II SA/Ol 692/21
WyrokWSA w Olsztynie2022-01-27
Skład orzekający: Adam Matuszak, Tadeusz Lipiński, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny i piasku ze żwirem została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności w zakresie oceny wpływu inwestycji na środowisko i zdrowie mieszkańców?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który spełniał wymogi ustawowe i zawierał analizę potencjalnych negatywnych skutków. Skarżący nie przedstawił dowodów przeciwnych ani kontrraportu, a jego zarzuty stanowiły jedynie polemikę z ustaleniami organów. W związku z tym, skarga została oddalona na podstawie art. 151 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący K.C. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza określającą środowiskowe uwarunkowania dla wydobycia piasku i żwiru. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące negatywnego wpływu inwestycji na życie mieszkańców (hałas, zapylenie, wstrząsy), środowisko przyrodnicze oraz brak uwzględnienia sprzeciwu społeczności. Organ odwoławczy uznał, że uzupełniony raport o oddziaływaniu na środowisko spełnia wymogi ustawowe, a sprzeciw mieszkańców nie jest wystarczającą przesłanką do odmowy wydania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia - oddala skargę.
Decyzją z [...] r. Burmistrz [...] określił realizację przedsięwzięcia oraz środowiskowe warunki tej realizacji dla przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny i piasku ze żwirem ze złoża [...].
Od decyzji tej odwołania wnieśli: K.C. (dalej: skarżący) oraz B. i H. C.
Skarżący podniósł, że realizacja planowanej inwestycji w sposób znaczny pogorszy życie mieszkańców. Hałas, zapylenie, wstrząsy i drgania utrudnią ich życie. Droga, którą ma odbywać się transport, nie ma chodnika, mieszkańcy poruszają się wąskim poboczem. Realizacja inwestycji spowoduje nieodwracalne straty dla środowiska przyrodniczego i regionu.
B. i H.C. zarzucili zaś, że organ wydał decyzję wbrew zdecydowanemu sprzeciwowi mieszkańców, nie wskazując na kwestię ich ochrony. Odwołujący się wyjaśnił, że 15 lat wcześniej otworzył żwirownię, a 8 lat wcześniej - węzeł betoniarski. Musiał dokonać pomiarów hałasu i zapylenia. Mieszka obok drogi, którą będzie prowadzony transport kruszywa. Dokonuje naprawy drogi, a transport prowadzi w godzinach od 8 do16. Obok jego domu aktualnie odbywa się transport z dwóch żwirowni, a po otwarciu następnego złoża będzie to transport z kolejnej żwirowni. Odwołujący się wskazali, że wzdłuż drogi mieszka ich syn [...] z rodziną, dalej do nowobudowanego domu wprowadzi się drugi syn z rodziną, obok mieszka brat z rodziną, odwołujący się z córką i wnukami oraz z synem z rodziną - łącznie 7 dzieci w wieku przedszkolnym. W pobliżu znajduje się należący do odwołującego się budynek usług turystycznych. Wydanie zaskarżonej decyzji spowoduje, że odwołujący się będzie mieszkał na terenie przemysłowym.
Zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] r. Organ II instancji wskazał, że kwestia ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia była już przedmiotem postępowania odwoławczego. Decyzja Burmistrza [...]z [...] r. została bowiem uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia, gdyż przedłożony przez inwestora raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie odpowiadał ustawowym wymogom. Kolegium stwierdziło, że uzupełniony raport jest zgodny z wymogami art. 66 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r., poz. 247 ze zm., dalej: "u.i.o.ś."). Przestawia trzy warianty realizacji inwestycji wraz z omówieniem każdego z nich oraz uzasadnieniem wyboru wariantu najkorzystniejszego. Zawiera omówienie obaw związanych z zagrożeniem życia lub zdrowia ludzi. Przeprowadzona przez organ I instancji ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko spełnia wymogi przewidziane w art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy i obejmuje weryfikację przedłożonego przez inwestora ujednoliconego raportu (dalej: "Raport"), uzyskanie wymaganych uzgodnień oraz zapewnia udział społeczeństwa w postępowaniu. W ramach tej oceny, zgodnie z art. 62 ust. 1 u.i.o.ś, organ, m.in. w oparciu o dane zawarte w Raporcie, dokonał analizy i ocenił bezpośredni i pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko, dobra materialne i zabytki, możliwość oraz sposób zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wymagany zakres monitoringu. Uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, który jednoznacznie stwierdził, że przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 i przyrodę obszaru chronionego krajobrazu, a także nie spowoduje naruszenia obowiązujących wymagań ochrony środowiska. Kolegium wskazało, że sam sprzeciw lokalnej społeczności nie jest wystarczającą przesłanką do odmowy wydania decyzji środowiskowej. Nie można również przyjąć, że tego rodzaju przesłanką mogą być niezrealizowane jeszcze plany inwestycyjne odwołującego się, który dla swojej działki uzyskał decyzję o warunkach zabudowy i planuje prowadzenie na niej działalności agroturystycznej. Wydanie uwarunkowań środowiskowych pomimo protestów nie stanowi automatycznego nieuwzględnienia interesu społecznego i przedłożenia interesu inwestora nad interesem lokalnej społeczności. Organ nie może bowiem kierować się subiektywnym przekonaniem o uciążliwości inwestycji, ale musi mieć na względzie konkretne parametry i regulacje prawne oraz powinien odnosić się do faktów, wyliczeń i norm. Art. 80 u.i.o.ś. wskazuje, że organ wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach winien mieć na uwadze wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, jednak nie wynika z tego przepisu w żadnym razie, że w wypadku zgłoszenia jakiegokolwiek sprzeciwu w tym zakresie ustalenie środowiskowych warunków przedsięwzięcia nie jest możliwe.
W złożonej na ww. decyzję Kolegium skardze skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - przez nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie;
- art. 63 i nast. u.i.o.ś - przez nieustalenie wpływu na środowisko dookoła terenu przedsięwzięcia.
W ocenie skarżącego, decyzja nie odnosi się do wpływu na środowisko dookoła terenu przedsięwzięcia. Organ autorytatywnie stwierdza jedynie, że nie będzie wpływu na pozostałe tereny, powołując się na Raport, który milczy na temat oddziaływania inwestycji na działki znajdujące się w sąsiedztwie. W decyzji brak jest uwarunkowań
w przedmiocie zabezpieczenia terenu inwestycji. Brak jest określenia sposobu zapobiegania zanieczyszczeniom z planowanych inwestycji. Lokalizacja inwestycji znajduje się w zbyt małej odległości od zabudowań mieszkalnych, co spowoduje zwiększenie ruchu pojazdów, w tym zwiększenie zapylenia, hałasu i zagrożenie bezpieczeństwa publicznego. Decyzja została wydana jedynie w celu umożliwienia inwestorowi osiągnięcia zysków, z pominięciem dobra mieszkańców. Lokowanie inwestycji w centrum wsi znacznie pogorszy warunki życia. Nie wskazano jednoznacznie, jaką trasą będzie odbywał się transport, czy też w jaki sposób zostanie przeprowadzona rekultywacja terenu, a jedynie - że teren planowanej inwestycji posiada dostęp do drogi publicznej. Skumulowanie pracy maszyn z kopalni niewątpliwie wpłynie negatywnie na środowisko oraz na zdrowie i życie mieszkańców. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem, że uwagi dotyczące możliwości występowania zagrożenia dla bezpieczeństwa osób nie podlegają ocenie w przedmiotowym postępowaniu. Stwierdził, że hałas, zapylenie, wstrząsy i drgania związane z wydobyciem, obróbką oraz transportem z kopalni utrudnią życie mieszkańców. W postępowaniu zapewniono udział społeczeństwa, lecz nie uwzględniono wielokrotnych protestów i argumentów. Raport nie zawiera zagadnień dotyczących usytuowania przedsięwzięcia z uwagi na możliwe zagrożenia dla środowiska, z uwzględnieniem: obszarów wodno-błotnych, znajdujących się w pobliżu żwirowni. Nie została przeprowadzona szczegółowa analiza oddziaływania inwestycji na środowisko. Organ bez żadnych narzędzi badawczych bezkrytycznie powielił tezy wynikające z Raportu, w szczególności wskazuje na brak negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji. Raport, jak każdy dowód w sprawie, powinien zaś podlegać swobodnej ocenie, włącznie z możliwością przeprowadzenia dowodu przeciwko jego treści. Organ błędnie przeanalizował i ocenił bezpośredni i pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, dostępność do złóż kopalin oraz wzajemne oddziaływania między tymi czynnikami. Błędnie przeanalizował możliwości oraz sposób zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko.
Podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Kolegium wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 731) oraz art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r.,
poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., stanowiący że sąd orzeka w granicach danej sprawy,
nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego z daty jej wydania.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując sprawę w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji planowanego przedsięwzięcia, należy mieć na uwadze specyfikę wydawanego rozstrzygnięcia, które nie ma charakteru uznaniowego. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest rozstrzygnięciem związanym, a jej treść jest uzależniona od spełnienia ściśle określonych przesłanek. Przy czym, w art. 81 u.i.o.ś., ustawodawca szczegółowo określił katalog okoliczności uzasadniających odmowę określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia. Oznacza to, że odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań może zostać orzeczona tylko wówczas, gdy zaistnieją konkretne i określone prawem przesłanki. W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, przesłanki takie nie wystąpiły, a kontrolowana decyzja jest zgodna z prawem.
W skardze zarzucono w pierwszej kolejności, iż organ naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu, przeprowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało tych, jaki i innych przepisów dotyczących postępowania dowodowego.
Uregulowana w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej nakazuje organowi prowadzącemu postępowanie zebranie z urzędu lub na wniosek strony oraz rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób pozwalający na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego ze stanem rzeczywistym. Od 11 kwietnia 2011 r. zmieniono art. 7 k.p.a., statuujący tę zasadę, przez wyraźne podkreślenie, że zebranie materiału dowodowego sprawy następuje zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony.
W ten sposób wyraźnie zwrócono uwagę na obowiązek stron postępowania
we współdziałaniu z organem w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego
z rzeczywistością. Jest to szczególnie istotne, w sytuacji gdy jedna ze stron kwestionuje dowód złożony przez innego uczestnika postępowania. Co więcej, w literaturze wskazuje się, że na stronie postępowania ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi ona korzystne dla siebie skutki prawne (zob. P. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021
i powołany tam wyrok NSA z 29 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1452/20, orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak więc strona powinna przekazać organowi dowody dotyczące okoliczności, których wykazanie leży w jej interesie, pod rygorem negatywnych dla niej skutków procesowych. Z tego względu, jak również z uwagi na fakt, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest szczególnym rodzajem dokumentu, sporządzonego przez osoby, którym ustawodawca stawia szczególne wymagania, przyjmuje się, że zarzuty wobec niego nie mogą być gołosłowne, ale winny zostać poparte np. inną ekspertyzą, a stanowisko to poparte jest orzecznictwem (por. wyroki NSA z 5 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 965/17
iz 18 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 383/08).
Z art. 77 § 1 k.p.a. wynika z kolei obowiązek zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, którego realizacja dotyczy dwóch zakresów.
Po pierwsze, polega on na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi
w świetle obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. W uzasadnieniu organ nie może zatem pominąć jakiegokolwiek
z przeprowadzonych w sprawie dowodów (wyrok NSA z 26 mara 2019 r, sygn. akt II OSK 1198/17).
W niniejszej sprawie organ zebrał i rozpatrzył pełny materiał dowodowy,
nie naruszając ww. przepisów. Nie naruszono również zasad ogólnych prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej
(art. 8 k.p.a.), informowania stron postępowania (art. 9 k.p.a.) i zasady przekonywania/wyjaśniania zasadności przesłanek załatwienia sprawy (art. 11 k.p.a.).
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna zostały wydane na podstawie poprawnie ustalonego stanu faktycznego.
W zakresie merytorycznym skarżący zarzucił naruszenie art. 63 i nast. u.i.o.ś.
przez nieustalenie wpływu na środowisko dookoła terenu przedsięwzięcia. Jego zdaniem, "organ autorytatywnie stwierdza jedynie, że nie będzie wpływu na pozostałe tereny, powołując się na Raport, który milczy na temat oddziaływania inwestycji na działki znajdujące się w sąsiedztwie". Zarzut ten jest bezpodstawny.
Art. 66 ust. 1 u.i.o.ś. określa niezbędne elementy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Muszą to być przede wszystkim informacje dotyczące kwestii ocenianych w postępowaniu środowiskowym, tj. kwestię bezpośredniego
i pośredniego wpływ danego przedsięwzięcia na: środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz,w tym krajobraz kulturowy, wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca, dostępność do złóż kopalin; ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych; możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko a także wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 u.i.o.ś.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że organy mają obowiązek ocenić wartość dowodową raportu na podstawie art. 80 k.p.a. Zadaniem organu jest zatem sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. W szczególności, powinien on ustalić, czy opracowany raport zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko oraz informacje identyfikujące rodzaj i skalę skutków środowiskowych oraz społecznych planowanej inwestycji. Organ nie jest związany treścią raportu, a ustalenia w nim zawarte mogą służyć wydaniu decyzji tylko wtedy, gdy raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności
i nieścisłości, a w ocenie Sądu z taką sytuacją mamy miejsce w kontrolowanej sprawie. Do weryfikacji raportu stosuje się wszystkie zasady postępowania dowodowego, dlatego w razie wątpliwości w zakresie istotnych okoliczności sprawy, organ może sięgnąć do innych środków dowodowych lub, jak to uczynił w rozpatrywanym przypadku, wezwać inwestora do uzupełnienia raportu.
Raport nie stanowi dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 k.p.a., nie korzysta więc z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym, co oznacza, że zawarte w nim stwierdzenia odnośnie do faktów i analizy ich znaczenia podlegają ocenie, jak każdy dowód w sprawie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. To właśnie organ, oceniając w szczególności spójność jego treści z pozostałym materiałem dowodowym, ocenia przydatność raportu dla rozstrzygnięcia. Skoro raport jest kluczowym dowodem w postępowaniu w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, to - mimo że jest on sporządzony przez osobę posiadającą wiadomości specjalne - podlega w toku tego postępowania ocenie pod kątem tego, czy odpowiada przepisom prawa, w tym w szczególności, czy spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości określonej w art. 66 u.i.o.ś.
Podkreślić w tym miejscu należy, że choć raport podlega ocenie organu, to jednak jest ona ograniczona, gdyż nie dysponuje on odpowiednią specjalistyczną wiedzą, aby móc w pełni ocenić wszystkie jego aspekty. Również sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny merytorycznej raportu, ponieważ wymaga to wiedzy fachowej, której sędziowie nie posiadają i nie mogą się nią posługiwać. Ocena sądowa raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czy spełnia wymagania ustawowe i czy organ dokonał tej oceny w całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego (wyrok WSA w Warszawie z 17 marca 2021 r., sygn. akt
IV SA/Wa 2480/20).
W rozpatrywanej sprawie obowiązkiem organów było zatem dokonanie oceny raportu we wskazanym zakresie i wywiązały się z niego należycie.
W zaskarżonej decyzji Kolegium szczegółowo odniosło się do jego zawartości. Wyjaśniło, że dokument ten spełnia wymogi stawiane w art. 66 u.i.o.ś. Wbrew twierdzeniom skarżącego, zawiera on wyczerpujące omówienie zagrożeń związanych
z: a) emisją hałasu, b) emisją gazów i pyłów ze spalania paliw i procesu wydobycia,
c) stanem drogi dojazdowej oraz wzmożonego ruchu pojazdów ciężarowych, w tym na drodze nr [...], d) zmianą wyglądu okolicy oraz trwałego ograniczenia sposobu ewentualnego wykorzystania posesji w przyszłości, e) zniszczeniem budynków mieszkalnych spowodowanym drganiami, osłabieniem podłoża i osuwaniem się mas ziemnych, f) zagrożeniem dla systemu korzeniowego terenów leśnych, nawodnienia terenu.
Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, według Raportu, emisja hałasu będzie związana z pracami przygotowawczymi terenu do eksploatacji, między innymi ze zdjęciem nadkładu oraz etapem wydobycia i rekultywacji. Źródłami emisji hałasu w tych przypadkach będzie jedna koparka i pojazdy typu ciężkiego. Maksymalne natężenie ruchu będzie wynosić 5 pojazdów na godzinę, nie więcej niż 30 poj./8 h. Hałas towarzyszący wykonywanym pracom będzie charakteryzował się zmiennym natężeniem i czasem trwania. Oddziaływanie na klimat akustyczny planowanej inwestycji, zarówno w fazie jej realizacji (udostępniania złoża), eksploatacji, czy likwidacji (rekultywacji), będzie miało charakter przemijający i krótkotrwały, zależny od organizacji i czasu wykonywania robót. Prace związane z udostępnieniem złoża, eksploatacją i rekultywacją prowadzone będą jedynie w porze dnia, w godzinach
600-2200. Przeprowadzona symulacja matematyczna nie wykazała przekroczeń wartości dopuszczalnych na terenach objętych ochroną akustyczną. Wielkość i zasięg emisji hałasu emitowanego podczas funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia wyznaczono przy użyciu metody obliczeniowej według programu komputerowego Leq Professional 6, zgodnego z PN-ISO 9613-2 "Akustyka, Tłumienie dźwięku podczas propagacji w przestrzeni otwartej", gdzie podstawowymi danymi źródłowymi do obliczeń poziomów dźwięku są moce akustyczne źródeł hałasu (instalacji i urządzeń) na obszarze zajmowanym przez planowane przedsięwzięcie. W Raporcie przeanalizowano również emisję skumulowaną wynikającą z funkcjonowania w okolicy innych kopalń. Pomimo, że brak jest norm, do których można by porównać emisję hałasu z kilku zakładów, to jednak obliczono emisję hałasu dla każdego z innych przedsięwzięć, które mogą funkcjonować w tym samym czasie co planowane przedsięwzięcie. Poziom hałasu w punktach obserwacji na terenach chronionych akustycznie (tereny zabudowy mieszkaniowej) przyjął wartości dla pory dnia na poziomie od 43,9 dB(A) do 48,8 dB(A). Hałas na tym poziomie nie powinien stanowić nadmiernej uciążliwości dla mieszkańców okolicznych terenów. Wartości te nie przekraczają poziomów dopuszczalnych, których przekroczenia nie może powodować pojedynczy zakład (50 - 55 dB(A)).
W kwestii zagrożeń związanych z emisją gazów i pyłów ze spalania paliw
i procesu wydobycia w Raporcie wskazano, iż emisja zanieczyszczeń do powietrza występować będzie na etapie realizacji (udostępniania złoża), eksploatacji (wydobycia)
i likwidacji (rekultywacji). W żadnym w tych przypadków nie wykazano wystąpienia ponadnormatywnych emisji poza terenem planowanego przedsięwzięcia. Docelowo na wyrobisku przewiduje się możliwość jednoczesnego wykorzystania jednej koparki oraz transportu ciężarowego w ilości maksymalnie 5 poj./h. Oprócz emisji zanieczyszczeń związanych ze spalaniem oleju napędowego przedmiotowa inwestycja powodować będzie również emisje pyłu związane z procesem wydobyciem piasków i żwirów
i naturalnej erozji z powierzchni wyrobiska. Przy obliczaniu wielkości emisji wykorzystano dostępne dane literaturowe publikowane przez międzynarodowe
i krajowe instytucje ochrony środowiska. Modelowanie rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w terenie wykonano z wykorzystaniem programu "OPERAT FB", który oblicza stężenia zanieczyszczeń zgodnie z metodyką zawartą w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. Nr 16, poz. 87). Pakiet posiada atest Instytutu Ochrony Środowiska w Warszawie nr BA/147/96. Przeprowadzone obliczenia dla przyjętych założeń wejściowych nie wykazały przekroczeń dopuszczalnych norm.
W Raporcie przeanalizowano również oddziaływanie skumulowane w związku
z występowaniem w okolicy innych kopalni, które mogą funkcjonować w tym samym czasie co planowane przedsięwzięcie. Analiza oddziaływania skumulowanego
nie wykazała przekroczenia wartości dopuszczalnych.
Odnośnie drogi dojazdowej oraz wzmożonego ruchu pojazdów ciężarowych,
w tym na drodze nr [...], autorzy Raportu wskazali, że teren planowanej inwestycji posiada dostęp do drogi publicznej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami z drogi publicznej może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem. Obowiązek utrzymania drogi w dobrym stanie technicznym ciąży na jej zarządcy.Przewidywane natężenie ruchu w związku z funkcjonowaniem analizowanego przedsięwzięcia wnioskodawca określił maksymalnie na 5 pojazdów w ciągu godziny i nie więcej niż 30 pojazdów
w ciągu dnia- 8 godzin. Dodatkowo na złożu przewiduje się pracę 1 koparki. Przewiduje się wywóz kruszywa z terenu planowanego przedsięwzięcia drogą gminną
i drogą wojewódzką. Analiza oddziaływania środków transportu na drogach publicznych nie dotyczy przedmiotowego postępowania. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie określa wymagań dotyczących ochrony środowiska na terenie istniejących dróg publicznych. Użytkownicy dróg publicznych zobligowani są do przestrzegania wymogów prawnych odnoszących się do ruchu pojazdów na drogach publicznych.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano też, że w Raporcie zwrócono także uwagę na to, że zabudowa mieszkaniowa osób, które zgłaszają sprzeciw wobec planowanej inwestycji, została realizowana lub jest planowana do realizacji na działkach, które graniczą ze złożami już eksploatowanymi przez inne podmioty. Działki pod budowę były wydzielane oraz zabudowywane w momencie, gdy kopalnie te funkcjonowały lub też proces ich uruchamiania był w dużym stopniu zaawansowany. Wniosek stąd taki, że mieszkańcy ci musieli zaakceptować fakt zmiany okolicy i trwałe jej przekształcenie skoro zdecydowali się osiedlić w takim rejonie, pomimo funkcjonujących w bezpośrednim sąsiedztwie kopalń. Organ nie pominął tego, że mieszkańcy podważają prawidłowość podanej odległości dla budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...], wskazując że budynek mieszkalny zlokalizowany jest
w odległości 4 m, a nie 10 m jak podano w Raporcie. Wskazał, że podana w Raporcie odległość (ok. 10 m dla ww. budynku mieszkalnego) jest wartością prawidłową. Zwrócił uwagę, że odległość ta (zgodnie z opisem w tabeli) liczona była od granic złoża [...], a nie od granic działki, tak jak prawdopodobnie zmierzyli to mieszkańcy.
Również zarzut dotyczący nieuwzględnienia w przeprowadzonych analizach oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia projektowanej zabudowy mieszkalnej na terenie działki nr [...] nie był uzasadniony. W czasie opracowywania Raportu zwrócono się do Urzędu Miejskiego w [...]o udostępnienie informacji na temat wydanych decyzji o warunkach zabudowy z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe dla terenów występujących w rejonie planowanej inwestycji. Zgodnie z otrzymaną odpowiedzią (załącznik nr 7 Raportu), wśród wskazanych na mapie terenów decyzję o warunkach zabudowy otrzymała jedynie działka nr [...]. W związku z powyższym autorzy Raportu uwzględnili wszystkie dostępne na dzień opracowywania dane w zakresie potencjalnych terenów mieszkalnych.
Z przeprowadzonych obliczeń wynika, że na terenie działki nr [...] nie należy oczekiwać przekroczenia dopuszczalnych norm w zakresie zarówno emisji do powietrza jak i hałasu. Należy podkreślić, iż działka ta znajduje się za działką nr [...], która sąsiaduje bezpośrednio z planowaną kopalnią. Przewidywany poziom hałasu na działce nr [...] wynosi 44,2dB(A), czyli poniżej wartości dopuszczalnej, więc na działce nr [...] będzie to niższa wartość (przewidywana wartość to 42,8 dB(A).
Kolegium zwróciło uwagę na to, że zgodnie z Prawem geologicznym i górniczym, przedsiębiorca, który uzyskał koncesję na działalność związaną z wydobywaniem kopalin ze złóż musi utworzyć fundusz likwidacji zakładu górniczego i gromadzić na nim środki, które następnie są wykorzystywane na etapie rekultywacji. Od momentu rozpoczęcia wydobycia gromadzone będą środki na rekultywację terenu po zakończeniu eksploatacji. W wyniki realizacji przedsięwzięcia powstanie zbiornik wodny, który niewątpliwie wpłynie korzystanie na urozmaicenie obecnego krajobrazu
i powinien być oceniany jako element pożądany w krajobrazie.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy dochował obowiązku wnikliwej
i wszechstronnej oceny Raportu i jego uzupełnień, przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. Zarzuty merytoryczne skargi są natomiast dowolną polemiką skarżącego z tą oceną.
Jak już wskazano, raport jest dokumentem prywatnym, lecz jego sporządzenie wymaga wiedzy specjalistycznej. Weryfikacja raportu pod względem merytorycznym jest możliwa tylko wówczas, gdy podmiot kwestionujący raport przedłoży własną ekspertyzę, sporządzoną przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną. Dowodu takiego skarżący jednak nie złożył. Kompletność Raportu nie została zakwestionowana przez współdziałający w sprawie organ uzgadniający. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że ustalenia organów orzekających w sprawie zostały dokonane nie tylko w oparciu
o raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ale także z uwzględnieniem stanowiska zajętego przez wyspecjalizowany w sprawach związanych z ochroną środowiska organem, jakim jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Jeśli skarżący nie godził się z treścią Raportu, to - jak już wyżej wskazano - mógł podważać jego ustalenia przez przedstawienie tzw. kontrraportu, sporządzonego przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą, jak autorzy raportu inwestora. (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 258/21). W niniejszej sprawie takiego kontrraportu skarżący nie przedłożył ani na etapie postępowania administracyjnego, ani na etapie postępowania sądowego. Przedłożony zaś przez inwestora Raport i jego uzupełnienie spełnia ustawowe wymogi formalne oraz sporządzony został w sposób spójny i pełny. Wnioski z niego wypływające, tak w ocenie organów, jak i Sądu, są konsekwencją danych w nim zawartych. Oznacza to, iż Raport prawidłowo został przyjęty jako podstawowy dowód w postępowaniu o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
Dokonując konkluzji przeprowadzonej przez Sąd kontroli legalności zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji - wbrew twierdzeniom skargi - są zgodne z przepisami prawa, jako że organy przeprowadziły wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, z zachowaniem zasad określonych w przepisach k.p.a., w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustaliły wszystkie istotne okoliczności do rozstrzygnięcia sprawy, a swoje stanowisko należycie uzasadniły, dokonując prawidłowej wykładni prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak
w sentencji wyroku.
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana
w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, a skarżący temu wnioskowi nie oponował.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło