II SA/Wr 341/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 1 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 27 maja 2021 r. nr 556/2021 w przedmiocie oddalenia zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić uiszczony wpis w kwocie 100 (słownie: sto) zł. Pismem z dnia 30 czerwca 2021 r. (złożonym osobiście w dniu 30 czerwca 2021 r., zgodnie z pieczęcią wpływu – k. 2 akt sądowych) kierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego (dalej "organ, DWINB") Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] we W., reprezentowana przez B. F. jako członka zarządu P. sp. z o.o. z siedzibą we W., wniosła skargę na postanowienie DWINB z dnia 27 maja 2021 r. nr 556/2021 wydane w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W wykonanym zarządzeniu Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 30 lipca 2021 r., w dniu 23 sierpnia 2021 r. wezwano B. F. do usunięcia braków formalnych skargi poprzez przedłożenie dokumentów wykazujących umocowanie do reprezentowania Wspólnoty w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym oraz podanie numeru REGON/NIP strony skarżącej. W wydanym zarządzeniu zakreślono termin na jego wykonanie wynoszący 7 dni oraz rygor odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie Sądu B. F. przedłożyła w dniu 31 sierpnia 2021 r. (data nadania w placówce pocztowej, zgodnie z pieczęcią znajdującą się na kopercie - k. 18 akt sądowych) pismo w treści którego podała NIP i REGON wraz z dokumentami mającymi potwierdzić umocowanie do wniesienia skargi i określić reprezentację strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dna 31 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Z kolei art. 57 § 1 ww. ustawy stanowi, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym a tym samym, jak wskazuje na to treść art. 46 § 1 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. Przy czym w art. 28 § 1 p.p.s.a. wyjaśniono, że osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu a art. 29 tej ustawy wskazuje, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Oceniając w powyższym kontekście dopuszczalność wniesionej skargi Sąd stwierdził, że zawierała ona braki formalne w postaci dokumentów wykazujących, że osoba która podpisała skargę tj. B. F. występująca jako członek zarządu P. Spółka z o.o. jest umocowana do działania w imieniu skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej. W związku z powyższym, Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 30 lipca 2021 r. wezwano skarżącą do usunięcia, między innymi tego braku. W terminie zakreślonym do uzupełnienia braków formalnych skargi, przedłożona została uchwała Wspólnoty nr [...] udzielająca upoważnienia B. F. - członkowi Zarządu P. Spółki z o.o. do reprezentacji Wspólnoty w niniejszym postępowaniu wraz z kartami do głosowania. W ocenie Sądu przedstawiona dokumentacja nie jest jednak wystarczająca dla przyjęcia, że braki formalne skargi zostały prawidłowo uzupełnione. Sposób reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej określony został bowiem w przepisach ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Wskazać w tym miejscu należy, że wspólnota mieszkaniowa jest jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, ale z mocy prawa posiadającą zdolność prawną (art. 6 ww. ustawy). Co do zasady podmiotem uprawnionym do występowania w postępowaniu administracyjnym w imieniu wspólnoty mieszkaniowej jest zarząd tej wspólnoty. Zarząd wspólnoty, powołany przez właścicieli lokali w drodze uchwały, reprezentuje bowiem tę wspólnotę stosownie do treści art. 21 ustawy o własności lokali. Nie jest to jednak jedyny możliwy sposób ustalenia zarządu nieruchomością wspólną i organu uprawnionego do reprezentacji wspólnoty. Ustawa o własności lokali w art. 18 ust. 1 stanowi bowiem, że właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. W takiej sytuacji nie ma potrzeby powoływania zarządu, o którym mowa w art. 21. Stosownie zaś do treści art. 33 ustawy w razie powierzenia zarządu osobie fizycznej lub prawnej, w trybie przewidzianym w art. 18 ust. 1, w braku odmiennych postanowień umowy, stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 4 ustawy. Z art. 18 ust. 3 wynika, że jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie, o której mowa w ust. 1, lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza, obowiązują zasady określone w niniejszym rozdziale, tj. rozdziale 4 ustawy o własności lokali. Reprezentacja wspólnoty mieszkaniowej przez zarząd objawia się także poprzez składanie oświadczeń woli w imieniu wspólnoty i występowanie w sądach w sprawach dotyczących wspólnoty. Należy jednak podkreślić, że zarząd samodzielnie działa w sprawach mieszczących się w zakresie zwykłego zarządu, ewentualnie występuje w imieniu wspólnoty mieszkaniowej w sądzie w sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu, jeżeli wynika to z upoważnienia ustawowego. W pozostałych sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebuje on zgody właścicieli lokali wyrażonej w uchwale, a do wytoczenia powództwa w takich sprawach potrzebuje pełnomocnictwa wyrażonego w uchwale właścicieli lokali (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 15 lutego 2008 r., sygn. akt I ACa 898/07, LEX nr 399885). Powierzenie więc zarządu nieruchomością wspólną zarządcy tj. podmiotowi zewnętrznemu, odrębnemu od wspólnoty mieszkaniowej wymaga zawarcia przez wszystkich właścicieli lokali umowy w formie aktu notarialnego bądź też podjęcia stosownej uchwały. Od zarządu należy odróżnić zarządcę który jest osobą "z zewnątrz" i którego uprawnienia do reprezentacji właścicieli lokali wynikają z czynności prawnej a nie z ustawy - tak jak ma to miejsce w przypadku zarządu. Przyjmuje się, że zarządca jest umocowany do samodzielnej reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej wyłącznie w zakresie czynności zwykłego zarządu, a do czynności prawnych przekraczających zwykły zarząd, (za które należy uznać m.in. wniesienie skargi do sądu administracyjnego w imieniu wspólnoty mieszkaniowej) potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie takiej czynności oraz udzielająca pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej. Umocowanie takie może stanowić element umowy o powierzeniu mu zarządu nieruchomością wspólną. Gdy zarząd nieruchomością wspólną zostanie powierzony zarządcy, to zakres jego upoważnienia do działania w imieniu właścicieli lokali wynika z treści postanowień umowy lub uchwały właścicieli przewidzianych w art. 18 ust. 1 i 2a ustawy o własności lokali, a zarządca nie może reprezentować wspólnoty mieszkaniowej przed sądem, jeżeli nie legitymuje się odpowiednim pełnomocnictwem albo też stosowne upoważnienie nie znalazło się w umowie o określeniu zarządu bądź uchwale o zmianie tej umowy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1792/07, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt III CZP 129/08, LEX nr 470697, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2010 r., II OSK 1978/09 https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W odniesieniu do postępowania sądowoadministracyjnego przywołać także należy stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 9 lutego 2017 r. III CZP 106/16 (OSNC z 2017 r., z. 12, poz. 135), zgodnie z którym: "W braku odmiennego zastrzeżenia osoba, której właściciele lokali w umowie lub w uchwale (art. 18 ust. 1 i ust. 2a ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, jedn. tekst: Dz. U. z 2015 r., poz. 1892) powierzyli zarząd nieruchomością wspólną, jest w granicach tego zarządu umocowana do reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniach sądowych". W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy argumentował, skoro zarząd w zakresie spraw wspólnoty, które prowadzi lub którymi kieruje, jest umocowany do reprezentowania wspólnoty na określonych w tych przepisach zasadach także przed sądami, to wobec istotnego podobieństwa (wykluczającego jednoczesne funkcjonowanie zarządu i zarządcy), nie jest zasadne wyłączenie takiej możliwości w odniesieniu do zarządcy. Podobieństwo to przemawia za stosowaniem na podstawie odesłania przewidzianego w art. 33 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali do zarządcy w całej rozciągłości przepisów art. 21 i 22, regulujących prowadzenie spraw wspólnoty mieszkaniowej i reprezentowanie jej przez zarząd wspólnoty (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1339/16). W świetle przedstawionych uwag stwierdzić należy, że przedłożone na wezwanie Sądu dokumenty nie wykazują, że B. F. działająca jako członek zarządu P. Spółki z o.o. uprawniona była do reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Nie zostały bowiem przedłożone dokumenty potwierdzające powierzenie zarządu P. Spółce z o.o. której członkiem zarządu jest B. F. w umowie ustanowienia odrębnej własności lokali ani później zawartej w formie aktu notarialnego, ani też osobnej uchwale właścicieli lokali tworzących skarżącą Wspólnotę notarialne zaprotokołowanej. Nie przedłożono dokumentów z których wynikałoby, że zarząd został powierzony ww. spółce jako zarządcy i jaki jest jego zakres. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że brak było podstaw do uznania, że osoba podpisana pod skargą upoważniona była do działania w imieniu skarżącej Wspólnoty. Sama tylko uchwała upoważniająca B. F. do reprezentowania Wspólnoty w niniejszym postępowaniu, która została przedłożona na wezwanie Sądu, nie może być uznana za wystarczającą. W postępowaniu sądowoadministracyjnym katalog podmiotów uprawnionych do występowania w imieniu strony skarżącej został ograniczony. Zgodnie bowiem z art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. B. F. jako członek zarządu P. sp. zo.o - bez wykazania, że podmiotowi temu Wspólnota powierzyła zarząd – nie mieści się więc w kategorii osób uprawnionych do reprezentowania strony skarżącej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w punkcie I sentencji. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ww. ustawy (pkt II sentencji postanowienia).