I OSK 1264/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-01-20
Skład orzekający: Zygmunt Zgierski, Monika Nowicka, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pełniąca funkcję członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nawet jeśli nie pobiera z tego tytułu wynagrodzenia i nie wykonuje faktycznych czynności, może być uznana za osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?Ratio decidendi
Osoba pełniąca funkcję członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, z uwagi na zakres obowiązków wynikających z tej funkcji, nie może być uznana za zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, co wyklucza możliwość nabycia statusu bezrobotnego. Samo pełnienie funkcji członka zarządu stanowi przeszkodę do uznania takiej osoby za bezrobotną, niezależnie od faktycznego wykonywania czynności czy pobierania wynagrodzenia.Stan faktyczny
Skarga kasacyjna została wniesiona przez D. Ż. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił jego skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty uchylającą wcześniejsze decyzje dotyczące statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że mimo pełnienia funkcji Prezesa Zarządu spółki z o.o., podejmował zatrudnienie i był gotowy do podjęcia pracy, a jego rola w spółce była jedynie formalna. Organy i Sąd uznały, że samo pełnienie funkcji członka zarządu wyklucza status bezrobotnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 stycznia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 122/21 w sprawie ze skargi D.Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sygn. akt II SA/Ol 122/21), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( dalej: "p.p.s.a.") – oddalił skargę D. Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2020 r., wydaną w trybie wznowienia postępowania, a w której uchylono:
-) decyzję z dnia [...]czerwca 2019 r. nr [...] w sprawie uznania D. Ż. z dniem 7 czerwca 2019 r. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych,
-) decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w sprawie utraty przez D. Ż. statusu osoby bezrobotnej od dnia 12 sierpnia 2019 r.,
-) decyzję z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w sprawie uznania D. Ż. za osobę bezrobotną z dniem 27 listopada 2019 r. z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 27 listopada 2019 r. do 27 sierpnia 2020 r.,
-) decyzję z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...]w sprawie utraty przez D. Ż. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia 2 stycznia 2020 r.,
-) decyzję z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...]w sprawie uznania D. Ż. za osobę bezrobotną z dniem 12 lutego 2020 r. z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 12 lutego 2020 r. do 7 października 2020 r.,
oraz odmówiono
-) uznania D. Ż. za osobę bezrobotną od dnia 7 czerwca 2019 r.,
-) uznania D. Ż. za osobę bezrobotną od dnia 27 listopada 2019 r.,
-) przyznania D. Ż. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 27 listopada 2019 r. do 27 sierpnia 2020 r.,
-) uznania D. Ż. za osobę bezrobotną od dnia 12 lutego 2020 r.,
-) przyznania D. Ż. sprawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 12 lutego 2020 r. do 7 października 2020 r.
i umorzono:
-) postępowanie w sprawie odmowy przyznania D. Ż. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 7 czerwca 2019 r.,
-) postępowanie w sprawie utraty przez D. Ż. statusu osoby bezrobotnej od dnia 12 sierpnia 2019 r. oraz od 2 stycznia 2020 r., ponieważ z uwagi na powyższe orzeczenie postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, D. Ż. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie naruszenie:
1. przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
- art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 7, art. 11 oraz art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez brak zastosowania i zaniechanie wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i oddalenie skargi na decyzję Wojewody [...], pomimo że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i dokonano niepełnego ustalenia stanu faktycznego z pominięciem okoliczności, że w trakcie pełnienia funkcji członka zarządu spółki z o.o. skarżący podejmował zatrudnienie, wykonywał pracę, a mimo to nadal figurował w KRS jako członek zarządu, a tym samym skarżący wykazał faktyczną możliwość podjęcia zatrudnienia w każdym czasie, czego ani organy, ani Sąd nie wzięły pod uwagę przy ocenie, czy skarżący mógł być uznany za bezrobotnego w czasie pełnienia funkcji członka zarządu spółki z o.o.
2. prawa materialnego, w postaci:
- art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że samo pełnienie przez skarżącego funkcji członka zarządu w spółce z o.o., bez podejmowania faktycznych czynności, bez udziału w prowadzeniu spraw spółki, stanowi przeszkodę do uznania go za osobę bezrobotną w rozumieniu przepisów niniejszej ustawy oraz ocenę gotowości do podjęcia zatrudnienia bez obiektywnie i realnie ocenionej sytuacji faktycznej; brak uwzględnienia okoliczności, że dopiero faktyczna niemożliwość podjęcia zatrudnienia w związku z faktycznie pełnionymi obowiązkami w spółce stanowi przesłankę do uznania, że D. Ż. nie mógł zostać uznany za bezrobotnego; uznanie, że ani organ, ani Sąd nie są zobowiązani do badania aktywności skarżącego w spółce, zakresu dyspozycyjności, czy też faktycznie pełnionych czynności w spółce, ponieważ samo pełnienie funkcji jest wystarczającą przesłanką do uznania, że dana osoba nie może być uznana za bezrobotną, podczas gdy w ocenie skarżącego w sprawie konieczne jest ustalenie, czy rzeczywiście skarżący aktywnie wykonywał obowiązki członka zarządu spółki, jak również czy w czasie pełnienia funkcji mógł aktywnie poszukiwać pracy.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Ponadto skarżący oświadczył, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2019, poz. 2325 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.
Została ona oparta na obu podstawach kasacyjnych, określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., to jest na obrazie prawa materialnego, w postaci błędnego zastosowania art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (bez wskazania daty ustawy i miejsca jej publikacji) oraz na istotnym naruszeniu przepisów postępowania takich jak: art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 7, art. 11 oraz art. 77 § 1 k.p.a. i – zdaniem składu orzekającego - okazała się nieuzasadniona. Z uwagi zaś na zależność występującą pomiędzy zarzutami materialnoprawnymi i procesowymi, celowym było dokonanie w pierwszej kolejności oceny zarzutów materialnych.
Kluczowym zagadnieniem, które wystąpiło w rozpoznawanej sprawie było rozstrzygnięcie, czy D. Ż., który w terminach określonych w przedstawionej na wstępie decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2020 r., był większościowym wspólnikiem spółki [...] Spółka z o.o. i pełnił w niej funkcję Prezesa Zarządu, mógł być jednocześnie uznany za osobę bezrobotną - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1409, dalej: "u.p.z.").
Zdaniem organów obu instancji oraz Sądu Wojewódzkiego, taka możliwość w tym wypadku nie mogła wystąpić. Wskazując bowiem na treść definicji bezrobotnego z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., Wojewoda stał na stanowisku, że bezrobotnym może być jedynie osoba niepozostająca w stosunku pracy, czy stosunku służbowym oraz niewykonująca innej pracy zarobkowej i to niezależnie od wysokości uzyskiwanego z tego tytułu dochodu. Przeszkody do nabycia oraz posiadania statusu bezrobotnego nie stanowi bowiem jedynie wykonywanie, na zasadach określonych w art. 2 ust. 2 u.p.z., świadczeń przez wolontariuszy i odbywanie praktyki absolwenckiej. W przypadku zaś osób pełniących funkcję w zarządach spółek prawa handlowego istotne znaczenie ma nie to, czy czynności związane z pełnieniem funkcji są wykonywane odpłatnie, lecz to, że na każdej z osób, pełniących omawiane funkcje, ciążą określone zadania, które muszą wykonywać - co do zasady - osobiście. Sam zatem fakt pełnienia funkcji członka zarządu spółki z o.o. i zakres obowiązków przypisanych przez ustawodawcę do tej funkcji, oznaczają, że taka osoba nie może być uznana za gotową do podjęcia zatrudnienia w omawianym znaczeniu. Domniemanie, że osoba pełniąca funkcję członka zarządu spółki z o.o. nie może być uznana za gotową do podjęcia zatrudnienia i tym samym nie kwalifikuje się do grona bezrobotnych, może być więc obalone tylko przez złożenie rezygnacji z przedmiotowej funkcji. Do obowiązków organów administracji nie należy zaś badanie zakresu dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie jej statusu bezrobotnego ani badanie przyczyn, dla których nie zrzekła się ona pełnionej funkcji, zwłaszcza w sytuacji, gdy jest to prawnie dopuszczalne i obiektywnie możliwe. Wobec wynikających z Kodeksu spółek handlowych obowiązków, przypisanych członkowi zarządu, w ocenie organu wojewódzkiego, nie można było zatem stwierdzić, że D. Ż. był zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, a tym samym nie posiadał pełnej dyspozycyjności do podjęcia pracy. Ponadto – jak podkreślił organ - inne rozumienie funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego, w kontekście statusu bezrobotnego, stanowiłoby nierówne traktowanie takich osób w porównaniu z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą. W stosunku zaś do tych ostatnich osób sam fakt zarejestrowania działalności gospodarczej (nawet w przypadku faktycznego jej niewykonywania) stanowi przesłankę negatywną do uzyskania statusu bezrobotnego.
Stanowisko to podzielił następnie Sąd Wojewódzki, podkreślając, że, wprawdzie w datach wydania wymienionych na wstępie decyzji, członkiem Zarządu Spółki [...] Spółka z o.o. był także brat skarżącego – K. Ż., jednak skarżący był w tym czasie bezspornie Prezesem Zarządu. Sąd wskazał przy tym, że w/w Spółka została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 17 maja 2019 r. i z tym dniem uzyskała osobowość prawną (art. 12 Kodeksu spółek handlowych, dalej: "k.s.h."). Mogła zatem nabywać prawa i zaciągać zobowiązania a nie budził wątpliwości fakt, że funkcjonowała na rynku, przyjmując i realizując odpłatnie zlecenia. Była więc podmiotem gospodarczym, który działał przez swoje organy. Zgodnie zaś z art. 208 § 2 k.s.h., każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Każdy z braci mógł też samodzielnie prowadzić sprawy spółki i składać oświadczenia w jej imieniu spółki (art. 201 § 1 k.s.h.). Uchwały wspólników wymagały rozporządzenia o wartości dwukrotnie przewyższającej wartość kapitału zakładowego (§ 16 umowy).
W związku z tym, Sąd Wojewódzki, odwołując się w tym zakresie do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide np. wyroki NSA z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt: I OSK 1982/14 i I OSK 1983/14, z dnia 1 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 3283/15 oraz z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 2666/17), zwracał uwagę, że z członkostwem w zarządzie sp. z o.o. wiąże szereg obowiązków i uprawnień (art. 204, art. 208, art. 211 k.s.h.), które mogą być realizowane na podstawie umowy o pracę lub innej umowy cywilnoprawnej. Okoliczność zaś, iż członek zarządu spółki nie pobiera wynagrodzenia, nie wpływa na ocenę, że jest on osobą prowadzącą działalność spółki.
Ustawodawca nakłada bowiem na członka zarządu, przy wykonywaniu swych obowiązków, powinność dołożenia staranności, wynikającej z zawodowego charakteru swej działalności (art. 293 § 2 k.s.h.). Dlatego też stwierdzenie członkostwa w zarządzie spółki stanowi dostateczną podstawę do uznania niespełnienia przesłanki gotowości do pracy.
W rezultacie Sąd I instancji przyjął, że skoro - zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 11 u.p.z. - przez inną pracę zarobkową należy rozumieć wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło lub umowy o pomocy przy zbiorach w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników albo wykonywanie pracy w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, to statusu bezrobotnego nie mogą nabyć osoby wykonujące pracę lub świadczące usługi na podstawie zawartego porozumienia. Nie powinna mieć też tutaj znaczenia wysokość zarobku i zakres etatu a użytego przez ustawodawcę przymiotnika "zarobkowa" nie należało utożsamiać z koniecznością uzyskania wynagrodzenia, ale z zajęciem, które zwyczajowo jest powszechnie odpłatne (por. wyrok. NSA z 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt. I OSK 2594/16). W ten sposób więc ustawodawca zwolnił organy zatrudnienia z obowiązku dochodzenia rzeczywistej treści umowy łączącej strony, gdyż niedopuszczalne jest łączenie statusu bezrobotnego z jakąkolwiek pracą zarobkową, którą mogłaby wykonywać dodatkowo osoba faktycznie zatrudniona lub prowadząca na własny rachunek działalność gospodarczą. Nie ma zatem w tym przypadku zasadniczego znaczenia rodzaj pracy i predyspozycje strony, która potrafi zorganizować czas, aby spełnić odrębną przesłankę "zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie". Jest to bowiem dodatkowa okoliczność, która musi być spełniona kumulatywnie z warunkiem "niezatrudnienia" lub "niewykonywania innej pracy zarobkowej". Sam ustawodawca w art. 2 ust. 1 pkt 40 u.p.z. potwierdził zaś, że pełnienie funkcji w zarządach osób prawnych oznacza wykonywanie pracy. W świetle natomiast obowiązującego prawa, tej samej osobie nie może bezwzględnie przysługiwać jednocześnie przymiot osoby wykonującej jakąkolwiek pracę i bezrobotnego. Powyższego dowodzi bowiem treść art. 2 ust. 2 pkt 1 u.p.z, który przewiduje, że nie stanowi przeszkody do nabycia oraz posiadania statusu bezrobotnego wykonywanie przez wolontariuszy świadczeń odpowiadających świadczeniu pracy na zasadach określonych w przepisach o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, jeżeli wolontariusz przedstawi właściwemu powiatowemu urzędowi pracy porozumienie z korzystającym. Wobec sprecyzowania przez prawodawcę tego wyjątku, przytoczone przepisy należało odczytywać ściśle.
Z tym stanowiskiem nie zgadzał się skarżący, który podnosił, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. nie wyjaśnia wprost pojęcia "gotowości do pracy" a zatem winna ona być oceniana w kategoriach obiektywnych i oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy. On sam zaś dwukrotnie podejmował zatrudnienie w pełnym wymiarze pracy, pełniąc jednocześnie w tym czasie funkcję Prezesa Zarządu spółki z o.o. W ocenie skarżącego, był on zatem w pełni dyspozycyjny a przy tym wyrażał gotowość i chęć podjęcia zatrudnienia.
Poza tym skarżący twierdził także, iż cała działalność zarobkowa Spółki wykonywana była poza terytorium Polski i to jego brat – K. Ż. (a nie on) przebywał na terytorium Niemiec, gdzie: wykonywał pracę, wystawiał faktury i odbierał wynagrodzenie. Sam skarżący pełnił tylko tytularnie funkcję Prezesa Spółki, nie uzyskując z tego tytułu żadnego wynagrodzenia.
Biorąc powyższe pod uwagę skład orzekający pragnie wyjaśnić, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., bezrobotny oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o ile spełnia wymogi wskazane w punktach a – m.
Bezrobotnym może być zatem jedynie osoba niepozostająca w stosunku pracy, czy stosunku służbowym oraz niewykonująca innej pracy zarobkowej i to niezależnie od wysokości uzyskiwanego z tego tytułu dochodu. Przeszkody do nabycia oraz posiadania statusu bezrobotnego nie stanowi jedynie wykonywanie świadczeń przez wolontariuszy i odbywanie praktyki absolwenckiej na zasadach określonych w art. 2 ust. 2 u.p.z.
Zasadne przy tym było dokonanie przez Sąd Wojewódzki analizy określonych przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. poz. 1526 ze zm.), w tym zwrócenie uwagi na treść przepisu art. 201 § 1 k.s.h., który przewiduje, że zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę, gdyż przez prowadzenie spraw w doktrynie rozumie się proces polegający na wydawaniu decyzji, podejmowaniu uchwał, opinii, organizowaniu działalności przedsiębiorcy oraz - w pewnych sytuacjach - osobistej realizacji czynności wykonawczych w ten sposób, aby były one zgodne z przedmiotem działania danego podmiotu, w celu realizacji jego zadań i osiągnięcia jak najlepszych wyników gospodarczych (A. Kidyba, Prawo handlowe, s. 121). Reprezentacja natomiast spółki, to sfera jej funkcjonowania na zewnątrz, relacji z osobami trzecimi (zob. A. Kidyba, Prawo handlowe, s. 129). Do sfery tej należy więc zaliczyć czynności cywilnoprawne oraz występowanie spółki - jako osoby prawnej przed organami administracyjnymi i sądami (M. Dumkiewicz Małgorzata, Kodeks spółek handlowych. Komentarz do art. k.s.h., LEX). Ponadto, ustawodawca nakłada na członka zarządu, przy wykonywaniu swych obowiązków, powinność dołożenia staranności wynikającej z zawodowego charakteru swej działalności (art. 293 § 2 k.s.h.; A. Kidyba, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Wolters Kluwer 2010, s. 1234-1235, 1239-1240, uw. 1, 6; A. Szajkowski, M. Tarska w: Kodeks spółek handlowych. Komentarz C.H. Beck 2014 t. II s. 929-930 nb 3-8).
Jak z powyższego zatem wynika, obowiązki, które - z racji pełnionej funkcji Prezesa Zarządu Spółki z o.o. - spoczywały na skarżącym były znaczące i niewątpliwie miały swój wymiar także czasowy. Nie było natomiast w tym przypadku istotne, czy skarżący obowiązki te faktycznie osobiście wykonywał i czy z tytułu tych obowiązków pobierał wynagrodzenie. Istotne bowiem było to, że w ocenianym okresie czasu mógł (a nawet powinien) wykonywać obowiązki Prezesa Zarządu Spółki z o.o., skoro taką funkcję legalnie pełnił. Miał również prawo do otrzymywania z tego tytułu wynagrodzenia, w tym także za gotowość do wykonywania wspomnianych obowiązków. Bezsporne w sprawie było bowiem to, że w/w Spółka działała a jej działalność nastawiona była na wynik. Jak wyjaśnił przy tym Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lipca 2021 r. (sygn. akt I OSK 1982/19), z treści art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. wynika, iż bezrobotnym może być tylko osoba "gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy". Warunek ten musi być przy tym spełniony zarówno w dniu rejestracji w charakterze bezrobotnego, jak i przez cały czas korzystania z omawianego statusu. W związku z tym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym wskazuje się, iż gotowość do podjęcia pracy musi oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy ponieważ z tą kwestią wiąże się nabycie określonych praw podmiotowych do świadczeń publicznoprawnych (por. wyrok NSA z 1 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 3204/15). Gotowość do podjęcia zatrudnienia oznacza zaś, że dana osoba ma zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby, aby świadczyć pracę (vide wyroki NSA: z dnia 18 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK1008/10 i z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 338/11).
Stanowisko to podziela także skład orzekający stwierdzając jednocześnie, że z uwagi na wspomniany wyżej (wynikający z przepisów Kodeksu spółek handlowych) zakres obowiązków Prezesa Zarządu spółki z o.o., nie można było przyjąć, że osoba pełniąca tę funkcję – co do zasady - byłaby zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu.
Z tego powodu zarzut obrazy prawa materialnego, w postaci błędnego zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. nie był uzasadniony. Dodać też w tym miejscu wypada, że biorąc pod uwagę argumentację towarzyszącą w/w zarzutowi, zarzut ten dotyczył bardziej błędnej wykładni w/w przepisu aniżeli błędnego jego zastosowania.
Przyjęcie wadliwości zarzutu materialnoprawnego w oczywisty sposób przekłada się na ocenę zarzutu istotnego naruszenia przepisów postępowania takich jak: art. 7, art. 11 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Skoro bowiem sam fakt, iż skarżący w newralgicznym okresie czasu pełnił funkcje Prezesa Zarządu spółki z o.o., wystarczał dla przyjęcia poglądu, iż z tego tylko powodu nie mógł jednocześnie być uznany za osobę bezrobotną – w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku zbytu – to prowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność, czy w trakcie pełnienia funkcji członka zarządu spółki z o.o. skarżący wykazał faktyczną możliwość podjęcia zatrudnienia w każdym czasie (poprzez podejmowanie zatrudnienia) nie stanowiło uchybienia procesowego, nie mówiąc już o istotnym, czyli mającym wpływ na wynik sprawy, uchybieniu. Jak słusznie bowiem przyjął organ wojewódzki, do obowiązków organów administracji nie należy badanie zakresu dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie jej statusu bezrobotnego ani badanie przyczyn, dla których nie zrzekła się ona pełnionej funkcji.
Przepisy natomiast art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 p.p.s.a. mają jedynie charakter ustrojowy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżących, nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Zważyć bowiem należy, że w/w przepisy zakreślają jedynie właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nie ma zaś żadnych podstaw do przyjęcia, iż Sąd Wojewódzki nie dokonał takiej kontroli albo, że ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem.
W związku z powyższym podkreślić wypada, iż przepisy te mogłyby być naruszone tylko wtedy, gdyby skarga w ogóle nie została przez Sąd rozpoznana, albo rozpoznanie jej opierałoby się na innych kryteriach, niż są one określone w art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, co w niniejszym przypadku nie miało miejsca.
W rezultacie, biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie była usprawiedliwiona i – z mocy art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło