VI SA/Wa 820/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-14
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Piotr Borowiecki, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "Caritas" w części towarów i usług, ze względu na istnienie podobieństwa do wcześniejszych znaków towarowych i ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, mimo przedstawienia przez zgłaszającego zgód od uprawnionych do wcześniejszych znaków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "Caritas" w części towarów i usług, ponieważ istniało podobieństwo znaku zgłoszonego do wcześniejszych znaków towarowych oraz ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. Listy zgody od uprawnionych do wcześniejszych znaków nie były honorowane w sytuacji, gdy znak nie wygasł, a przepisy intertemporalne (art. 315 Pwp) wykluczały zastosowanie nowelizacji art. 133 Pwp do zgłoszenia z 2013 roku.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy słowny "Caritas". Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. odmówił udzielenia prawa ochronnego w części towarów i usług, uznając podobieństwo do wcześniejszych znaków towarowych i ryzyko wprowadzenia w błąd. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Urząd decyzją z [...] lutego 2016 r. utrzymał w mocy częściową odmowę. Skarżący zaskarżył tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię zgód na rejestrację znaku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Urząd Patentowy RP zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 245 ust. 1 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm., dalej także "Pwp"), utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny Caritas zgłoszonego 10 września 2013 r. przez C. z siedzibą w W. (dalej także "skarżący" lub "strona") pod numerem [...] w części dotyczącej następujących towarów i usług:
16: papier i karton, wyroby z tych materiałów nie ujęte w innych klasach, plakaty, kalendarze, znaczki pocztowe, dzienniki, czasopisma, książki, papeteria, długopisy, pióra, ołówki, artykuły piśmienne, torby i woreczki do pakowania z tworzyw sztucznych, materiały drukowane, materiały szkoleniowe i instruktażowe, zeszyty, notatniki, druki, druki akcydensowe, publikacje, publikacje drukowane,
35: organizowanie i prowadzenie baz danych o wolontariatach i odbiorcach ich pomocy, usługi promocji wolontariatu i pracy społecznej,
36: organizacja zbiórek, organizowanie zbiórek pieniężnych i rzeczowych, organizowanie zbiórek funduszy dla osób trzecich i funduszy na cele dobroczynne,
41: kształcenie katolickich pracowników socjalnych, nauczanie, nauczanie i organizowanie szkoleń z zakresu udzielania pierwszej pomocy, organizowanie i prowadzenie akcji oświatowo-zdrowotnych, organizowanie i prowadzenie konkursów, happeningów, warsztatów, festynów, pogadanek dla celów edukacyjno-rozrywkowych, organizowanie letniego i zimowego wypoczynku dzieci i młodzieży, publikowanie tekstów innych niż reklamowe, produkcja filmów i programów oświatowych, mikro- wydawnictwa, organizowanie warsztatów artystycznych, kształcenie praktyczne (pokazy), organizowanie zlotów, rajdów, centra szkoleniowe, usługi szkolenia dla: wolontariuszy i organizacji korzystających z ich pomocy, przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz kadr nowopowstających ośrodków wolontariatu, organizowanie zebrań wolontariuszy, centra wolontariatowe, działalność wydawnicza,
43: zaopatrywanie w żywność i napoje, prowadzenie stołówek i barów, pierogarnia, restauracje, posiłki, restauracje samoobsługowe, przygotowywanie dań (żywność i napoje) oraz ich dostawa, kuchnie dla ubogich,
44: pomoc medyczna, usługi lekarskie, usługi świadczone przez psychologów, terapeutów, aptekarzy, opieka pielęgniarska, włączając opiekę nad chorymi w domu, usługi szpitalne, opieka ambulatoryjna, opieka stomatologiczna, opieka rehabilitacyjna,, usługi świadczone przez szpitale i inne zakłady lecznicze oraz apteki,
45: organizowanie zgromadzeń religijnych, usługi adopcyjne, poszukiwanie osób zaginionych, usługi kaplic.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy.
Podstawą prawną wydania decyzji Urzędu Patentowego z [...] lutego 2015 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy Caritas zgłoszony dnia 10 września 2013 r. przez stronę pod numerem [...], przeznaczony do oznaczania towarów i usług sklasyfikowanych w klasach 04 05 06 09 14 16 18 20 21 25 26 28 30 35 36 39 41 43 44 45 w części dotyczącej wymienionych w sentencji decyzji towarów i usług był art. 132 ust. 2 pkt 2 Pwp.
Przedmiotowy znak towarowy został przeznaczony do oznaczania następujących towarów:
w klasie 04: świece, świece woskowe, świeczki, świece kuliste, świece kościelne, znicze, olejowe wkłady do zniczy, parafinowe wkłady do zniczy;
w klasie 05: zestawy pierwszej pomocy, żywność dietetyczna przystosowana do celów medycznych, żywność dla niemowląt;
w klasie 06: figurki, statuetki z metali nieszlachetnych, skarbonki metalowe, puszki (naczynia) blaszane, puszki kwestionariuszowe, puszki do konserw metalowe, puszki, plakietki pamiątkowe metalowe; w klasie 09: publikacje w formie elektronicznej, magnetyczne i optyczne nośniki z nagraniami audio i wideo, filmy z nagraniami audiowizualnymi, karty magnetyczne, telefoniczne, płatnicze, elektroniczne (publikacje -) [moduły ładowalne];
w klasie 14: broszki, odznaczenia oraz inna biżuteria, breloczki (biżuteria), zegary, zegarki, odznaczenia i znaczki z metali szlachetnych lub pokrywane nimi;
w klasie 16: papier i karton, wyroby z tych materiałów nie ujęte w innych klasach, plakaty, kalendarze, znaczki pocztowe, dzienniki, czasopisma, książki, papeteria, długopisy, pióra, ołówki, artykuły piśmienne, torby i woreczki do pakowania z tworzyw sztucznych, materiały drukowane, materiały szkoleniowe i instruktażowe, zeszyty, notatniki, druki, druki akcydensowe, publikacje, publikacje drukowane, piórniki, pióra wieczne;
w klasie 18: torby na zakupy, zwłaszcza z tkanin, parasole, smycze, plecaki; w klasie 20: plakietki pamiątkowe niemetalowe;
w klasie 21: wyroby ze szkła, fajansu i porcelany, skarbonki niemetalowe;
w klasie 25: obuwie, odzież, zwłaszcza koszulki, nakiycia głowy, zwłaszcza chustki i apaszki, czapki, kurtki, bluzy;
w klasie 26: broszki (dodatki ubraniowe);
w klasie 28: zabawki, maskotki i balony do zabawy;
w klasie 30: żywność na bazie mąki, chleb, opłatek;
w klasie 35: reklama, promocja, reklama: prasowa, radiowa, telewizyjna korespondencyjna, reklama za pośrednictwem sieci komputerowej, organizowanie kampanii w mediach, reklama (rozpowszechnianie materiałów -) [ulotki, prospekty, druki, próbki], plakaty, naklejki, gadżety reklamowe: zwłaszcza smycze, kubki, maskotki, flagi, długopisy, rozprowadzanie towarów i produktów, banery, roll-up'y, maskotki i balony do reklamy, organizowanie i prowadzenie baz danych o wolontariatach i odbiorcach ich pomocy, usługi promocji wolontariatu i pracy społecznej;
w klasie 36: organizacja zbiórek, organizowanie zbiórek pieniężnych i rzeczowych, organizowanie zbiórek funduszy dla osób trzecich i funduszy na cele dobroczynne;
w klasie 39: transport ludzi i towarów, włączając transport sanitarny, pakowanie i składowanie towarów, ratownictwo, pakowanie produktów i towarów;
w klasie 41: kształcenie katolickich pracowników socjalnych, nauczanie, nauczanie i organizowanie szkoleń z zakresu udzielania pierwszej pomocy, organizowanie i prowadzenie akcji oświatowo- zdrowotnych, organizowanie i prowadzenie konkursów, happeningów, warsztatów, festynów, pogadanek dla celów edukacyjno-rozrywkowych, organizowanie letniego i zimowego wypoczynku dzieci i młodzieży, publikowanie tekstów innych niż reklamowe, produkcja filmów i programów oświatowych, mikro-wydawnictwa, organizowanie warsztatów artystycznych, kształcenie praktyczne (pokazy), organizowanie zlotów, rajdów, centra szkoleniowe, usługi szkolenia dla: wolontariuszy i organizacji korzystających z ich pomocy, przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz kadr nowopowstających ośrodków wolontariatu, organizowanie zebrań wolontariuszy, centra wolontariatowe, działalność wydawnicza;
w klasie 43: przedszkola, bursy, domy samotnej matki, ośrodki przystosowane dla trudnej młodzieży, zaopatrywanie w żywność i napoje, prowadzenie stołówek i barów, noclegownie, żłobki, domy pobytu dziennego, domy pobytu dla maltretowanych kobiet z dziećmi, pierogarnia, świetlice terapeutyczne, domy opieki, restauracje, posiłki, restauracje samoobsługowe, przygotowywanie dań (żywność i napoje) oraz ich dostawa, kuchnie dla ubogich;
w klasie 44: pomoc medyczna, usługi lekarskie, usługi świadczone przez psychologów, terapeutów, aptekarzy, opieka pielęgniarska, włączając opiekę nad chorymi w domu, usługi szpitalne, usługi sanatoryjne, domy starców, opieka ambulatoryjna, hospicja, zakład opiekuńczo-leczniczy, hospicjum stacjonarne, hospicjum domowe, ośrodek pomocy psychologicznej, opieka stomatologiczna, opieka rehabilitacyjna, opieka nad sierotami, starcami, osobami upośledzonymi fizycznie lub umysłowo, usługi świadczone przez szpitale i inne zakłady lecznicze oraz apteki, łaźnie publiczne, usługi w zakresie opieki nad uchodźcami przebywającymi w Polsce, usługi w zakresie pomocy na rzecz ofiar klęsk żywiołowych, wojen i epidemii, udzielanie wsparcia psychologicznego dla wolontariuszy;
w klasie 45: organizowanie zgromadzeń religijnych, usługi adopcyjne, poszukiwanie osób zaginionych, usługi kaplic, doradztwo i pomoc prawna, ośrodek pomocy prawnej, sporządzanie i opiniowanie umów cywilno-prawnych z zakresu wolontariatu.
Podstawą odmowy udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy było stwierdzenie przez Urząd Patentowy RP jego podobieństwa, w rozumieniu art. 132 ust 2 pkt 2 Pwp, do następujących znaków towarowych:
- wspólnotowego znaku towarowego Caritas zarejestrowanego pod numerem [...] korzystającego z pierwszeństwa od dnia 23 lipca 2003 r. na rzecz C. E. z siedzibą M. /Hiszpania/ przeznaczonego do oznaczania towarów i usług w klasach 16 i 45 tj. w klasie 16: publikacje, magazyny, broszury i formularze oraz w klasie 45: usługi w zakresie organizacji dobroczynnej i promocyjnej kościoła;
- wspólnotowego znaku towarowego CARITAS INTERNATIONALIS zarejestrowanego pod nr [...] korzystającego z pierwszeństwa od dnia 23 czerwca 2011 r., na rzecz C. I. z siedzibą w W. przeznaczonego do oznaczania usług w klasach 35 i 41 obejmujących w klasie 35: usługi stowarzyszania, mianowicie promowanie i reprezentowanie filantropii, opieki społecznej, zamieszkania, ochrony zdrowia, rozwoju i organizacji niosących pomoc i ulgę; promowanie ogólnego i rządowego wspomnienia takich organizacji; rozwijanie i przeprowadzanie takich starań; zapewnianie usług wsparcia; zapewnianie strony internetowej promującej usługi zrzeszania, mianowicie promowanie interesów i reprezentowanie organizacji filantropijnych, związanych z dobrobytem społecznym, zamieszkaniem, zatrudnieniem, opieką zdrowotną, rozwojem, pomocą i wsparciem; promowanie ogólnego i rządowego wspomnienia takich organizacji; rozwijanie i przeprowadzanie takich starań i zapewnianie usług wsparcia; oraz w klasie 41 obejmującej: usługi edukacyjne, mianowicie organizowanie, prowadzenie, sponsorowanie i uczestniczenie w konferencjach, warsztatach i seminariach z dziedziny organizacji filantropijnych, związanych z dobrobytem społecznym, zamieszkaniem, zatrudnieniem, opieką zdrowotną, rozwojem, pomocą i wsparciem; rozwijanie, publikowanie i rozpowszechnianie książek, magazynów, biuletynów, sprawozdań, ulotek i materiałów szkoleniowych związanych z nimi; oraz osoby szkolące do prowadzenia działań i działalności w tym zakresie; usługi edukacyjne, zapewnianie strony internetowej zawierającej programy edukacyjne na różne tematy światowe dotknięte problemem gromadzenia funduszy; zapewnianie online magazynów, książek, biuletynów, sprawozdań, ulotek i materiałów szkoleniowych w związku z szerokim wachlarzem problemów dotkniętych potrzebą charytatywnego gromadzenia funduszy;
- wspólnotowego znaku towarowego "Caritas foundation europe", zarejestrowanego pod nr [...] korzystającego z pierwszeństwa od dnia 11.04.2007 r. na rzecz Caritas-S. D. z siedzibą w Niemczech, znaku towarowego przeznaczonego do oznaczania towarów i usług w klasach 16, 36 i 45, obejmujących w klasie 16: publikacje, broszury i prospekty, w klasie 36: realizacja rozmów telefonicznych dla darowizn i fundacji (pozyskiwanie finansowania), zarządzanie pieniędzmi z darowizn i fundacji, pozyskiwanie środków dla innych organizacji z ulgami podatkowymi, zbieranie datków w celach dobroczynności, darowizny (zbieranie - dla osób trzecich) oraz w klasie 45: usługi socjalne organizacji odnośnie do publicznej dobroczynności i pomoc zawodowa kościoła, świadczone przez osoby trzecie usługi odnośnie do potrzeb indywidualnych;
- wspólnotowego znaku towarowego "CARITAS ITALIANA" zarejestrowanego pod nr [...] korzystającego z pierwszeństwa od dnia 18.09.2006 r. na rzecz Caritas I. z siedzibą w R. /Włochy/ i przeznaczonego do oznaczania towarów i usług w ki. 16,41,43,44,45 obejmujących w klasie 16: papier, tektura oraz przedmioty wykonane z tych materiałów, nie zawarte w innych klasach; materiały drukowane; materiały introligatorskie; fotografie; artykuły papiernicze; materiały przylepne do papieru listowego lub do użytku domowego; sprzęt dla artystów; pędzle malarskie; maszyny do pisania i sprzęt biurowy (z wyjątkiem mebli); materiał instruktażowy i dydaktyczny (z wyjątkiem urządzeń); materiały z tworzyw sztucznych do pakowania (nie zawarte w innych klasach); taśmy drukarskie; matryce do druku ręcznego, w klasie 41: Edukacja; kształcenie; rozrywka; działalność sportowa i kulturalna., w klasie 43: aprowizacja w żywność i napoje; zakwaterowanie tymczasowe, w klasie 44: usługi medyczne; usługi weterynaryjne; zabiegi kosmetyczne i upiększające dla ludzi i zwierząt; usługi dla rolnictwa, ogrodnictwa i leśnictwa oraz w klasie 45: prywatne i społeczne usługi świadczone w celu zaspokojenia potrzeb poszczególnych osób; usługi bezpieczeństwa dla ochrony mienia i osób.
Urząd Patentowy powołując się na art 145 ust. 3 Pwp stwierdził, że w pozostałym zakresie towarów i usług zgłoszonych w klasach 4, 5, 6, 9, 14, 18, 21, 28, 35, 39, 44 i 45 nie zachodzą przesłanki wynikające z art. 132 ust. 2 pkt 2 Pwp, w związku z czym, po uprawomocnieniu się decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. zostanie przyznane prawo ochronne na zgłoszone oznaczenie - dla pozostałych towarów i usług, dla których może być ono udzielone.
Skarżący, nie podzielił argumentacji Urzędu w zakresie częściowej odmowy udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy i wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Urząd Patentowy RP. W uzasadnieniu wniosku w szczególności wskazał na charakter oznaczenia "Caritas", jego międzynarodowe uwarunkowania oraz powołał się na fakt uzyskania zgody na posługiwanie się tym oznaczeniem od wcześniej uprawnionych z tego znaku.
Urząd Patentowy RP po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] lutego 2016 r. utrzymał swoją decyzję z [...] lutego 2015 r. Stwierdził jednocześnie, że po uprawomocnieniu się tej decyzji udzieli ochrony na przedmiotowy znak w zakresie następujących towarów i usług:
- w klasie 04: świece, świece woskowe, świeczki, świece kuliste, świece kościelne, znicze, olejowe wkłady do zniczy, parafinowe wkłady do zniczy;
- w klasie 05: zestawy pierwszej pomocy, żywność dietetyczna przystosowana do celów medycznych, żywność dla niemowląt;
- w klasie 06: figurki, statuetki z metali nieszlachetnych, skarbonki metalowe, puszki (naczynia) blaszane, puszki kwestionariuszowe, puszki do konserw metalowe, puszki, plakietki pamiątkowe metalowe; w klasie 09: publikacje w formie elektronicznej, magnetyczne i optyczne nośniki z nagraniami audio i wideo, filmy z nagraniami audiowizualnymi, karty magnetyczne, telefoniczne, płatnicze, publikacje elektroniczne [moduły ładowalne];
- w klasie 14: broszki, odznaczenia oraz inna biżuteria, breloczki (biżuteria), zegary, zegarki, odznaczenia i znaczki z metali szlachetnych lub pokrywane nimi; w klasie 18: torby na zakupy, zwłaszcza z tkanin, parasole, smycze, plecaki; w klasie 20: plakietki pamiątkowe niemetalowe; w klasie 21: wyroby ze szkła, fajansu i porcelany, skarbonki niemetalowe;
- w klasie 25; obuwie, odzież, zwłaszcza koszulki, nakiyria głowy, zwłaszcza chustki i apaszki, czapki, kurtki, bluzy;
- w klasie 26: broszki (dodatki ubraniowe); w klasie 28: zabawki, maskotki i balony do zabawy; w klasie 30: żywność na bazie mąki, chleb, opłatek;
- w klasie 35: reklama, promocja, reklama: prasowa, radiowa, telewizyjna korespondencyjna, reklama za pośrednictwem sieci komputerowej, organizowanie kampanii w mediach, rozpowszechnianie materiałów reklamowych [ulotki, prospekty, druki, próbki], plakaty, naklejki, gadżety reklamowe: zwłaszcza smycze, kubki, maskotki, flagi, długopisy, rozprowadzanie towarów i produktów, baneiy, roIl-up'y, maskotki i balony do reklamy;
- w klasie 39: transport ludzi i towarów, włączając transport sanitarny, pakowanie i składowanie towarów, ratownictwo, pakowanie produktów i towarów;
- w klasie 43: przedszkola, bursy, domy samotnej matki, ośrodki przystosowane dla trudnej młodzieży, noclegownie, żłobki, domy pobytu dziennego, domy pobytu dla maltretowanych kobiet z dziećmi, świetlice terapeutyczne, domy opieki;
- w klasie 44: usługi sanatoryjne, domy starców, hospicja, zakład opiekuńczo-leczniczy, hospicjum stacjonarne, hospicjum domowe, ośrodek pomocy psychologicznej, opieka nad sierotami, starcami, osobami upośledzonymi fizycznie lub umysłowo, łaźnie publiczne, usługi w zakresie opieki nad uchodźcami przebywającymi w Polsce, usługi w zakresie pomocy na rzecz ofiar klęsk żywiołowych, wojen i epidemii, udzielanie wsparcia psychologicznego dla wolontariuszy;
- w klasie 45: doradztwo i pomoc prawna, ośrodek pomocy prawnej, sporządzanie i opiniowanie umów cywilno-prawnych z zakresu wolontariatu.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie traktowania dokumentów stanowiących wyrażenie zgody uprawnionego do wcześniejszego znaku towarowego na rzecz podmiotu z nim powiązanego, jak również na istnienie podobieństwa zgłoszonego oznaczenia Caritas [...] do znaków towarowych Caritas [...], wobec znaków towarowych: słowno-graficznego Caritas zarejestrowanego pod numerem [...], słownego CARITAS INTERNATIONALIS zarejestrowanego pod numerem [...], słowno-graficznego Caritas foundation europe zarejestrowanego pod numerem [...] oraz słownego CARITAS ITALIANA zarejestrowanego pod numerem [...].
Zdaniem organu w tych okolicznościach sprawy zachodzą przesłanki odmowy udzielenia prawa ochronnego wynikające z art 132 ust. 2 pkt 2 Pwp. Istnieje bowiem możliwość realnej pomyłki, polegającej na uznaniu przez odbiorców, że towary i usługi sygnowane zgłoszonym oznaczeniem Caritas pochodzą z tego samego źródła pochodzenia co towary i usługi sygnowane ww. wcześniejszymi znakami towarowymi. Organ wskazał że przeciętny konsument, w przeciwieństwie do profesjonalnych i powiązanych ze sobą podmiotów, nie posiada rzeczywistej wiedzy na temat aktualnej struktury istniejących pomiędzy spółkami zależnymi powiązań, co uniemożliwia im właściwe zweryfikowanie pochodzenia towaru lub odpowiednio usługi, gdyż przeciętny konsument zwykle ustala pochodzenie towaru lub usługi w oparciu o umieszczone na nim oznaczenia handlowe, których zadaniem jest identyfikacja komercyjnego źródła pochodzenia oznaczanych nim towarów i usług.
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] lutego 2016 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i ust. 6 Pwp - poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie mogące mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji w takim zakresie, w jakim organ uznał, że przedstawione przez skarżącego zgody od C. E., z siedzibą w M., od C. I. z siedzibą w W., od Caritas S. D. z siedzibą w Niemczech oraz od Caritas I. z siedzibą w R. na rejestrację znaku towarowego Caritas we wszystkich klasach wymienionych w zgłoszeniu nr [...], nie są ważnymi powodami do udzielenia prawa ochronnego;
2. naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania przez Urzędem Patentowy RP, a mianowicie art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kpa w szczególności poprzez:
a) brak podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a w konsekwencji brak wnikliwego zbadania kwestii zgody uprawnionego na objęcie zgodą znaku towarowego Caritas nr zgłoszenia [...];
b) nierozważenie w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i zaniechanie wyjaśnienia przez organ wszystkich istotnych okoliczności sprawy;
c) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przekroczeniu przez organ granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie analizy podobieństwa towarów i usług przeciwstawionych znaków w sposób zupełnie dowolny, w oderwaniu od przedstawionych faktów,
d) nieprawidłowe uzasadnienie przez organ wydanej decyzji, a w szczególności:
- lakoniczne wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co uniemożliwia zgłaszającemu znak Caritas zrozumienie motywów którymi kierował się organ przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia;
- przyjęcie tez wyroku NSA z dnia 20 grudnia 2007, sygn. akt II GSK 279/07 i wyroku NSA z dnia 8 grudnia 2011, sygn. II GSK 1261/10, jako własnych, pomimo całkowicie odmiennego stanu faktycznego w cytowanym wyroku i w niniejszej sprawie i odmiennego stanu prawnego i pominięciu przez organ okoliczności nowelizacji przepisu art. 133 Pwp, zgodnie z którym:
"1. Przepisów art. 131 ust. 1 pkt 1, art. 132 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2, 5 i 6 nie stosuje się, jeżeli zgłaszający wcześniejszy znak towarowy, uprawniony do wcześniejszego znaku towarowego lub uprawniony z wcześniejszego prawa osobistego lub majątkowego wyrazi pisemną zgodę na rejestrację późniejszego znaku towarowego. 2. Przepisu art. 132 ust. 1 pkt 3 nie stosuje się, jeżeli ochrona wygasła na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 lub 4."
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie decyzji ją poprzedzającej w części odmawiającej udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny Caritas nr [...] w zakresie następujących towarów i usług:
- 16: papier i karton, wyroby z tych materiałów nie ujęte w innych klasach, plakaty, kalendarze, znaczki pocztowe, dzienniki, czasopisma, książki, papeteria, długopisy, pióra, ołówki, artykuły piśmienne, torby i woreczki do pakowania z tworzyw sztucznych, materiały drukowane, materiały szkoleniowe i instruktażowe, zeszyty, notatniki, druki, druki akcydensowe, publikacje, publikacje drukowane,
- 35: organizowanie i prowadzenie baz danych o wolontariatach i odbiorcach ich pomocy, usługi promocji wolontariatu i pracy społecznej,
- 36: organizacja zbiórek, organizowanie zbiórek pieniężnych i rzeczowych, organizowanie zbiórek funduszy dla osób trzecich i funduszy na cele dobroczynne,
- 41: kształcenie katolickich pracowników socjalnych, nauczanie, nauczanie i organizowanie szkoleń z zakresu udzielania pierwszej pomocy, organizowanie i prowadzenie akcji oświatowo-zdrowotnych, organizowanie i prowadzenie konkursów, happeningów, warsztatów, festynów, pogadanek dla celów edukacyjno-rozrywkowych, organizowanie letniego i zimowego wypoczynku dzieci i młodzieży, publikowanie tekstów innych niż reklamowe, produkcja filmów i programów oświatowych, mikro- wydawnictwa, organizowanie warsztatów artystycznych, kształcenie praktyczne (pokazy), organizowanie zlotów, rajdów, centra szkoleniowe, usługi szkolenia dla: wolontariuszy i organizacji korzystających z ich pomocy, przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz kadr nowopowstających ośrodków wolontariatu, organizowanie zebrań wolontariuszy, centra wolontariatowe, działalność wydawnicza,
- 43: zaopatrywanie w żywność i napoje, prowadzenie stołówek i barów, pierogarnia, restauracje, posiłki, restauracje samoobsługowe, przygotowywanie dań (żywność i napoje) oraz ich dostawa, kuchnie dla ubogich,
- 44: pomoc medyczna, usługi lekarskie, usługi świadczone przez psychologów, terapeutów, aptekarzy, opieka pielęgniarska, włączając opiekę nad chorymi w domu, usługi szpitalne, opieka ambulatoryjna, opieka stomatologiczna, opieka rehabilitacyjna, usługi świadczone przez szpitale i inne zakłady lecznicze oraz apteki,
- 45: organizowanie zgromadzeń religijnych, usługi adopcyjne, poszukiwanie osób zaginionych, usługi kaplic.
Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów zawartych w załączniku nr 4 skargi, tj. pism: Caritas-S., C. E., Caritas I., Caritas I. - na okoliczność wyrażenia przez te podmioty, jako uprawnione do wcześniejszego znaku towarowego, na rejestrację późniejszego znaku towarowego Caritas w Urzędzie Patentowym RP na rzecz skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.
Skarżący pismem z dnia 13 grudnia 2016 r. poparł zarzuty wskazane w skardze oraz dodatkowo zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 oraz art. 133 Pwp.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. postanowił dopuścić wnioski dowodowe zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 P.p.s.a.).
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone przez organ administracji w sposób prawidłowy zaś interpretacja przepisów prawa i sposób ich zastosowania nie budzi zastrzeżeń Sądu.
Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Urzędu Patentowego z [...] lutego 2016r., którą to decyzją utrzymano w mocy decyzję z [...] lutego 2015 r. o częściowej odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "Caritas", przeznaczony do oznaczania towarów i usług w klasie 16, 35, 36, 41, 43, 44, 45.
Podstawą odmowy udzielenia prawa ochronnego w tej części na zgłoszony przez skarżącą ww. znak towarowy był art. 132 ust. 2 pkt 2 Pwp.
Przepis ten statuuje jedną z tzw. względnych przeszkód rejestracji znaku towarowego. Zachodzi ona w przypadku identyczności lub podobieństwa znaku towarowego zgłoszonego do rejestracji (o ile zostanie zarejestrowany) lub zarejestrowanego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby, zgłoszonego dla towarów takich samych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia ze znakiem wcześniejszym.
O tym, czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw z rejestracji rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów. Przy czym, ryzyko skojarzenia ze znakiem wcześniejszym jest kategorią błędu a nie samodzielną przeszkodą w rejestracji oderwaną od funkcji oznaczenia pochodzenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II GSK 113/07).
Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd zakłada jednoczesne istnienie identyczności lub podobieństwa pomiędzy znakiem zgłaszanym a znakiem wcześniejszym oraz identyczność lub podobieństwo pomiędzy towarami i usługami, dla których dokonuje się zgłoszenia, a tymi, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy. Przesłanki te powinny być spełnione kumulatywnie (tak m.in. /w:/ wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 października 2004 r. w sprawie C-106/03 P. Vedial v. OHIM, Rec. s. I-9573, pkt 51).
Innymi słowy, we wszystkich sprawach, w których powstaje problem podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych, jest on wypadkową dwóch - ściśle ze sobą powiązanych - elementów: po pierwsze - podobieństwa oznaczeń, a po drugie podobieństwa (jednorodzajowości) towarów/usług, dla których znaki są zgłaszane, zarejestrowane lub używane. Oba te czynniki wyznaczają zakres ochrony znaku towarowego (tak m.in. M. Kępiński /w:/ Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, [...] zeszyt nr [...] z [...] r., s. 10).
W tej sytuacji, na gruncie rozpatrywanej sprawy, Urząd Patentowy RP zobowiązany był ocenić w toku postępowania po pierwsze problem podobieństwa towarów i usług w poszczególnych klasach, a następnie kwestię podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń. Ponadto powinien zbadać, czy nie występują inne okoliczności wpływające na zmniejszenie lub też zwiększenie ryzyka konfuzji.
Dokonując kontroli prawidłowości decyzji w zakresie oceny podobieństwa lub identyczności usług przypomnienia wymaga, że art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo własności przemysłowej posługuje się pojęciem "usług identycznych lub podobnych". Podobieństwo usług nie jest więc tożsame z ich identycznością. Podobieństwo występuje w przypadku usług tego samego rodzaju, o podobnym przeznaczeniu oraz warunkach zbytu.
W ocenie Sądu, Urząd Patentowy prawidłowo rozstrzygnął o identyczności lub podobieństwie wskazanych w skarżonej decyzji towarów i usług, do oznaczania których zostały przeznaczone przeciwstawione znaki, we wskazanych wyżej klasach. Organ dokonał tych ustaleń na podstawie analizy materiału dowodowego sprawy, w wyniku której wskazał tylko na te towary i usługi objęte spornym znakiem, które wykazują oczywiste podobieństwo do towarów i usług sygnowanych znakami przeciwstawionymi. W pozostałym zakresie objętej wnioskiem skarżącej klasyfikacji rodzajowej organ uznał iż takie podobieństwo nie występuje. Podkreślić trzeba, iż ustalenia organu w tym zakresie nie były kwestionowane przez skarżącą na etapie postępowania przed Urzędem Patentowym.
W konsekwencji zasadnie przyjął organ, że towary i usługi do oznaczania których zostały przeznaczone przeciwstawione znaki w części są identyczne lub podobne w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 Pwp Mogą mieć bowiem tożsame przeznaczenie i sposób użytkowania, jak również mogą być rozprowadzane przez te same kanały dystrybucji, tożsamy krąg ich odbiorców.
Wobec powyższego, mając na uwadze identyczność oznaczenia "Caritas" występującego w zgłoszonym znaku towarowym oraz w znakach przeciwstawionych, co nie budzi kontrowersji i nie jest przedmiotem sporu, uznać należało także i w tym zakresie prawidłowość dokonanej przez organ oceny, na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 Pwp, mając także na uwadze, iż zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (w tym Trybunału Sprawiedliwości UE) dwa znaki towarowe są podobne, jeżeli z punktu widzenia właściwego kręgu odbiorców są one przynajmniej częściowo identyczne w jednym lub kilku z istotnych aspektów. Taka sytuacja niewątpliwie zachodzi w niniejszej sprawie.
Uznając zatem, iż w niniejszej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione, należało odnieść się do kwestii oceny ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów.
W ocenie Sądu organ również w sposób prawidłowy ustalił krąg odbiorców przedmiotowych towarów i usług przyjmując model przeciętnego odbiorcy, wskazując, że nie są to osoby należycie poinformowane i uważne, które przy ich wyborze w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego nie będą w stanie odróżnić towarów bądź usług sygnowanych spornym znakiem i znakami przeciwstawionymi. Podkreślenia wymaga również fakt, że do stwierdzenia podobieństwa znaków nie jest konieczne ich pomylenie, wystarczy samo istnienie takiej możliwości.
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd doszedł do wniosku, że Urząd Patentowy w skarżonej decyzji prawidłowo przyjął w przypadku niniejszych znaków istnienie ryzyka konfuzji. Współistnienie na rynku znaku zgłoszonego i znaków przeciwstawionych mogłoby bowiem wprowadzać odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów i usług oferowanych przez posiadaczy znaków.
W toku postępowania skarżąca powoływała się na istnienie listów zgody, które pozwoliły na rejestrację znaków z podobnym oznaczeniem "Caritas". Na tę okoliczność złożyła także wnioski dowodowe w postaci pism zwierających zgodę na rejestrację i używanie tego znaku, uzyskaną od podmiotów wcześniej uprawnionych z takiego znaku. Jednak jak słusznie wskazał Urząd Patentowy, listy te (zgody) nie są honorowane za wyjątkiem przypadku wygaśnięcia znaku, określonego w art. 133 Pwp, co potwierdzają orzeczenia sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (przykładowo w sprawach o sygnaturach: II GSK 279/07, II GSK 1261/10, II GSK 1687/12, II GSK 147/15, II GSK 198/15). Skład orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela.
Skarżąca wskazała ponadto na okoliczność zmiany art. 133 Pwp, przytaczając jego treść w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania skarżonej decyzji. Jednak również w tym przypadku organ dokonał prawidłowej oceny stanu prawnego przedmiotowej sprawy, wskazując na dyspozycję art. 315 Pwp, mającego charakter intertemporalny, zgodnie z którym warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu dokonania zgłoszenia tego znaku do ochrony. W niniejszej sprawie miało to miejsce w dniu 10 września 2013 r., a więc przed dokonaną nowelizacją art. 133 Pwp, w związku z czym przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od 1 grudnia 2015 r., nie mógł w tej sprawie znaleźć zastosowania.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd nie stwierdził naruszenia innych przepisów prawa materialnego. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, w związku z czym nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jego wynik.
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło