II SA/Sz 932/21
WyrokWSA w Szczecinie2021-12-09
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Marzena Iwankiewicz, Krzysztof Szydłowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika na podstawie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (ustawa SENT) za nieuzupełnienie zgłoszenia przewozu o wymagane dane jest zasadna, nawet jeśli przewoźnik dokonał późniejszego uzupełnienia tych danych, a także czy istnieją podstawy do odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna nałożona na przewoźnika na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT za nieuzupełnienie zgłoszenia przewozu o wymagane dane jest zasadna, nawet jeśli przewoźnik dokonał późniejszego uzupełnienia tych danych, ponieważ ustawa przewiduje odpowiedzialność obiektywną. Sąd stwierdził również, że nie wykazano istnienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny, zwłaszcza w sytuacji powtarzających się naruszeń przepisów ustawy SENT.Stan faktyczny
W sprawie nałożono karę pieniężną na przewoźnika A. B. za podanie w zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym oraz za niewykonanie obowiązku monitorowania przewozu towarów zgodnie z ustawą SENT. Kontrola wykazała braki w zgłoszeniu dotyczące danych przewoźnika, środka transportu, daty rozpoczęcia i zakończenia przewozu, numeru dokumentu przewozowego oraz numeru lokalizatora GPS. Przewoźnik twierdził, że nie posiadał pełnych danych od zleceniodawcy i że system SENT sprawiał problemy. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej podania danych niezgodnych ze stanem faktycznym, ale utrzymał karę za nieuzupełnienie zgłoszenia o dane przewoźnika i numer lokalizatora. Przewoźnik zaskarżył decyzję organu II instancji, kwestionując zasadność nałożenia kary i brak odstąpienia od jej wymierzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.), art.2 ust. 8, art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 10 a, art. 22 ust 2 a, art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 5, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz.U. z 2018 r., poz. 2332, ze zm., zwanej dalej: "ustawą SENT"), Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. (zwany dalej: "organem I instancji"), nałożył na A. B. prowadzącego działalność pod nazwą [...] w S. (zwany dalej: "stroną" lub "skarżącym"), karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł, w związku z podaniem w zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczących towaru oraz niewykonaniem obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu [...] czerwca 2019 r. o godz. 20.55, na drodze krajowej nr [...] w L., funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej zatrzymali do kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy ciężarowej marki [...] nr rej. [...], kierowany przez M. P..
W wyniku kontroli stwierdzono, że środkiem transportu przewożone były następujące towary:
1. części do maszyn oraz rur stalowych - kontrolujący nie stwierdzili nieprawidłowości,
2. parafina klasyfikowana do kodu CN 27101985, objęta zgłoszeniem przewozu [...] (zgłoszenie nr 1) - kontrolujący nie stwierdzili nieprawidłowości,
3. olej silnikowy, klasyfikowany do kodu CN 27101993 (Renolin B32 HVI ilość 205 litrów, Renolin B68 HVI ilość 205 litrów, Renolin CLP 150 ilość 205 litrów), objęty zgłoszeniem przewozu [...] (zgłoszenie nr 2). W przypadku tego towaru kontrolujący stwierdzili nieprawidłowości - brak danych w pozycjach:
- "informacja o przewoźniku towaru",
- "informacja o środku transportu",
- "numer urządzenia/lokalizatora GPS",
- "planowana data rozpoczęcia towaru",
- "data rozpoczęcia przewozu towaru",
- "planowana data zakończenia przewozu towaru",
- "dokumenty przewozowe towarzyszące przesyłce".
Kontrolujący stwierdzili także, że zewnętrzny system lokalizacji ZSL nie został aktywowany dla przewozu towaru objętego tym zgłoszeniem.
W związku z brakiem możliwości poprawienia zgłoszenia [...], do rejestru przesłane zostało nowe zgłoszenie o numerze [...] (zgłoszenie nr 3). W wyniku sprawdzenia nowego zgłoszenia kontrolujący nie stwierdzili nieprawidłowości i środek transportu wraz z towarem zwolnili do dalszego przewozu.
Do organu I instancji wpłynęło wyjaśnienie strony z dnia [...] sierpnia 2019 r., w którym wskazano że, po załadunku towaru, przez wiele godzin, strona usiłowała zdobyć dane potrzebne do zgłoszenia SENT. Kierowca dojechał na granicę i przedstawił wszystkie dokumenty, które posiadał. Po dobie oczekiwania pod eskortą urzędników celno-skarbowych, strona dowiozła towar do rozładowcy, czyli na statek cumujący w porcie w S.. Po otrzymaniu od zleceniodawcy faktury handlowej, strona próbowała otworzyć SENT, lecz system "nie puszczał dalej". W końcu strona otrzymała zgodę na otworzenie nowego zgłoszenia SENT. Strona wniosła o umożliwienie złożenia wyjaśnień i przesłuchanie bezpośrednio w siedzibie organu.
Postanowieniem z [...] października 2019 r., organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej, w związku z wynikiem kontroli z [...] czerwca 2019 r.
Pismem z [...] października 2019 r. skarżący zwrócił się o umorzenie postępowania i odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 26 ust. 3 oraz ust. 4 ustawy SENT. Wyjaśnił, że realizowany przewóz był przewozem międzynarodowym z miejscem załadunku na terenie N. i miejscem rozładunku na terenie E. , z przeładunkiem w porcie w S.. Podniósł, że w jego ocenie zaszły okoliczności, które wskazują na dochowanie należytej staranności i uzasadniają odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Wskazał również, że sankcja wskazana w przepisach narusza zasadę proporcjonalności.
Organ I instancji zwrócił się do Izby Administracji Skarbowej w Z.
o informację, czy [...] czerwca 2019 r. miał miejsce błąd systemowy PUESC, który uniemożliwiał aktualizację danych w zgłoszeniu [...] lub czy rejestr był niedostępny. W piśmie z [...] września 2020 r. IAS w Z. poinformował, że nie występowały utrudnienia związane z funkcjonowaniem systemu PUESC. Wszystkie funkcjonalności portalu PUESC działały poprawnie. Postanowieniem z [...] września 2020 r. organ I instancji odmówił przeprowadzenia dowodu z wyjaśnień strony, w trybie przesłuchania w siedzibie organu. Pismem z [...] grudnia 20219 r. strona podtrzymała wolę złożenia wyjaśnień i przesłuchania.
Pismem z [...] grudnia 2020 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. poinformował m.in., że strona posiada, na [...] listopada 2020 r., zaległości podatkowe ([...] zł oraz odsetki w wysokości [...] zł).Naczelnik wskazał też, że w okresie ostatnich 5 lat:
1) nie prowadził u strony kontroli podatkowej oraz postępowań podatkowych w podatku dochodowym, w podatku od towarów i usług oraz w podatku od czynności cywilnoprawnych,
2) prowadził 8 postępowań egzekucyjnych, które zakończył poprzez wyegzekwowanie należności lub wycofanie spraw przez wierzyciela przed wszczęciem egzekucji (4 sprawy - kary pieniężne, 4 sprawy - za zaległości podatkowe).
3) na dzień [...] grudnia 2020 r. nie prowadził wobec strony postępowanie egzekucyjnego.
Pismem z [...] grudnia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. poinformował, że strona nie posiada zaległości na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Następnie organ I instancji zwrócił się do strony o wskazanie, jakie okoliczności sprawy, które mają znaczenie prawne dla jej rozstrzygnięcia, poza wcześniej już opisanymi we wskazanych wyżej pismach, miałyby być przedmiotem dowodu (przesłuchania). Strona nie udzieliła odpowiedzi, natomiast ponownie zadeklarowała chęć złożenia dodatkowych wyjaśnień w każdym dogodnym terminie.
Według organu I instancji, z uwagi na rodzaj towaru oraz jego masę wyżej opisany przewóz podlegał systemowi monitorowania drogowego przewozu na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy SENT. Z uwagi na to, że towar będący przedmiotem transakcji załadowano w N., z dostawą realizowaną na statek [...], pływający pod banderą portugalską, na adres portu w S., w sprawie zastosowanie ma art. 7 ustawy SENT. Miejscem docelowym dla przewożonego towaru nie było terytorium kraju, lecz wskazany statek pełnomorski, czasowo cumujący w porcie w S., wykonujący rejsy poza morzami terytorialnymi Polski.
W toku postępowania dokonano ponownej analizy przesłanych do systemu monitorowania zgłoszeń przewozu [...] i [...] oraz zgromadzonych w sprawie dokumentów i ustaleń dokonanych w toku kontroli drogowej. Dokonane ustalenia wskazują, że strona przesłała do rejestru pierwsze ze wskazanych zgłoszeń, dotyczące realizowanego przewozu, które nie spełniało wymogów określonych ustawą SENT, gdyż nie zawierało następujących informacji:
- danych przewoźnika (obejmujących nazwę i adres siedziby),
- numeru identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numeru, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej, jeżeli jest obowiązany posiadać,
- daty i miejsca rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju,
- miejsca zakończenia przewozu towaru na terytorium kraju,
- planowanej daty zakończenia przewozu towaru na terytorium kraju,
- numeru dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi,
- numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane,
- numerów rejestracyjnych środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a,
- numeru lokalizatora lub numeru urządzenia.
Ponadto przedmiotowe zgłoszenie zawierało nieprawidłowe informacje w zakresie:
- danych nabywcy towarów (obejmujących nazwę i adres siedziby) oraz
- danych odbiorcy towarów (obejmujących nazwę i adres siedziby).
Odpowiednio w zgłoszeniu podano jako nadawcę: B. i odbiorcę: F. zamiast prawidłowych danych nadawcy: L. oraz odbiorcy: B. . Jedynymi prawidłowo podanymi informacjami były dane identyfikacyjne przewożonych towarów, tj.: pozycji CN, nazwy i masy brutto. Dodatkowo zgłoszenie przewozu zarejestrowano na błędnym formularzu SENT200, dedykowanemu dla zgłoszenia przewozu rozpoczynającego się poza terytorium Polski i kończącego się na terytorium Polski (inny przypadek). Przewoźnik popełnił również uchybienie polegające na nieuzupełnieniu danych w zgłoszeniu, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 lit. a, e, g, i-l, jednak dla przewozu, o którym mowa w art. 7 ust. 1, co ma miejsce w niniejszej sprawie, ustawodawca nie przewidział sankcji w postaci kary pieniężnej.
Organ uznał, że strona popełniła dwa naruszenia tj.:
- podała dane niezgodne ze stanem faktycznym (innym niż dotyczącym towaru), co skutkuje karą z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT w wysokości [...] zł, oraz
- nie dopełniła obowiązku nałożonego art. 10 a ustawy SENT, tj. nie zapewniła przekazywania danych aktualnych geolokalizacyjnych środka transportu, co skutkuje karą z art. 22 ust. 2a wskazanej ustawy, w wysokości [...] zł.
W kontekście przesłanek odstąpienia o nałożenia kary pieniężnej, organ I instancji stwierdził, że udzielone przez stronę wyjaśnienia nie dowodzą wystąpienia okoliczności, które wypełniałyby przesłankę ważnego interesu podatnika, czyli wystąpienia nadzwyczajnego niespodziewanego zdarzenia, które uniemożliwiłoby podmiotowi wypełnienie ciążących na nim obowiązków, wynikających z ustawy SENT. Nie jest bowiem taką okolicznością przekazywanie mylnych informacji przez zleceniodawcę w zakresie podlegania, bądź nie, zleconego przewozu obowiązkom nałożonym przepisami ustawy SENT.
Organ podkreślił, że z przedstawionych wyjaśnień, w tym wydruku rozmowy ze zleceniodawcą z [...] czerwca 2019 r., wynika, że najpóźniej na etapie rejestracji zgłoszenia w systemie SENT, tj. [...] czerwca 2019 r. około godziny 15, strona wiedziała że przedmiotem przewozu jest towar o kodzie CN 2710. Od momentu rejestracji zgłoszenia, która miała miejsce o godzinie 15:42, do chwili wjazdu na terytorium kraju, tj. o godzinie 20:55, strona miała wystarczająco dużo czasu na weryfikację poprawności dokonanych zapisów w systemie. Niedopełnienia obowiązków wynikającego z braku wiedzy i umiejętności w zakresie podstawowym – w przypadku prowadzenia działalności przewozowej, nie można oceniać jako niezawinionych, niezależnych od woli, czy też sposobu postępowania i zakwalifikować jako wystąpienie sytuacji nadzwyczajnej. Wobec podnoszonego przez stronę wystąpienia trudności w uzyskaniu informacji od organów kontrolnych, oraz doprowadzenia przez stronę do wstrzymania przewozu przez organy kontrolne i zainicjowania kontroli przez stronę, organ zauważył, że strona nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających próby skontaktowania przed dniem wykonania przewozu, ani nawet w trakcie jego realizacji. Za taki dowód nie może posłużyć stwierdzenie, że strona rozmawiała z kilkoma urzędnikami dzwoniąc pod wskazany numer telefonu, oraz że urzędnik z Z. nie udzielił odpowiedzi, które nie zostało poparte żadnymi dowodami.
Analiza zapisów w bazie, do której organ posiada dostęp wykazała, że poziom realizowanych przewozów pozostaje na stałym, wysokim poziomie. Strona nie posiada również zaległości na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarancyjny Świadczeń Pracowniczych. Zaległości podatkowe za okres 2018-2020 r., w ocenie organu, nie spowodują takiego pogorszenia sytuacji ekonomicznej podmiotu, że na skutek zapłaty kary pieniężnej stałaby się beneficjentem pomocy publicznej. Zapłata kary w wysokości [...] zł dla przewoźnika dokonującego regularnych zgłoszeń, nie doprowadzi do zagrożenia egzystencji tego podmiotu, a ewentualnie spowoduje czasowe nieznaczne pogorszenie sytuacji finansowej, która jest konsekwencją działań podmiotu – naruszenia obowiązków wynikających z ustawy SENT i nie stanowi zdarzenia losowego.
Wobec podnoszonej nieproporcjonalności kary do stwierdzonej sytuacji i okoliczności jej wystąpienia, organ podkreślił, że wysokość kary za konkretne uchybienia obowiązkom nałożonym ustawą SENT została ustalona przez ustawodawcę w zależności od popełnionego uchybienia. Organ dodał, że nie spełnia wymogów ważnego interesu publicznego sytuacja, w której przewoźnik mimo uchybienia przez niego obowiązkom wynikającym z ustawy SENT, bez wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych jest "uwolniony" z obowiązku zapłaty kary.
Skarżący, zastępowany przez adwokata, wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając jej:
1. wydanie z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 10a ustawy SENT, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej za uchybienie, polegające na niewykonaniu obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT, podczas gdy pojazd był wyposażony w system ZSL, założony i obsługiwany przez zewnętrzną firmę I. Sp. z o.o., aktywny [...] czerwca 2019 r. Skutkowało to niesłusznym nałożeniem na stronę kary w wysokości [...] zł,
b) art. 24 ust. 1 pkt 2 i art. 7 ust. 2 w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy SENT, poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że brak uzupełnienia zgłoszenia przez przewoźnika, o dane wskazane w art. 7 ust. 2 pkt 1 wskazanej ustawy, oznacza to samo, co zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Również i to skutkowało niesłusznym nałożeniem na stronę kary w wysokości [...] zł,
c) art. 2a w zw. z art 2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie
i rozstrzygnięcie wątpliwych w swej treści przepisów prawa, normującego obowiązki i kary za ich naruszenie, na niekorzyść strony, poprzez przyjęcie, że w sprawie nie zachodziły przesłanki do odstąpienia od wymiaru kary pieniężnej,
d) art. 67a § 1 ust. 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, poprzez jego niezastosowanie, przyjmując, że w sprawie nie zachodzą przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz uznanie, że w przypadku strony nie zachodzi taka sytuacja oraz stwierdzenie, iż okoliczności jakie wystąpiły w sprawie nie są na tyle doniosłe, aby uzasadniały odstąpienie od wymiaru kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł;
2. wydanie z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik spawy, a mianowicie:
a) art. 7, art. 11, art. 77 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie dostatecznie stanu faktycznego sprawy, naruszenie zasady prawdy materialnej, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie oraz dokonanie jego oceny, z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji przyjęcie, że strona podała w zgłoszeniu dane niezgodne ze stanem faktycznym, a nadto nie wykonała obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT, podczas gdy zatrzymany pojazd był wyposażony w sprawne i aktywne urządzenie ZSL, co umożliwiało aktualizowanie danych geolokalizacyjnych środka transportu, objętego zgłoszeniem,
b) art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia rozstrzygnięcia, polegające na niewyjaśnieniu podstawy faktycznej decyzji, w szczególności poprzez wskazanie, na jakiej podstawie organ przyjął, że strona podała w zgłoszeniu dane, które byłyby niezgodne ze stanem faktycznym, a nadto niewyjaśnienie na czym miało polegać uchybienie z art. 10a ust. 1 ustawy SENT,
3. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, iż obecna sytuacja majątkowa i finansowa strony, nie stanowi przesłanki ważnego interesu przewoźnika i interesu strony. Spowodowało to brak odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, pomimo zaległości podatkowych za okres 2018 – 2020 r. To zaś, zdaniem organu, nie doprowadzi do zagrożenia egzystencji, a ewentualnie spowoduje pogorszenie sytuacji finansowej, co miało wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (zwany dalej: "organem II instancji"), uchylił w całości zaskarżoną decyzję i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł, w związku z nieuzupełnieniem zgłoszenia przewozu o niezbędne dane.
Według organu II instancji, okoliczności sprawy wskazują, że strona jest doświadczonym przedsiębiorcą. Prowadzi działalność gospodarczą od [...] lipca 2004 r., co wynika z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Posiada umiejętność posługiwania się systemem (programem) służącym do przesyłania zgłoszeń przewozu SENT. W dniu [...] czerwca 2019 r. nie występowały utrudnienia związane z funkcjonowaniem systemu rejestru. Wynika to z przywołanego wcześniej pisma Izby Administracji Skarbowej w Z. jak również opisanych okoliczności - o godzinie 8:30 modyfikacji zgłoszenia nr 1, a o 15:42, na około 5 godzin przed kontrolą drogową, przesłania przez stronę do rejestru zgłoszenia nr 2. Kontrola drogowa była wynikiem wytypowania przez funkcjonariusza, co wynika z notatki służbowej (karta 147 akt sprawy),
a nie zgłoszenia się kierowcy środka transportu w związku z wątpliwościami i różnicą zdań między stroną jako przewoźnikiem, a spedytorem co do tego, czy przewóz towaru należy zgłosić do rejestru. Strona posiadała wystarczające dane towaru - w zgłoszeniu nr 2 i nr 3 podała taką samą ilość towaru (615 kg) oraz nazwę handlową (Renolin). W obu tych zgłoszeniach strona podała ten sam kod CN (2710). Nie było zatem tak, że dopiero w trakcie kontroli strona uzyskała te dane i mogła dokonać zgłoszenia. W zgłoszeniu nr 2 brakowało danych strony jako przewoźnika, pomimo, że powinna je strona bez problemu podać, jak to miało miejsce w przypadku zgłoszenia nr 3.
Dalej organ wyjaśnił, że jako przewoźnik towaru, który podlega monitorowaniu, skarżący miał wiedzę, że miejsce załadunku znajduje się na terenie N., a miejsce rozładunku na terenie E., z przeładunkiem w porcie w S.. Powinien więc dokonać stosownego zgłoszenia przewozu, na podstawie art. 7 ustawy SENT (zgłoszenie w tranzycie; SENT300). Stanowisko organu I instancji, zawarte w kwestionowanej decyzji, było zatem słuszne.
Organ wskazał, że analogiczne przewozy "na statek" były przedmiotem prowadzonych przez organ postępowań oraz orzekania przez WSA w Szczecinie.
Sąd oddalił skargi przewoźników (wyroki: z 16 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 962/19 oraz z 13 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 960/19).
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wcześniej – [...] lutego 2019 r., a więc ponad 4 miesiące przed kontrolą przeprowadzoną [...] czerwca 2019 r. - takie zgłoszenie SENT300 strona przesyłała już do rejestru (karta 142 akt sprawy - zgłoszenie [...]). Przewóz ten także był kontrolowany przez funkcjonariuszy urzędu celno-skarbowego. W kontroli stwierdzono, że towar przewożony "na statek" nie został zgłoszony do rejestru. Zgłoszenie [...] zostało dokonane w trakcie kontroli, a postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł zostało zakończone odrzuceniem skargi przez WSA w Szczecinie (postanowienie z 3 listopada
2020 r., sygn. akt II SA/Sz 835/20). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA (postanowienie NSA z 22 grudnia 2020 r., sygn. akt II GZ 390/20).
Według organu II instancji, z materiału dowodowego bezspornie wynika, że na moment rozpoczęcia kontroli drogowej istniało zgłoszenie nr 2, które zawierało dane niezgodne ze stanem faktycznym. W zgłoszeniu nr 2 strona podała, że podmiotem wysyłającym jest B. , a podmiotem odbierającym jest F. . W zgłoszeniu nr 3 ("naprawiło" sytuację, zastąpiło zgłoszenie nr 2 i pozwoliło na kontynuowanie przewozu) strona podała, że podmiotem wysyłającym jest L. , a podmiotem odbierającym jest B. . Takiej sytuacji nie można określić inaczej, jak zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym (art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT). Zgłoszenie nr 2, jak to wskazano w protokole z kontroli, zawierało braki danych. Nie zostało ono uzupełnione przez stronę o dane przewoźnika. W przypadku, gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 6 ust. 3, nakłada się na niego karę pieniężną w wysokości [...] zł (art. 22 ust. 2 ustawy SENT). Strona nie uzupełniła zgłoszenia w zakresie numeru lokalizatora, co spowodowało, że do rejestru nie były przekazywane dane geolokalizacyjne środka transportu (obowiązek wynikający z art. 10a ust. 1 ustawy SENT).
Zdaniem organu II instancji, nie istnieją jednak podstawy do nałożenia jednej kary pieniężnej w wysokości [...] zł. W protokole z kontroli z [...] czerwca 2019 r., kontrolujący funkcjonariusze, stwierdzili brak danych w zgłoszeniu oraz to, że ZSL nie został aktywowany.
Kontrolujący nie stwierdzili jednak, że w zgłoszeniu nr 2 w zestawieniu ze zgłoszeniem nr 3 występują rozbieżności. Treść protokołu z kontroli oraz postanowienia o wszczęciu postępowania uniemożliwia nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, choć rzeczywiście w zgłoszeniu nr 2 strona podała dane niezgodne ze stanem faktycznym.
Według organu organ II instancji, organ I instancji powinien zakończyć postępowanie wydając decyzję w odniesieniu do naruszenia - braku/nieuzupełnienia zgłoszenia przewozu.
Wykonywanie obowiązku przesyłania danych geolokalizacyjnych (art. 10a ust. 1 ustawy SENT) jest ściśle i nierozerwalnie związane z prawidłowym uzupełnieniem bądź zaktualizowaniem zgłoszenia przewozu. Organ stwierdził, że w sytuacji, jaka miała miejsce w sprawie, nałożenie kary pieniężnej zarówno za nieuzupełnienie (niezaktualizowanie) numeru lokalizatora (urządzenia GPS), jak i nieprzesyłanie danych lokalizacyjnych do rejestru, mogłoby być uznane za swego rodzaju podwójne ukaranie. Nałożenie jednej kary w wysokości [...] zł, na podstawie art. 22 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 3 ustawy SENT, było uzasadnione oraz konieczne i spełnia prewencyjny cel ustawy. Organ dodał, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia zasad systemu monitorowania.
Organ II instancji przedstawił następnie obszerny wywód na temat przesłanek
odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, poparty licznymi poglądami sądownictwa administracyjnego. Zauważył, że strona prowadziła z organem I instancji korespondencję i przekazywała informacje, które nie potwierdziły wystąpienia przesłanki ważnego interesu strony, jako przewoźnika. Strona wskazywała na rozbieżności, jakie miały występować między nią a spedytorem oraz brak dokumentów, który miał uniemożliwiać dokonanie zgłoszenia przewozu. Zebrany w sprawie materiał nie potwierdza wyjaśnień w tym zakresie.
Organ podkreślił, że strona dysponowała wszelkimi dokumentami dotyczącymi przewożonego towaru, które umożliwiały dokonanie zgłoszenia. Prawidłowe dane towaru strona podała zarówno w zgłoszeniu nr 2, którego dokonała na około 5 godzin przed kontrolą drogową, jak i w zgłoszeniu nr 3, dokonanym w trakcie kontroli. Nie było również tak, że z powodu rozbieżności/wątpliwości co do konieczności zgłoszenia towaru do rejestru, kierujący środkiem transportu sam zgłosił się do funkcjonariuszy służby celno-skarbowej. Środek transportu należący do strony został przez tych funkcjonariuszy wytypowany i zatrzymany do kontroli. W toku postępowania strona zgłaszała wolę przekazania dodatkowych wyjaśnień, jednak tego nie robiła, nawet gdy organ kierował zapytanie i wezwanie.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że w toku postępowania przed organem I instancji strona nie przekazała żadnych informacji i dokumentów, które wskazywałyby, że jej ważny interes związany jest z jej sytuacją ekonomiczną. Wobec argumentów o nieproporcjonalności kary w stosunku do przewinienia, zwłaszcza, wobec uzyskanego przez stronę zarobku za przedmiotowy przewóz, organ podniósł, że zapłata przez przedsiębiorców kar pieniężnych czy innych niespodziewanych należności stanowi dodatkowe obciążenie tego, na kim spoczywa obowiązek zapłaty. W rozpatrywanej sprawie obowiązek zapłaty kary wynika z naruszenia przepisów ustawy SENT. Do naruszenia tego doszło w sytuacji swego rodzaju "recydywy". Ponad 4 miesiące wcześniej wykonywany przez stronę przewóz był przedmiotem kontroli, podczas której kontrolujący stwierdzili brak zgłoszenia tego przewozu. Mimo tego, w dalszym ciągu strona nie respektuje przepisów ustawy SENT i wynikających z niej obowiązków. Wynik kontroli przeprowadzonej [...] lutego 2019 r. i perspektywa kary pieniężnej nie wpłynęła na stronę dyscyplinująco i prewencyjnie.
Odnosząc się do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, w zakresie sytuacji majątkowej i finansowej, organ wyjaśnił, że strona nie przekazała żadnych informacji i dokumentów na tę okoliczność. Organ I instancji z urzędu podjął możliwe działania i ustalił, że strona nie posiada zaległości względem ZUS. Z informacji z Urzędu Skarbowego wynika, że strona ma problemy z terminowym regulowaniem zobowiązań podatkowych. Kara pieniężna, nałożona na stronę, jako skutek kontroli drogowej przeprowadzonej [...] lutego 2019 r., została przez stronę uiszczona. W tych okolicznościach, organ II instancji uznał, że sytuacji finansowo-ekonomicznej nie można określić, jako zagrażającej egzystencji skarżącego.
Organ stwierdził, że w interesie publicznym nie leży to, aby postępowanie prowadzone wobec strony zakończyło się odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w ramach interesu publicznego byłoby możliwe, gdyby występowały jakieś nadzwyczajne okoliczności, np.: przewóz wykonywany byłby w wyniku nagłego zdarzenia, czy też celem przewozu byłaby ochrona życia ludzkiego lub mienia znaczonej wartości. Takie zdarzenia nie miały miejsca w tej sprawie. Zgodnie z dokonanymi przez organ ustaleniami, nałożenie kary pieniężnej za kolejne naruszenie ustawy SENT nie stanowi zagrożenia funkcjonowania przedsiębiorstwa strony, przez co nie występuje przesłanka interesu publicznego w odstąpieniu od jej nałożenia.
W następnej kolejności organ wyjaśnił, że obowiązkiem przewoźników, przewożących tzw. towary wrażliwe, jest posiadanie w pojeździe sprawnego urządzenia GPS, a samo jego włączenie (bez wskazania numeru urządzenia w zgłoszeniu przewozu) powoduje, że przewoźnicy posiadają "na własne potrzeby" dane geolokalizacyjne i informacje o wykonywanych przewozach. Ustawa SENT wymaga natomiast, aby danymi tymi, w czasie rzeczywistym, "podzielić się" z właściwymi organami administracji publicznej. Należy przekazać te dane do rejestru prowadzonego przez Szefa KAS. Niewskazanie w zgłoszeniu przewozu numeru lokalizatora/urządzenia ZSL powoduje, że przewoźnik nie wypełnia ciążącego na nim, określonego w ustawie SENT, obowiązku przesyłania danych geolokalizacyjnych do rejestru.
Według organu II instancji, w sprawie nie mogło dojść do naruszenia art. 2a w zw. z art 2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, gdyż przepisami mającymi tu zastosowanie były przepisy ustawy SENT, które nie są przepisami prawa podatkowego. Przepisy ustawy SENT zostały zastosowane w związku z kontrolą przewozu towarów, przeprowadzoną na podstawie art. 13 ustawy SENT. Była to kontrola celno-skarbowa, o której mowa w art. 54 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej. Przywołane przepisy ustawy SENT nie powodują, niedających się usunąć, wątpliwości co do ich treści.
W odniesieniu do zarzutów dotyczących zasady proporcjonalności i wysokości kary pieniężnej, organ II instancji wyjaśnił, iż z ustawy SENT wynika, że wysokość kar pieniężnych została przez ustawodawcę zróżnicowana w zależności od sytuacji (wagi popełnionego naruszenia). Ich wysokość jest ściśle określona i organy stosujące ustawę SENT, nie mają możliwości samodzielnego ich kształtowania w innej wysokości.
Podsumowując, organ II instancji stwierdził, że możliwe i konieczne było nałożenie kary pieniężnej w związku, ze stwierdzonym podczas kontroli, brakiem danych, których strona jako przewoźnik nie uzupełniła. Dlatego zaszła konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, z [...] marca 2021 r. i wydania decyzji w sprawie nałożenia administracyjnej jednej kary pieniężnej w niższej wysokości.
A. B., zastępowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji, w części dotyczącej punktu II decyzji, tj. w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji we wskazanej części i umorzenie postępowania.
Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 22 ust. 2 ustawy SENT, poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zaistniała w niniejszej sprawie formalna przesłanka do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł, podczas gdy treść tego przepisu przewiduje nałożenie kary na przewoźnika, który nie uzupełni danych w zgłoszeniu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, albowiem skarżący dokonał uzupełnienia danych, co w konsekwencji skutkowało pominięciem ratio legis przepisów ustawy SENT, którym było przeciwdziałanie nadużyciom w handlu paliwem oraz likwidacja tzw. "szarej strefy",
b) art. 30 ust. 4 ustawy SENT, poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie przedmiotowego postępowania, w sytuacji gdy nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego,
c) art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, poprzez jego niezastosowanie
i nieodstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, pomimo że z okoliczności sprawy wynika wprost, iż skarżący dokonał prawidłowego uzupełnienia zgłoszenia przewozu towaru, a pojazd został dopuszczony do ruchu, wobec czego organ powinien odstąpić od wymiaru kary zarówno z uwagi na ważny interes podatnika, jak i interes publiczny, tym bardziej, że uchybienie popełnione przez skarżącego nie było na tyle istotne, by chociażby hipotetycznie skutkować mogło uszczupleniem należności publicznoprawnych (narażeniem na uszczuplenie), których ochrona jest celem ustawy SENT,
d) art. 187 i art. 191, art. 120 i art. 122 oraz art. 121 Ordynacji podatkowej, poprzez brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, o czym świadczy fakt, iż skarżący po stwierdzeniu uchybień w zgłoszeniu, niezwłocznie zaktualizował dane.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że sprawa niniejsza - na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. w szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych praz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), według kryterium zgodności z prawem, doprowadziła Sąd do uznania, że akt ten nie narusza prawa.
W ocenie Sądu stan faktyczny, który stał się podstawą wydania zaskarżonej decyzji został ustalony w sposób niewadliwy. Wynika z niego, że w dniu [...] czerwca 2019 r., o godz. 20:55, funkcjonariusze Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. przeprowadzili, na podstawie art. 13 ustawy SENT, kontrolę przewozu towarów. Kontroli poddany został zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego marki [...] oraz naczepy ciężarowej nr rej. [...] Kierujący pojazdem okazał do kontroli dokumenty, z których wynikało, że przewoźnikiem był A. B. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...], a przewożonym towarem był m.in. olej silnikowy, klasyfikowany do kodu CN 2710 o nazwach: Renolin B32 HVI (ilość 205 litrów), Renolin B68 HVI (ilość 205 litrów), Renolin CLP 150 (ilość 205 litrów), w łącznej ilości 615 litrów, a więc towar podlegający systemowi monitorowania, co wynika z art. 3 ust. 2 pkt 1 lit c ustawy SENT. Towar był przewożony w opakowaniach o pojemności 205 lirów, a więc nie podlegał wyłączeniu z monitorowania, o jakim mowa w art. 3 ust. 4 pkt 2 lit. b tej ustawy. Przewóz był dokonywany od nadawcy z H., a celem dostawy był statek [...] cumujący w porcie w S., pływający pod banderą portugalską. Dane te wynikały z międzynarodowego samochodowego listu przewozowego (CMR) oraz dokumentu L. z dnia [...] czerwca 2019 r. Pierwsze zgłoszenie przewozu zostało zarejestrowane w dniu [...] czerwca 2019 r. o godzinie 8:49 pod numerem [...] jako zgłoszenie [...] Zgłoszenie to osiągnęło status "kompletne" w dniu [...] czerwca 2019 r. o godzinie 8.30. Po zmodyfikowaniu, zgłoszenie to zawierało wszystkie wymagane dane, w tym informacje o przewoźniku, np. numer wykorzystywanego przez niego lokalizatora.
Kierujący zespołem pojazdów okazał do kontroli numer referencyjny [...] zgłoszenia SENT. Po sprawdzeniu funkcjonariusze stwierdzili, że przedmiotowe zgłoszenie nie zawiera wszystkich wymaganych danych, m.in. danych przewoźnika obejmujących jego nazwę, adres i NIP, danych środka transportu, daty rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju, planowanej daty zakończenia przewozu, rodzaju i numeru dokumentów przewozowych towarzyszących przesyłce. Ponadto przedmiotowe zgłoszenie zawierało nieprawidłowe informacje w zakresie nabywcy towarów i odbiorcy towarów (obejmujących nazwę i adres siedziby). Odpowiednio w zgłoszeniu podano jako nadawcę: B. i odbiorcę: F. zamiast prawidłowych danych nadawcy: L. oraz odbiorcy: B. . Jedynymi prawidłowo podanymi informacjami były dane identyfikacyjne przewożonych towarów, tj.: pozycji CN, nazwy i masy brutto. Poinformowano o konieczności uzupełnienia wymaganych danych. Szczegółowe ustalenia kontroli odzwierciedla protokół nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r.
Z uwagi na powstałe trudności w uzupełnieniu wskazanego zgłoszenia SENT
o brakujące dane, w dniu [...] czerwca 2019 r. o godz. 10:24 utworzono nowy dokument [...], który zawierał wymagane dane, w tym dane przewoźnika oraz ten sam numer lokalizatora, który został podany przy pierwszym ze wskazanych zgłoszeń.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium innego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego, przewoźnik zobowiązany jest przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Dane te obejmują oprócz danych przewoźnika, nadawcy, odbiorcy także dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności dotyczące rodzaju towaru, pozycji CN, ilości, masy brutto lub objętości towaru. Jak wynika z treści dokumentów przedłożonych przez kierującego zespołem pojazdów w dniu [...] czerwca 2019 r., przewoźnik posiadał dane dotyczące rodzaju towaru, pozycji CN, masy brutto i objętości przewożonych olejów smarowych, co wynika choćby z dokumentu wystawionego przez L. w dniu [...] czerwca 2019 r. i przedłożonego do kontroli w tym samym dniu. Zgłoszenie przewozu zarejestrowano przy tym na błędnym formularzu SENT200, dedykowanemu dla zgłoszenia przewozu rozpoczynającego się poza terytorium Polski i kończącego się na terytorium Polski (inny przypadek). Tymczasem statek [...] (statek pełnomorski) tylko czasowo cumował w porcie w S., wykonując rejsy poza morzami terytorialnymi Polski.
W ocenie Sądu, stanowisko przewoźnika, z którego wynika, że firma zlecająca przewóz nie poinformowała go o tym, że przewożony towar podlega systemowi monitorowania, a on sam nie mógł tego sprawdzić, nie znajduje oparcia w materiale dowodowym sprawy. Należy zauważyć, że przewoźnik to przedsiębiorca profesjonalnie zajmujący się przewozem towarów od którego należy oczekiwać znajomości przepisów prawa i zasad związanych z przewozem określonego rodzaju towarów. Towar, który był przedmiotem przewozu (oleje smarowe) podlega szczególnemu nadzorowi i rygorom, jakie stawia się przy dokonywaniu jego przewozu. Niewątpliwie towar, którego dotyczy zaskarżona decyzja podlegał ustawie SENT. Przewoźnik nie może uwolnić się od odpowiedzialności za przewóz tego towaru bez dopełnienia obowiązków nałożonych ustawą, powołując się na brak wiedzy co do rodzaju towaru. Przyjmując zlecenie przewozu jego obowiązkiem, także leżącym w jego interesie, było ustalenie, jakiego rodzaju towaru ono dotyczy. Treść protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2019 r. nie potwierdza argumentacji skarżącego, że kontrola była wynikiem inicjatywy kierowcy czy przewoźnika w związku z wątpliwościami i różnicą zdań pomiędzy przewoźnikiem a spedytorem co do tego, czy przewóz towaru należy zgłosić do rejestru. W rzeczywistości kontrola drogowa była wynikiem wytypowania przez funkcjonariusza, fakt ten został potwierdzony w notatce służbowej (k. 147 akt administracyjnych sprawy). Jak ustalił organ I instancji w dniu kontroli ([...] czerwca 2019 r.) nie występowały utrudnienia z funkcjonowaniem rejestru.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi.
Jak wynika z art. 6 ust. 3 SENT, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju:
1) po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o:
a) dane przewoźnika obejmujące:
– imię i nazwisko albo nazwę,
– adres zamieszkania albo siedziby,
b) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany
na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej,
c) numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a,
d) miejsce i datę rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju,
e) planowaną datę zakończenia przewozu towaru,
f) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane,
g) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi,
h) numer lokalizatora albo numer urządzenia.
W kontrolowanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że na dzień rozpoczęcia kontroli, tj. dzień [...] czerwca 2019 r. przewoźnik przewoził towar z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium innego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego, bez uprzedniego zawarcia w zgłoszeniu SENT wszystkich istotnych a zarazem koniecznych danych dla tego rodzaju zgłoszenia (art. 6 ust. 3 ustawy SENT).
Uzasadniało to wymierzenie przewoźnikowi kary pieniężnej określonej w art. 22 ust. 2 pkt 2 i ustawy SENT. Zgodnie bowiem z brzmieniem wskazanego przepisu, w przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenie o dane, o których mowa w art. 6 ust. 3, nakłada się na niego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Ustawa nie uzależnia wymierzenia kary czy jej wysokości od okoliczności towarzyszących naruszeniu obowiązków w zakresie zgłaszania danych do przewozu, jak i skutków dla finansów publicznych (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 1464/19). Konstrukcja art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o SENT wskazuje w sposób jednoznaczny na odpowiedzialność obiektywną. Nie bez powodu w przepisie tym użyty jest kategoryczny zwrot "nakłada się karę pieniężną" poprzedzony zwrotem "w przypadku niedokonania zgłoszenia przez przewoźnika". Wystarczające do pociągnięcia do odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o SENT jest zatem stwierdzenie niewątpliwego faktu naruszenia tego przepisu. Przy tym nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość zastosowania wskazanego przepisu przez organ II instancji do ustalonego stanu faktycznego sprawy. To, że skarżący dokonał trzeciego zgłoszenia przewozu, które zawierało wszystkie wymagane dane, umożliwiła kierowcy kontynuowanie przewozu, nie znosiło natomiast skutku niewskazania koniecznych danych przez przewoźnika przy zgłoszeniu [...] z którym to naruszeniem skarżący został ukarany kara pieniężną przez organ II instancji. Stąd zarzut skargi o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem wskazanego przepisu Sąd uznaje za niezasadny.
Sąd wyjaśnia, że podnoszona w skardze podstawa prawna z art. 22 ust. 2a ustawy SENT odnosiła się do zarzucanego skarżącemu przez organ I instancji naruszenia prawa poprzez nieuzupełnienie danych zgłoszenia w zakresie podania numeru lokalizatora oraz aktywowania urządzenia geolokalizacyjnego ZSL (art. 10a ust.1 ustawy SENT). Jak trafnie wskazał organ II instancji, kontrolujący nie stwierdzili jednak w zgłoszeniu nr [...] w zestawieniu ze zgłoszeniem kolejnym [...], występujących rozbieżności. Nie stwierdzili, że w zgłoszeniu odnotowanym jako drugie skarżący zgłosił dane niezgodne ze stanem faktycznym. Stąd prawidłowe było w konsekwencji uchylenie przez organ II instancji decyzji organu I instancji w części obejmującej nałożenie na kary pieniężnej z tytułu podania przez skarżącego danych niezgodnych z stanem faktycznym (art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT). Jak wyjaśnił organ II instancji, wykonywanie obowiązku przesyłania danych geolokalizacyjnych jest ściśle i nierozerwalnie związane z prawidłowym uzupełnieniem bądź zaktualizowaniem zgłoszenia przewozu. Zatem w realiach sprawy za stwierdzone naruszenie skarżący został ukarany w ramach niewywiązania się z obowiązku uzupełnienia danych zgłoszenia SENT kara w wysokości [...] zł , tak więc nie mógł być ukarany kolejny raz.
Sąd nie podzielił zarzutów i argumentacji, poprzez brak dążenia do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu, zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania kwestionowanej decyzji. Właściwe zorganizowanie i funkcjonowanie przedsiębiorstwa przewoźnika, w taki sposób, aby spełniał on wszystkie obowiązki nałożone na niego przepisami powszechnie obowiązującego prawa, leży bowiem w jego interesie i powinien on podejmować wszelkie kroki w tym zakresie, aby regułom tym podołać.
Zarzut skargi dotyczący naruszenia zaskarżoną decyzją art. 30 ust. 4 ustawy SENT Sąd uznaje za chybiony. Przedmiotowy przepis, odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy nieprawidłowości ujawniono w wyniku czynności kontrolnych ex-post, o których mowa w ust. 1 tej ustawy. Należy to wyraźnie podkreślić, że wskazany przepis nie dotyczy sytuacji, gdy do ujawnienia nieprawidłowości doszło w trakcie kontroli drogowej (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 404/21, opubl. w Lex nr 3224858).
Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W myśl art. 26 ust. 3 ustawy SENT, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:
1) nie stanowi pomocy publicznej albo
2) stanowi pomoc de minimis, albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 26 ust. 5).
Formułując w skardze zarzut naruszenia przez organ art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od wymierzenia stronie skarżącej kary pieniężnej, strona nie wskazała przekonujących argumentów, które miałyby świadczyć o wystąpieniu przesłanek uzasadniających zastosowanie wskazanych regulacji prawnych. Kara dotyczy bowiem niedopełnienia obowiązków związanych z monitorowaniem przewozu ściśle określonych towarów i tego rodzaju uchybienie zostało stwierdzone podczas kontroli, uchybienia tego nie można traktować w kategoriach istotności proponowanych przez skarżącego, w tym względów ekonomicznych. Jak ustalił organ, stwierdzone naruszenie nie było pierwszym ustalonym w przypadku skarżącego. Należy przyznać trafność argumentacji organu, że w interesie publicznym jest stosowanie ustawy SENT, przy uwzględnieniu jej prewencyjnego celu tej ustawy. Nakładane kary pieniężne mają zapobiegać popełnianiu w przyszłości, przez podmioty uczestniczące w obrocie towarami wrażliwymi, takich samych, bądź podobnych naruszeń. Ustawodawca nie przewidział wartościowania przyczyn naruszenia zasad monitowania przewozu drogowego towarów poddanych systemowi SENT. Sąd uznał, że skarżący nie przedstawił w trakcie postępowania, jak i w skardze, w czym konkretnie przejawiać miałby się jego ważny interes w odstąpieniu od ukarania, poza chęcią uniknięcia sankcji finansowej. Skarżący nie wykazał wystąpienia w sprawie czynników, na które nie miał on wpływu, i które są niezależne od sposobu jego funkcjonowania. Inicjatywa dowodowa w celu wykazania ważnego interesu przewoźnika należała także do skarżącego. W toku postępowania skarżący zgłaszał wolę przekazania dodatkowych wyjaśnień, jednak tego nie zrobił, nawet gdy organ kierował zapytanie i wezwanie. Skarżący nie przedstawił organowi kontrargumentacji popartej dowodami źródłowymi na formułowanie prawdopodobieństwa, że uiszczenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł wpłynie w istotny sposób na sytuację ekonomiczną czy życiową skarżącego, w sposób zagrażający bytowi przedsiębiorcy i możliwości zarobkowania. Niedogodności wynikające z uiszczenia kary pieniężnej w kwocie nałożonej przez organ II instancji, przy ustalonych zaległościach podatkowych, nie świadczą o wystąpieniu ważnego interesu podmiotu, które przemawiają za odstąpieniem przez organ od nałożenia kary pieniężnej.
Jak wynika z zaskarżonej decyzji, organ w sposób kompletny przeanalizował przesłanki określone w art. 22 ust. 3 ustawy SENT i w obszernym uzasadnieniu wykazał w dostateczny sposób, że w jego ocenie nie zaistniały takie okoliczności, które mieściłyby się zarówno w pojęciu "słusznego interesu przewoźnika", jak również "interesu publicznego", którego istnienia również strona skarżąca nie wykazała. W interesie publicznym niewątpliwie nie leży takie stosowanie przepisów ustawy SENT, które polegać miałoby na każdorazowym zwalnianiu podmiotów regulacjami tej ustawy objętych od odpowiedzialności za naruszenia jej postanowień, w przypadku powołania się przez te podmioty wyłącznie na "ewentualne uchybienia".
Podsumowując, Sąd uznał, że wydając zaskarżoną decyzję organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego oraz procesowego, dokonując ich właściwej wykładni. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło