III SA/Wa 3610/16

WyrokWSA w Warszawie2017-11-22

Skład orzekający: Aneta Trochim-Tuchorska, Artur Kot, Radosław Teresiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania może zostać uwzględniony, gdy decyzja organu pierwszej instancji została doręczona na adres wskazany w ewidencji podatkowej, mimo że skarżący faktycznie mieszkał pod innym adresem i nie dokonał aktualizacji danych adresowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek aktualizacji adresu do doręczeń spoczywa na podatniku, który wiedział o toczącym się postępowaniu i adresie, pod którym doręczono decyzję. Wobec świadomego zaniechania aktualizacji adresu nie można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, co wyklucza przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Stan faktyczny
Skarżący prowadził działalność gospodarczą pod nazwą F. Decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z maja 2016 r. została doręczona na adres wskazany w ewidencji podatkowej, który nie był aktualnym miejscem zamieszkania skarżącego. Skarżący twierdził, że nie otrzymał decyzji, gdyż mieszkał pod innym adresem i nie prowadził działalności pod adresem doręczenia. Wniósł odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, które zostały odrzucone przez organ drugiej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie sędzia WSA Artur Kot, sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi R. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Z akt sprawy wynika, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] maja 2016 r., określił Skarżącemu – R.L. prowadzącemu działalność pod nazwą F. , kwotę do przeniesienia, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2014 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177. poz. 1054. z późn. zm.), za maj i czerwiec 2011 r. oraz kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2011 r. Decyzja nie została odebrana przez Skarżącego i zgodnie z art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613. z późn. zm., dalej: "O.p."), uznana za doręczoną w dniu 2 czerwca 2016 r. w sposób określony w art. 150 § 1 pkt 1 i § 4 O.p. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem Skarżący pismem z dnia 20 lipca 2016 r. złożył odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Uzasadniając złożony wniosek o przywrócenie terminu Skarżący wskazał, że ww. decyzja organu pierwszej instancji nie została mu doręczona. Nie posiadał wiedzy o wydaniu decyzji, jak i toczącym się postępowaniu kontrolnym. Natomiast o jej wydaniu dowiedział się dopiero w dniu 14 lipca 2016 r. po zapoznaniu się w Urzędzie Skarbowym W. z aktami postępowania egzekucyjnego. Skarżący argumentował, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2016 r. została skierowana na nieprawidłowy adres, który nie jest jego adresem zamieszkania. Wyjaśnił, że nie prowadzi działalności gospodarczej pod adresem ul. [...], a w chwili wszczęcia postępowania kontrolnego zamieszkiwał pod adresem ul. [...] i zamieszkuje do chwili obecnej. Ponadto wskazał, że pod adresem ul. [...] mieszka jego matka, z którą jest skonfliktowany i która nie informowała go o przychodzącej korespondencji. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] września 2016 r., na podstawie art. 163 § 2 w związku z art. 162 § 1, § 2 i § 3 O.p., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przywołując treść art. 148, art. 150, art. 162 O.p. stwierdził, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2016 r. została przyjęta do wysyłki w dniu 17 maja 2016 r. i wysłana za pośrednictwem poczty na adres Skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą F., tj. ul. [...]. Z adnotacji zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. przesyłki wynika, że przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej [...] w dniu 19 maja 2016 r. (zawiadomienie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej). Powtórne awizo zostało dokonane w dniu 27 maja 2016 r. Zwrot awizowanej przesyłki do nadawcy nastąpił w dniu 3 czerwca 2016 r. W konsekwencji organ przyjął, że ww. decyzja została skutecznie doręczona zastępczo w dniu 2 czerwca 2016 r. Termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg w dniu 3 czerwca 2016 r. i upłynął w dniu 16 czerwca 2016 r. Natomiast nadanie przez Skarżącego odwołania z dnia 20 lipca 2016 r. w placówce pocztowej W. w dniu 21 lipca 2016 r. nastąpiło z uchybieniem ww. terminu. Organ odwołując się do przesłanek zawartych w art. 162 § 1 O.p. stwierdził, że Skarżący nie spełnił warunku polegającego na uprawdopodobnieniu braku winy w spowodowaniu przekroczenia terminu do złożenia odwołania. W ocenie organu nie wykazał bowiem, aby fakt doręczenia decyzji na wskazany w ewidencji urzędu skarbowego adres prowadzenia działalności gospodarczej, został dokonany w sposób niewłaściwy. Odnosząc się do przedstawionej przez Skarżącego okoliczności braku winy przy uchybieniu terminu organ stwierdził, że powoływane twierdzenia odnoszą się do działań leżących po jego stronie. Skarżący nie zaktualizował danych rejestracyjnych w urzędzie skarbowym dla prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący wskazał jedynie adres prowadzenia działalności gospodarczej i adres rejestracyjny jako ul. [...]. Brak było informacji na temat prowadzenia działalności gospodarczej pod adresem ul. [...]. Zgodnie z art. 96 ust. 12 ustawy o VAT, jeżeli dane zawarte w zgłoszeniu rejestracyjnym ulegną zmianie, podatnik jest obowiązany zgłosić zmianę do naczelnika urzędu skarbowego w terminie 7 dni, licząc od dnia w którym nastąpiła zmiana. Obowiązek ten nie dotyczy przypadków, gdy następuje wyłącznie zmiana danych objętych obowiązkiem aktualizacji na podstawie ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2016 r. poz. 476). Zdanie drugie nie ma zastosowania w przypadku, gdy zgłaszana zmiana powoduje zmianę właściwości organu podatkowego. Organ zaznaczył, że zmiana adresu prowadzenia działalności gospodarczej z W. na N. powodowała zmianę właściwości urzędu skarbowego i stosownego zgłoszenia takiej zmiany, zgodnie z art. 96 ust. 12 ustawy o VAT. Skarżący nie dopełnił ww. obowiązku wynikającego z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2004 r. Nr 269, poz. 2681, z późn. zm.) nie podając organowi podatkowemu w trybie przewidzianym w tej ustawie nowego adresu. Organ zakwalifikował powyższe działanie jako niedochowanie należytej staranności. Ponadto zaznaczono, że z danych wynikających z systemu RemDat, danych zawartych w Bazie Internetowej Regon Głównego Urzędu Statystycznego oraz Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (CE1DG) wynika, iż w okresie od wszczęcia do zakończenia postępowania kontrolnego, jak również obecnie, miejscem prowadzenia działalności i adresem do doręczeń Skarżącego jest: ul. [...]. Tym samy za prawidłowe uznano doręczenie pod adresem widniejącym w systemie organów. Skarżący nie uprawdopodobnił, że brak winy w uchybieniu terminu był niezależny od jego woli i wiedzy. Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżanemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1) art. 148 § 1 O.p. w związku z art. 31 § 1 i 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 720 z późn. zm., dalej: "u.k.s."), przez uznanie, że decyzja z dnia 1 maja 2016 r. została Skarżącemu prawidłowo doręczona mimo, że nie zamieszkiwał on pod adresem, na który skierowana została decyzja ani nie prowadził pod tym adresem działalności gospodarczej, a zamieszkiwała pod tym adresem matka Skarżącego w podeszłym wieku, z którą jest skonfliktowany, 2) art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. w związku z art. 31 § 1 i 2 u.k.s. przez dokonanie wadliwej oceny materiału zgromadzonego w sprawie, pominięcie przedstawionych przez Skarżącego okoliczności i błędne uznanie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania było przez Skarżącego zawinione, 3) art. 162 § 1 O.p. w związku z art. 31 § 1 i 2 u.k.s. przez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania mimo, iż Skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, tj. korespondencja była nieprawidłowo doręczana na adres, pod którym nie zamieszkiwał, a zamieszkiwała jego starsza matka, z którą pozostaje skonfliktowany, 4) art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji identyfikacji podatków i płatników (Dz. U. z 2016 r. poz. 476. z późn. zm.) przez przyjęcie, że dane wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym/aktualizacyjnym korzystają z domniemania pozwalającego uznać doręczenie dokonane zgodnie z tymi danymi za skuteczne, pomimo tego, że dane te nie są prawdziwe. W uzasadnieniu skargi Skarżący stwierdził, że w chwili wszczęcia postępowania kontrolnego oraz w dacie doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2016 r. nie zamieszkiwał pod adresem, na który organ skierował decyzję, ani nie prowadził pod nim działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że argumentacja Skarżącego podniesiona w skardze na postanowienie organu drugiej instancji w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w istocie kwestionuje prawidłowość doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Z kolei kwestia prawidłowości doręczenia decyzji Skarżącemu została rozstrzygnięta przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3609/16, gdzie Sąd wyrokował w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Kwestia prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji nie podlega ocenie dwukrotnie, raz na potrzeby stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania i ponownie przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w postępowaniu podatkowym. Tak więc stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest warunkiem wstępnym dla rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, bowiem zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W ramach skargi na postanowienie organu drugiej instancji w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania badaniu podlega kwestia uprawdopodobnienia przez stronę braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Zatem w przedmiotowym postępowaniu Sąd bada kwestię, czy Skarżący uprawdopodobnił, że okoliczność doręczenia decyzji organu pierwszej instancji na nieaktualny adres zamieszkania Skarżącego nastąpiło bez jego winy. Jak wynika z przywołanego już wyroku tutejszego Sądu z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3609/16, Skarżący wbrew twierdzeniom zawartym w skardze wiedział o toczącym się postępowaniu kontrolnym. Ponadto, w skardze z 2 listopada 2016 r. na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania Skarżący wskazał, że "doręczenie winno bowiem nastąpić w miejscu gdzie adresat mieszka aktualnie, a nie w mieszkaniu, w którym mieszkał w przeszłości". W skardze na rozpatrywane postanowienie organu odwoławczego w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania Skarżący twierdzi, że w momencie wszczęcia postępowania mieszkał już pod innym adresem. Biorąc zatem pod uwagę wiedzę Skarżącego co do okoliczności wszczęcia postępowania kontrolnego był on zobowiązany na podstawie art. 146 § 1 O.p. do poinformowania organu o zmianie adresu do doręczeń. Podkreślić bowiem należy, że Skarżący dokonał osobistego odbioru w dniu 28 września 2015 r. w siedzibie Urzędu Kontroli Skarbowej w W. zawiadomienia o zamiarze wszczęcia postępowania kontrolnego w którym jako adres Skarżącego organ pierwszej instancji wskazał adres przy ul. [...]. Powyższy adres wynikał z danych jakimi dysponowały organy podatkowe w oparciu o wskazane w skarżonym postanowieniu bazy danych. Reasumując, Skarżący wiedział o zamiarze wszczęcia postępowania kontrolnego oraz z dokumentu "zawiadomienia o zamiarze wszczęcia postępowania kontrolnego", który osobiście odebrał wiedział, jakim adresem dysponują organy. Jeżeli powyższy adres był nieaktualny obowiązkiem Skarżącego wynikającym z art. 146 O.p. oraz z art. 96 ust. 12 ustawy o VAT było dokonanie aktualizacji adresu. W przypadku świadomego, jak wynika z okoliczności sprawy, zaniechania aktualizacji adresu do doręczeń nie można uznać, że Skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania a zatem, że została spełniona przesłanka z art. 162 § 1 O.p. uzasadniająca jego przywrócenie. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło