II GZ 46/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. P. T. S. "B." w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 76/21 w zakresie umorzenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi S. P. T. S. "B." w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienie planowanego przebiegu linii komunikacyjnej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie umorzył postępowanie sądowe w sprawie skargi S. P. T. S. "B." w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienie planowanego przebiegu linii komunikacyjnej. W motywach Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem skargi było postanowienie, którym organ uchylił postanowienie wydane z upoważnienia Marszałka Województwa Lubelskiego z dnia [...] listopada 2020 r. w przedmiocie odmowy uzgodnienia planowanego przebiegu linii komunikacyjnej na obszarze województwa lubelskiego. Zaskarżonym postanowieniem SKO samodzielnie uzgodniło planowany przebieg linii komunikacyjnej na obszarze województwa lubelskiego zgodnie z proponowanym rozkładem dla przedsiębiorcy F. P. Sp. z o.o. z w W. w ramach linii regularnej: K. – M. – T. – S. – S. W. – J. L. – Sz. – Z. – W. – H.. Sąd podkreślił, że postępowanie administracyjne przed Marszałkiem Województwa Mazowieckiego, które było postępowaniem głównym, toczyło się na skutek wniosku F. P. Sp. z o.o. w W. z dnia 10 lipca 2019 r. o wydanie zezwolenia dla wskazanego podmiotu na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii regularnej: K. – M. – T. – S. – S. W. – J. L. – Sz. – Z. – W. – H.. Natomiast niniejsza sprawa zainicjowana została przez Marszałka Województwa Mazowieckiego, jako sprawa dotycząca uzgodnienia z Marszałkiem Województwa Lubelskiego przebiegu wskazanej trasy na terenie woj. lubelskiego i była tylko jednym z elementów wymaganych do przesądzenia głównej kwestii - rozstrzygnięcia w przedmiocie zezwolenia. W tym zakresie Sąd wskazał na treść art. art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. g) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 919 ze zm., dalej: u.t.d.), który stanowi, że wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych w krajowym transporcie drogowym wymaga zezwolenia wydanego, w zależności od zasięgu tych przewozów, przez marszałka województwa właściwego dla siedziby albo miejsca zamieszkania przedsiębiorcy, w uzgodnieniu z marszałkami województw właściwymi ze względu na planowany przebieg linii komunikacyjnej – na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych wykraczających poza obszar co najmniej jednego województwa. Z uwagi na ten przepis Marszałek Województwa Mazowieckiego w dniu 16 lipca 2019 r. wystąpił także do Marszałka Województwa Lubelskiego o uzgodnienie wydania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na omawianej linii dla F. P. Sp. z o.o. w W.. Sąd zaznaczył, że zaskarżone w tej sprawie postanowienie SKO w Lublinie oraz poprzedzające je postanowienie Marszałka Województwa Lubelskiego wydane zostały w trybie art. 106 k.p.a. Wobec powyższego, zdaniem Sądu I instancji zakończenie głównego postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych w krajowym transporcie drogowym toczącego się przed Marszałkiem Województwa Mazowieckiego wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2021 r. o umorzeniu tego postępowania, stanowiło oczywistą przeszkodę w dokonywaniu kontroli zaskarżonego aktu przez Sąd w tej sprawie, gdyż odpadły przesłanki kontroli tego, czy zapadłe w toku postępowania pomocniczego postanowienia były zgodne z prawem, czy też nie. W takiej sytuacji, w ocenie Sądu I instancji, rozpoznawanie skargi na postanowienie dotyczące uzgodnienia linii komunikacyjnej, w sytuacji gdy postępowanie główne dotyczące wydania zezwolenia zostało ostatecznie umorzone, stało się bezprzedmiotowe, czego konsekwencją było umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej: p.p.s.a.). S. P. T. S. "B." w L., zażaleniem zaskarżyło w całości postanowienie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez umorzenie przez Sąd I instancji postępowania w sprawie ze skargi S. P. T. S. "B." w L. na postanowienie SKO w Lublinie z dnia [...] grudnia 2020 roku nr [...] w przedmiocie uzgodnienia planowanego przebiegu linii komunikacyjnej, w sytuacji gdy brak było ku temu podstaw, gdyż postanowienie SKO w Lublinie nadal istnieje w obiegu prawnym. F. P. Spółka z o.o. w W., w odpowiedzi na zażalenie wniosła o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania – zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw albowiem Sąd I instancji zasadnie stwierdził, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Kluczowym dla oceny zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie jest fakt, że objęte skargą postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] grudnia 2020 r. było rozstrzygnięciem o charakterze pomocniczym, wydanym w trybie art. 106 k.p.a., w stosunku do "głównego" postępowania toczącego się przed Marszałkiem Województwa Mazowieckiego, zainicjowanego wnioskiem F. P. Sp. z o.o. w W. o wydanie zezwolenia dla wskazanego podmiotu na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii regularnej: K. – M.– T. – S. – S. W. – J. L. – Sz. – Z. – W. – H.. Wskazania wymaga, że na tle powołanego art. 106 k.p.a. regulującego współdziałanie organów administracji w przypadku gdy wydanie decyzji uzależnione jest od zajęcia stanowiska przez inny organ, ukształtował się w judykaturze pogląd, iż "Obowiązek współdziałania określony w art. 106 k.p.a. wpływa na zakres uprawnień organów współdziałających w ten sposób, że organ współdziałający, nie będąc właściwym do wydania decyzji w sprawie, ma obowiązek zbadania sprawy pod określonym kątem, a organ posiadający kompetencje do załatwienia sprawy co do istoty (wydania lub odmowy wydania zezwolenia) nie może wszystkich okoliczności sprawy oceniać samodzielnie. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 106 k.p.a. organ wyraża samodzielne stanowisko, a wydane postanowienie podlega zaskarżeniu w toku instancji i służy na nie skarga do sądu administracyjnego. Postanowienie akcesoryjne wydane w trybie art. 106 k.p.a. nie może być wzruszone "przy okazji" rozpoznawania sprawy głównej, gdyż objęcie kontrolą, w ramach badania sprawy głównej, postanowień akcesoryjnych nie jest badaniem sprawy "w głąb", tylko poszerzeniem granic sprawy "w bok" i objęciem jej granicami postanowień" (por. wyroki NSA z dnia 28 października 2008 r., II GSK 402/08 z dnia 20 czerwca 2007 r., II OSK 922/06, niepubl., 22 listopada 2019 r. II GSK 3266/17). Jak zatem wynika z powyższego postanowienie akcesoryjne dla sprawy głównej z uwagi na jego oczywiste z nią powiązanie, podlega odrębnej kontroli zarówno administracyjnej jak i sądowoadministracyjnej. Nie zmienia to jednak faktu, że jest ono ściśle związane ze sprawą "główną" – postępowaniem w toku, którego doszło do zastosowania regulacji z art. 106 k.p.a. – zatem finalne zakończenie sprawy "głównej" nie tylko zależeć będzie od rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu akcesoryjnym ale mieć będzie również na nie wpływ. W przedmiotowej sprawie, gdzie postępowanie "główne" toczące się, jak już wspomniano, przed Marszałkiem Województwa Mazowieckiego i zakończone ostatecznie decyzją tego organu z dnia [...] marca 2021 r., rzutować będzie na niniejsze postępowanie, którego przedmiotem jest kontrola rozstrzygnięcia akcesoryjnego, Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie. Niewątpliwie, co zasadnie stwierdził Sąd I instancji, umorzenie postępowania zainicjowanego wnioskiem F. P. Sp. z o.o. w W. o wydanie zezwolenia dla wskazanego podmiotu na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii regularnej: K. – M. – T. – S. – S. W. – J. L. – Sz. – Z. – W. – H., skutkuje zbędnością uzyskania stanowiska innego organu zaś zajęte stanowisko, jak w przypadku przedmiotowej sprawy, nie ma żadnego znaczenia jak i wpływu dla sprawy o wydanie zezwolenia skoro sprawa ta przestała istnieć, została prawomocnie umorzona. Postanowienie wydane w przedmiocie uzgodnienia przebiegu linii komunikacyjnej utraciło bowiem rację bytu. Nie ma przy tym znaczenia, na co również zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, a co w ramach zażalenia podnosi strona, że postanowienie SKO w Lublinie funkcjonować będzie w obrocie prawnym, wobec faktu zakończenia postępowania w przedmiocie wydania zezwolenia, którego skutkiem było nie wydanie rozstrzygnięcia przyznającego lub odmawiającego przyznania uprawnienia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Taki stan faktyczny powoduje bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego, czego skutkiem było niewadliwe umorzenie przez Sąd I instancji postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnosząc się do pomieszczonego w odpowiedzi na zażalenie wniosku uczestnika o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wskazać należy, że w przepisach art. 200 - 202 p.p.s.a., ustawodawca nie przewidział zwrotu kosztów zastępstwa procesowego dla uczestnika postępowania na prawach strony, niezależnie od wyniku tego postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 14 marca 2013 r., II OZ 174/13). Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w z w. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.