III SA/Łd 758/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Asesor WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M., K. M. i J. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek za listopad 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...]. [pic] Decyzją z dnia [...], nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy S. M., K. M. i J. M. - wspólnikom spółki cywilnej [...] prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za listopad 2020 r. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne. W dniu 5 stycznia 2021 r. S. M., K. M. i J. M. - wspólnicy spółki cywilnej [...] złożyli do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach za listopad 2020 r. Jako rodzaj przeważającej działalności podali kod według PKD 5610A. Decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił S.M., K.M. i J. M. - wspólnikom spółki cywilnej [...] prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za listopad 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r." wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. We wniosku z dnia 5 stycznia 2021 r. strona oświadczyła, że przychód uzyskany w miesiącu kalendarzowym za który składany jest wniosek, tj. listopad 2020 r. jest niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r. Z analizy konta wynika, że zgodnie z rejestrem REGON oraz bazą CEDiG działalność w listopadzie 2019 r. w stosunku do której strona oświadczyła spadek przychodów nie była prowadzona. Ustalono, że spółka rozpoczęła działalność w dniu 31 grudnia 2019 r. zgodnie z wpisem w rejestrze REGON z dnia 18 grudnia 2019 r. W związku z powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że stronie nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za listopad 2020 r. Od powyższej decyzji S. M., K. M. i J. M. - wspólnicy spółki cywilnej [...] złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podnieśli, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Zdaniem skarżących w przedmiotowej sprawie pominięty został bardzo ważny wątek a mianowicie spółka cywilna [...] powstała z innej formy organizacyjno – prawnej, tj. jednoosobowej działalności gospodarczej [...] S.M., której prowadzenie zostało rozpoczęte od dnia 1 grudnia 1990 r. Przedsiębiorcą natomiast w rozumieniu art. 4 ust. 2 ustawy - Prawo przedsiębiorców są także wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. W świetle powyższego, skoro wspólnicy spółki cywilnej są przedsiębiorcami, to mając na względzie obecny stan prawny i literalne brzmienie art.15 zzb ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. to są oni uprawnieni do tego aby ubiegać się o wszelkiego rodzaju pomoc niezależnie, czy przed założeniem spółki cywilnej prowadzili jednoosobową działalność gospodarczą. Przedstawione stanowisko, zdaniem skarżących znajduje potwierdzenie w opinii Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Departament Rynku Pracy z dnia 5 czerwca 2020 r., które przedstawili w załączeniu do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwołując się ponownie do treści art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych wskazał, że jednym z warunków otrzymania pomocy w postaci zwolnienia z opłacania składek jest złożenie oświadczenia o spadku przychodów pomiędzy wskazanymi miesiącami z 2020 r. i 2019 r. Spadek przychodu dotyczy rodzaju przeważającej działalności na dzień złożenia wniosku, jeżeli ta działalność była prowadzona także w analogicznym okresie w roku ubiegłym, co oznacza, że działalność taka musiała być prowadzona także we wskazanym miesiącu 2019 r. W wyniku ponownej weryfikacji złożonych dokumentów Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że według stanu na dzień 30 listopada 2019 r. skarżący nie prowadzili rodzaju działalności gospodarczej, której (PKD) 2007 - 56.10.A wskazali we wniosku i która uprawnia do zwolnienia z opłacania składek za listopad 2020 r. Zgodnie z wpisem w bazie REGON z dnia 18 grudnia 2019 r. prowadzenie działalności gospodarczej skarżący rozpoczęli od dnia 31 grudnia 2019 r. jako nowy płatnik po przekształceniu z jednoosobowej działalności S. M.. W związku z powyższym skarżącym nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podtrzymując argumentację przedstawioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreślili, że przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 2 ustawy - Prawo przedsiębiorców są także wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. W świetle powyższego, skoro wspólnicy spółki cywilnej są przedsiębiorcami, to mając na względzie obecny stan prawny i literalne brzmienie art.15 zzb ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. są oni uprawnieni do tego aby ubiegać się o wszelkiego rodzaju pomoc niezależnie, czy przed założeniem spółki cywilnej prowadzili jednoosobową działalność gospodarczą. W związku z powyższym istnieje możliwość odniesienia obrotów gospodarczych spółki osiągniętych w ciągu dowolnie wskazanych dwóch kolejnych miesięcy przypadających po dniu 1 stycznia 2020 r. do obrotów gospodarczych przedsiębiorcy przekształcanego z analogicznych kolejnych miesięcy kalendarzowych roku poprzedniego. W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie dodatkowo wskazując, że nie ma kontynuacji pomiędzy osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą a spółką cywilną, która prowadzi tą samą działalność i powstała z przekształcenia działalności osoby fizycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu rentowego utrzymująca w mocy własną decyzję o odmowie zwolnienia skarżących z obowiązku opłacania należności składkowych za okres od 1 listopada 2020r. do 30 listopada 2020r. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.). Zgodnie z treścią art.31 zo ust.10 wymienionej ustawy, na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5l.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.2l.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r" wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Z wymienionego przepisu wynika, ze jedną z przesłanek zwolnienia z obowiązku opłacania należności składkowych za miesiąc listopad 2020r. jest to, że przychód płatnika składek uzyskany w miesiącu listopadzie 2020r. musi być niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest spełnienie przez firmę skarżących przesłanki zmniejszenia o 40% przychodów osiągniętych w listopadzie 2020r. w stosunku do przychodów uzyskanych w listopadzie 2019r. W ocenie organu rentowego przesłanka ta nie została spełniona gdyż spółka cywilna "[...]" rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej w dniu 31 grudnia 2019r. a więc nie osiągnęła żadnego przychodu w listopadzie 2019r. bo w tym miesiącu jeszcze nie istniała. W związku z czym nie można uznać, że w listopadzie 2020r. firma skarżących uzyskała przychód o 40% niższy od przychodu z listopada 2019r. Zdaniem skarżących natomiast wymienione przesłanka została spełniona gdyż spółka cywilna powstała wprawdzie w grudniu 2019r. lecz nastąpiło to wskutek przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej "[...]" prowadzonej przez S. M. w spółkę cywilną. W ocenie skarżących skoro spółka cywilna powstała z jednoosobowej działalności gospodarczej to winno się brać pod uwagę przychód z tej działalności uzyskany w listopadzie 2019r. Stanowisko organu rentowego nie jest prawidłowe. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 1 grudnia 1990r. S.M. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej jako firma "[...]" w miejscowości R. nr 40 przy czym jako przeważającą działalność podano kod PKD 56.30Z – przygotowywanie i podawanie napojów. W dniu 11 grudnia 2019r. S. M., K. M. i J. M.utworzyli spółkę cywilną "[...]" w miejscowości R.nr 40 przy czym jako przeważającą działalność podano kod PKD 5610A – restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne. Spółka cywilna rozpoczęła działalność gospodarczą w dniu 31 grudnia 2019r. W niniejszej sprawie organ administracji nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego. Nie zostało bowiem wyjaśnione czy i ewentualnie w jaki sposób doszło do przekształcenia firmy "[...] S. M. w spółkę cywilną "[...]". W szczególności nie zostało wyjaśnione czy rzeczywiście spółka cywilna powstała z firmy prowadzonej przez S.M. i czy jest ona kontynuacją działalności firmy S. M.. W aktach sprawy brak jest dokumentów wyjaśniających te kwestie a w szczególności umowy spółki cywilnej. Z wyciągu z bazy internetowej Regon oraz z bazy CEiDG wynika jedynie, że obie firmy mają te same miejsce prowadzenia działalności (tj. R.nr 40) oraz podobny rodzaj działalności (tj. działalność gastronomiczna). Na okoliczność przejęcia firmy S. M. przez spółkę cywilną, poza treścią skargi, brak jest jakichkolwiek dowodów. Kwestia ta nie została dokładnie wyjaśniona przez organ rentowy. Zakładając, że faktycznie doszło do przekształcenia firmy S. M.w spółkę cywilną to błędny jest pogląd organu rentowego, iż nie można porównać przychodu spółki z listopada 2020r. z przychodami uzyskanymi przez firmę S. M. w miesiącu listopadzie 2019r. Należy zaznaczyć, że zarówno osoba fizyczna wykonująca działalność gospodarczą jak i wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej są przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy z 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U z 2019r. poz.1292 ze zm.). Wynika to z treści art.4 ust.1 i 2 tej ustawy. Okoliczność tę należy mieć na uwadze przy interpretacji art.31 zo ust.10 ustawy z 2 marca 2020r. Z treści art.31 zo ust.10 wymienionej ustawy nie wynika, że ma on zastosowanie jedynie do płatników działających w niezmienionej formie organizacyjno – prawnej. W sytuacji gdy spółka cywilna kontynuuje działalność gospodarczą prowadzoną wcześniej jednoosobowo przez jednego ze wspólników to ma prawo do zwolnienia z obowiązku zapłaty należności składkowych. W przekonaniu sądu brak jest podstaw do uznania, że spółka cywilna traci takie prawo tylko dlatego, że w ciągu roku (od listopada 2019r. do listopada 2020r.) doszło do zmiany formy organizacyjno – prawnej tego podmiotu. Za przyjęciem takiego poglądu przemawia również cel ustawy z 2 marca 2020r. jakim jest łagodzenie skutków społeczno – gospodarczych związanych z wystąpieniem epidemii Covid – 19 poprzez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego przedsiębiorcom dotkniętym epidemią. Wprowadzenie przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinno wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Skoro celem wymienionej ustawy jest umożliwienie przedsiębiorcom przetrwanie trudnego czasu pandemii i związanych z nią ograniczeń w funkcjonowaniu prowadzonych przez działalności gospodarczej to okoliczność ta przemawia za interpretacją art.31 zo ust.10 przyjętą przez sąd w niniejszej sprawie. Kwestia zmiany formy organizacyjno – prawnej płatnika składek ubiegającego się o zwolnienie z obowiązku uiszczenia należności składkowych była już przedmiotem rozważań przez sądy administracyjne. Wprawdzie orzeczenia te dotyczyły innych zmian niż występująca w niniejszej sprawie (dotyczyły zmiany jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę z o.o., przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną lub spółki cywilnej w spółkę komandytową) lecz we wszystkich tych orzeczeniach sądy uznały, że zmiany formy organizacyjno – prawnej płatnika składek nie mają żadnego znaczenia przy ubieganiu się o zwolnienie z zapłaty należności składkowych (por. wyrok WSA w Gdańsku z 21 grudnia 2021r. w spr. I SA/Gd 999/21, wyrok WSA w Rzeszowie z 17 czerwca 2021r. w spr. I SA/Rz 340/21, wyrok WSA w Gliwicach z 8 czerwca 2021r. w spr. III SA/Gl 431/21, wyrok WSA w Olsztynie z 24 lutego 2021r.w spr. I SA/Ol 667/21, wyrok WSA w Warszawie z 29 listopada 2021r. w spr. V SA/Wa 3526/21, wyrok WSA w Łodzi z 9 grudnia 2021r. w spr. III SA/Łd 802/21). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach. Podobny pogląd jak wyrażony w niniejszej sprawie prezentuje Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Socjalnej. W piśmie z dnia 5 czerwca 2020r. Ministerstwo przyjęło, że w sytuacji przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę cywilną dopuszczalne jest porównanie przychodów spółki z przychodami osiągniętymi przez firmę przekształconą, której właściciel jest obecnie wspólnikiem spółki cywilnej. Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organ rentowy nie wyjaśniał dokładnie czy i ewentualnie w jaki sposób doszło do przekształcenia firmy S. M. w spółkę cywilną, czy spółka cywilna jest kontynuacją formy S.M. oraz dokonał błędnej interpretacji art.31 zo ust.10 nastawy z 2 marca 2020r. Naruszył tym przepisy art.7, 77 § 1,80- i 107 § 3 K.p.a. oraz art.31 zo ust.10 ustawy z 2 marca 2020r. co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a.) i c.) p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję ZUS z [....] Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy wyjaśnić czy i ewentualnie w jaki sposób doszło do przekształcenia firmy "[...]" S. M. w spółkę cywilną "[...]" oraz czy spółka jest kontynuacją działalności firmy S.M.. Istotne jest tutaj załączenie umowy spółki cywilnej a w razie konieczności jeszcze innych dokumentów oraz ewentualne złożenie wyjaśnień przez stronę. Po zebraniu całego materiału dowodowego należy dokonać wnikliwej jego analizy a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie. a.l.