II SA/Kr 476/21
WyrokWSA w Krakowie2021-12-06
Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Joanna Człowiekowska, Piotr Fronc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie zatwierdzające ugodę administracyjną w sprawie stosunków wodnych, które zawiera nieprecyzyjne i niewykonalne postanowienia dotyczące wykonania projektu technicznego i terminu jego realizacji, może zostać uznane za nieważne na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. jako niewykonalne w dniu wydania i z trwałą niewykonalnością?Ratio decidendi
Postanowienie zatwierdzające ugodę administracyjną, które zawiera nieprecyzyjne i niewykonalne postanowienia dotyczące wykonania projektu technicznego i terminu jego realizacji, kwalifikuje się do stwierdzenia nieważności w trybie nadzwyczajnym na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ wprowadza do obrotu prawnego niewykonalną treść w postaci niewykonalnych obowiązków. Niewykonalność ta ma charakter trwały, gdyż wynika z samej treści ugody, a nie z braku działań stron w celu jej wykonania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta Miasta K. z 2015 r. zatwierdzającego ugodę między K. S. a B. G. i M. C. w sprawie zakłócenia stosunków wodnych. Wnioskodawczynie zarzuciły, że ugoda była nominalna, jednostronna i niewykonalna. Po odmowie stwierdzenia nieważności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO), sprawa trafiła do WSA, który uchylił postanowienie SKO. NSA oddalił skargę kasacyjną. Następnie SKO, działając na podstawie wiążącej oceny prawnej WSA, stwierdziło nieważność postanowienia zatwierdzającego ugodę. K. S. zaskarżył to postanowienie do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 stycznia 2021 r. stwierdzające nieważność postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 30 kwietnia 2015 r. zatwierdzającego ugodę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie WSA Joanna Człowiekowska WSA Piotr Fronc (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi K. S. . na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia o zatwierdzeniu ugody w sprawie zakłócenia stosunków wodnych skargę oddala.
Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2015 r. ([...]; [...]) Prezydent Miasta K. w trybie art. 119 k.p.a. zatwierdził ugodę zawartą w dniu 28 kwietnia 2015 r. w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na działce przy ul. [...] w K. w wyniku niwelacji terenu, pomiędzy K. S. oraz B. G. i M. C..
Pismem z dnia 19 kwietnia 2017 r. P. B. G. oraz P. E. C., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosły w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia Prezydenta Miasta K.. W uzasadnieniu wniosku wskazano na dotychczasowy przebieg sprawy oraz podniesiono rażące prowadzenie postępowania z naruszeniem przepisów postępowania przez organ I instancji po kolejnych uchyleniach decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Ponadto zarzucono bezrefleksyjne nakłanianie przez organ I instancji stron do ugody, które w istocie nie miały świadomości, jak ta ugoda zmieni ich sytuację. Zwrócono również uwagę na przesłanki z art. 114 k.p.a. (sporność sprawy, kolizja interesów, obowiązek wyjaśnienia przesłanek przez organ). Zdaniem wnioskodawczyń, ugoda zawarta w sprawie była wyłącznie ugodą w ujęciu nominalnym. Dodatkowo wskazano na jednostronność zobowiązania i podkreślono, że nie odpowiadało ono naturze i konstrukcji prawnej ugody administracyjnej. Tym samym w ocenie Wnioskodawczyń, czynność taka nie mogła otrzymać aprobaty urzędowej z art. 118 k.p.a. ze względu na brak obopólnych korzyści. Nadto zaznaczono, że treść zatwierdzonej ugody wskazywała na jej niewykonalność o charakterze trwałym i istniejącym od samego początku, gdyż nie wiadomo jakie parametry miałby spełnić projekt techniczny odprowadzenia wód opadowych, jak również niewiadomy był aspekt technologiczny/materiałowy wykonania prac.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 18 maja 2017 r. wszczęło na wniosek P. B. G. i P. E. C. postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. postanowienia .
K. S. pismem z dnia 14 czerwca 2017 r. wniósł o oddalenie wniosku. Na uzasadnienie powyższego wskazał, że żadna ze stron nie złożyła zażalenia na postanowienie zatwierdzające ugodę, nadto zakwestionowano argumenty wniosku, jako niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym sprawy. Podniesiono również, że organ nie nakłaniał w sposób niezgodny z procedurą stron do zawarcia ugody. Ponadto zdaniem P. K. S., organ zadośćuczynił przepisom art. 9 k.p.a., w sposób prawidłowy ustalono także wszystkie fakty, zaś ugoda odpowiadała wymogom z art. 114 k.p.a., natomiast objęte ugodą czynności były wykonalne.
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2017 r. (znak: [...]), po rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 30 kwietnia 2015 r., znak: ([...]; [...]) zatwierdzającego ugodę zawartą w dniu 28.04.2015 r. w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na działce przy ul. [...] w K. w wyniku niwelacji terenu, pomiędzy Panem K. S. oraz Paniami B. G. i M. C. S. Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności ww. postanowienia Prezydenta Miasta K..
Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wniosły P. B. G. oraz P. E. C., zarzucając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dostrzegło braków co do istoty zawartej ugody, wynikającej z treści art. 917 kodeksu cywilnego, a mianowicie braku wzajemnego ustępstwa - obustronnej rezygnacji choćby z części pierwotnie zgłaszanych żądań przez jedną ze stron. W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i orzeczenie co do istoty sprawy, zgodnie z trybem nadzwyczajnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 2 października 2017 r., znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie SKO w K. działającego jako Organ I instancji.
Skargę na ww. postanowienie wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżące P. B. G. i P. E. C., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 czerwca 2017 r., znak: [...], jak również uchylenia - na zasadzie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. póz. 718 z późn. zm.) postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 października 2017 r., [...]
Skarżące zarzuciły zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 917 kodeksu cywilnego w zw. z art. 29 ustawy z dnia z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. póz. 469 z późn. zm.) - obydwa w zw. z art. 118 § 3 k.p.a., poprzez przyjęcie, że w sprawie głównej zaistniały przesłanki do zawarcia ugody administracyjnej, podczas gdy okoliczności warunkujące taki sposób załatwienia sprawy nie wystąpiły. Zdaniem skarżących, wbrew przepisom prawa stanowiącym podstawę do zawarcia ugody i jej zatwierdzenia, strony nie poczyniły sobie wzajemnych ustępstw w ramach istniejącego między nimi stosunku prawnego. Podniesiono bowiem, że ustępstwa uczyniły jedynie skarżące, a w konsekwencji korzyści z ugody uzyskał jedynie P. K. S.. Tym samym, w ocenie skarżących, nie było zatem podstaw, aby porozumienie stron kwalifikować jako obopólnie korzystne, a błąd ten pociągnął za sobą uchybienie w zakresie prawa procesowego, gdyż doszło do naruszenia dyspozycji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W rezultacie - według skarżących - Samorządowe Kolegium Odwoławcze, pomimo zaistnienia przesłanki nakazującej stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 30 kwietnia 2015 r. o zatwierdzeniu ugody - po raz kolejny załatwiło negatywnie wniosek skarżących uruchamiający tryb nadzwyczajny, jako że organ orzekł o utrzymaniu w mocy własnego postanowienia z dnia 21 czerwca 2017 r., znak: [...]
Wyrokiem z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt: II SA/Kr 1632/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie SKO z dnia 2 października 2017 r., znak: [...] Od przedmiotowego wyroku skargę kasacyjną wniósł P. K. S., która to skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt: II OSK 9/19.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt: II SA/Kr 1632/17 stał się prawomocny dnia 27 lutego 2020 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze badając ponownie sprawę po otrzymaniu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wyżej opisanym zważyło, co następuje. Kolegium Odwoławcze w K. wskazało w pierwszej kolejności , iż wydając niniejsze postanowienie działa w ramach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt: II SA/Kr 1632/17 , co wynika z treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wskazało też , że przedmiotowe postępowanie jest prowadzone w trybie nadzwyczajnym skierowanym wobec ww. ostatecznego postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 30 kwietnia 2015 r. zatwierdzającego ugodę z zakresu Prawa wodnego. W czasie wydania kwestionowanego postanowienia, wobec którego jest prowadzone postępowanie nadzwyczajne, w myśl art. 114 k.p.a. w brzmieniu obowiązującymi na dzień wydania ww. postanowienia: "W sprawie, w której toczy się postępowanie przed organem administracji publicznej, strony mogą zawrzeć ugodę - jeżeli przemawia za tym charakter sprawy, przyczyni się to do uproszczenia lub przyspieszenia postępowania i nie sprzeciwia się temu przepis prawa".
Zgodnie z treścią art. 115 k.p.a. na dzień wydania przedmiotowego postanowienia zatwierdzającego ugodę: "Ugoda może być zawarta przed organem administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie w pierwszej instancji lub postępowanie odwoławcze, do czasu wydania przez organ decyzji w sprawie".
Artykuł 117 k.p.a. stanowi, że: "§ 1. Ugodę sporządza się w formie pisemnej. Powinna ona zawierać: oznaczenie organu, przed którym została zawarta, datę sporządzenia, oznaczenie stron, przedmiot i treść ugody, wzmiankę o jej odczytaniu i przyjęciu, podpisy stron oraz podpis pracownika organu administracji publicznej, upoważnionego do sporządzenia ugody. § 2. Organ administracji publicznej utrwala fakt zawarcia ugody w aktach sprawy, w formie protokołu podpisanego przez osobę upoważnioną do sporządzenia ugody".
Dalej w art. 118 k.p.a. ustawodawca stanowi, że: "§ 1. Ugoda wymaga zatwierdzenia przez organ administracji publicznej, przed którym została zawarta.
§ 2. Jeżeli ugoda dotyczy kwestii, których rozstrzygnięcie wymaga zajęcia stanowiska przez inny organ, stosuje się odpowiednio przepis art. 106. § 3. Organ administracji publicznej odmówi zatwierdzenia ugody zawartej z naruszeniem prawa, nieuwzględniającej stanowiska organu, o którym mowa w § 2, albo naruszającej interes społeczny bądź słuszny interes stron".
Zgodnie z art. 119 k.p.a.: "§ 1. Zatwierdzenie bądź odmowa zatwierdzenia ugody następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie; postanowienie w tej sprawie powinno być wydane w ciągu siedmiu dni od dnia zawarcia ugody. § 2. W przypadku gdy ugoda zawarta została w toku postępowania odwoławczego, z dniem, w którym stało się ostateczne postanowienie zatwierdzające ugodę, traci moc decyzja organu pierwszej instancji, o czym zamieszcza się wzmiankę w tym postanowieniu. § 3. Łącznie z postanowieniem zatwierdzającym ugodę doręcza się stronom odpis ugody".
W ocenie Kolegium, dla niniejszej sprawy szczególnie istotna jest treść art. 120 k.p.a. odnoszącego się do wykonalności ugody: "§ 1. Ugoda staje się wykonalna z dniem, w którym postanowienie o jej zatwierdzeniu stało się ostateczne. § 2. Organ administracji publicznej, przed którym została zawarta ugoda, potwierdza jej wykonalność na egzemplarzu ugody".
Kolegium wyjaśniło, iż skutki prawne zawarcia ugody, które polegają na tym, że w myśl art. 121 k.p.a. zatwierdzona ugoda wywiera takie same skutki, jak decyzja wydana w toku postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 122 k.p.a. - na dzień wydania postanowienia, wobec którego prowadzone jest postępowanie nadzwyczajne: "W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do ugody i postanowienia w sprawie jej zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące decyzji".
Z kolei dla niniejszego postanowienia, jak i dla wydanego w pierwszej instancji postanowienia SKO, znak [...] z dnia 21 czerwca 2017 r. odmawiającego stwierdzenia nieważności ww. postanowienia zatwierdzającego ugodę wzorcem kontroli jest treść art. 156 k.p.a., który stanowi, że:
" § 1. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem
prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
§ 2. Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne".
Kolegium, działając w warunkach związania opisanego powyżej, stwierdziło, że postanowienie o zatwierdzeniu takiej ugody - z uwagi na to, że zatwierdzona ugoda wywiera takie same skutki, jak decyzja wydana w toku postępowania administracyjnego - wprowadza do obiegu prawnego niewykonalną treść, w postaci niewykonalnych obowiązków, przez co to postanowienie o zatwierdzeniu ugody kwalifikuje się do stwierdzenia nieważności w trybie nadzwyczajnym jako spełniające przesłanki art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.
Zgodnie z treścią § 1 ugody sporządzonej w dniu 28 kwietnia 2015 r.: "Strony oświadczają, iż w sprawie wyżej określonej zawierają ugodę następującej treści:
1. P. M. C. i P. B. G. wspólnie wykonają projekt techniczny odprowadzenia wód opadowych uwzględniający odprowadzenie wód opadowych z powierzchni szczelnych oraz powierzchni infiltracyjnych z działek przy ul. [...] i [...] do kanalizacji opadowej w ul. [...] na warunkach określonych przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K..
Po wykonaniu projektu technicznego j.w. przed jego zatwierdzeniem strony postępowania będą miały wgląd do ww. projektu.
Zgodnie z przedstawionym do wglądu projektem, termin wykonania i odbioru urządzeń odwadniających na działce nr [...] obr. [...] w K. strony ustalają do 31 lipca 2016 r.".
Jak wynika z treści ugody, ugoda ta pomija tę szczególną właściwość prawa administracyjnego, podlegającą na tym, że prawo to posiada treść bezwzględnie obowiązującą, a nadto także tę właściwość, która polega na tym, że w przypadku zatwierdzania projektu technicznego "ostatnie słowo" należy do organu zatwierdzającego/podmiotu administrującego, a nie do podmiotów mających prawo wglądu do przygotowanej dokumentacji. Zatem ugoda nie powinna uzależniać terminu wykonania i odbioru urządzeń odwadniających od okoliczności polegającej w zasadzie na tym, że zatwierdzony projekt będzie tożsamy z projektem, który był okazany do "pierwotnego" wglądu stronom postępowania przed zatwierdzeniem projektu przez ZIKIT. Na to bowiem wskazuje bezpośrednio zwrot użyty w ugodzie: "Zgodnie z przedstawionym do wglądu projektem, termin wykonania i odbioru urządzeń odwadniających na działce nr [...] obr. [...] w K. strony ustalają do 31 lipca 2016 r".
Z powyższego wynika, że wypowiedź ugody w przedmiocie terminu wykonania o odbioru urządzeń, została uzależniona od tego, że projekt zatwierdzony będzie tożsamy z projektem danym do wglądu przed jego zatwierdzeniem. Ugoda pomija zatem tryb zachowania podmiotów zobowiązanych w przypadku kiedy projekt będzie wymagał zmian.
Te nieścisłości i sprzeczności powodują w konsekwencji niewykonalność postanowienia o zatwierdzeniu ugody, gdyż ugoda zawiera nieostre, nieprecyzyjne i w sumie niewykonalne wypowiedzi w przedmiocie warunków wykonania obowiązków wynikających z zawartej ugody. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że postanowienie zatwierdzające ugodę posiada atrybuty, o których stanowi art. 156 § l pkt 5 k.p.a., a zatem było niewykonalne w dniu jego wydania i jego niewykonalność ma charakter trwały z przyczyn wskazanych i wyjaśnionych powyżej. W tej sytuacji, z uwagi na wymóg praworządności działania organów władzy publicznej, w porządku prawnym nie powinno pozostawać postanowienie administracyjne posiadające wady kwalifikujące go jako trwale niewykonalne w dniu jego wydania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mając na uwadze wszystkie przytoczone okoliczności i stan prawny, postanowieniem z dnia 11.01.2021r. znak [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku złożonego przez radcę prawnego R. K., ul. [...], [...], reprezentującego Panią B. G. - [...] [...] oraz Panią E. C. - ul. [...]/6, [...], o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 30 kwietnia 2015 r., znak: ([...]; [...]) zatwierdzającego ugodę zawartą w dniu 28.04.2015 r. w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na działce przy ul. [...] w K. w wyniku niwelacji terenu, pomiędzy Panem K. S. oraz Paniami B. G. i M. C., zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 czerwca 2017 roku, [...], odmawiającym stwierdzenia nieważności ww. postanowienia uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że stwierdziło nieważność postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 30 kwietnia 2015 r., znak: [...]; [...]) zatwierdzającego ugodę zawartą w dniu 28.04.2015 r. w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na działce przy ul. [...] w K. w wyniku niwelacji terenu, pomiędzy Panem K. S. oraz Paniami B. G. i M. C..
Z powyższym rozstrzygnięciem Kolegium z dnia 11.01.2021r. nie zgodził się P. K. S. , który pismem z dnia22 03.2021r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego celem podjęcia decyzji zgodnej z postanowieniem SKO z dnia 1 października 2017r. sygn. akt [...] Skarżący wskazał, iż bezspornym jest, że od 2004 roku do kwietnia 2015r. przez Wydział Kształtowania Środowiska w K. przeprowadzone zostało postępowanie w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na działce przy ul. [...] na skutek samowolnej niwelacji (zmiany ukształtowania) sąsiedniego terenu działek bezpośrednio graniczących przy ul. [...] i [...] w K. znak sprawy: [...] [...] Po zakończeniu i zamknięciu postępowania wyjaśniającego, postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2015r. organ ten odroczył termin wydania decyzji w w/w sprawie zakłócenia stosunków wodnych i wyznaczył na dzień 28 kwietnia 2015r. termin do stawienia się stron w siedzibie organu celem zawarcia ugody w przedmiotowej sprawie. W tym dniu strony dobrowolnie zawarły i podpisały ugodę, która została zatwierdzona postanowieniem Prezydenta Miasta K. znak j/w w dniu 30 kwietnia 2015r. Zgodnie z pouczeniem na postanowienie to stronom przysługiwało zażalenie do SKO za pośrednictwem WKŚ w K. w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia, z czego żadna ze stron nie skorzystała. W tej sytuacji w/w postanowienie zatwierdzające ugodę z dnia 28 kwietnia 2015r. w 2015r. uprawomocniło się i nabrało obowiązującej mocy prawnej.
Przedmiotem ugody jaka została zawarta w dniu 28 kwietnia 2015r. było wspólne wykonanie przez stronę to jest P M. C. i P B. G. projektu technicznego, odprowadzenia wód opadowych uwzględniające odprowadzenie wód opadowych z powierzchni szczelnych oraz powierzchniowych, gruntowych i infiltracyjnych z działek przy ul. [...] i [...] do kanalizacji opadowej w ulicy [...] na warunkach określonych przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K.. Warunki te znane były zarówno P M. C. i P B. G., ale warunku tego nie spełniły bowiem znając warunki Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. nie wykonały projektu technicznego odprowadzenia wód opadowych uwzględniającego odprowadzenie wód opadowych z powierzchni szczelnych, gruntowych i infiltracyjnych z działek przy ul. [...] i [...] do kanalizacji opadowej w ulicy [...]. Skoro żadna ze stron nie kwestionowała wspólnych ustaleń, organ ustalił termin wykonania i odbioru urządzeń odwadniających na działce nr [...] obr. [...] w K. do dnia 1 lipca 2016r.
Istota zagadnienia sprowadza się w ocenie skarżącego do tego, że zarówno P M. C. i P B. G. nie zwróciły się do Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. o wydanie irn warunków, a także nie wykonały projektu technicznego, co w aspekcie zagadnienia czy ugoda była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały ma istotne znaczenie. Skoro więc zobowiązane strony nie uczyniły nic by uzyskać od organu "warunki", ani też nie wykonały na tych warunkach projektu technicznego i znając termin dokonania tych czynności to oczywistym jest, że działały w złej wierze w celu nie wykonania ugody dotyczącej wykonania urządzeń odwadniających — czego w swym orzeczeniu nie dostrzegło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonym postanowieniu. Stwierdzenie, że ugoda ta była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały jest stwierdzeniem dowolnym, bowiem nieuwzgledniającym braku jakiegokolwiek działania w kierunku wykonania ugody. Nie można więc twierdzić, iż ugoda jest niewykonalna w sytuacji, gdy nie zostały wydane warunki odprowadzenia wód opadowych uwzględniające odprowadzenie wód opadowych z powierzchni szczelnych oraz gruntowych i infiltracyjnych z działek przy ul. [...] i [...] do kanalizacji odpadowej w ulicy [...].
Skarżący wskazał, iż Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2015r. zatwierdził słusznie ugodę zawartą pomiędzy stronami w dniu 28 kwietnia 2015r.
P M. C. i P B. G. działając przez radcę prawnego R. K. wystąpiły do SKO w K. o stwierdzenie nieważności cytowanego wyżej prawomocnego postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 30 kwietnia 2015r. znak: [...] [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 2 października 2017r. ([...]) wniosku tego nie uwzględniło i utrzymało postanowienie zatwierdzające ugodę w mocy. W uzasadnieniu tego postanowienia szczegółowo podnosząc wszystkie aspekty prawne i faktyczne podkreślono, iż ugoda zawarta pomiędzy stronami jest w pełni wykonalna. Zajęcie więc - przy ponownym rozpoznaniu sprawy - odmiennego stanowiska przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 11 stycznia 2021r. [...]) jest niezrozumiałe bowiem - zajmując odmienne stanowisko od wcześniejszego orzeczenia z dnia 2 października 2017r. tegoż samego Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie przedstawia niczego co w między czasie się wydarzyło i dawało podstawę do diametralnie różnego stanowiska poprzednio orzekającego SKO. W żadnym wypadku nie może być tak, by organ nie będący autorem ugody po wielu latach zaskarżonym postanowieniem przyjmuje własne i dowolne stwierdzenia i interpretacje kompletnie nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym i ugodzie zawartej w dniu 28 kwietnia 2015r. - zatwierdzonej prawomocnym postanowieniem Prezydenta Miasta K., znak: [...] [...] z dnia 30 kwietnia 2015r. przerzucając ciężar własnych błędów interpretacyjnych na stronę pokrzywdzoną to jest K. S..
Skarżący podkreślił, iż nie może budzić wątpliwości, że stroną pokrzywdzoną w niniejszym postępowaniu jest K. S., którego posesja nie tylko od wszczęcia postępowania to jest od 2004 roku ale i wcześniej - ze względu na samowolną zmianę (podniesienie) ukształtowania terenu sąsiednich działek jest zalewana wodami opadowymi, a sytuacja powyższa ma miejsce od momentu przeprowadzenia samowolnej niwelacji (podniesienia) terenu działek nr [...] obr. [...] w K..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa, a - w myśl art. 135 p.p.s.a. - Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Wskazać też należy, iż w świetle zaś art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Tytułem wstępnych rozważań stwierdzić należy, iż z treści art. 153 p.p.s.a. wynika wprost, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. "Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc obowiązującą tylko w przypadku zmiany prawa, czy zmiany istotnych okoliczności faktycznych" (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2021 r. wydany w sprawie o sygn. akt III OSK 3591/21).
Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11.01.2021r. znak [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku Pani B. G. oraz Pani E. C., o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 30 kwietnia 2015 r., znak: ([...]; [...]) zatwierdzającego ugodę zawartą w dniu 28.04.2015 r. w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na działce przy ul. [...] w K. w wyniku niwelacji terenu, pomiędzy Panem K. S. oraz Paniami B. G. i M. C., zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 czerwca 2017 roku, [...], odmawiającym stwierdzenia nieważności ww. postanowienia uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że stwierdziło nieważność postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 30 kwietnia 2015 r., znak: ([...]; [...]) zatwierdzającego ugodę zawartą w dniu 28.04.2015 r. w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na działce przy ul. [...] w K. w wyniku niwelacji terenu, pomiędzy Panem K. S. oraz Paniami B. G. i M. C..
Podkreślić w tym miejscu należy, iż przedmiotowe postanowienie Kolegium wydane zostało po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek uchylenia poprzedniego orzeczenia Kolegium wydanego w przedmiotowej sprawie przez prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt: II SA/Kr 1632/17. Od przedmiotowego wyroku skargę kasacyjną wniósł P. K. S., która to skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt: II OSK 9/19.
Powyższe oznacza, iż na podstawie art. 153 ppsa powyższy wyrok WSA w Krakowie z dnia 23.02.2018r. II SA/Kr 1632/17 wiąże zarówno organ administracyjny orzekający w przedmiotowej sprawie jak również Sąd rozpoznający niniejszą skargę.
Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 23.02.2018r. wskazał jednoznacznie, iż " nie podziela stanowiska SKO w K. w przedmiocie wykonalności postanowienia zatwierdzającego ugodę. W ocenie Sądu, organ ten nie dostrzegł, że kontrolowane przez SKO w trybie nadzwyczajnym postanowienie zatwierdziło ugodę posiadającą od samego początku - z uwagi na swoją treść - atrybuty niewykonalności. W związku z tym postanowienie o zatwierdzeniu takiej ugody – z uwagi na to, że zatwierdzona ugoda wywiera takie same skutki, jak decyzja wydana w toku postępowania administracyjnego – wprowadza do obiegu prawnego niewykonalną treść, w postaci niewykonalnych obowiązków, przez co to postanowienie o zatwierdzeniu ugody kwalifikuje się do stwierdzenia nieważności w trybie nadzwyczajnym jako spełniające przesłanki art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.
Zgodnie z treścią § 1 ugody sporządzonej w dniu 28 kwietnia 2015 r.: "Strony oświadczają, iż w sprawie wyżej określonej zawierają ugodę następującej treści:
1. P. M. C. i P. B. G. wspólnie wykonają projekt techniczny odprowadzenia wód opadowych uwzględniający odprowadzenie wód opadowych z powierzchni szczelnych oraz powierzchni infiltracyjnych z działek przy ul. [...] i [...] do kanalizacji opadowej w ul. [...] na warunkach określonych przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K..
2. Po wykonaniu projektu technicznego j.w. przed jego zatwierdzeniem strony postępowania będą miały wgląd do ww. projektu.
3. Zgodnie z przedstawionym do wglądu projektem, termin wykonania i odbioru urządzeń odwadniających na działce nr [...] obr. [...] w K. strony ustalają do 31 lipca 2016 r.".
Jak wynika z treści ugody, ugoda ta pomija tę szczególną właściwość prawa administracyjnego, podlegającą na tym, że prawo to posiada treść bezwzględnie obowiązującą, a nadto także tę właściwość, która polega na tym, że w przypadku zatwierdzania projektu technicznego "ostatnie słowo" należy do organu zatwierdzającego/podmiotu administrującego, a nie do podmiotów mających prawo wglądu do przygotowanej dokumentacji. Zatem ugoda nie powinna uzależniać terminu wykonania i odbioru urządzeń odwadniających od okoliczności polegającej w zasadzie na tym, że zatwierdzony projekt będzie tożsamy z projektem, który był okazany do "pierwotnego" wglądu stronom postępowania przed zatwierdzeniem projektu przez ZIKIT. Na to bowiem wskazuje bezpośrednio zwrot użyty w ugodzie: "Zgodnie z przedstawionym do wglądu projektem, termin wykonania i odbioru urządzeń odwadniających na działce nr [...] obr. [...] w K. strony ustalają do 31 lipca 2016 r".
Z powyższego wynika, że wypowiedź ugody w przedmiocie terminu wykonania o odbioru urządzeń, została uzależniona od tego, że projekt zatwierdzony będzie tożsamy z projektem danym do wglądu przed jego zatwierdzeniem. Ugoda pomija zatem tryb zachowania podmiotów zobowiązanych w przypadku kiedy projekt będzie wymagał zmian.
Te nieścisłości i sprzeczności powodują w konsekwencji niewykonalność postanowienia o zatwierdzeniu ugody, gdyż ugoda zawiera nieostre, nieprecyzyjne i w sumie niewykonalne wypowiedzi w przedmiocie warunków wykonania obowiązków wynikających z zawartej ugody. A zatem kontrolowane organy (SKO w K.) pominęły w odniesieniu do postanowienia zatwierdzającego ugodę, wskutek naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., że posiada atrybuty, o których stanowi art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., a zatem, że było niewykonalne w dniu jego wydania i jego niewykonalność ma charakter trwały z przyczyn wskazanych i wyjaśnionych powyżej. W tej sytuacji, z uwagi na wymóg praworządności działania organów władzy publicznej, w porządku prawnym nie powinno pozostawać w ocenie Sądu postanowienie administracyjne posiadające wady kwalifikujące go jako trwale niewykonalne w dniu jego wydania."
Z powyższego zatem jednoznacznie wynika, iż badając przedmiotową sprawę Sąd w sprawie II SA/Kr 1632/17 doszedł do kategorycznego wniosku, iż przedmiotową ugodę cechuje atrybut niewykonalności, a to z kolei rzutuje na konieczność stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta K. zatwierdzającego tę ugodę. Związany powyższym poglądem organ administracyjny - Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło zatem nieważność w/w postanowienia zgodnie ze wskazaniami Sądu. Wskazaniami tymi – z uwagi na tożsamość sprawy, oraz to, iż nie nastąpiła zmiana przepisów - na podstawie art.153 ppsa związany jest również Sąd orzekający w niniejszej sprawie. W tej więc sytuacji skoro organ wydając kwestionowane obecnie postanowienie wykonał wskazania i zalecenia interpretacyjne Sądu w tej sprawie, uznać je należy za legalne i zgodne z prawem. Powyższe implikuje konieczność oddalenia skargi złożonej przez P. K. S. będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło