I SA/Gl 1042/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-02-02
Skład orzekający: Paweł Kornacki, Wojciech Gapiński, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych RTV oraz braku doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym są zasadne, gdy zobowiązany kwestionuje fakt rejestracji odbiornika i otrzymania upomnienia, a organ powołuje się na dane z rejestrów i potwierdzenie odbioru przez pełnomocnika pocztowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut nieistnienia obowiązku jest niezasadny, ponieważ rejestracja odbiornika RTV w 1978 r. potwierdzona została danymi z rejestru PESEL oraz faktem uiszczania opłat przez około 30 lat, a zobowiązany nie przedstawił dowodów na wyrejestrowanie odbiornika lub zwolnienie z opłat. Zarzut braku doręczenia upomnienia również uznano za niezasadny, ponieważ zostało ono odebrane przez pełnomocnika pocztowego zobowiązanego, co zgodnie z prawem pocztowym jest równoznaczne z doręczeniem adresatowi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. G. na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., które utrzymało w mocy własne postanowienie odrzucające zarzuty zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym nieuiszczonych opłat abonamentowych RTV. Skarżący kwestionował istnienie obowiązku, twierdząc, że nie rejestrował odbiornika i nie otrzymał upomnienia, a także zarzucał zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny i wierzyciel uznali zarzuty za niezasadne, powołując się na dane z rejestrów, historię płatności oraz potwierdzenie doręczenia upomnienia przez pełnomocnika pocztowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 lutego 2022 r. sprawy ze skargi P. G. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej - Wierzyciel, Dyrektor COF) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. – dalej k.p.a.); art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm. – dalej u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689 z późn. zm. – dalej u.o.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez P. G. (dalej – Skarżący, Zobowiązany) utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. nr [...] ([...]), mocą którego:
– uznano za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku,
– uznano za niezasadny zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.
Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dyrektor COF wydał w dniu [...] r. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący nieuiszczoną opłatę abonamentową RTV za okres od stycznia 2015 r. do stycznia 2020 r. Na jego podstawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. (dalej – Naczelnik US) prowadzi wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne. Odpis tytułu wykonawczego doręczono Skarżącemu w dniu [...] r.
Pismem z dnia 26 sierpnia 2020 r. Skarżący - na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 7 i 8 u.p.e.a. - złożył zarzuty na toczące się wobec niego postępowanie egzekucyjne, wnosząc o jego umorzenie.
W jego uzasadnieniu w pierwszej kolejności zanegowano fakt doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Zobowiązany oświadczył bowiem, że nigdy nie otrzymał takiego dokumentu. W kwestii natomiast zarzutu nieistnienia obowiązku, Skarżący stwierdził, że nie składał wniosku o rejestrację / zgłoszenie odbiorników RTV. Jego zdaniem, jeżeli organ twierdzi inaczej winien przedstawić: kopię takiego wniosku, dowód wydania / doręczenia książeczki abonamentowej z nadanym jej numerem oraz informacji o nadaniu indywidulanego numeru abonenta, dowód doręczenia jakiegokolwiek wezwania do zapłaty rzekomych zaległości z tytułu opłat abonamentowych za okres od stycznia 2015 r. Ostatnim zarzutem było zastosowanie zbyt uciążliwego i nielegalnego środka egzekucyjnego. W opinii Skarżącego, zajęcie jego minimalnej emerytury pozbawia go środków do życia.
Pismem z dnia 7 września 2020 r. organ egzekucyjny przekazał Wierzycielowi powyższe zarzuty w celu zajęcia przez niego stanowiska w kwestiach w nich podniesionych.
Pismem z dnia 3 września 2020 r. Zobowiązany wniósł skargę w trybie art. 54 u.p.e.a., w której powtórzył zarzuty dotyczące wszczętego wobec niego postępowania egzekucyjnego.
Naczelnik US przekazując powyższe pismo wyjaśnił, iż podanie to, w części dotyczącej skargi na czynność egzekucyjną, rozpatrzone zostanie zgodnie z właściwością rzeczową przez organ egzekucyjny na podstawie art. 54 u.p.e.a. (pismo z dnia 17 września 2020 r.).
Odpowiadając na wezwanie organu egzekucyjnego o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionych zarzutów na postępowanie egzekucyjne, Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] r.: 1) uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku, 2) uznał za nieuzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanemu upomnienia.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż ustawa o opłatach abonamentowych nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłat abonamentowych począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych, bądź uzyskano z mocy prawa zwolnienie od opłat przysługujące z tytułu ukończenia 75 lat życia.
Odnosząc się do zarzutów Wierzyciel stwierdził, że w dniu 10 sierpnia 1978 r. na imię i nazwisko Skarżącego zgłoszona została rejestracja odbiornika RTV używanego pod adresem: B. ul. [...] [...]. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Jak stwierdził Dyrektor COF, w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342 – dalej rozporządzenie z 2007 r.) został nadany Skarżącemu indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Zawiadomienie w tej kwestii zostało wysłane Zobowiązanemu w dniu 16 maja 2008 r. Zauważono przy tym, że Skarżący ostatnią opłatę abonamentową uiścił w dniu 8 maja 2008 r.
Zaznaczono następnie, że użytkownicy odbiorników radiofonicznych / telewizyjnych, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy o radiofonii i telewizji z dnia 29 grudnia 1992 r. oraz z wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat abonamentowych. Ponadto stwierdzono, że na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem Identyfikacyjnym. Dyrektor COF wyraził również pogląd, że obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy abonamentowej, a nie wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. Tak więc, w ocenie organu, nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowi okoliczności zwalniającej posiadacza odbiorników od obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych.
Konkludując stwierdzono, że skoro Zobowiązany nie przedstawił dokumentu świadczącego o wyrejestrowaniu odbiornika, a także z racji na to, że taki dokument nie znajduje się w dyspozycji Wierzyciela, to zarzut nieistnienia obowiązku jest nieuzasadniony.
Dyrektor COF nie uznał również zarzutu z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Wyjaśnił w tym zakresie, że w dniu 10 lutego 2020 r. skierowano do Skarżącego upomnienie nr [...] wzywające do dobrowolnego uregulowania należności z tytułu opłat abonamentowych. Zostało ono doręczone w dniu [...] r., a więc przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
W zakresie zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego Dyrektor COF wskazał, że za ich dobór odpowiedzialny jest organ egzekucyjny. Dlatego też odniesienie się do tego zarzutu pozostaje w kompetencji Naczelnika US.
Podsumowując Wierzyciel uznał, że nie znajduje przesłanek uprawniających go do wystąpienie do organu egzekucyjnego o umorzenie w oparciu o art. 59 § 1 u.p.e.a. prowadzonego wobec Skarżącego postępowania egzekucyjnego.
W zażaleniu z dnia 22 grudnia 2020 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o uznanie zasadności zarzutów:
– nieistnienia obowiązku,
– braku doręczenia upomnienia,
– braku przedstawienia dowodu doręczenia informacji o nadanym indywidualnym numerze abonenta,
– braku przedstawienia dowodu doręczenia jakichkolwiek wcześniejszych wezwań do zapłaty za rzekome zaległości z tytułu abonamentu RTV począwszy od stycznia 2015 r.
W jego dalszej części zaprzeczono, jakoby Zobowiązany składał wniosek o rejestrację odbiornika RTV. Podkreślono, że dokument przedstawiony przez Wierzyciela nie tylko nie jest opatrzony podpisem Skarżącego, ale również nie została przez niego wypełniony. Zaznaczono przy tym, że Zobowiązany nie zamieszkiwał pod adresem wskazanym w tym wniosku. Pełnomocnik zanegował również twierdzenie organu, jakoby jego mocodawca uiścił jakąkolwiek opłatę z tytułu abonamentu.
Zażądano także przedstawienia:
– dowodu wydania / doręczenia książeczki abonamentowej z nadanym jej indywidualnym numerem,
– dowodu wydania / doręczenia informacji o nadanym indywidualnym numerze abonenta,
– dowodu doręczenia jakichkolwiek wcześniejszych wezwań do zapłaty za rzekome zaległości z tytułu abonamentu RTV począwszy od stycznia 2015 r.
Pełnomocnik zanegował również twierdzenie, jakoby Skarżącemu przed wszczęciem egzekucji doręczono upomnienie, w rozumieniu art. 15 § 1 u.p.e.a.
Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego, ostatecznym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. Wierzyciel w rozstrzygnięciu tym podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W uzasadnieniu posłużono się tymi sami twierdzeniami, które prezentowane były we wcześniejszym postanowieniu. Dodatkowo wskazano, że z poczynionych ustaleń wynika, że Skarżący zamieszkiwał pod adresem rejestracji odbiornika RTV w latach 1953-1988. W związku natomiast z tą czynnością (tj. rejestracją odbiornika) wydano mu książeczkę radiofoniczną o nr [...]. Kolejne książeczki radiofoniczne przekazane Skarżącemu nosiły nr: [...], [...], [...]. Wyjaśniono także, że "Wniosek o zezwolenie na używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych" jest zgodny z drukiem obowiązującym w 1978 r., którego przyjęcie potwierdzał pracownik placówki pocztowej opatrując go datownikiem i własnym podpisem. Pod wątpliwość organ poddał wystąpienie sytuacji polegającej na zgłoszeniu odbiornika RTV przez osobę trzecią po to, aby w przyszłości Skarżący odpowiadał za nieuregulowane opłaty abonamentowe. Jednocześnie włączono do akt wydruk z bazy danych o abonentach dotyczący wpłat dokonywanych do 8 maja 2008 r. Wierzyciel zauważył również w zaskarżonym postanowieniu, że zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego abonenta, jak również upomnienie zostało wyekspediowane na aktualny adres zamieszkania Zobowiązanego. Na potwierdzenie tego ostatniego organ przedstawił elektroniczny dokument poświadczający doręczenie tego dokumentu w dniu 17 lutego 2020 r. do rąk E. G. (pełnomocnika pocztowego Skarżącego).
W skardze z dnia 23 czerwca 2021 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Zobowiązany zakwestionował postanowienie Dyrektora COF z dnia [...] r. wnosząc o jego uchylenie oraz postanowienia go poprzedzającego. Ponadto w skardze zawarł żądanie zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W jego motywach podniesiono brak istnienia obowiązku, który argumentowany był tym, że Skarżący nigdy nie składał wniosku o rejestrację odbiornika RTV. Natomiast na załączonym do akt formularzu rzekomego zgłoszenia użytkowania odbiornika RTV (który nie został wypełniony przez Zobowiązanego) brak jest jego podpisu, nr dowodu osobistego lub nr PESEL. Ponownie zaprzeczył, aby zamieszkiwał na ul. [...] [...]
w B. Stwierdził też, że nieprawdą jest, aby otrzymywał książeczki radiofoniczne, a jeżeli Wierzyciel twierdzi inaczej to winien przedstawić dowód ich wydania Skarżącemu. Oświadczył ponadto, że nie dokonywał żadnych płatności tytułem opłat abonamentowych. Zdaniem Zobowiązanego, okoliczność ta winna być wykazana za pomocą stosownych dokumentów, a nie wydrukiem z elektronicznej bazy danych, która nie widomo, jak i na podstawie, jakich danych została stworzona. Wątpliwości Skarżącego wzbudza również to, dlaczego wykaz ten obejmuje tylko lata 2005-2008. Zobowiązany końcowo wyraził zainteresowanie na podstawie, jakich danych i wniosków doszło do rzekomej "Zmiany danych adresowych" skoro on nie rejestrował odbiornika RTV i nie miał tym samym potrzeby modyfikacji zawartych w nim informacji.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Na wstępie należy wskazać, że na mocy art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070 z późn. zm. – dalej ustawa zmieniająca) z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano m.in. art. 33 u.p.e.a., jak również art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – p.p.s.a.). Analiza przepisów intertemporalnych, w tym art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, doprowadziła do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzemieniu sprzed nowelizacji. Wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi bowiem, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie taka sytuacja zaistniała, gdyż tytuł wykonawczy został wydany w dniu [...] r. i w tym samym dniu przekazany do organu wykonawczego.
Wspomniany znowelizowany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia wniesienie skargi na każde postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W poprzednim stanie prawnym niedopuszczalne było natomiast zaskarżenie postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Wyjaśniając w jakim brzmieniu znajduje zastosowanie wspomniany przepis stwierdzić należy, że o reżimie, w jakim ma być rozpatrywana skarga na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym decyduje data jej złożenia. Mianowicie w myśl art. 25 ustawy zmieniającej do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem skoro skarga w niniejszej sprawie pochodzi z czerwca 2021 r., a więc złożona została po 30 lipca 2020 r. (data wejście w życie znowelizowanego art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), to podlega ona rozpatrzeniu przez sąd administracyjny.
Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie, którym uznano za niezasadne zarzuty w postaci nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanemu upomnienia.
Przechodząc do dalszych rozważań stwierdzić należy, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.
Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:
1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje (wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie obowiązku) lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny lub, że egzekucja z innych powodów nie jest dopuszczalna;
2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 1 pkt 3–4, 6–7, 9–10 u.p.e.a.);
3) poddaje pod wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowania danego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 5 i 8 u.p.e.a.).
Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem w rozpatrywanym przypadku organ egzekucyjny obowiązany był uzyskać stanowisko Wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.
W przedmiotowej sprawie Skarżący podniósł następujące zarzuty: nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) oraz braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanemu upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.).
Zajmując się pierwszym z nich (nieistnieniem obowiązku) wskazać przyjdzie, że Zobowiązany podniósł, że nie dokonywał rejestracji odbiornika RTV, a dokument mający to potwierdzać nie jest opatrzony jego podpisem, a ponadto nie został przez niego sporządzony. Podkreślił również, że nigdy nie zamieszkiwał pod adresem, pod którym dokonano zgłoszenia użytkowania odbiornika RTV. Wyraził również stanowisko, że nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Zasygnalizował także, że skoro nie zarejestrował odbiornika RTV, to również nie wnosił z tego tytułu opłat.
Przechodząc do rozważań nad zagadnieniem nieistnienia obowiązku podnieść należy, że na imię i nazwisko Skarżącego zgłoszono odbiornik RTV i dotyczyło to nieaktualnego już miejsca zameldowania Zobowiązanego. Okoliczność tą udokumentowano kopią "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych" opatrzonego datą 10 sierpnia 1978 r. Formularz, który służył dla dokonania wspomnianej czynności nie zawierał rubryki przewidzianej na podpis wnioskodawcy. Natomiast dane na nim zawarte potwierdzane były przez pracownika placówki pocztowej, który składał pod nim swój podpis. Z tego też względu nie można przyjąć, że taki dokument pozbawiony jest jakiejkolwiek mocy dowodowej.
Niezależnie od tego rejestrację odbiornika potwierdzają również inne okoliczności, jak chociażby to, że we wspomnianym czasie Skarżący zamieszkiwał pod adresem, który został wskazany we wniosku zgłoszenia używanie odbiornika RTV. Wprawdzie Zobowiązany zaprzecza temu faktowi, jednak powyższa informacja została potwierdzona przez Dyrektora COF w rejestrze "Powszechnego Elektronicznego Sytemu Ewidencji Ludności (PESEL)". Wynika z niego, że Zobowiązany figurował pod wspomnianym adresem, jako osoba zameldowana w latach 1953-1988. Przypomnieć należy, że rejestracji odbiornika RTV dokonano w dniu 10 sierpnia 1978 r.
Ponadto za przyjęciem, że na Skarżącym ciąży obowiązek regulowania opłat abonamentowych przemawia to, że były one uiszczane do dnia 8 maja 2008 r. Zasygnalizować przy tym należy, że Skarżącemu wydawane były kolejne imienne książeczki radiofoniczne opatrzone indywidualnymi numerami, które stanowiły nie tylko dowód rejestracji odbiornika RTV, ale także zawierały odcinki dla dokonywania opłat abonamentowych. Zobowiązany zaprzecza wprawdzie i temu, jednak trudno przyjąć, aby osoba trzecia dokonała zgłoszenia używania odbiornika RTV, a następnie regulowała należności przez ok. 30 lat (1978-2008).
Podkreślić należy, że Zobowiązany poza kwestionowaniem ustaleń organu nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, które mogłyby podważyć ich wiarygodność. Wprawdzie zebranie pełnego materiału dowodowego jest niewątpliwie obowiązkiem organu, ale obowiązek ten nie ma charakteru absolutnego w tym znaczeniu, że organ nie jest zobowiązany do poszukiwania, niejako w zastępstwie strony, dowodów mających potwierdzić korzystne dla tej strony okoliczności. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne (zob. wyrok NSA z dnia 29 września 2020 r. sygn. akt II OSK 1452/20, Lex nr 3075574).
Wobec powyższego przyjąć należy, że taka rejestracja miała miejsce. Zrodziło to więc obowiązek Skarżącego do ponoszenia opłat abonamentowych.
Tymczasem zgodzić się należy z poglądem, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązany wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 928/18, Lex nr 2645539). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania odbiornika RTV, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.
W tym kontekście zasadnym jest więc stanowisko, że skoro wykazano istnienie obowiązku po stronie Skarżącego, to zobligowany był on do uiszczania opłat abonamentowych. Powinność taka ciąży na abonencie do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowe] Poczty Polskiej S.A. formalności związane z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych, bądź uzyskano z mocy prawa zwolnienie od opłat przysługujące z tytułu ukończenia 75 lat życia. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanym. Skoro Skarżący nie legitymuje się takim dowodem, to Wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W tej sytuacji Wierzyciel zasadnie dochodzi wymagalnych opłat abonamentowych.
Zobowiązany twierdzi także, że nie nadano mu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników RTV. Stwierdził bowiem, że nie została mu doręczona taka informacja.
Zagadnie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).
Z zacytowanego przepisu wynika, że Poczta Polska S.A. była zobligowana do tego, aby wszystkim zarejestrowanym w dniu wejścia w życie wspomnianego aktu wykonawczego nadać indywidulany numer identyfikacyjny, a także zawiadomić ich o tym fakcie. Podkreślić przy tym należy, że przywołany przepis stanowi o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem o przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła. W sytuacji braku zawiadomienia przez użytkownika o zmianie adresu, przesłanie powiadomienia na adres wskazany przy rejestracji czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Podkreślić należy, że nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem.
Zatem skoro Skarżący nie dopełnił wymogów formalno-prawnych związanych z wyrejestrowaniem odbiornika RTV, to Poczta Polska S.A. zobligowana była do nadania Zobowiązanemu wspomnianego numeru. Wbrew twierdzeniu Skarżącego, dla istnienia obowiązku wnoszenia opłat bez znaczenia jest kwestia potwierdzenia doręczenia, czy też nadania wspomnianego zawiadomienia, gdyż ma ono wyłącznie charakter informacyjny, a nie kreujący obowiązek. Zaznaczyć należy, że dokument ten został wyekspediowany na aktualny adres zamieszkania Zobowiązanego.
Reasumując niezasadny okazał się zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).
W kwestii zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. wskazać przyjdzie, że w aktach znajduje upomnienie opatrzone nr [...] i datą [...] r. Dyrektor COF przedstawił również potwierdzenie jego doręczenia. Jego analiza prowadzi do wniosku, że upomnienie zostało odebrane przez E. G. w dniu [...] r. Zaznaczyć należy, że osoba ta jest pełnomocnikiem pocztowym Skarżącego, co udokumentowano przedstawiając na tą okoliczność stosowny dokument. Przyjmuje się, że pełnomocnictwo pocztowe (w rozumieniu art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe - t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1041) jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa zawieranym na gruncie prawa pocztowego i na jego mocy osoba wskazana w umowie o świadczenie usługi pocztowej działa w imieniu osoby zawierającej taką umowę. Innymi słowy osoba legitymująca się pełnomocnictwem pocztowym, na gruncie prawa pocztowego uprawniona jest do odbioru korespondencji kierowanej do adresata, ze wszystkimi prawem przewidzianymi skutkami, a to oznacza, że dzień odebrania przez nią korespondencji jest dniem odebrania pisma przez adresata (zob. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2292/12, Lex nr 1569039). Oznacza to, że podjęcie przesyłki zawierającej upomnienie przez pełnomocnika pocztowego Skarżącego w dniu [...] r. wywiera ten skutek, że dzień ten jest datą jego doręczenia jego adresatowi.
Reasumując niezasadny okazał się zarzut braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.).
Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło