II SA/Łd 644/20
WyrokWSA w Łodzi2020-11-27
Skład orzekający: Robert Adamczewski, Ewa Cisowska-Sakrajda, Anna Dębowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia wyroków sądowych wraz z uzasadnieniami, ze względu na ochronę prywatności osoby fizycznej, jest zasadna, gdy wnioskodawca zna dane tej osoby?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły udostępnienia wyroków sądowych wraz z uzasadnieniami, ponieważ nawet jeśli wnioskodawca znał dane osoby, której dotyczą te orzeczenia, ujawnienie ich mogłoby naruszyć jej prywatność, zwłaszcza w sprawach karnych prowadzonych z wyłączeniem jawności. Ochrona prywatności i danych osobowych osób fizycznych ma pierwszeństwo przed prawem do informacji publicznej, gdy anonimizacja nie gwarantuje pełnej ochrony lub prowadzi do nieczytelności dokumentów.Stan faktyczny
Skarżący M.K. wnioskował o udostępnienie wyroków sądowych wraz z uzasadnieniami w sprawach dotyczących P.M. Organy administracji odmówiły, powołując się na ochronę prywatności P.M. Skarżący argumentował, że znał już dane P.M., a anonimizacja dokumentów byłaby wystarczająca. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Asesor WSA Anna Dębowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi T.C. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A 11 lok. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu M.K. z urzędu. dc
Decyzją z [...] r., nr [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.d.i.p.", art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Prezes Sądu Apelacyjnego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w K. w Ł. z [...] r. w sprawie o numerze [...] o odmowie udzielenia informacji publicznej w postaci udostępnienia: wyroku sądowego wraz z uzasadnieniem w sprawie Sądu Okręgowego w K. o sygn. akt [...] z [...] r. oraz Sądu Apelacyjnego w Ł. o sygn. akt [...] (wniosek z 12 sierpnia 2019 r.) oraz orzeczeń sądowych wraz z uzasadnieniami sądów pierwszej i drugiej instancji w sprawie P.M., syna P., urodzonego [...] maja 1984 r. w T., legitymującego się numerem [...] (wniosek z 7 stycznia 2020 r.).
W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że M.K. pismem z 12 sierpnia 2019 r. wystąpił o udostępnienie informacji publicznej w postaci wyroku sądowego wraz z uzasadnieniem w sprawie Sądu Okręgowego w K. o sygn. akt [...] z [...] r.
Pismem z 15 października 2019 r. Prezes Sądu Okręgowego w K., uzasadniając brak możliwości udostępnienia żądanej informacji publicznej, poinformował wnioskodawcę, że akta sprawy o sygn. [...] znajdują się w Sądzie Apelacyjnym w Ł. [...] Wydziale Karnym w związku z koniecznością wydania postanowienia w przedmiocie uzupełnienia rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu.
Pismem z 7 stycznia 2020 r. skarżący wniósł o udostępnienie informacji publicznej w postaci orzeczeń sądowych wraz z uzasadnieniami sądów pierwszej oraz drugiej instancji w sprawie P. M., syna P., urodzonego [...] maja 1984 r. w T., legitymującego się numerem [...].
Prezes Sądu Okręgowego w K. decyzją z [...] r. odmówił wnioskodawcy udzielenia informacji publicznej w postaci udostępnienia: wyroku sądowego wraz z uzasadnieniem w sprawie Sądu Okręgowego w K. o sygn. akt [...] z [...] r. oraz Sądu Apelacyjnego w Ł. o sygn. akt [...] (wniosek z 12 sierpnia 2019 r.), orzeczeń sądowych wraz z uzasadnieniami sądów pierwszej oraz drugiej instancji w sprawie P.M., syna P. urodzonego [...] maja 1984 r. w T., legitymującego się numerem PESEL [...] (wniosek z 7 stycznia 2020 r.).
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że nawet ograniczenie dostępu do wnioskowanych informacji poprzez dokonanie anonimizacji danych osobowych strony, nie gwarantuje ochrony jej prywatności, skoro wniosek dotyczy określonego podmiotu. Żądanie wniosku obejmujące wprost informacje, z podaniem imienia i nazwiska oraz numeru PESEL, sygnatury akt i rodzaju sprawy powoduje, że wniosek obejmuje dane osobowe strony, które podlegają stosownej ochronie prawnej. Tym samym, zdaniem organu pierwszej instancji, należało uznać, że prawo wnioskodawcy do informacji publicznej podlegało ograniczeniu w trybie art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił Prezesowi Sądu Okręgowego w K. pozbawienie go możliwości złożenia do Rzecznika Praw Obywatelskich, na prośbę P.M., wniosku i załączenia do tegoż żądanych orzeczeń sądowych.
Prezes Sądu Apelacyjnego w Ł. podzielając stanowisko organu pierwszej instancji podniósł, że stosownie do przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w takim w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżący nie wykazał w swoich pismach, interesu publicznego, jaki przyświecałby mu w celu uzyskania żądanej informacji publicznej.
W ocenie organu drugiej instancji, słusznie podniósł w zaskarżonej decyzji Prezes Sądu Okręgowego w K., że treść samego wniosku świadczy o identyfikacji podmiotu wskutek określenia tegoż z imienia i nazwiska, numeru PESEL i innych danych identyfikujących osobę. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Konieczne jest wyważanie wartości leżących u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej, a opierających się zasadniczo na jawności porządku publicznego i wartości leżących u podstaw "prywatności osoby fizycznej" w celu ustalenia zakresu ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na ochronę wolności i praw innych osób. W razie kolizji między zasadą jawności informacji publicznych a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych, dopuszczalny będzie jedynie taki sposób udostępniania informacji publicznej, który nie naruszy wskazanych dóbr chronionych (np. anonimizacja danych osobowych wrażliwych). W przypadku, gdy pomimo dokonania takiego zabiegu, możliwa będzie identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy odmówić udostępnienia informacji publicznej. Organ pierwszej instancji dokonał zatem właściwej oceny treści wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, odmawiając udostępnienia tej informacji. W przeciwnym wypadku doszłoby do naruszenia praw osoby, której dane uległyby ujawnieniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji oraz o przyznanie pełnomocnikowi skarżącego kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż nie zostały one uiszczone ani w całości, ani w części.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organy pierwszej i drugiej instancji błędnie uznały, że udostępnienie informacji publicznych w postaci wyroku sądowego wraz z uzasadnieniem Sądu Okręgowego w K. z [...] r., sygn. akt [...], wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł., sygn. akt [...] oraz orzeczeń sądowych wraz z uzasadnieniami sądów wszystkich instancji w sprawach P. M. podlegało ograniczeniu z racji naruszenia prawa do prywatności osoby fizycznej, podczas kiedy dostęp do wskazanych informacji publicznych nie mógł stanowić naruszenia prawa do prywatności. W sprawie nie mogło być mowy o narażeniu na ujawnienie wrażliwych danych osobowych z racji tego, że skarżący był już w posiadaniu danych osoby, której wyrok dotyczył. W związku z powyższym udostępnienie treści uzasadnienia wyroku nie narazi P. M. na utratę prywatności. Wnioskowane uzasadnienie nie zawierało żadnych wrażliwych danych, a jeżeli takowe, w ocenie organu, posiadało, to organ mógł dokonać ich anonimizacji. Ochronie podlegają dane osobowe, a nie informacje z nimi związane. Udostępnienie danych, o które wnioskował skarżący, nie mogło narazić prawa do prywatności. Konieczność ochrony danych osobowych nie zwalniała organu z udostępniania informacji publicznej. Organ winien wyłącznie ograniczyć dostęp do informacji umożliwiających identyfikację osób fizycznych, co w praktyce oznaczało udostępnienie dokumentów odpowiednio zanonimizowanych. Organy nie dokonały żadnej analizy uzasadnienia wyroku, żeby móc dokonać odmowy udzielenia informacji publicznej. W sprawie nie można było mówić o ochronie prywatności z racji ujawnienia już danych osobowych przez samego zainteresowanego. Ani organ pierwszej, ani drugiej instancji nie zwrócił się do P. M. z zapytaniem czy ewentualnie wyraża zgodę na udostępnienie wyroku.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa o COVID-19". Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Rozporządzenie Rady Ministrów z 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, wydane na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. poz. 1758 ze zm.) w § 1 ustaliło, że obszarem, na którym wystąpił stan epidemii wywołany zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazanie rodzajów obszarów, na których obowiązują dodatkowe ograniczenia, nakazy i zakazy w związku z wystąpieniem stanu epidemii obejmujący powiaty nastąpiło w wykazie będący załącznikiem do rozporządzenia.
W związku z intensyfikacją rozwoju epidemii i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem miasta Łodzi i niektórych powiatów województwa łódzkiego obszarem czerwonym, mając na względzie zalecenia właściwych organów sanitarno-epidemiologicznych wydanych wobec istotnego zagrożenia zakażeniem wirusem SARS-CoV-2, na podstawie zarządzenia nr 29/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dniem 19 października 2020 r. odwołano rozprawy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 16 listopada 2020 r. na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19 skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym strony zostały zawiadomione. Strony poinformowano również o możliwości złożenia pisma zawierającego stanowisko i ewentualnego uzupełnienia argumentacji.
W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta będącego siedzibą tutejszego sądu. Zgodnie ze wskazaną regulacją brak jest podstaw do uzależnienia rozpatrzenia sprawy od zgody lub sprzeciwu strony. Niemożliwy jest bowiem do przewidzenia termin, w którym mogłoby nastąpić rozpatrzenie sprawy na rozprawie (por. postanowienie NSA z 5 listopada 2020 r., II FSK 1745/18).
W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z przepisów tych wynika że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący wnioskami z 12 sierpnia 2019 r. i 7 stycznia 2020 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w K. o udostępnienie informacji publicznej w postaci wyroków z uzasadnieniami Sądu Okręgowego w K. o sygn. akt [...] z [...] r. oraz Sądu Apelacyjnego w Ł. o sygn. akt [...] oraz orzeczeń sądowych wraz z uzasadnieniami sądów pierwszej i drugiej instancji wydanych w sprawach P. M., syna P., urodzonego [...] maja 1984 r. w T., numer PESEL [...].
W rozpoznawanej sprawie organy administracji uznały, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej, w której sprawach wydano wyroki. Zwróciły uwagę, że treść samego wniosku świadczy o jej identyfikacji i nawet ograniczenie dostępu do wnioskowanych informacji poprzez dokonanie anonimizacji danych osobowych, nie gwarantuje ochrony jej prywatności. W sprawie sygn. akt III K 33/18 postępowanie toczyło się z wyłączeniem jawności z uwagi na ważny interes pokrzywdzonych, co także sprzeciwia się udostępnieniu żądanych orzeczeń i ich uzasadnień.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem organów skarżący w skardze wywodził, że nie mogło dojść do narażenia na ujawnienie wrażliwych danych osoby, gdyż był już w ich posiadaniu. W związku z powyższym udostępnienie treści uzasadnienia wyroku nie narazi P.M. na utratę prywatności. Wnioskowane uzasadnienie nie zawierało żadnych wrażliwych danych, a jeżeli takowe, w ocenie organu, posiadało, to organ mógł dokonać ich anonimizacji.
Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie zatem jest, czy adresat wniosku zasadnie odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na znajomość przez skarżącego danych osobowych osoby, której dotyczą wyroki wydane w sprawach karnych.
W pierwszej kolejności wyjaśnić zatem trzeba, że w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji, według art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (por. wyrok NSA z 4 lutego 2016 r., I OSK 2223/14). W u.d.i.p. nie określono zamkniętego katalogu informacji publicznej, ponieważ ustawodawca chciał, aby społeczeństwo posiadało instrument do jak najszerszej kontroli instytucji publicznych. Taki instrument, aby był sprawny, powinien obejmować jak największą liczbę stanów faktycznych. Liczba ta nie może być ograniczona, ponieważ dynamiczny charakter stosunków społeczno-gospodarczych rodzi nowe sytuacje, w których pojawia się aktywność podmiotów publicznych. Ta aktywność w państwie demokratycznym powinna być poddana kontroli społecznej za pośrednictwem narzędzia, jakim jest prawo dostępu do informacji publicznej. Dlatego też uznaje się, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (por. wyrok NSA z 30 września 2015 r., I OSK 2093/14).
Żądane przez skarżącego informacje stanowią expressis verbis informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie. Zgodnie z treścią tego przepisu udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu.
Niespornym jest, że Prezes Sądu Okręgowego w K. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Na podstawie art. 173 Konstytucji RP sądom przyznano przymiot władzy publicznej. Stosownie zaś do treści art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 365 ze zm.), organem sądu okręgowego jest prezes tego sądu.
Fakt, że treść orzeczeń sądowych stanowi informację publiczną nie oznacza jednak automatycznie, że adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest bezwzględnie zobowiązany do umożliwienia zapoznania się z takimi informacjami. Zaznaczyć należy, że stosownie do art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Jednocześnie w myśl art. 5 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2).
Z brzmienia art. 5 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że akt określający zakres i zasady ograniczenia prawa do informacji publicznej musi mieć rangę ustawy, a zatem w szczególności taką podstawę może stanowić art. 359 i następne k.p.k., który przewiduje wyłączenie jawności rozprawy na mocy ustawy, jak również na mocy decyzji sądu w określonych przypadkach. Niezależnie od przyczyn wyłączenia jawności skutek ustawa określa jednakowo: ogłoszenie wyroku odbywa się jawnie, lecz przytoczenie powodów wyroku może nastąpić również z wyłączeniem jawności w całości lub w części, jeżeli jawność rozprawy wyłączono w całości lub w części (art. 364 k.p.k.). Dalsze konsekwencje wynikają z art. 362 k.p.k: rozpowszechnianie publicznie wiadomości z rozprawy sądowej prowadzonej z wyłączeniem jawności jest obarczone odpowiedzialnością karną za przestępstwo z art. 241 § 2 k.k. Ponadto ujawnienie informacji niejawnych o klauzuli "tajne" i "ściśle tajne" stanowi przestępstwo z art. 265 § 1 k.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, że przewidziana w art. 241 § 2 k.k. odpowiedzialność karna nie jest w żadnym razie uzależniona od tego, czy dana osoba była obecna na rozprawie prowadzonej z wyłączeniem jawności, ani od tego, czy była pouczona w trybie art. 362 k.p.k. (por. wyrok SN z 10 kwietnia 2019 r., IV KK 653/18). Wspomniane sankcje karne wskazują jak bardzo istotna – z punktu widzenia prawodawcy – jest ochrona informacji, których dotyczy wyłączenie jawności.
Określone w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ograniczenie prawa do informacji publicznej dotyczy natomiast osoby fizycznej, która nie pełni funkcji publicznych.
Powyższe oznacza, że w razie kolizji między zasadą jawności informacji publicznej a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych, dopuszczalny będzie jedynie taki sposób udostępniania informacji publicznej, który nie naruszy wskazanych dóbr chronionych (np. anonimizacja danych wrażliwych). Adresat wniosku o udostepnienie informacji publicznej powinien rozważyć, czy charakter popełnionego czynu, okoliczności i czas jego popełnienia, nawet po usunięciu imienia nazwiska osoby podejrzanej, oskarżonej lub świadków czynu, nie pozwala na ich identyfikację. W przypadku, gdy pomimo dokonania takiego zabiegu, możliwa będzie identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy odmówić udostępnienia informacji publicznej (por. wyroki: NSA z 11 sierpnia 2011 r., I OSK 933/11 i WSA w Gdańsku z 13 maja 2020 r., II SA/Gd 6/20).
W rozpatrywanej sprawie Prezes Sądu Okręgowego w K., a następnie Prezes Sądu Apelacyjnego w Ł., zasadnie przyjął, że z uwagi na znajomość przez skarżącego danych osobowych P.M., którego dotyczą żądane wyroki i ich uzasadnienia, tj. jego imienia, nazwiska, imienia ojca, daty i miejsca urodzenia, numeru PESEL, nawet po ich anonimizacji nie zostałaby zagwarantowana ochrona jego prywatności. Nie zostałaby również zagwarantowana ochrona tożsamości i prywatności osób pokrzywdzonych. Co więcej, postępowanie w sprawie o sygn. akt [...] toczyło się z wyłączeniem jawności z uwagi na ważny interes pokrzywdzonych. W tym wypadku podstawę identyfikacji osób pokrzywdzonych, mógłby zatem stanowić także kontekst opisywanych zdarzeń. Wszystkie te czynniki mogłyby umożliwić łatwą identyfikację danych personalnych tych osób. W tej sytuacji, nawet anonimizacja orzeczeń, nie wyeliminowałaby istniejących zagrożeń, a ponadto prowadziłaby de facto do całkowitej nieczytelności uzasadnień wyroków. Podlegające ochronie z mocy odrębnych przepisów, w tym zawartych w Konstytucji RP, dobra tych osób nie zostałyby w należyty sposób ochronione przed ich naruszeniem. Z akt sprawy nie wynika, aby P.M. i inne osoby, w tym pokrzywdzone, których dane osobowe zostały ujawnione w postępowaniach sądowych, wyraziły zgodę na ich ujawnienie i zrezygnowały z przysługującego im prawa. Skarżący ani we wnioskach o udostępnienie informacji publicznej, ani w odwołaniu, ani w skardze nie wykazał, że takimi zgodami dysponuje. Należy zwrócić uwagę, że w odwołaniu skarżący powołał się na znajomość z żoną P.M.– M.M.i zamiar sporządzenia w imieniu P.M. wniosku do Rzecznika Praw Obywatelskich. Wskazał przy tym, że dane P.M. w związku z popełnionym przez niego przestępstwem zostały zamieszczone w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym. W ocenie sądu, gdyby rzeczywiści zamiarem skarżącego była chęć udzielenia pomocy P.M., to z pewnością P.M. sam udostępniłby skarżącemu dotyczącego go wyroki wraz z uzasadnieniami. Co więcej, z akt sprawy wynika, że zarówno skarżący, jak i P. M., to osoby pozbawione wolności. P. M. nie jest więc osobą pełniącą funkcje publiczne. Żądana informacja nie może zatem mieć związku z pełnieniem takiej funkcji. W sprawie o sygn. akt [...] P.M. był reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Z pomocy tego pełnomocnika oraz żony może zatem samodzielnie skorzystać przy formułowaniu wniosku do Rzecznika Praw Obywatelskich i innych pism procesowych w swoich sprawach. Nie ulega zatem wątpliwości, że w rzeczywistości intencje skarżącego są zupełnie inne.
Końcowo podnieść należy, że głównym celem u.d.i.p. jest niewątpliwie społeczna kontrola władzy publicznej. Jeśli natomiast rzeczywistą intencją wystąpienia z wnioskiem informacyjnym są inne względy, to nie zasługują one na aprobatę albowiem w takim przypadku stanowią one przejaw nadużycia prawa do informacji publicznej (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 14 sierpnia 2019 r., II SA/Go 819/18).
Reasumując, uznać należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej odpowiadają prawu. Organy administracji obu instancji prawidłowo w rozpoznawanej sprawie zastosowały art. 5 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Z tych wszystkich względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 2 pkt 1, § 4 ust. 1-3 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 18).
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło