieniu sprzed zmiany. Odmowa zastosowania przez Urząd Patentowy RP art. 133 p.w.p., w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, nie wynika zatem z art. 315 ust. 3 p.w.p., który odnosi się do dokonywanej na dzień zgłoszenia oceny spełniania przez znak towarowy ustawowych warunków do uzyskania m.in. prawa ochronnego na znak towarowy, lecz z przepisu przejściowego ustawy zmieniającej, tj. art. 6 ust. 1. Według NSA organ prawidłowo przyjął, że sporny znak i znaki przeciwstawione są identyczne lub podobne, jednakże analiza podobieństwa towarów/usług nimi oznaczonych nasuwa wątpliwości. O podobieństwie towarów i usług nie rozstrzyga bowiem umieszczenie ich w tej samej klasie towarowej, gdyż zakres zgłoszonych i chronionych znakiem towarów i usług jest na tyle bogaty, że wymaga znacznie bardziej wnikliwego badania, niż zostało to przeprowadzone. NSA wskazał, że "już na pierwszy rzut oka powstają wątpliwości co do stwierdzonego w poszczególnych klasach podobieństwa towarowego np. w klasie 35 wyłączone zostały usługi organizowania i prowadzenia baz danych o wolontariatach i odbiorcach pomocy ze względu na rejestrację znaku C. dla wymienionych w decyzji towarów w tej klasie. Szczegółowej oceny wymagają też wykluczone od rejestracji usługi z klasy 41 np. organizowanie zlotów i rajdów oraz zebrań wolontariuszy ze względu na zakres ochrony przewidziany w tej klasie dla wskazanego wyżej znaku i znaku C. Uwagę zwraca szczególnie stwierdzenie podobieństwa pomiędzy usługami medycznymi z klasy 44, do oznaczania których przeznaczony został znak włoski i usługami farmaceutycznymi zgłoszonymi dla znaku polskiego." Odnośnie ustalenia kręgu potencjalnych odbiorców towarów i usług NSA wskazał, że taką grupę ustala się według cech właściwych tzw. przeciętnemu odbiorcy, przy czym model takiego przeciętnego odbiorcy rozumiany jest jako osoby dobrze poinformowane, uważne i racjonalne. Z tego względu NSA odrzucił ustalenia Urzędu Patentowego RP, że za przeciętnego odbiorcę w rozpoznawanej sprawie należy uznać "osoby nienależycie poinformowane i uważne, które w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego nie będą w stanie odróżnić towarów bądź usług sygnowanych spornym znakiem i znakami przeciwstawionymi". Z tego powodu NSA wskazał, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA uwzględnił, że przyjęcie wadliwego modelu przeciętnego odbiorcy oznacza, że wynik badania mylącego podobieństwa znaków towarowych jest obarczony istotnym dla wyniku sprawy błędem. Wyrokiem z dnia 23 października 2019 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1634/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę, uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2016 r. w punkcie 1. WSA w pierwszej kolejności wyjaśnił, że jest związany wytycznymi wyrażonymi w wyroku NSA z dnia 23 maja 2019 r. o sygn. akt II GSK 1899/17. NSA w przywołanym wyroku przesądził, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie ma art. 133 p.w.p. w brzmieniu sprzed zmiany, która nastąpiła na mocy ustawy zmieniającej, a który w dniu zgłoszenia spornego znaku do ochrony (wrzesień 2013 r.) przewidywał możliwość wyrażenia zgody na udzielenie prawa ochronnego, jednak wyłącznie w odniesieniu do wcześniej zarejestrowanego w Rzeczypospolitej Polskiej znaku towarowego, którego ochrona wygasła. Powyższe powoduje, że w niniejszej sprawie Urząd Patentowy RP nie mógł uwzględnić, jak chciał tego skarżący, zgody wyrażonej przez C. C., C. oraz C. na późniejszą rejestrację na jego rzecz spornego znaku "Caritas", bowiem podmioty te były uprawnione do wcześniejszych, międzynarodowych znaków towarowych przeciwstawionych, które nie wygasły. Następnie WSA wskazał, że podstawową funkcją znaku towarowego jest jego zdolność odróżniająca towarów/usług nim oznaczonych, od towarów/usług tego samego rodzaju innego przedsiębiorcy. Wobec tego zgodnie z wytycznymi NSA wyrażonymi w uzasadnieniu ww. wyroku, Urząd Patentowy RP obowiązany był zbadać, czy w odniesieniu do spornego znaku i znaków mu przeciwstawionych zachodzi ryzyko wprowadzenia potencjalnych odbiorców w błąd, co do pochodzenia oznaczonych nimi towarów/usług. W tym celu organ obowiązany był porównać zakresy ochrony przeciwstawionych znaków z zakresem wnioskowanym przez skarżącą dla spornego znaku towarowego oraz ustalić model przeciętnego odbiorcy tych towarów/usług poprzez zindywidualizowanie tegoż odbiorcy w zależności od rodzaju towarów czy też usług. Podobieństwie towarów/usług nie rozstrzyga samo umieszczenie ich w tej samej klasie towarowej/usługowej. Dlatego WSA stwierdził, że Urząd Patentowy RP ponownie porównując zakresy potencjalnej ochrony spornego znaku z ochroną przeciwstawionych znaków - nie może poprzestać jedynie na zestawieniu klas towarów/usług, ale powinien wyjaśnić różnice wynikające z badanych zakresów, co kryje się pod niektórymi z nich, zwłaszcza usługami, oraz wskaże powody ewentualnych wyłączeń. W ślad za sądem kasacyjnym WSA uznał, że Urząd Patentowy RP błędnie ustalił, że za przeciętnego odbiorcę w rozpoznawanej sprawie należy uznać "osoby nienależycie poinformowane i uważne, które w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego nie będą w stanie odróżnić towarów bądź usług sygnowanych spornym znakiem i znakami przeciwstawionymi. Jak wskazał NSA, przy ustalaniu kręgu odbiorców, należy - odmiennie niż zrobił to organ, przyjąć, że modelem przeciętnego odbiorcy jest osoba dobrze poinformowana, uważna i racjonalna. WSA zauważył, że pojęcie "przeciętny odbiorca" nie ma legalnej definicji, zatem to na organie rozstrzygającym o prawach podmiotowych do znaku towarowego, ciąży obowiązek sprecyzowania tego pojęcia przez pryzmat konkretnych towarów/usług oraz roli znaku towarowego, jaką przyjmuje w obrocie gospodarczym. Dlatego też, dla wykazania prawdopodobieństwa konfuzji przeciwstawionych oznaczeń ze spornym znakiem należy ustalić właściwy krąg/kręgi potencjalnych odbiorców towarów/usług z zakwestionowanych klas. Należy przy tym również zauważyć, że samo ryzyko skojarzenia znaków, bez niebezpieczeństwa wprowadzenia potencjalnych - właściwie oznaczonych, odbiorców w błąd, nie jest wystarczające dla zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. Urząd Patentowy RP - działając na podstawie art. 245 ust 1 oraz art. 132 ust 2 pkt 2 w zw. z art. 145 ust. 3 p.w.p.: w punkcie 1 utrzymał w mocy własną decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny Caritas w części dotyczącej następujących towarów i usług z klas: - 16: papier i karton, wyroby z tych materiałów nie ujęte w innych klasach, plakaty, kalendarze, znaczki pocztowe, dzienniki, czasopisma, książki, papeteria, długopisy, pióra, ołówki, artykuły piśmienne, torby i woreczki do pakowania z tworzyw sztucznych, materiały drukowane, materiały szkoleniowe i instruktażowe, zeszyty, notatniki, druki, druki akcydensowe, publikacje, publikacje drukowane, - 35: usługi promocji wolontariatu i pracy społecznej, - 36: organizacja zbiórek, organizowanie zbiórek pieniężnych i rzeczowych, organizowanie zbiórek funduszy dla osób trzecich i funduszy na cele dobroczynne, - 41: kształcenie katolickich pracowników socjalnych, nauczanie, nauczanie ni organizowanie szkoleń z zakresu udzielania pierwszej pomocy, organizowanie i prowadzenie akcji oświatowo- zdrowotnych, organizowanie i prowadzenie konkursów, happeningów, warsztatów, festynów, pogadanek dla celów edukacyjno-rozrywkowych, organizowanie letniego i zimowego wypoczynku dzieci i młodzieży, publikowanie tekstów innych niż reklamowe, produkcja filmów i programów oświatowych, mikro-wydawnictwa, organizowanie warsztatów artystycznych, kształcenie praktyczne (pokazy), organizowanie zlotów, rajdów, centra szkoleniowe, usługi szkolenia dla: wolontariuszy i organizacji korzystających z ich pomocy, przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz kadr nowopowstających ośrodków wolontariatu, organizowanie zebrań wolontariuszy, centra wolontariatowe, działalność wydawnicza, - 43: zaopatrywanie w żywność i napoje, prowadzenie stołówek i barów, pierogarnia, restauracje, posiłki, restauracje samoobsługowe, przygotowywanie dań (żywność i napoje) oraz ich dostawa, kuchnie dla ubogich, - 44: pomoc medyczna, usługi lekarskie, opieka pielęgniarska, włączając opiekę nad chorymi w domu, usługi szpitalne, opieka ambulatoryjna, opieka stomatologiczna, opieka rehabilitacyjna, , usługi świadczone przez szpitale i inne zakłady lecznicze, - 45: organizowanie zgromadzeń religijnych, usługi adopcyjne, poszukiwanie osób zaginionych, usługi kaplic; w punkcie 2 zaś - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej następujących usług z klasy: - 35: organizowanie i prowadzenie baz danych o wolontariatach i odbiorcach ich pomocy, - 44: usługi świadczone przez psychologów, terapeutów, aptekarzy, usługi świadczone przez apteki; w punkcie 3 stwierdził, że po uprawomocnieniu się niniejszej decyzji udzieli prawa na usługi wskazane w pkt 2. Urząd Patentowy RP stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zgłoszony sporny znak towarowy "Caritas" jest myląco podobny do przeciwstawionych mu unijnych znaków towarowych. Analiza podobieństwa oznaczeń jest zgodna z analizą wynikającą z orzeczeń WSA w Warszawie z 23 października 2019 r, sygn. akt. VI SA/Wa 1634/19 oraz w wyroku NSA z 23 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1899/17. WSA, w ślad za stanowiskiem NSA stwierdził, że Urząd Patentowy RP właściwie przyjął, że sporny znak słowny "Caritas" i znaki towarowe przeciwstawione są oznaczeniami identycznymi lub podobnymi. Zauważalność tego podobieństwa w warstwie wizualnej jest niesporna i na żadnym etapie postępowania nie była kwestionowana. Organ podkreślił, że analizowane towary i usługi uznane przez organ za kolizyjne nie tylko mieszczą się w tej samej klasie towarowej/usługowej, lecz jak to zostało wykazane są one odpowiednio identyczne, podobne jak również komplementarne względem siebie. Po ponownej analizie porównywanych wykazów towarów i usług, uwzględniając również wytyczne NSA i WSA organ uznał, że wskazane w decyzji usługi z klasy 35 i 44 nie są podobne w stopniu mogącym wprowadzić odbiorców w błąd, dlatego w zakresie tych usług - uchylił swoją wcześniejszą decyzję. UPRP zauważył również, że ostatnią spośród przesłanek decydujących o niedopuszczalności udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. jest istnienie ryzyka wprowadzenia konsumenta w błąd co do pochodzenia towaru/usługi. Ryzyko to należy oceniać globalnie z uwzględnieniem wielu czynników, w szczególności stopnia podobieństwa między porównywanymi oznaczeniami, stopnia podobieństwa towarów (usług), dla których zostały zgłoszone, stopnia dystynktywności porównywanych oznaczeń oraz wszystkich pozostałych czynników istotnych w okolicznościach danej sprawy. Urząd Patentowy RP wskazał, że w badanej sprawie, krąg odbiorców stanowi ogół społeczeństwa, dokonujący zakupu wskazanych w odmowie towarów, jak również korzystający ze wskazanych usług. Wśród nich znajdą się osoby potrzebujące, korzystające z pomocy świadczonej przez Stowarzyszenie, jak również wolontariusze zaangażowani w działalność, jak również osoby doraźnie wspierające tą inicjatywę charytatywną poprzez zakup np. towarów z klasy 16 itp. Przy czym każda z osób może zarówno korzystać, jak i wspierać działalność charytatywną świadczoną przez Caritas, trudno jest tym samym rozdzielić w sposób zdecydowany, z którymi odbiorcami powiązać można omawiane towary i usługi, z wyłączeniem pozostałego zakresu ochrony. Urząd Patentowy RP podkreślił, że postrzegając potencjalnego konsumenta kolizyjnych towarów/usług jako osobę należycie poinformowaną, uważną i rozsądną, nie można pominąć, że przeciętny poziom uwagi rozumianych jako spostrzegawczość i ostrożność będzie różnić się w zależności od kategorii towarów/usług. Innym odbiorcą będzie nabywca pojedynczego kalendarza, czy ołówka, niż osoba korzystająca z kuchni dla ubogich, bądź z kształcenia katolickich pracowników socjalnych. Niemniej podobieństwo, jak również krąg odbiorców należy oceniać w obrębie danej klasy towarowej i usługowej. Zgodnie z analizą porównawczą przedstawioną przez Urząd w obrębie analizowanych klas mamy do czynienia z tymi samymi odbiorcami. Ponadto należy wziąć pod uwagę, że przeciętny konsument rzadko, kiedy ma możliwość dokonania bezpośredniego porównania między poszczególnymi znakami i w tym zakresie musi ufać ich niedoskonałemu obrazowi zachowanemu w pamięci. W ocenie organu z uwagi na stopień podobieństwa oznaczeń, zakresu ochrony, jak również kręgu odbiorców, do których są skierowane towary/usługi - zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, obejmujące ryzyko skojarzenia spornego znaku towarowego z wcześniejszymi znakami towarowymi. Podstawową funkcją znaku towarowego jest zaś zapewnianie konsumentowi dostatecznego stopnia pewności, że oznaczany tym znakiem towar pochodzi od jednego, konkretnego producenta/usługodawcy. Przedmiotowe oznaczenie, zdaniem UPRP, ze względu na bardzo znaczące podobieństwo do znaków przeciwstawionych z wcześniejszym pierwszeństwem oraz w związku z istnieniem wysokiego stopnia ryzyka wprowadzenia odbiorcy w błąd co do pochodzenia wszystkich oznaczanych towarów i usług, funkcji tej spełniać nie może. Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 19 lutego 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2290/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: uchylił punkt 1 zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] sierpnia 2020 r. W pierwszej kolejności WSA podkreślił, że w niniejszej sprawie przesądzona została już kwestia identyczności lub podobieństwie wskazanych w zaskarżonej decyzji towarów i usług, do oznaczania których zostały przeznaczone wcześniejsze, przeciwstawione znaki. Przesądzono również, że sporny znak słowny "Caritas" i znaki przeciwstawione są oznaczeniami identycznymi lub podobnymi. Zauważalność tego podobieństwa w warstwie wizualnej jest niesporna i na żadnym etapie postępowania nie była kwestionowana. Jak wyjaśnił Sąd I instancji, istnienie względnej przeszkody udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, o której stanowi art. 132 ust. 2 pkt. 2 p.w.p. stwierdza się łącznie w oparciu o analizę trzech następujących elementów: podobieństwa lub identyczności oznaczeń, podobieństwa lub identyczności towarów do oznaczania których służą porównywane znaki oraz istnienia ryzyka wprowadzenia w błąd wśród odbiorców, dla których przeznaczone są towary lub usługi oznaczane tymi znakami. W związku z powyższym, uwzględniając wytyczne zawarte w orzeczeniach NSA i WSA w Warszawie, Urząd Patentowy RP rozpoznając sprawę ponownie zobowiązany był zbadać, czy w odniesieniu do spornego znaku i znaków mu przeciwstawionych zachodzi ryzyko wprowadzenia potencjalnych odbiorców w błąd, co do pochodzenia oznaczonych nimi towarów/usług. Dla wykazania prawdopodobieństwa konfuzji przeciwstawionych oznaczeń ze spornym znakiem organ miał ustalić właściwy kręg/kręgi potencjalnych odbiorców towarów/usług z zakwestionowanych klas. Zdaniem Sądu I instancji organ - pomimo prawidłowego ustalenia kręgu odbiorców - doszedł do nieprawidłowych wniosków co do ryzyka wprowadzenia potencjalnych odbiorców w błąd, co do pochodzenia oznaczonych nimi towarów/usług. WSA przypomniał, że jak wyjaśnił NSA w wyroku z 23 maja 2019 r. (sygn. akt II GSK 1899/17), ryzyko to należy oceniać globalnie z uwzględnieniem wielu czynników, w szczególności stopnia podobieństwa między porównywanymi oznaczeniami, stopnia podobieństwa towarów (usług), dla których zostały zgłoszone, stopnia dystynktywności porównywanych oznaczeń oraz co najważniejsze wszystkich pozostałych czynników istotnych w okolicznościach danej sprawy. W ocenie Sądu I instancji UPRP nie uwzględnił wszystkich pozostałych czynników istotnych w okolicznościach danej sprawy. Są to okoliczności, które przez organ zostały zupełnie pominięte, a mają one decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W tym kontekście WSA stwierdził, że rozstrzygając przedmiotową sprawę należy uwzględnić jej specyfikę i szczególny charakter. Przede wszystkim w sprawie nie mamy do czynienia z konkurującymi ze sobą przedsiębiorcami, podmiotami. Nie zachodzi konieczność ochrony praw przedsiębiorcy, którego prawo do znaku towarowego zostaje naruszone przez inny podmiot wprowadzający odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów lub usług. Zarówno strona skarżąca, jak i podmioty na rzecz których zarejestrowane zostały przeciwstawione znaki, nie prowadzą typowej działalności gospodarczej. Ponadto podmioty na rzecz których zarejestrowane zostały przeciwstawione znaki towarowe C., C., C., a także C. wyraziły zgodę na posługiwanie się logiem i słowem "Caritas" a także na ubiegania się o rejestracje znaku słownego "Caritas" w Urzędzie Patentowym RP. Okoliczności, że pisma te mogły nie stanowić tzw. listów zgody w rozumieniu art. 133 p.w.p. z uwagi na jego ówczesne brzmienie, nie oznacza, że organ mógł je pominąć podczas rozpoznawania sprawy. W ocenie WSA pisma te stanowią decydujący dowód w sprawie, potwierdzający, że nie zachodzi ryzyko wprowadzenia potencjalnych odbiorców w błąd, co do pochodzenia oznaczonych nimi towarów/usług. Przy rozpoznawaniu sprawy organ powinien uwzględnić fakt, że znaki przeciwstawione zostały zarejestrowane na rzecz C. (CTM 010072361) lub organizacji krajowych Caritas zrzeszonych w konfederacji C.. Również strona skarżąca jest członkiem konfederacji C. W istocie mamy więc do czynienia z jedną organizacją charytatywną, działającą w różnych krajach, realizującą te same dzieła pomocy doraźnej i długofalowej, materialnej i finansowej osobom bezrobotnym, bezdomnym, chorym, starszym, dzieciom z rodzin ubogich, a także imigrantom i uchodźcom, pomocy humanitarnej ofiarom wojen, kataklizmów i nieszczęść naturalnych. II W skardze kasacyjnej Urząd Patentowy RP zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku i rozpoznanie sprawy co do istoty poprzez oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 w zw. z art 153 ust. 1 oraz z art. 120 ust. 1 p.w.p. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, poprzez błędną wykładnię art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., polegającą na przyjęciu, że okoliczności takie jak: - brak prowadzenia typowej działalności gospodarczej przez zgłaszającego i uprawnionych do znaków wcześniejszych oraz brak konkurencyjności pomiędzy tymi podmiotami; - wyrażenie zgody przez uprawnionych do znaków wcześniejszych, na posługiwanie się i używanie znaku zgłoszonego przez zgłaszającego, pomimo wcześniejszego przesądzenia, że te dokumenty nie mogą być traktowane jako listy zgody; - zrzeszenie zgłaszającego i uprawnionych do wcześniejszych znaków towarowych w jednej organizacji międzynarodowej i ich działanie wyłącznie terytorialnie oraz prowadzenie specyficznej działalności charytatywnej; są istotnymi okolicznościami sprawy, które wpływają na ocenę ryzyka prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, w sytuacji, kiedy okoliczności tych nie można uznać za "istotne okoliczności sprawy", a prawidłowa wykładnia pojęcia "istotnych okoliczności sprawy" mających wpływ na ocenę ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd prowadzi do uznania, że są nimi: - stopień podobieństwa/identyczności kolidowanych znaków w każdej warstwie: wizualnej, znaczeniowej i fonetycznej; - stopień dystynktywności porównywanych oznaczeń; - odróżniające i dominujące elementy oznaczeń; - charakter odróżniający znaków wcześniejszych; - charakter i stopień podobieństwa/identyczności towarów dla jakich kolidowane znaki zostały przeznaczone oraz ich rodzaj i przeznaczenie; - charakterystykę kręgu odbiorców w konkretnej sprawie i sposób postrzegania znaków przez przeciętnego konsumenta; - warunki zbytu; a także pominięcie przy tej wykładni treści art. 153 ust. 1 p.w.p. wskazującego, że przez uzyskanie prawa ochronnego nabywa się prawo wyłącznego używania znaku towarowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (analogicznie prawo ochronne na unijny znak towarowy - na obszarze całej Unii Europejskiej), a więc prawo ochronne na znak towarowy jest prawem bezwzględnym, skutecznym wobec wszystkich, a zakres tej ochrony wyznacza rodzaj towarów i usług, dla jakich oznaczenie jest chronione, a nie siedziba zgłaszającego, czy uprawnionych, bądź zakres terytorialny ich działania oraz pominięcie przy tej wykładni treści art. 120 ust. 1 p.w.p. wskazującego, że znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa, a więc jego podstawową funkcją jest funkcja odróżniająca, która ma na celu również ochronę przeciętnego odbiorcy poprzez zagwarantowanie mu możliwości zidentyfikowania pochodzenia towaru oznaczonego danym znakiem towarowym, a w momencie kiedy zostaje on wprowadzony w błąd co do tego pochodzenia, naruszone zostaje jego prawo, niezależnie od tego czy zakupiony towar/usługa posiada wady, czy nie; 2) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 153 i art. 190 p.p.s.a. poprzez pominięcie, iż we wcześniejszych wyrokach Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz Naczelny Sąd Administracyjny przesądzili już, że okoliczność zgód uprawnionych do wcześniejszych znaków towarowych oraz powiązań między ww. uprawnionymi a zgłaszającym, a także charakter ich działalności i terytorialność działań, nie mają znaczenia w niniejszej sprawie, zaś jedynymi błędami w postępowaniu organu była wadliwa ocena podobieństwa towarów i usług oraz błąd w ustaleniu kręgu odbiorców, które to błędy - zdaniem Sądu wyrażonym w zaskarżonym wyroku - zostały naprawione, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd uznając, iż ww. okoliczności mają wypływ na ocenę prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji, nie uwzględnił oceny prawnej i wskazań wyrażonych we wcześniejszych orzeczeniach, którymi Sąd był związany; 3) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a oraz z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), polegające na przesądzeniu przez Sąd, m.in. że: brak jest podstaw do odmowy rejestracji znaku towarowego "Caritas" (w części objętej odmową) na rzecz C., chociaż Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem zarówno materialnym, jak i procesowym, wskazując poczynione przez organ błędy i nie dokonując własnych ustaleń, a Sąd przesądzając o tym, że nie ma podstaw do odmowy rejestracji znaku towarowego "Caritas", czego skutkiem jest brak możliwości uznania, że nie można odmówić udzielenia na nie prawa ochronnego na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., poczynił własne ustalenia, a tym samym przekroczył zakres kognicji oraz na podstawie art. 153 p.p.s.a. związał organ dokonaną oceną. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną zgłaszający wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania sądowego, która w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku zasługiwał na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie uznaje za zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 153 i art. 190 p.p.s.a., wskazany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Należy zaznaczyć, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli kasacyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2290/20, który zapadł po wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1634/19 uchylającym w części zaskarżoną decyzję UPRP z dnia 16 lutego 2016 r., w którym Sąd ten zastosował się do wykładni prawa i wytycznych zawartych we wcześniejszym wyroku NSA z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1899/17 oraz sformułował wskazania co do dalszego postępowania powtarzając wytyczne zawarte w ww. wyroku NSA. Zatem Sąd I instancji - ponownie rozpoznając sprawę - po obu orzeczeniach NSA i WSA - był związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA i powtórzoną przez WSA oraz wytycznymi wynikającymi z obu ww. orzeczeń. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie wykładnią prawa dokonaną w danej sprawie przez NSA oznacza, że sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę nie może nie dostosować się do zapatrywania prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przypadku, gdy sąd I instancji pominie w swym ponownym orzeczeniu wykładnię prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, może to stanowić istotne uchybienie procesowe i w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na zarzucie art. 190 p.p.s.a., doprowadzić do ponownego uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Sąd pierwszej instancji tylko w wyjątkowych wypadkach może odstąpić od wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Pierwsza z tych sytuacji dotyczy zmiany stanu faktycznego. W judykaturze wskazuje się, że moc wiążąca wykładni NSA przestaje obowiązywać także w razie zmiany stanu prawnego. Oprócz dwóch powyższych sytuacji można odstąpić od zastosowania art. 190 p.p.s.a., z uwagi na podjęcie uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, do którego to stanowiska zastosował się wojewódzki sąd administracyjny (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 75). Natomiast zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Reguła wyrażona w przepisie art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny - orzekając ponownie w tej samej sprawie - nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie. Takiej sytuacji w rozpoznawanej sprawie jednak nie ma. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z sytuacji wyłączających obowiązek zastosowania się do wykładni prawa dokonanej przez NSA w wyroku z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1899/17, jak i sformułowanych przez NSA wytycznych, które zostały powtórzone przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 23 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1634/19. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma autor skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji nie zastosował się przy orzekaniu i przeprowadzaniu kontroli zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego z dnia 17 sierpnia 2020 r. do wytycznych zawartych w ww. orzeczeniach NSA i WSA, a mianowicie w wyroku NSA z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1899/17 oraz w wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1634/19. Sąd I instancji – ponownie rozpoznając sprawę – sformułował stanowisko całkowicie sprzeczne z wytycznymi płynącymi z obu orzeczeń. Sąd I instancji stwierdził – w sprzeczności z tymi wytycznymi – że Urząd Patentowy RP powinien był uwzględnić pisma dotyczące zgody wyrażonej przez C., C., C. oraz C. na późniejszą rejestrację na rzecz skarżącej C. znaku "Caritas". Sąd I instancji zarzucił organowi, że przy ocenie ryzyka wprowadzenia w błąd z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. nie wziął pod uwagę zgód uprawnionych do wcześniejszych unijnych znaków oraz powiązań między uprawnionymi a skarżącą, charakteru ich działalności oraz terytorialności działań. Ponadto Sąd I instancji zaznaczył, że te pisma stanowią decydujący dowód w sprawie potwierdzający, że nie zachodzi ryzyko wprowadzenia potencjalnych odbiorców w błąd co do pochodzenia oznaczonych nimi towarów lub usług. Przy czym Sąd I instancji uznał, że nieuwzględnienie tych pism przez organ rozpoznający sprawę skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji UPRP w części. Podkreślenia wymaga, że stanowisko Sądu I instancji, zawarte w zaskarżonym wyroku, dotyczące konieczności wzięcia pod uwagę przez organ tzw. listów zgody w rozumieniu art. 133 p.w.p. i uznanie, że stanowią one istotny dowód potwierdzający, że w sprawie nie zachodzi ryzyko wprowadzenia potencjalnych odbiorców w błąd – jest całkowicie sprzeczne z wykładnią prawa dokonaną przez NSA i wytycznymi zgodnymi z tą wykładnią sformułowanymi przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 23 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1634/19. Naczelny Sąd Administracyjny oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny przesądzili już w ww. orzeczeniach, że brak jest podstaw do uwzględnienia tzw. listów zgody. Jak stwierdził bowiem WSA w Warszawie w wyroku z dnia 23 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1634/19 stosując się do wykładni prawa dokonanej przez NSA w wyroku z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1899/17, w rozpoznawanej sprawie miał zastosowanie przepis art. 133 p.w.p. w brzmieniu sprzed zmiany p.w.p. ustawą zmieniającą z dnia 24 lipca 2015 r., który przewidywał możliwość wyrażenia zgody na udzielenie prawa ochronnego, jednak wyłącznie w odniesieniu do wcześniej zarejestrowanego w Rzeczypospolitej Polskiej znaku towarowego, którego ochrona wygasła. Zatem UPRP nie mógł uwzględnić zgody wyrażonej przez C., C., C. oraz C. na późniejszą rejestrację na jej rzecz spornego znaku "Caritas", bowiem podmioty te były uprawnione do wcześniejszych, międzynarodowych znaków towarowych przeciwstawionych, które nie wygasły. Ponadto inne okoliczności, które nakazał wziąć pod uwagę Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku - przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez UPRP - były już rozpatrzone przez organ w decyzji z dnia [...] lutego 2016 r., do której odnosił się NSA dokonując kontroli wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2016 r., VI SA/Wa 820/16, a następnie co do której wytyczne sformułował WSA w Warszawie w wyroku z dnia 23 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1634/19. Sąd I instancji bowiem podkreślił, że organ powinien uwzględnić fakt, że znaki przeciwstawione zostały zarejestrowane na rzecz C. lub organizacji krajowych Caritas zrzeszonych w konfederacji C., a zatem w istocie mamy do czynienia z jedną organizacją, działającą w różnych krajach i realizującą analogiczne zadania. Okoliczności, które nakazał badać organowi Sąd I instancji nie zostały objęte wytycznymi zawartymi w cyt. orzeczeniach NSA i WSA, a granice ponownego rozpoznania sprawy wyznaczały wytyczne sformułowane w obu orzeczeniach. Co również istotne Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku - niezgodnie z wytycznymi zawartymi w obu cyt. orzeczeniach - wskazał, że w rozpoznawanej sprawie została już przesądzona kwestia identyczności lub podobieństwa towarów i usług, do oznaczania których zostały przeznaczone wcześniejsze, przeciwstawione znaki towarowe, podczas gdy została przesądzona wyłącznie kwestia identyczności i podobieństwa znaku zgłoszonego i znaków przeciwstawionych. Ponadto Sąd I instancji - postępując wbrew wytycznym zawartym w cyt. orzeczeniach NSA i WSA - nie przeprowadził kontroli decyzji UPRP w zakresie dokonania przez organ wnikliwej analizy dotyczącej oceny podobieństwa towarów i usług sygnowanych spornym znakiem towarowym i przeciwstawionymi unijnymi znakami towarowymi, biorąc pod uwagę zakres potencjalnej ochrony spornego znaku i zakresy ochrony przeciwstawionych unijnych znaków towarowych w klasach: 35, 41, 44. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zastosuje się do wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1899/17 oraz w wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1634/19 i dokona kontroli zaskarżonej decyzji UPRP przez pryzmat tej oceny i wytycznych, a także biorąc również pod uwagę powyższe wywody. Zważywszy na przytoczone wyżej względy Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Orzekając o kosztach Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącej na rzecz organu kwotę 1400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, na podstawie art. 203 pkt 2 i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Na kwotę tę składa się uiszczony wpis od skargi kasacyjnej (500 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego, który nie reprezentował strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed sądem I instancji, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej (900 zł).