II SA/Lu 20/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Asesor sądowy WSA Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lutego 2022 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2021r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy U. z dnia [...]., nr [...] [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. P. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu koszów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. P. (dalej jako: "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy U. z dnia [...] nr [...] [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem L. P.. Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny: Wnioskiem z dnia 3 marca 2021 r., skarżąca zwróciła się do Wójta Gminy U. o ustalenie na jej rzecz prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem L. P., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu 24 marca 2015 r., przez Lekarza Orzecznika ZUS, stwierdzającym jego niepełnosprawność od 1 marca 2015 r. Decyzją z dnia [...] r., organ I instancji odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wskazując na zaistnienie negatywnej przesłanki uzasadniającej odmowę, a mianowicie powstanie niepełnosprawności osoby wymagającej opieki po ukończeniu 18 roku życia, tj. art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej jako: "u.ś.r."). W wyniku odwołania skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] r. uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolejną decyzją z 14 czerwca 2021 r. organ I instancji ponownie odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, z analogiczną argumentacją, tj. art. 17 ust. 1b u.ś.r. Ponadto, organ zwrócił uwagę, na jeszcze jedną negatywną przesłankę, w postaci ustalonego prawa skarżącej do renty rodzinnej po zmarłym mężu, co na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., wyklucza przyznanie wnioskowanego świadczenia. Na skutek odwołania skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] r., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium nie podzieliło stanowiska organu w kwestii stosowania przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., wskazując, że z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, badanie, czy ustalony stan faktyczny wypełnia dyspozycję normy prawnej wynikającej z art. 17 ust. 1 u.ś.r., powinno odbywać się przy uwzględnieniu zakresu, w jakim art. 17 ust. 1b u.ś.r. został uznany za niekonstytucyjny, a więc z pominięciem kryterium wieku powstania niepełnosprawności. Organ odwoławczy stwierdził jednak, że zachodzi inna negatywna przesłanka odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia w postaci ustalonego na rzecz skarżącej prawa do renty rodzinnej. W trakcie postępowania odwoławczego, Kolegium mając na uwadze, że w treści u.ś.r. brak jest przepisów określających postępowanie organu w przypadku zbiegu renty i świadczenia pielęgnacyjnego, a także aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazujące, że w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną, organ wezwaniem z dnia 7 września 2021 r., doręczonym skutecznie w dniu 13 września 2021 r., poinformował skarżącą, że warunkiem koniecznym dla ubiegania się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest zawieszenie wypłaty kolidującego z nią świadczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 5 u.ś.r., a więc m.in. renty. Organ podkreślił, że zawieszenie (wstrzymanie) wypłaty renty dokonywane jest na wniosek uprawnionej osoby kierowany do organu rentowego. Skarżąca w zakreślonym przez organ terminie nie poinformowała o zawieszeniu wypłaty renty. Kolegium mając na uwadze, że na dzień podjęcia rozstrzygnięcia, brak było informacji o tym, by skarżąca skierowała stosowny wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, podzielił stanowisko organu I instancji, wskazując na zbieg świadczeń powodujący negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w postaci pobierania renty w chwili wnioskowania o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium, wyjaśniło, że skoro skarżąca jako jedyny uprawniony do tego uczestnik postępowania - nie podjęła działań w kierunku usunięcia kolizji między wypłacaną rentą, a wnioskowanym świadczeniem pielęgnacyjnym, brak było podstaw do stwierdzenia, że decyzja organu I instancji w tej mierze narusza obowiązujące prawo. W skardze do sądu, na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca zarzuciła, naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez opiekuna renty rodzinnej, która nie występuje z innymi świadczeniami stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, wskazała, że organy poprzestały na literalnym brzmieniu treści art. 17 ust 5 pkt 1 lit a) u.ś.r. i przyjęły, że skoro skarżąca ma ustalone prawo do renty rodzinnej, to nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne. Podniosła, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w teorii prawa zgodnie wskazuje się na potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej wynikami wykładni systemowej i funkcjonalnej. Tekst prawa powinien być jednak tak interpretowany, aby wynik interpretacji nie prowadził do sprzeczności z innymi obowiązującymi normami systemu prawa (wykładnia systemowa) oraz aby ustalenie znaczenia przepisu uwzględniało cel i rolę społeczną tego przepisu (wykładnia funkcjonalna). Wskazała, że zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegających na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne stoi w sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji), zasadami sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji), oraz udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji) i osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji). Skarżąca podniosła także, że z załączonego zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L., wynika iż pobierana przez skarżącą renta rodzinna nie pozostaje w zbiegu z innymi świadczeniami, a tym samym pobierane przez skarżącą świadczenie nie stoi na przeszkodzie przyznania jej prawa do wnioskowanego przez nią świadczenia. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), wykazała, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że skarga w przedmiotowej sprawie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Na gruncie kontrolowanej sprawy wniosek w powyżej opisanym zakresie złożyły obie strony postępowania. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem kwestionowana nią decyzja narusza przepisy art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię. Z uwagi na to, że uchybieniami dotknięta jest także decyzja wydana w I instancji, należało uchylić również i tą decyzję, działając w oparciu o art. 135 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż Kolegium prawidłowo nie podzieliło stanowiska organu I instancji co do pierwszej z podstaw odmowy przyznania świadczenia. Argumentacja Wójta Gminy U., który aż dwukrotnie oparł decyzję odmowną na art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest wadliwa, ze względu na to, że zgodność z Konstytucją tego przepisu została zakwestionowana wspomnianym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13; OTK-A 2014, z. 9, poz. 104). Trybunał uznał za niekonstytucyjne uzależnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od okresu powstania niepełnosprawności. Wypada przypomnieć, że wprawdzie prawodawca nie podjął działań w celu uchylenia lub zmiany art. 17 ust. 1b u.ś.r., jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się jednolity już pogląd, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zob. przykładowo wyroki NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK 223/16; z 2 sierpnia 2016 r., I OSK 923/16; z 7 września 2016 r., I OSK 755/16; z 21 października 2016 r., I OSK 1853/16; z 4 listopada 2016 r., I OSK 1578/16, z 10 listopada 2016 r., I OSK 1512/16; z 14 grudnia 2016 r., I OSK 1614/16; z 11 lipca 2017 r., I OSK 1600/16). Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Nie ma przy tym znaczenia, czy opieka jest sprawowana nad małżonkiem, dzieckiem, czy rodzicem (por. analogiczne stanowisko wyrażone w wyrokach tutejszego sądu, tj. WSA w Lublinie z 7 marca 2019 r., II SA/Lu 55/19 i z 28 marca 2019 r., II SA/Lu 87/19). Stanowisko Kolegium jest w tym zakresie w pełni prawidłowe. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do oceny dokonanej przez organy wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Stosownie do treści powołanego przepisu świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Z uwagi na fakt, że skarżąca - co jest w sprawie bezsporne – w dacie wydawania decyzji organu I instancji miała ustalone prawo do renty rodzinnej, organy odmówiły jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Rozstrzygnięcie organu zostało jednak dokonane bez należytej analizy wskazanej regulacji prawnej. Jak wynika z treści powołanego przepisu, przeszkodą do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest pobieranie renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka, ale wyłącznie wtedy, gdy została ona przyznana w zbiegu z innym świadczeniem emerytalno-rentowym. W uprzednio obowiązującym stanie prawnym art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. stanowił, że świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Brzmienie tego przepisu zostało zmienione z dniem 14 października 2011 r. przepisami ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2011 r. Nr 205, poz. 1212) - na brzmienie obecnie obowiązujące. Z uzasadnienia rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Druk Sejmowy VI kadencji Nr 3897) wynika, iż celem ustawodawcy było pozbawienie świadczenia pielęgnacyjnego osób mających ustalone prawo do renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego (emerytury albo renty). W uzasadnieniu tym stwierdzono: "Obecnie osoby pobierające rentę rodziną, przyznawaną w myśl art. 95 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w przypadku zbiegu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych mają prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W myśl powyższego przepisu osoba uprawniona do kilku świadczeń emerytalno-rentowych może wybrać świadczenie, które chce pobierać, z reguły jest to świadczenie wyższe. Zdarza się więc, że osoba mająca prawo do emerytury lub renty pobiera wyższą rentę rodzinną po zmarłym małżonku. To stwarza sytuację, zgodnie z obecnym brzmieniem przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, że osoba pobierająca rentę lub emeryturę nie ma prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a osoba mająca prawo do emerytury lub renty wybierająca po zmarłym małżonku wyższą rentę rodzinną ze świadczenia pielęgnacyjnego może korzystać. Wprowadzenie powyższej zmiany ujednolici sytuację prawną tych osób". W takim skonfigurowaniu normy kluczowe jest zatem ustalenie, czy przysługujące skarżącej prawo do renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka zostało jej przyznane w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, czy też jest świadczeniem samoistnym. Sytuacja zbiegu renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka z innym świadczeniem emerytalno-rentowym miałaby miejsce wówczas, gdyby skarżąca, oprócz prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu, miała prawo do jeszcze innych świadczeń emerytalno-rentowych. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że organ I instancji wystąpił w dniu 9 marca 2021r., do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o udostępnienie danych ze zbiorów ZUS w zakresie, m.in., jakiego rodzaju świadczenie pobiera skarżąca, z jakiego tytułu, a jeżeli jest to renta rodzinna z tytułu śmierci małżonka, to czy jest przyznana w zbiegu z innym świadczeniem emerytalno-rentowym. W odpowiedzi na powyższy wniosek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, pismem z dnia 16 marca 2021r. poinformował, że skarżąca jest uprawniona do renty rodzinnej po zmarłym mężu od 1 stycznia 2013 r. oraz - co szczególnie istotne - że brak jest zbiegu do renty (k. 34 akt adm.). Powyższe wskazywałoby więc na to, że skarżąca jest uprawniona do renty rodzinnej, po zmarłym mężu, bez zbiegu do innych świadczeń emerytalno-rentowych, co w świetle przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., jednoznacznie wskazuje, że uprawnienie do pobierania tego rodzaju renty, nie stanowi przesłanki negatywnej, wykluczającej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Innymi słowy, okoliczność przysługiwania skarżącej - ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne - renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka, przyznanej bez zbiegu z innymi świadczeniami emerytalno-rentowymi, nie stanowi przeszkody w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli spełnione są pozostałe ustawowe warunki do przyznania tego świadczenia. Należy również zwrócić uwagę, że renta rodzinna nie została ujęta w katalogu rent wymienionych w art. 3 pkt 5 u.ś.r., a zatem brak jest podstaw do uznania, że można ją przypisać do zbioru objętego samym pojęciem "renty", które to pojęcie ustawodawca wymienił także w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., w ramach wyszczególnienia okoliczności, których ustalenie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Jeszcze raz należy podkreślić, że czym innym jest renta z tytułu niezdolności do pracy, a więc renta stanowiąca substytut utraconego wynagrodzenia w związku z utratą zdolności do pracy zarobowej, a czym innym renta rodzinna, która ma odmienny charakter alimentacyjno-opiekuńczy. Z uwagi na powyższe odmienności renty z tytułu niezdolności do pracy i renty rodzinnej, w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. postanowiono, że negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stanowi posiadania prawa do renty, a więc renty z tytułu niezdolności do pracy. Co do zasady natomiast prawa do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego nie wyklucza posiadania przez wnioskodawcę prawa do renty rodzinnej, a ile uprawnienie to ma charakter samoistny i nie pozostaje w zbiegu z innymi uprawnieniami emerytalno-rentowymi wnioskodawcy, w tym w szczególności z rentą z tytułu niezdolności do pracy. Art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. wprost bowiem stanowi, że w przypadku ustalonego prawa do renty rodzinnej świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie sprawującej opiekę tylko wtedy, gdy jest to renta rodzinna z tytułu śmierci małżonka przyznana w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego. W tego rodzaju sytuacji posiadania prawa do renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, fakt taki ma znaczenie wtórne albowiem stanowi jedynie efekt wyboru przez wnioskodawcę jednego z przysługujących mu świadczeń emerytalno-rentowych i nie niweczy w żaden sposób tego, że wnioskodawca posiada równocześnie ustalone prawa do innych, niż renta rodzinna, świadczeń emerytalno-rentowych, które posiadanie stanowi przeszkodę w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Z uwagi na fakt, znajdujący potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, że skarżącej przysługuje uprawnienie do renty rodzinnej, nabyte – jak się wydaje - bez zbiegu z innym świadczeniem emerytalno-rentowym, to nie ma przeszkód do wydania decyzji przyznającej jej świadczenie pielęgnacyjne, chyba że w toku ponownie prowadzonego postępowania ustalone zostaną inne okoliczności, stanowiące w myśl przepisów ustawy przesłankę negatywną do przyznania wnioskowanego świadczenia (por. wyrok WSA w Gdańsku, z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 200/21; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 15/19, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 59/19, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1968/20, CBOSA). W tej sytuacji organy obu instancji naruszyły prawo materialne w sposób mający wpływ na wynik sprawy - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., co pociąga za sobą konieczność uchylenia decyzji organów obu instancji. W tym stanie sprawy Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę należy uwzględnić wskazania i wytyczne wynikające z niniejszego wyroku. W szczególności należy zastosować prawidłową wykładnię przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. i uwzględnić to, że w przypadku ustalonego prawa do renty rodzinnej świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie sprawującej opiekę tylko wtedy, gdy jest to renta rodzinna z tytułu śmierci małżonka przyznana w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego. Jak wskazano już wyżej z zamieszczonej na informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych adnotacji o treści "Brak zbiegu do renty (k. 34 akt adm.) wynikałoby, że skarżąca posiada "samoistną" rentę rodzinną, a nie rentę rodzinną, o której mowa art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Mając jednak na uwadze, że jest to okoliczność o charakterze kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy, jak też to, że ustalenia organów powinny mieć charakter jednoznaczny i stanowczy, organy wyjaśnią w pierwszym rzędzie, czy adnotacja ta faktycznie oznacza, że renta rodzinna posiadana przez skarżącą nie jest rentą rodzinną z tytułu śmierci małżonka przyznaną w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego. Organy rozpatrzą następnie cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i uwzględnią przy rozstrzyganiu sprawy wszystkie przeprowadzone dowody, dbając o to, by dokonane ustalenia faktyczne wynikały z przeprowadzonych w postępowaniu środków dowodowych. Sporządzając uzasadnienie decyzji organy zadbają o to, by należycie i wyczerpująco wyjaśnić podstawę faktyczna i prawną rozstrzygnięcia, wskazując w sposób jednoznaczny w szczególności te ustalenia faktyczne i oceny prawne, które zadecydowały przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego bądź odmowie przyznania prawa do takiego świadczenia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł, będącego adwokatem, którego wysokość ustalono zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2016 r., poz. 1668). Z uwagi na przedmiot sprawy skarżąca objęta jest ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt a) p.p.s.a.).