III OSK 821/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-12-07
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Stelmasi, Sędzia NSA Teresa Zyglewska, Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego, jeśli zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe przed złożeniem wniosku o tę pomoc?Ratio decidendi
Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przysługuje policjantowi tylko wtedy, gdy nie zaspokoił on swoich potrzeb mieszkaniowych przed złożeniem wniosku o tę pomoc. Złożenie wniosku po faktycznym nabyciu i zamieszkaniu w domu oznacza, że potrzeby mieszkaniowe zostały już zaspokojone, co wyklucza przyznanie świadczenia.Stan faktyczny
L. L., policjant, złożył wniosek o pomoc finansową na uzyskanie domu jednorodzinnego, który nabył i w którym zamieszkał wraz z rodziną w listopadzie 2016 r. Wniosek o pomoc finansową został złożony we wrześniu 2017 r., czyli prawie 10 miesięcy po zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Policjant twierdził, że został błędnie poinformowany przez pracownika organu o przesłankach uzyskania pomocy oraz że jego sytuacja rodzinna i mieszkaniowa przed zakupem domu została źle ustalona. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 września 2018 r. sygn. akt II SA/Po 271/18 w sprawie ze skargi L. L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie domu oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 26 września 2018 r. II SA/Po 271/18, oddalił skargę L. L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z [...] stycznia 2018 r. nr [...], w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie domu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł L. L. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie:
I. prawa materialnego – art. art. 88 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj.: Dz. U. 2016 r., poz. 1782 ze zm.; dalej: uPol) w zw. z art. 94 ust. 1 uPol w zw. z "§ 2 i 3 pkt 1 i 2 ust. 1 i 2" rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 864 ze zm.) przez błędną jego wykładnię, przejawiającą się w mylnym przyjęciu, że możliwość uzyskania pomocy określonej w tym przepisie oceniać należy na dzień złożenia wniosku z pominięciem wykładni celowościowej tego przepisu, która wskazuje, że uzyskanie lokalu oznacza jedynie cel, na który ta pomoc jest przeznaczona, bez ograniczenia czasowego składania wniosku, zaś racjonalny ustawodawca, wskazując wymogi formalne wniosku o pomoc finansową w postaci m. in. dokumentów potwierdzających nabycie prawa własności lokalu, dopuszczał możliwość uzyskania pomocy finansowej pomimo wcześniejszego nabycia własności domu;
II. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi przez Sąd I instancji oraz nieuchylenie w całości zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z [...] stycznia 2018 r. nr [...]oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w G. z [...] września 2017 r. nr [...] w zakresie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego, pomimo naruszenia przez organy art. 8 w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez odmowę przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przejawiające się w przyjęciu przez Sąd I instancji, że zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej, jak również prawo do informacji wiąże organy od chwili złożenia wniosku przez stronę, zaś dotychczasowa praktyka nie ma znaczenia, podczas, gdy z zasady zaufania wynika obowiązek zapewnienia uczestnikom przejrzystości i możliwości przewidywania konsekwencji swoich działań na podstawie rozstrzygnięć zapadających w analogicznych sytuacjach;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi przez Sąd I instancji oraz nieuchylenie w całości zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z [...] stycznia 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w G. z [...] września 2017 r. w zakresie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego pomimo ewidentnego naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy i polegało na naruszeniu art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ pierwszej instancji błędnych ustaleń faktycznych oraz nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący w swoich oświadczeniach mieszkaniowych nie wskazał powierzchni mieszkaniowej poprzedniego lokalu przy ul. [...] w G. ani nie podał, że ww. lokal nie spełnia przysługujących mu norm zaludnienia; Sąd pierwszej instancji powołując się na ustalenia organu błędnie ustalił, że w przedmiotowej sprawie Skarżący nie informował organów Policji, że zajmowana przezeń powierzchnia mieszkania jest mniejsza od przysługującej mu według norm zaludnienia, pomijając jednocześnie, że oświadczenia mieszkaniowe, złożone przez Skarżącego po urodzeniu się w dniu [...] października 2012 bliźniąt – [...] oraz [...] a przed nabyciem domu jednorodzinnego wypełnione zostało przez skarżącego w oparciu o informacje uzyskanie od pracownika organu, w sposób przez niego poinstruowany, uniemożliwiający de facto ustalenie uprawnień do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego przy jednoczesnej wiedzy pracownika organu Policji co do sytuacji mieszkaniowej oraz rodzinnej skarżącego, w tym powierzchni mieszkalnej poprzedniego lokalu; w tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że doszło do naruszenia ww. przepisów, którego to naruszenia Sąd I instancji, nie dość, że nie wykrył, to te błędne ustalenia faktyczne powielił, a co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi przez Sąd pierwszej instancji.
Wobec powyższego skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.
Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji.
Jeśli skarga kasacyjna oparta jest na obydwu podstawach kasacyjnych, co do zasady rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy i motywy rozstrzygnięcia nie budzą wątpliwości.
Dla lepszego zrozumienia dalszych rozważań przypomnieć jedynie należy istotne fakty w sprawie. Jak ustalił Sąd I instancji [...] września 2017 r. do Komendanta Powiatowego Policji w G. wpłynął wniosek L. L. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskany [...] listopada 2016 r. dom jednorodzinny, w którym zamieszkał wraz z rodziną [...] listopada 2016 r. W toku postępowania strona złożyła oświadczenie, że przed zakupem domu (czyli jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie) uzyskała informację od pracownika Zespołu Finansów i Zaopatrzenia KPP, że pomoc finansowa nie będzie przysługiwała.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że naruszenia przepisów powołanych w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) – art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 § 1 k.p.a. – skarżący kasacyjnie upatruje w tym, że został błędnie poinformowany przez pracownika Zespołu Finansów Komendy Powiatowej Policji w G. o przesłankach uzyskania pomocy finansowej na zakup domu oraz że źle została ustalona jego sytuacja rodzinna i mieszkaniowa przed zakupem domu, a organ dysponował dostatecznymi danymi, w oparciu o składane przez niego oświadczenia mieszkaniowe ze względu na ubieganie się o równoważnik pieniężny za brak lokalu. Poprzednio zajmowany lokal (przed zakupem domu) nie spełniał norm mieszkaniowych dla rodziny skarżącego. Sam skarżący kasacyjnie przyznaje jednak, że rzekomą rozmowę z pracownikiem Zespołu Finansów Komendy Powiatowej Policji w G. przeprowadził przed złożeniem wniosku o pomoc finansową na zakup domu, przy okazji ubiegania się o równoważnik pieniężny za brak lokalu.
W odniesieniu do powyższych zarzutów zauważyć należy przede wszystkim, że art. 9 k.p.a. istotnie nakłada na organy administracji publicznej obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz udzielania niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w toku całego postępowania, ale od momentu jego wszczęcia do zakończenia decyzją. Z potencjalnym naruszeniem tych obowiązków przez organ nie mogliśmy mieć do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem wskazywana przez skarżącego rozmowa, która mogła być ewentualnym źródłem naruszenia art. 9 k.p.a., odbyła się przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie. Ponadto "obowiązki informacyjne ciążące na organie administracji nie mogą być utożsamiane z obowiązkiem świadczenia pomocy prawnej, udzielania porad prawnych bądź instruowania stron o wyborze optymalnego sposobu postępowania, co w konsekwencji czyniłoby z organu pełnomocnika strony. Zasady ogólne, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, mają wprawdzie chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, lecz nie zwalniają strony z dbałości o własne interesy i nie nakładają na organ obowiązku instruowania strony o wyborze sposobu postępowania, czy też udzielania porad prawnych w każdym, możliwym aspekcie (por. wyrok NSA z 16.12.2020 r. II OSK 1368/18, LEX nr 3105823; wyrok NSA z 9.07.2020 r. I OSK 27/20, LEX nr 3058560; wyrok NSA z 29 września 2017 r. I OSK 2518/16).
Natomiast w kontekście zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. zauważyć należy, że sytuacja rodzinna i mieszkaniowa skarżącego kasacyjnie przed zakupem przez niego domu, czy też dostateczna wiedza o niej organu na podstawie dostępnych mu dokumentów, nie miały – w okolicznościach tej sprawy – zasadniczego znaczenia dla jej rozstrzygnięcia, bowiem odmowa przyznania pomocy finansowej na zakup domu nastąpiła z innego powodu. Mianowicie wniosek o tę pomoc, wszczynający postępowanie w sprawie, został złożony prawie 10 miesięcy po zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych przez skarżącego, i to było rzeczywistym powodem odmowy. Jest to też miejsce, w którym należy przejść do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Stosownie do art. 88 ust. 1 uPol policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Zgodnie z art. 94 ust. 1 uPol "Policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość." Pomoc finansowa jest więc pochodną braku zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych Policjanta i jego rodziny w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 29 marca 1999 r. OPS 1/99 (ONSA 1999, nr 3, poz. 77) przyjął, że "Stosownie do art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 powołanej ustawy)." Wyjaśnił przy tym w uzasadnieniu uchwały, że "Ustawa w art. 88 ust. 1 stanowi co do zasady, iż "policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych". Należy przyjąć, że z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, a w szczególności: przydział lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy), prawo do równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1 ustawy), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy). Prawo funkcjonariusza Policji do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów tej ustawy realizowane jest w formie administracyjnej decyzji o przydziale (art. 97 ust. 5 ustawy). Gramatyczna wykładnia art. 88 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 1 ustawy prowadzi do wniosku, iż przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 1998 r. sygn. I SA 2167/97 - niepubl.). Powołany wyżej przepis art. 88 ust. 1 jest funkcjonalnie powiązany z treścią art. 90 ustawy, który nakłada na Ministra Spraw Wewnętrznych obowiązek utrzymywania określonego w tym przepisie zasobu mieszkaniowego, przeznaczonego na lokale mieszkalne dla policjantów. Pomoc finansowa zatem, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Za takim rozumieniem przepisu art. 94 ust. 1 ustawy przemawia sama istota prawa policjanta do lokalu, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy."
Powyższe stanowisko było kontynuowane w orzecznictwie. W wyroku z 5 lutego 2015 r. I OSK 1298/13 (LEX nr 1658394) Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że "Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, organ bierze pod uwagę stan faktyczny i stan prawny z daty złożenia stosownego wniosku. Na ten dzień dokonuje oceny czy dany policjant spełnia warunek do otrzymania lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, a co za tym idzie przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu. Jeżeli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, to zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, nie przysługuje mu lokal na podstawie decyzji administracyjnej, a w konsekwencji - nie przysługuje pomoc finansowa. Słusznie Sąd I instancji stwierdził, że przepisy nie przewidują ograniczeń czasowych co do wystąpienia ze stosownym wnioskiem, ale rozpoznając taki wniosek, organ (...) zobligowany jest ustalić, czy policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i w przypadku gdy potrzeby te są już zaspokojone, nie przysługuje pomoc finansowa. Należy bowiem podkreślić, co jest podnoszone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale także Trybunału Konstytucyjnego, że przewidziana ustawą o Policji pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo podmiotowe z tytułu samego pełnienia służby w charakterze policjanta ale jako jedna z form pomocy w uzyskaniu mieszkania w miejscu pełnienia służby. Jeżeli więc policjant wykorzystując własne zasoby finansowe zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe, to pomoc finansowa mu nie przysługuje. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na dom mieszkalny, już po jego wybudowaniu i po braku sprzeciwu organów budowlanych na jego użytkowanie. W takiej sytuacji oczywistym jest, że skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe."
Pogląd powyższy Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie w zupełności podziela. Oznacza to, że skoro skarżący kasacyjnie wykorzystując własne możliwości finansowe zakupił [...] listopada 2016 r. dom jednorodzinny i w tym samym miesiącu w nim zamieszkał wraz z rodziną, a dopiero [...] września 2017 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup domu, to w tej ostatniej dacie miał już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i pomoc finansowa, o jakiej mowa w art. 94 ust. 1 uPol, mu się nie należała.
W orzecznictwie przyjmuje się wprawdzie, że "Posiadanie mieszkania w stanie deweloperskim oznacza, że wymaga ono poniesienia określonych nakładów finansowych w celu jego wykończenia i wyposażenia w urządzenia niezbędne do korzystania z niego w celu, dla którego zostało nabyte. Tym samym, udzielenie pomocy finansowej na wykończenie mieszkania nabytego w stanie deweloperskim mieści się w pojęciu "pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego", którym posłużono się w art. 94 ust. 1 ustawy z 1990 r. o Policji" (zob. wyrok NSA z 10.04.2018 r. I OSK 1096/16, LEX nr 2494710). Jednakże w tej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją, że po nabyciu domu skarżący kasacyjnie nie miał możliwości w nim zamieszkać, a zrealizowanie tego celu wymagało dodatkowych nakładów finansowych. Taki przypadek, jak w przytoczonym wyżej wyroku NSA z 10 kwietnia 2018 r., mógłby natomiast uzasadniać możliwość potwierdzenia faktu ubiegania się przez policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, dokumentem w postaci wyciągu z księgi wieczystej oraz umowy kupna lokalu (domu jednorodzinnego) sporządzonej w formie aktu notarialnego lub umowy przedwstępnej, o czy jest mowa w § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 864 ze zm.). Jednostki redakcyjne tego rozporządzenia zostały zresztą nieprawidłowo powołane w podstawach skargi kasacyjnej, co ujęto w cudzysłów cytując zarzut skargi kasacyjnej. Wszelako zauważyć należy, że wszelkie dokumenty, o jakich mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia (zaświadczenie o członkostwie w spółdzielni, umowa przedwstępna i umowa kupna, pozwolenie na budowę), mają jedynie dokumentować fakt ubiegania się przez policjanta lub jego małżonka o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a nie fakt zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Ani zatem powyższy przepis rozporządzenia (§ 3 ust. 2), ani dokumenty tam wymienione, nie mogą być wobec tego argumentem za tym, że istnieje możliwość ubiegania się przez Policjanta o pomoc finansową po zaspokojeniu przez niego potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie nie podziela zatem odmiennych poglądów wyrażanych w ostatnim czasie w orzecznictwie, które wprawdzie przyznają, że "Oceniając wniosek o przyznanie pomocy na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub budowę domu jednorodzinnego - należy brać pod uwagę stan prawny i faktyczny na dzień złożenia wniosku. Na ten dzień dokonuje się oceny, czy policjant spełnia warunek do otrzymania lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, a co za tym idzie - czy przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu. Jednak art. 94 ust. 1 ustawy z 1990 r. o Policji w związku z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1990 r. o Policji nie daje podstaw do przyjęcia wykładni, że fakt nabycia przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) już po rozpoczęciu służby, ale przed dniem złożenia wniosku o pomoc finansową, uniemożliwia przyznanie mu pomocy finansowej. Interpretacja ta nie znajduje bowiem potwierdzenia na gruncie wykładni systemowej wskazanych przepisów" (zob. np. wyrok NSA z 7.07.2021 r. III OSK 3597/21, LEX nr 3194406 i orzecznictwo tam powołane).
Ten ostatni pogląd nie pozwala w gruncie rzeczy na ustalenie daty, kiedy (i czy) Policjant zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe w kontekście złożonego wniosku o pomoc finansową lub w istocie datę tę (na jaką zaspokojone zostały potrzeby mieszkaniowe) nakazuje ustalać najwcześniej na dzień złożenia wniosku o pomoc finansową, co pozostaje w sprzeczności z dotychczasowym orzecznictwem, przywołanym wyżej, i pomoc finansowa jawi się wówczas jako prawo podmiotowe policjantów z tytułu samego pełnienia służby.
Przy tego typu rozbieżnościach w orzecznictwie nie sposób też mówić o utrwalonej praktyce w sprawach rozstrzyganych w oparciu o art. 94 ust. 1 uPol, a zatem także zarzut naruszenia art. 8 § 2 k.p.a., powołany w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (a tylko do tego w istocie sprowadzał się zarzut naruszenia art. 8 k.p.a.), nie miał usprawiedliwionych podstaw.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło