II SA/Po 271/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-09-26
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Tomasz Świstak, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który nabył dom jednorodzinny i w nim zamieszkuje, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie tego domu, jeśli wniosek o pomoc złożył po fakcie zakupu?Ratio decidendi
Pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego przysługuje policjantowi tylko wtedy, gdy na dzień złożenia wniosku nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Fakt nabycia domu i zamieszkiwania w nim przed złożeniem wniosku o pomoc finansową oznacza, że potrzeby mieszkaniowe zostały zaspokojone, co wyklucza przyznanie świadczenia. Ocena spełnienia przesłanek następuje na dzień złożenia wniosku.Stan faktyczny
Policjant złożył wniosek o pomoc finansową na uzyskanie domu jednorodzinnego, który nabył i w którym zamieszkiwał od listopada 2016 r. Wniosek został złożony we wrześniu 2017 r. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że potrzeby mieszkaniowe policjanta były już zaspokojone w momencie złożenia wniosku. Policjant zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne pouczenie o braku możliwości uzyskania pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2018 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Komendanta Policji z dnia 23 stycznia 2018 r. nr [...], znak [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie domu oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2018 r. nr [...] znak: [...] Komendant Policji, po rozpatrzeniu odwołania sierż. szt. L. L. - policjanta KPP w G. od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] 2017 r. Nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzję tę wydano w następujących okolicznościach.
S.. sztab. L. L. pełni służbę w Policji od 4 grudnia 2006 r., w służbie stałej pozostaje od 4 grudnia 2009 r.
W dniu 1 września 2017 r. do Komendanta Powiatowego Policji w G. (dalej: KPP) wpłynął wniosek L. L. w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskany w dniu 8 listopada 2016 r. dom jednorodzinny, w którym zamieszkał wraz z rodziną w dniu 18 listopada 2016 r. Do wniosku dołączono akt notarialny z 8 listopada 2016 r. Rep A [...] stanowiący umowę sprzedaży domu jednorodzinnego w G. przy ul. [...], odpis księgi wieczystej z dnia 15 września 2017 r. Nadto w toku postępowania strona złożyła oświadczenie, że przed zakupem domu uzyskała informację od pracownika merytorycznego Zespołu Finansów i Zaopatrzenia KPP, że pomoc finansowa nie będzie przysługiwała co wg strony, stanowiło naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego.
Decyzją z dnia [...] 2017 r. KPP w G. odmówił przyznania policjantowi pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Organ uznał, iż na dzień złożenia wniosku strona miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Odniósł się również do sytuacji rodzinnej policjanta i posiadanego wcześniej lokalu mieszkalnego, uznając, że nie miał wiedzy, by posiadany wcześniej lokal nie zaspokajał należnych policjantowi i jego rodzinie norm zaludnienia.
L. L. wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając KPP naruszenie prawa materialnego, tj. art. 88 i art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm., dalej: u.p.) oraz przepisu rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowe] na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (j.t. Dz. U. z 2013 poz. 864 ze zm., dalej: rozporządzenie). Ponadto zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - art. 7, art. 77 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Komendant Policji (dalej: KWP) powołując przepisy art. 88, art. 90, art. 94 ust. 1, art. 92 ust. 1 oraz art. 95 ust. 1 u.p. stwierdził, że policjantowi w służbie stałej, mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p., nie przysługuje prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa na jego uzyskanie, o której mowa w art. 94 ust. 1 u.p. KWP zaznaczył, że taki pogląd utrwalony jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że oceniając spełnienie przesłanek ustawowych należało wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny z daty złożenia wniosku. Na ten dzień dokonuje się oceny, czy dany policjant spełnia warunek do otrzymania lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, a co za tym idzie przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu. Zaznaczył, że przepisy nie przewidują ograniczeń czasowych w wystąpieniu z wnioskiem, ale rozpoznając taki wniosek, organ zobligowany jest ustalić, czy policjant na dzień złożenia wniosku ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. KWP podkreślił, że ustawodawca nie wprowadził żadnych przywilejów ani odstępstw w określaniu czasu, czy też momentu nabycia prawa do lokalu. Brak jest zatem podstaw do uznania, że data nabycia, czy czas nabycia (np. czy rok, czy dzień przed złożeniem wniosku) ma znaczenie i wpływ na ziszczenie się przesłanki, od której uzależniona jest przedmiotowa pomoc finansowa. Ocena, czy funkcjonariusz spełnia przesłanki do pomocy finansowej powinna uwzględniać stan na dzień wszczęcia postępowania, tj. na dzień złożenia wniosku o przyznanie takiej pomocy. Ocena ta winna polegać na zbadaniu, czy w dacie złożenia wniosku funkcjonariusz miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe tzn. czy posiadał lokal mieszkalny lub dom nadający się do zamieszkania w zakresie odpowiadającym co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej (por. uchwała NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OPS 7/08). Tak więc zdaniem organu odwoławczego, data złożenia wniosku nierozerwalnie łączy się z posiadaniem prawa do lokalu.
Organ II instancji uznał, że w dniu złożenia wniosku (1 września 2017 r.) strona zamieszkiwała już w nabytym domu jednorodzinnym w G. przy ul. [...] od dnia 18 listopada 2016 r., co wynika z samej treści wniosku. Wobec tego policjantowi w dniu złożenia wniosku nie przysługiwało już prawo do przydziału lokalu mieszkalnego i tym samym do pomocy finansowej na jego uzyskanie. Jego potrzeby mieszkaniowe były już zaspokojone.
Zdaniem KWP prawo funkcjonariusza w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej nie może być rozumiane jako prawo całkowicie oderwane od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego policjanta. Celem powołanych unormować jest to, by funkcjonariusz w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie przywilejem jako takim, związane jest prawo do lokalu mieszkalnego. Prawo do lokalu mieszkalnego (lub pomocy finansowej na jego uzyskanie) jest wyraźnie powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej uprawnionego funkcjonariusza. Uprawnienie to nie stanowi przywileju, lecz zostało wprowadzone w interesie służby, z uwagi na daleko idącą dyspozycyjność funkcjonariuszy Policji (wyrok TK SK 1/00).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawa o Policji nie formułuje praw podmiotowych wszystkich funkcjonariuszy do uzyskania pomocy finansowej, lecz stwarza takie uprawnienie tylko tym, którzy nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Pomoc ta jest tylko jedną z przewidzianych ustawą form pomocy tym funkcjonariuszom w uzyskaniu lokalu mieszkalnego lub domu w miejscu pełnienia służby. W przeciwnym razie musiałaby być traktowana jako przywilej funkcjonariuszy, jako uprzywilejowanej grupie zawodowej, budzący wątpliwości z punktu widzenia zasady równego traktowania obywateli. To mogłoby być sprzeczne z zasadą równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Wskazał, że powyższe stanowi odpowiedź na zarzut strony dotyczący pominięcia wykładni celowościowej oznaczającej, iż "uzyskanie lokalu" jest jedynie celem, na który pomoc ma być przeznaczona, bez ograniczenia czasowego składania wniosku. KWP zaznaczył, że świadczenie to przysługuje na uzyskanie, czyli w celu uzyskania lokalu - a nie w związku z jego uzyskaniem. Realizacja tego uprawnienia zależy zatem od tego, czy funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Fakt nabycia lokalu, nawet gdy przed tym nabyciem funkcjonariusz spełniał przesłanki do otrzymania przydziału lokalu mieszkalnego, może być powodem wygaśnięcia uprawnień funkcjonariusza do przedmiotowej pomocy finansowej.
Ponadto zdaniem KWP nie można też podzielić poglądu odwołującego, że art. 94 ust. 1 u.p. nie ogranicza czasu, w jakim ta pomoc ma być przyznana. Datą wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej jest dzień złożenia wniosku i to na ten dzień rozpatruje się uprawnie policjanta do jej przyznania.
Odnosząc się do zarzutu, iż odwołujący przed zakupem domu, po zgłoszeniu się do Zespołu Finansów i Zaopatrzenia KPP, uzyskał informację, iż pomoc finansowa na zakup domu nie przysługuje, KWP wskazał, że informacja ta nie była udzielana w toku niniejszego postępowania, ponieważ wszczęcie postępowania nastąpiło 1 września 2017 r. - w dniu złożenia wniosku. Ponadto z wyjaśnień organu I instancji i z materiału dowodowego nie wynika, by policjant kiedykolwiek informował, że posiadany wcześniej lokal mieszkalny w G. na os. W. nie zaspokajał należnych norm zaludnienia. To w interesie strony leżało, by o tym fakcie poinformować i go udowodnić. Organ nie miał takiego obowiązku. Tym bardziej, że w momencie dostarczenia do organu aktu notarialnego zakupu tego mieszkania (w 2009 r.) lokal ten zaspokajał należne wówczas policjantowi normy zaludnienia. Ponadto KWP wskazał, że pomoc finansową przyznaje organ na podstawie złożonego wniosku. Mimo uzyskania od pracownika niezadowalających informacji policjant miał prawo taki wniosek złożyć. Wówczas na organie ciążyłby obowiązek zbadania, czy na dzień złożenia wniosku takie świadczenie by przysługiwało. To policjant zdecydował by taki wniosek złożyć dopiero po upływie prawie roku od uzyskania nowego domu. W tej sytuacji trudno za zaistniałą sytuację obwiniać organ.
Organ II instancji nie podzielił też stanowiska strony, by organ I instancji naruszył ogólne zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i art. 9 k.p.a.). Wyjaśnił, że to na policjancie spoczywa obowiązek poinformowania organu o każdej zmianie mającej wpływ na przyznawane świadczenia. W każdej decyzji administracyjnej otrzymanej w sprawach mieszkaniowych policjant był z tym obowiązkiem zapoznawany.
Zdaniem KWP niesłuszny jest też zarzut o naruszeniu zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Organ wskazał, że w z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią praworządności. Odnosząc się do zarzutu Strony o zbyt długim terminie prowadzonego postępowania odwoławczego, organ wyjaśnia że nie uchybił żadnemu terminowi, a niniejsze postępowanie zostało prowadzone z zachowaniem terminów określonych w k.p.a.
Dalej KWP podał, że w przytoczonej przez stronę uchwale I OPS 7/08 z dnia 29 kwietnia 2009 r. NSA podkreślił, że pomoc finansowa nie jest świadczeniem udzielanym z urzędu, lecz na wniosek funkcjonariusza. Dopiero po złożeniu wniosku wraz z wymaganą dokumentacją organ może prowadzić postępowanie w sprawie przyznania takiej pomocy. Zatem kwestia czy funkcjonariusz ten spełnia przesłanki do otrzymania przedmiotowego świadczenia może być rozważana tylko po zgłoszeniu roszczenia, a nie na dzień nabycia domu (lokalu). W tej sytuacji istotne nie jest to, czy organy (tu Służby Więziennej) przydzieliły funkcjonariuszowi lokal mieszkalny w drodze decyzji administracyjnej, lecz czy w dacie złożenia wniosku funkcjonariusz spełniał podstawową przesłankę do otrzymania takiego przydziału, a mianowicie miał niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Organ wskazał, że w NSA w uzasadnieniu uchwały zaznaczył m.in., że przewidziana ustawą pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo z tytułu samego pełnienia służby. Nie może być też ona uznawana za dodatkowy przywilej konkretnej grupy zawodowej, co musiałoby budzić uzasadnione wątpliwości z punktu widzenia zasady równego traktowania obywateli. W konkluzji rozważań NSA stwierdził, że fakt nabycia domu (lokalu) mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, nawet gdy przed tym nabyciem funkcjonariusz spełniał przesłanki do otrzymania przydziału lokalu mieszkalnego, może być powodem wygaśnięcia uprawnień funkcjonariusza do pomocy finansowej, jeżeli w następstwie nabycia domu (lokalu) funkcjonariusz posiada dom (lokal) o odpowiedniej powierzchni mieszkalnej. Nabycie domu (lokalu) przed dniem zgłoszenia roszczenia o pomoc finansową automatycznie nie wyklucza uprawnień do pomocy finansowej. Decydujące bowiem znaczenie ma sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie analizowanego świadczenia, a zatem pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenie nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej.
Organ odwoławczy nie zgodził się też z zarzutem naruszenia art. 94 i art. 95 u.p. w zw. z § 3 pkt 2 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że funkcjonariusz powinien złożyć wniosek o przyznanie pomocy finansowej w czasie, gdy nie posiada lokalu mieszkalnego. KWP uznał, że mimo, iż § 3 ust. 2 rozporządzenia wskazuje, że do wniosku o przyznanie dofinansowania należy załączyć wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna nieruchomości sporządzoną w formie aktu notarialnego, to zgodnie z art. 94 ust. 2 u.p. Minister otrzymał upoważnienie ustawowe do określenia jedynie wysokości szczegółowych zasad przyznawania, cofania oraz zwracania pomocy finansowej, a także rodzajów dokumentów wymaganych przy ubieganiu się o przyznanie tej pomocy. Nie ma natomiast upoważnienia do określenia przesłanek nabycia prawa do pomocy finansowej. Prawo to określają powołane przepisy ustawy Policji. Nie można tego prawa wywodzić w drodze interpretacji rozwiązań prawnych wynikających z aktu wykonawczego. Prawo do uzyskania świadczenia (jego cel i zakres) należy zatem oceniać jedynie w oparciu o przepisy ustawy.
Reasumując KWP stwierdził, że na dzień złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej na zakup domu jednorodzinnego strona już ten dom posiadała i w nim od prawie roku zamieszkiwała. Dlatego pomoc finansowa na jego uzyskanie nie przysługuje.
Wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Komendanta Policji L. L. zarzucił naruszenie:
I. przepisów postępowania:
a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy winna ona zostać uchylona,
b) art. 7,77, 107 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz jego dowolną ocenę, skutkującą błędnym uznaniem, iż skarżący nie informował organu, że zajmowany przez niego lokal nie zaspokajał potrzeb jego rodziny, podczas gdy skarżący informował rokrocznie w oświadczeniu majątkowym o liczbie osób tworzących jego gospodarstwo domowe oraz o warunkach mieszkaniowych, a nadto w X 2016 r. złożył zapytanie do pracownika Zespołu Finansów KPP w kwestii ubiegania się o pomoc finansową na uzyskanie domu jednorodzinnego, otrzymując odpowiedź, że z uwagi na dobrowolną sprzedaż poprzedniego mieszkania jak również pobieranie równoważnika za remont mieszkania decyzja z pewnością będzie negatywna,
c) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez odmowę przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego, przejawiające się w przyjęciu przez organ II i I instancji, że zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej, jak również prawo do informacji wiąże organy od chwili złożenia wniosku przez stronę, zaś dotychczasowa praktyka nie ma znaczenia, podczas, gdy z zasady zaufania wynika obowiązek zapewnienia uczestnikom przejrzystości i możliwości przewidywania konsekwencji swoich działań na podstawie rozstrzygnięć zapadających w analogicznych sytuacjach,
d) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez niepoinformowanie w sposób należyty i wyczerpujący strony o przysługujących jej uprawnieniach, w poprzez wskazanie, zarówno w X 2016 r., jak i przy składaniu wniosku, że ów wniosek o dofinansowanie spotkają się z decyzją odmowną wobec sprzedaży poprzedniego mieszkania, jak również pobierania równoważnika za remont mieszkania, podczas gdy z przepisów ustawy o Policji oraz przepisów wynika, że takie uprawnienie przed zakupem domu jednorodzinnego skarżącemu przysługiwało, co w sposób oczywisty narusza zasadę przekonywania oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 88 ust. 1 i 2 w zw. z art. 94 ust. 1 u.p. w zw. z § 2 i 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że uprawnienie do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego przysługuje na dzień złożenia wniosku o pomoc finansową, podczas gdy u.p. i rozporządzenie nie określają terminu, w którym uprawniony może wystąpić z wnioskiem ani też, że może to uczynić jedynie przed nabyciem domu jednorodzinnego, a w konsekwencji wydanie decyzji z pominięciem wykładni celowościowej naruszonych przepisów, która wskazuje, że uzyskanie lokalu oznacza jedynie cel, na który ta pomoc jest przeznaczona, bez ograniczenia czasowego składania wniosku, zaś racjonalny ustawodawca, wskazując wymogi formalne wniosku o pomoc finansową w postaci m. in. dokumentów potwierdzających nabycie prawa własności domu, dopuszczał możliwość uzyskania pomocy finansowej pomimo wcześniejszego nabycia własności domu.
Mając na względzie zarzuty te skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W motywach skargi podniesiono, że organy orzekające błędnie wywiodły na podstawie zebranego materiału dowodowego, że skarżący nie informował kiedykolwiek, ażeby posiadany wcześniej lokal mieszkalny w G. na os. [...] nie zaspokajał należnych norm zatrudnienia. Skarżący wskazał, że informował corocznie w oświadczeniu mieszkaniowym o liczbie osób wchodzących w skład jego gospodarstwa domowego oraz o warunkach mieszkaniowych. Ponadto jego zdaniem nie bez znaczenia jest, że w X 2016r. skonsultował kwestię możliwości ubiegania się o pomoc finansową przy zakupie domu z pracownikiem Zespołu Finansów KPP - D. K., uzyskując od niej jednoznaczną odpowiedź, że jego wniosek zostanie rozpatrzony negatywnie, z uwagi na dobrowolną sprzedaż poprzedniego mieszkania, jak i pobieranie świadczenia remontowego. Świadkiem zdarzenia był D. D. pełniący służbę w Policji. Również przy składaniu wniosku w niniejszej sprawie skarżący otrzymał informację od D. K., że mija się to z celem, gdyż zostanie on rozpatrzony odmownie. Skarżący podał, że podejmując w dniu 2 listopada 2016r. decyzję o kupnie mieszkania i wzięciu w związku z tym kredytu, czynił to w błędnym przekonaniu, iż pomocy finansowej na zakup domu nie uzyska. Udzielono mu błędnych informacji odnośnie rozpoznawania wniosku oraz wymogów niezbędnych go jego pozytywnego rozpatrzenia. Z treści art. 9 k.p.a. wypływa obowiązek dla organów administracji publicznej należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Skarżący podniósł, że zgodnie z art. 28 w zw. z art. 9 .p.a. powinien zostać w sposób należyty i wyczerpujący poinformowana o przysługujących mu uprawnieniach. To na organie administracji spoczywa obowiązek działania wg norm prawa, ponieważ to on powinien posiadać fachową wiedzę na temat obowiązujących przepisów prawa. Tym bardziej za niezasadne skarżący uznał stanowisko KPP, który stwierdził, że udzielona przez pracownika informacja "nie była udzielana wtoku niniejszego postępowania...". Gdyby skarżącego prawidłowo poinformowano o uprawnieniach, skierowałby swój wniosek odpowiednio wcześniej. Ponieważ organ pouczył stronę błędnie co do zasad uzyskania uprawnień, strona nie miała powodu, aby nie ufać organowi, szczególnie, że organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Stosowanie się do pouczenia organu, tj. w tym zakresie upoważnionego w tego typu sprawach pracownika działającego w imieniu i z upoważnienia organu nie może szkodzić stronie, która się do pouczenia takiego zastosowała, a to, że tak pouczono - czemu organ nie zaprzeczył - uznać należy za jawne wprowadzenie strony w błąd co do prawa.
Dalej skarżący powołał przepisy art. 94 ust. 1 i § 2 i 3 rozporządzenia, by stwierdzić, że przepisy te nie określają terminu, w którym uprawniony może wystąpić z wnioskiem ani też, że może to uczynić jedynie przed nabyciem lokalu mieszkalnego lub domu. Zgodnie zaś z wymogami § 3 ust. 2 rozporządzenia do wniosku o przyznanie pomocy finansowej zostały załączone dokumenty w postaci wyciągu z księgi wieczystej i umowy kupna lokalu w formie aktu notarialnego. Zdaniem skarżącego zgromadzenie ww. dokumentacji możliwe jest jedynie w przypadku nabycia nieruchomości, jako że bez dokonania tej czynności nie jest możliwy wpis do księgi wieczystej jak i sporządzenie aktu notarialnego. Stanowisko to podzielił NSA w wyroku z 20 października 2017r. sygn. akt: I OSK 206/16.
Skarżący zważył, że celem pomocy finansowej na zakup domu szeroko rozumiane zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, głównie po to, aby policjant mógł w sposób właściwy pełnić służbę, a jednocześnie organ mógł się zwolnić od obowiązku przydzielenia mieszkania służbowego. Skarżący podał, że złożył wymagane dokumenty i spełnił wszystkie warunki przewidziane przepisami u.p. i rozporządzenia. Powierzchnia domu (m2) odpowiada przysługującym stronie normom zaludnienia wynikającymi z § 3 rozporządzenia. Wedle skarżącego organy dokonały ustaleń błędnie na podstawie zdarzeń, które miały miejsce w dacie złożenia wniosku o pomoc finansową, które to ustalenia nie sposób uznać za prawidłowe. Jak wyjaśnia uchwała NSA z 29 kwietnia 2009 r. I OPS 7/08, nabycie przez funkcjonariusza (Służby Więziennej) domu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy. Przy czym "nabycie" należy pojmować w znaczeniu materialnym i ma oznaczać faktyczną możliwość zaspokojenia przez policjanta potrzeby mieszkaniowej. Istotnym jest zatem dzień nabycia lokalu i okoliczności, które charakteryzują to zdarzenie. Uprawnienie funkcjonariusza do przedmiotowego świadczenia należy oceniać bezpośrednio w oparciu o przepisy u.p., a prawo do równoważnika pieniężnego należy łączyć jedynie z faktem pełnienia służby stałej oraz brakiem przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Ustawa o Policji nie formułuje wprost innych w tym zakresie przesłanek. Zdaniem Skarżącego za niedopuszczalne należy uznać wszelkie zabiegi interpretacyjne prowadzące do sformułowania dodatkowych przesłanek, mogących w konsekwencji doprowadzić do pozbawienia czy ograniczenia praw podmiotowych przyznanych ustawą. Skarżący podał, że w judykaturze wskazuje się, iż wykładnia przepisów dotyczących pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego powinna uwzględniać także związek funkcjonalny i temporalny daty nabycia mieszkania i złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Decydująca dla realizacji tego uprawnienia nie jest data nabycia lokalu, czy też data złożenia wniosku, ale dążenie do zmiany sytuacji mieszkaniowej funkcjonariusza, który zgłaszając wniosek nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, albo - uczynił to, już po nabyciu lokalu mieszkalnego. Odmienna interpretacja ograniczałaby uprawnienia funkcjonariuszy do otrzymania pomocy tylko przed nabyciem lokalu, do czego nie upoważnia użycie przez ustawodawcę określenia "pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego", które jest pojęciem szerokim, odnoszącym się także do przypadków udzielania pomocy na spłatę zobowiązań finansowych, zaciągniętych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariusza. Ponadto rozporządzenie dopuszczało możliwość złożenia wniosku o pomoc finansową nie tylko po zawarciu umowy przedwstępnej, ale również po prawnym nabyciu mieszkania. Reasumując skarżący wskazał, że art. 94 ust. 1 u.p. mówi wprawdzie, że pomoc finansowa przysługuje "na uzyskanie m. in. domu jednorodzinnego", lecz wyrazy te określają cel, na jaki pomoc jest przyznawana, w żadnym zaś razie nie limitują czasu, w jakim ma być przyznana i nie uprawniają do wniosku, że może to nastąpić tylko przed uzyskaniem lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, a nie po jego uzyskaniu. Wykładnia przepisów zastosowana przez organy orzekające prowadziłaby do odmowy udzielenia pomocy w każdym przypadku, gdy funkcjonariusz ubiega się o pomoc finansową na spłatę kredytu mieszkaniowego, ponieważ spłata zobowiązań następuje po kupnie mieszkania, a żaden funkcjonariusz posiadający lokal mieszkalny nie spełnia wymogów określonych w art. 94 ust. 1 u.p.
W odpowiedzi Komendant Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie sądowej w dniu 26 września 2018 r. skarżący podał, że w ustnej rozmowie ze specjalistą D. K. uzyskał informację, że jak sprzedaje mieszkanie z własnej woli, to dofinasowanie na kupno domu mu się nie należy. Wskazał, że nikt nie poinformował go o tym, że skoro ma za małe mieszkanie, to należy mu się przydział mieszkania większego. Zaskarżył do tutejszego Sądu to, że nie był poinformowany o możliwości uzyskania większego mieszkania. Wyrok ma zapaść 4 października 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sąd nie uwzględnił skargi L. L. uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały zgodnie z prawem.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Policji z dnia [...] 2018 r., którą utrzymano w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] 2017 r. o odmowie przyznania sierż. sztab. L. L. pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego.
Materialnoprawną podstawą decyzji wydanych w niniejszej sprawie są przepisy 88 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 1 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji (u.p.), § 3 ust. 1 rozporządzenia MSWiA w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów oraz § 2 rozporządzenia MSWiA w sprawie szczególnych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów.
Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że skarżący jest funkcjonariuszem KPP w G.. W latach 2010-2016 corocznie, na podstawie art. 91 u.p. otrzymywał równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego położonego w G. na os. [...], a następnie w 2016 r. sprzedał ów lokal i nabył dom jednorodzinny przy ul. [...] w G.. Jeszcze w 2017 r. skarżący z tytułu zajmowania tego domu otrzymywał równoważnik pieniężny za remont. Nie budzi też wątpliwości Sądu i stron, że dnia 1 września 2017 r. L. L. złożył do KPP w G. wniosek o przyznania pomocy finansowej na zakup ww. domu jednorodzinnego. Do wniosku dołączył akt notarialny z dnia 8 listopada 2016 r. oraz odpis księgi wieczystej tejże nieruchomości. Wniosek wskazywał, że w dacie jego złożenia L. L. zamieszkiwał już w nabytym domu jednorodzinnym. W uzupełniający oświadczeniu skarżący poinformował KPP, że przed planowanym zakupem uzyskał od pracownika KPP informację, że nie przysługuje mu pomoc finansowa na zakup tego domu.
Mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny obowiązkiem organów Policji było rozważenie i rozstrzygnięcie, czy L. L. jako policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego.
Zgodnie z art. 88 ust. 1 u.p. policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Przepis art. 94 ust. 1 u.p. stanowi zaś, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Kwestię pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego załatwia się – jak mówi o tym art. 97 ust. 5 u.p. – w drodze decyzji administracyjnej.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, uznaje się, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie jest uprawnieniem, które przysługuje każdemu policjantowi tylko z tego tytułu, że jest funkcjonariuszem. Z przepisu art. 94 ust. 1 u.p. wynika, że pomoc finansowa przysługuje tylko wówczas, jeżeli policjant nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Nie chodzi tutaj jednak o wszystkie sytuacje kiedy policjant nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, lecz tylko o takie sytuacje kiedy policjant, mimo spełniania przesłanek do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, takiego lokalu nie otrzymał (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 726/16, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 u.p., stanowi konsekwencję niezrealizowania przysługującego policjantowi uprawnienia do uzyskania lokalu mieszkalnego wymienionego w art. 90 u.p. (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Op 556/17, dostępny j.w.). Przy czym należy zważyć, że stosownie do § 3 ust. 1 zd. pierwsze rozporządzenia omawianą pomoc finansową przyznaje się na wniosek policjanta. Skoro zaś pomoc finansowa jest świadczeniem udzielanym na wniosek, a nie z urzędu, to dopiero po złożeniu wniosku wraz z dokumentacją jest rozważana kwestia, czy funkcjonariusz spełnia warunki od otrzymania świadczenia. Spełnienie przesłanek musi być zatem ocenione na dzień złożenia wniosku, a nie na dzień zakupu lokalu (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 1784/15, dostępny j.w.).
Podkreślenia wymaga, że regulacje prawne w zakresie prawa do lokalu mieszkalnego funkcjonariuszy Policji wynikają ze specyfiki służby w Policji, której nieodłącznym elementem jest dyspozycyjność funkcjonariuszy, a więc ich gotowość do pełnienia obowiązków służbowych w określonym miejscu w każdym czasie. W uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r. (sygn. akt OPS 1/99, ONSA 1999/3/77) wskazano, że "prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej nie może być rozumiane jako prawo całkowicie oderwane od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego policjanta. Celem tego przepisu jest niewątpliwie to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie z przywilejem jako takim, związane jest prawo, o którym mowa w art. 88 u.p. Tak rozumianemu uprawnieniu policjanta odpowiadają obowiązki organów Policji zaspokojenia tego prawa. Oznacza to, że jeżeli policjant ma odpowiednie mieszkanie w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, to cel przepisu jest osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 ustawy".
Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 u.p. – jako zastępcza (subsydiarna) forma realizacji potrzeb mieszkaniowych policjanta w służbie stałej – jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia przez policjanta, który legitymuje się prawem do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale (art. 90 w zw. z art. 97 ust. 5 u.p.). Z tego powodu należy przyjąć, że prawo do przyznania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 u.p., przysługuje tylko i wyłącznie w takim przypadku, gdy określony policjant spełnia wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa do przydziału lokalu mieszkalnego. Omawiane bowiem uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 u.p. Oznacza to, że funkcjonariuszowi nie przyznaje się pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (art. 94 ust. 1 u.p.), jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 95 ust. 1 u.p. Taką negatywną przesłanką jest stwierdzenie posiadania przez policjanta - w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej - lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 2 u.p.).
W konsekwencji należy dojść do wniosku, że jeżeli policjant posiada w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny spełniający przysługujące policjantowi normy zaludnienia (określone w § 2 i § 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów), to należy przyjąć, że ustawowy cel posiadania przez funkcjonariusza prawa do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, jest spełniony i tym samym funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.
Podkreślenia zatem wymaga, że przewidziana ustawą o Policji pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo podmiotowe z tytułu pełnienia służby w charakterze policjanta ale jedynie jako jedna z form pomocy nakierowanej na uzyskanie przez policjanta mieszkania w miejscu pełnienia służby. Jeżeli zatem policjant wykorzystując własne zasoby finansowe nabył lokal mieszkalny spełniający określone wymogi (tj. lokal spełnia przysługujące policjantowi oraz członkom jego rodziny wymienionym w art. 89 u.p. normy zaludnienia) - to tym samym zaspokoił już swoje potrzeby mieszkaniowe, a w konsekwencji prawo do pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 u.p., mu nie przysługuje. Jak już wyżej Sąd stwierdził, miarodajny dla oceny tego prawa jest dzień złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej – z tego dnia organ bierze pod uwagę istniejący stan faktyczny i prawny, a zatem to na ten właśnie dzień dokonuje oceny, czy dany policjant spełnia warunek do otrzymania lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, a co za tym idzie czy przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu. Przepisy nie przewidują ograniczeń czasowych co do wystąpienia ze stosownym wnioskiem, ale rozpoznając taki wniosek, organ zobligowany jest ustalić, czy policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.
Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt I OSK 206/16 (dostępny j.w.), na który m.in. powołał się skarżący, powołując się na uzasadnienie uchwały NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OPS 7/08, stwierdził, że spełnienie przesłanek uzyskania pomocy, o której mowa w art. 94 ust. 1 u.p. musi być ocenione na dzień złożenia wniosku, a nie na dzień zakupu lokalu. Tym niemniej Sąd ten zwrócił uwagę, że każda sprawa administracyjna jest sprawą indywidualną i przez pryzmat jej stanu faktycznego należy oceniać przesłanki materialne. Wskazał nadto na tezę powołanej uchwały z której jednoznacznie wynika, że złożenie wniosku po dokonaniu zakupu lokalu przez funkcjonariusza samo przez się nie wyklucza pomocy finansowej.
W niniejszej sprawie ustalono, że skarżący w latach 2010-2016 corocznie, na podstawie art. 91 u.p., otrzymywał równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego położonego w G. na os. [...]. Następnie w 2016 r. skarżący sprzedał ten lokal i nabył dom jednorodzinny przy ul. [...] w G.. W 2017 r. z tytułu zajmowania tego domu L. L. otrzymywał równoważnik pieniężny za remont. Kolejno w dniu 1 września 2017 r. skarżący złożył do KPP w G. wniosek o przyznania pomocy finansowej na zakup domu jednorodzinnego przy ul. [...] w G.. Do wniosku dołączył akt notarialny z 8 listopada 2016 r. oraz odpis księgi wieczystej tejże nieruchomości. Z wniosku wynikało, że w dacie jego złożenia L. L. zamieszkiwał już w nabytym domu jednorodzinnym. W uzupełniającym oświadczeniu skarżący poinformował KPP, że przed planowanym zakupem uzyskał od pracownika KPP informację, że nie przysługuje mu pomoc finansowa na zakup tego domu. W trakcie postępowania skarżący podnosił, że w oświadczeniach mieszkaniowych informował corocznie o liczbie członków swojej rodziny oraz o warunkach mieszkaniowych.
Stwierdzić należy, że faktycznie materiał dowodowy potwierdził, że w l. 2010-2017 policjant corocznie składał oświadczenie mieszkaniowe celem ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W oświadczeniach tych wskazywał wszystkich członków swojej rodziny w rozumieniu art. 89 u.p. Zważyć jednak należy, że informacja o warunkach mieszkaniowych, w każdym z tych oświadczeń, ograniczona była do wskazania miejsca zamieszkania policjanta i jego rodziny. W żadnym z omawianych oświadczeń mieszkaniowych ani innych dokumentach, złożonych zwłaszcza po urodzeniu się kolejnych dzieci (bliźniąt), skarżący nie wskazał, powierzchni mieszkalnej poprzedniego lokalu na os. [...] w G., ani nie podał, że zajmowany lokal nie spełnia przysługujących mu norm zaludnienia. Tymczasem druk oświadczenia mieszkaniowego w sprawie ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego uwzględnia miejsce na dodatkowe informacje. Skarżący nie składał też kiedykolwiek oświadczenia mieszkaniowego w sprawie ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, w którym mógłby podnieść okoliczność, że zajmowany lokal przestał spełniać przysługujące mu normy.
Zważyć należy też, że sam fakt wymienienia członków rodziny policjanta w żaden sposób nie jest informacją o spełnianiu lub niespełnianiu tych norm. Zgodnie z § 2 pkt 1 i § 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów przydzielając lokal mieszkalny policjantowi posiadającemu rodzinę, należy uwzględnić po jednej normie zaludnienia dla policjanta i każdego członka jego rodziny. Norma zaludnienia wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. Samo więc wskazanie liczby członków rodziny nie jest wystarczające do stwierdzenia przez organ Policji, że zajmowany lokal spełnia lub nie spełnia przysługujące policjantowi normy zaludnienia. Dopiero zestawienie tej liczby z informacją o powierzchni mieszkalnej lokalu (powierzchnia samych pokoi) pozwala stwierdzić, czy dany lokal ma powierzchnię właściwą dla norm zaludnienia jakie policjantowi przysługują.
Z powyższego wynika, wbrew stanowisku skarżącego, że oświadczenia mieszkaniowe potwierdzają, iż skarżący nie informował organów Policji, że zajmowana przezeń powierzchnia mieszkalna jest mniejsza od przysługującej mu według norm zaludnienia i nie informował, jakiej wielkości jest zajmowana powierzchnia mieszkalna lokalu na os. W. w G.. Dlatego, chybione są zarzuty naruszenia przez organy Policji zasad wynikających z art. 8 i art. 9 k.p.a., że w październiku 2016 r. pracownik KPP w G. poinformował go, że po dobrowolnej sprzedaży dotychczasowego lokalu mieszkalnego, nie otrzyma już pomocy finansowej na zakup nowego domu. Nie dysponując bowiem wiedzą o powierzchni mieszkalnej lokalu, pracownik organu prawidłowo poinformował skarżącego o zasadach wynikających z ustawy o Policji. Przepis art. 95 ust. 1 pkt 4 u.p. wskazuje bowiem, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej i odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Przepis ten, z uwagi na subsydiarność świadczenia w postaci pomocy finansowej w odniesieniu do przydziału lokalu, w pełni znajduje zastosowanie przy sprawach dotyczących udzielania pomocy finansowej dla policjantów. Tym samym pracownik KPP w G., w oparciu o wiedzę jaką posiadał na temat sytuacji mieszkaniowej skarżącego, nie znając powierzchni mieszkalnej lokalu, prawidłowo poinformował go o skutkach sprzedaży lokalu tj. odmowie udzielenia pomocy finansowej na kolejny dom.
W tej sytuacji w ocenie Sądu nie można uznać, by organy orzekające naruszyły którąkolwiek z zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. Prawidłowo i kompletnie zebrały materiał dowodowy oraz właściwie go oceniły. W związku z tym zarzuty skarżącego, podnoszące naruszenia szeregu przepisów postępowania administracyjnego, należy uznać za bezzasadne.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 88 ust. 1 i 2 w zw. z art. 94 ust. 1 i § 2 i 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia) poprzez ich wadliwą wykładnię i bezpodstawne uznanie przez organy Policji, że uprawnienie do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego przysługuje na dzień złożenia wniosku o tę pomoc, Sąd pragnie zwrócić uwagę, że przesłanki przyznania pomocy finansowej, w odniesieniu do konkretnego przypadku, rozpatruje się na dzień złożenia przez policjanta wniosku w spawie pomocy finansowej.
Należy przypomnieć, że zarówno skarżący, jak i organy Policji powołały się na uchwałę NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 7/0M), która, choć odnosiła się bezpośrednio do funkcjonariuszy Służby Więziennej, to jej tezy mogą mieć zastosowanie również w sprawach dotyczących pomocy finansowej dla policjantów, w związku z tożsamością regulacji dotyczących uprawnień mieszkaniowych funkcjonariuszy obu tych służb. W uchwale tej NSA stwierdził, że nabycie przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy.
Jakkolwiek stanowisko to należy podzielić, to należy dostrzec, że organy Policji nie odmówiły pomocy finansowej skarżącemu tylko dlatego, że złożył on wniosek o pomoc po nabyciu domu jednorodzinnego przy ul. [...] w G.. Zważyć należy, że organy obu instancji uznały, że na dzień złożenia wniosku w niniejszej sprawie L. L. miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a zatem pomoc finansowa już mu nie przysługiwała. W żaden zatem sposób zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja nie są sprzeczne z tezami powołanej uchwały, ani ww. przepisów prawa materialnego.
W powołanej uchwale NSA orzekał w odpowiedzi na zagadnienie prawne, które przedstawił Rzecznik Praw Obywatelskich, a dotyczące tego, czy uprawnienie funkcjonariusza Służby Więziennej do pomocy finansowej należy oceniać w dniu nabycia przez niego domu mieszkalnego, czy też w dniu złożenia wniosku. NSA stwierdził, że wyjaśnianego zagadnienia prawnego nie można wiązać wyłącznie z datą nabycia przez funkcjonariusza domu (lokalu) mieszkalnego, ani też wyłącznie z datą złożenia wniosku o pomoc finansową, albowiem istotne jest przede wszystkim to, czy funkcjonariusz ma zaspokojone prawo do mieszkania w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Nabycie domu (lokalu) przed datą zgłoszenia roszczenia o pomoc finansową automatycznie nie wyklucza uprawnień przewidzianych w art. 90 ust. 1 ustawy. Decydujące znaczenie ma bowiem sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia, a zatem pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenie nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej. Istotne zatem jest to, jak należy rozumieć zaspokojenie prawa funkcjonariusza do lokalu, a inaczej mówiąc zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych z uwzględnieniem przysługującej normy powierzchni mieszkalnej (...). Warunek ten w kontekście prawa funkcjonariusza do pomocy finansowej (...) należy - co do zasady - powiązać z istnieniem (...) przesłanek do otrzymania przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Należy jednak zauważyć, że zgodnie z art. 90 ust. 1 pomoc finansowa dotyczy uzyskania: 1) lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, 2) domu jednorodzinnego, 3) lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego. Bezspornym zatem jest, że pomoc ta nie przysługuje funkcjonariuszowi, który składając wniosek, posiada (mieszka, zajmuje) taki lokal lub dom w zakresie odpowiadającym co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej. Chodzi tu przy tym niewątpliwie o dom (lokal) nadający się do zamieszkania. Trudno bowiem mówić o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych na przykład w sytuacji nabycia domu w budowie, czy w stanie surowym.
W kontekście powyższego w ocenie Sądu organy orzekające prawidłowo przyjęły, że w dniu złożenia wniosku o pomoc L. L. miał już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Jednocześnie nie znalazły żadnej okoliczności, która uzasadniałaby przyznanie tej pomocy, pomimo złożenia wniosku po nabyciu domu jednorodzinnego.
Choć skarżący trafnie wskazał, że przepisy u.p. oraz rozporządzenia dotyczącego pomocy finansowej dla policjantów nie określają czasu, kiedy wniosek o taką pomoc należy złożyć, to nieuprawnione są już jego twierdzenia, prowadzące do uznania, że wniosek o pomoc finansową można złożyć wyłącznie po zakupie lokalu mieszkalnego lub domu, skoro ustawodawca wymaga dokumentu aktu notarialnego umowy sprzedaży. Ocena prawna, czy policjantowi przysługuje to świadczenie mieszkaniowe, musi być dokonywana wyłącznie w oparciu o ustawowe przesłanki, wynikające nie tylko z art. 94 ust. 1 u.p., ale i z art. 88 ust. 1 i 4 oraz art. 95 ust. 1 u.p. Treść rozporządzenia, pomimo wydania na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 94 ust. 2 u.p. nie może zmieniać oceny prawnej dokonanej na podstawie przepisów samej ustawy. Dlatego nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego zawartych w § 2 i § 3 rozporządzenia.
Ponadto należy zważyć, że przepis art. 95 ust. 1 u.p. wskazuje przesłanki, które wykluczają możliwość przydzielenia lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej. Jedną z nich jest fakt posiadania w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (pkt 2). Oceniając spełnienie przesłanek ustawowych organ bierze pod uwagę stan faktyczny i stan prawny na dzień złożenia stosownego wniosku. To właśnie na ten dzień dokonuje oceny, czy policjant spełnia warunek do otrzymania lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, a co za tym idzie, czy przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu. Jeżeli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, to zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 u.p., nie przysługuje mu lokal na podstawie decyzji przydziału, a w konsekwencji - nie przysługuje też pomoc finansowa. Za taką wykładnią opowiedział się NSA w wyroku z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2625/15 (dostępny j.w.). Sąd wskazał, że niewątpliwie przepisy nie przewidują ograniczeń czasowych co do wystąpienia ze stosownym wnioskiem, ale rozpoznając taki wniosek, organ zobligowany jest ustalić, czy policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i w przypadku, gdy potrzeby te są już zaspokojone, nie przysługuje pomoc finansowa.
Wobec powyższego Sąd uznał, że organy orzekające nie dopuściły się zarzucanego naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 88 i art. 94 u.p. oraz przepisów wykonawczych. Zdaniem Sądu prawidłowo stwierdzono, że L. L. na dzień złożenia wniosku miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe swojej rodziny, gdyż zajmował już dom jednorodzinny, a jego powierzchnia mieszkalna spełniała przysługujące policjantowi i jego rodzinie normy zaludnienia. Funkcjonariusz składając w dniu 1 września 2017 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej miał już zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, posiadał bowiem lokal mieszkalny zakupiony 8 listopada 2016 r. i w nim wraz z rodziną zamieszkiwał. Chronologia powołanych zdarzeń prawnych wskazuje, że skarżący policjant wykorzystując własne zasoby finansowe zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe, co oznacza, że nie przysługuje mu przedmiotowa pomoc finansowa (por. wyrok NSA z dnia 299 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2625/15, dostępny j.w.).
Mając powyższe na uwadze Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 oraz art. 95 ust. 1 pkt 2 u.p., a także naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło