II OSK 2057/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-02-03
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Andrzej Jurkiewicz, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż miejsc parkingowych przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych oraz ich zablokowanie przez właściciela nieruchomości po oddaniu obiektu do użytkowania może być uznane za nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sprzedaż miejsc parkingowych przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych oraz ich zablokowanie przez właściciela nieruchomości po oddaniu obiektu do użytkowania stanowi nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego. Obowiązek zapewnienia miejsc parkingowych dla osób niepełnosprawnych ma charakter trwały i wynika nie tylko z przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia o warunkach technicznych, ale także z Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, która ma pierwszeństwo przed ustawą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie miejsc parkingowych przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych. Organy nadzoru budowlanego uznały, że nie mają kompetencji do badania kwestii blokad na miejscach parkingowych na terenach prywatnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. Skarżący kasacyjnie inwestor zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, argumentując, że zarządca drogi wewnętrznej może dokonywać zmian w organizacji ruchu, a sprzedaż miejsc nie stanowi nieodpowiedniego stanu technicznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Tomasz Stawecki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 806/20 w sprawie ze skargi [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2020 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 806/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu skargi [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2020 r., znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania, orzekł jak następuje: uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta [...] z [...] sierpnia 2020 r., znak: [...] oraz zasądził na rzecz [...] od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] kwotę 500,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] października 2020 r., po rozpoznaniu odwołania [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta [...] z [...] marca 2020 r. o umorzeniu postępowania w sprawie dotyczącej miejsc parkingowych przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych. Organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji wskazując, że przepisy ustawy Prawo budowlane w żaden sposób nie precyzują kwestii instalowania blokad na miejscach parkingowych zlokalizowanych na terenach prywatnych, a taki stanowi działka nr ewid. 10/11, będąca własnością wspólnoty mieszkaniowej. Inwestor zgodnie z przepisami zaprojektował i wybudował miejsca parkingowe, a następnie po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie sprzedał je, w tym również miejsca dla niepełnosprawnych. Organ wskazał, że nie ma przepisów prawa materialnego formułujących zakaz instalowania na miejscach postojowych znajdujących się na terenie prywatnym urządzeń pozwalających na użytkowanie tych miejsc jedynie przez ściśle określone, uprawnione do tego osoby. Organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji do badania, kto ponosi odpowiedzialność za montaż blokad parkingowych na stanowiskach dla osób niepełnosprawnych. Z roszczeniami w powyższym zakresie można wystąpić jedynie przed sądem powszechnym, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu cywilnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 66 ust. 1a w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Prawo budowlane").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga jest uzasadniona. Sąd I instancji wskazał, że organy nadzoru budowlanego umarzając postępowanie administracyjne naruszyły art. 105 § 1 k.p.a., błędnie dopatrując się przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, naruszyły również art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nie rozważając w ogóle zastosowania tego przepisu, ponadto naruszyły art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (zasadę prawdy obiektywnej), poprzez brak wyczerpujących ustaleń niezbędnych do prawidłowego załatwienia sprawy, w kontekście zachowania wymogu technicznego wyposażenia budynku mieszkalnego wielorodzinnego w odpowiednią liczbę miejsc parkingowych dostępnych dla osób niepełnosprawnych (z uwzględnieniem trwałego charakteru takiego rozwiązania).
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł inwestor, tj. spółka [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...], zarzucając orzeczeniu:
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 10 ust. 7 i 10a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.; dalej: "Prawo o ruchu drogowym") polegające na tym, że Sąd I instancji w swoich rozważaniach pominął fakt, że po oddaniu do użytkowania obiektu budowlanego, drogi wewnętrzne oraz położone na ich terenie zastrzeżone miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych są zarządzane przez podmiot zarządzający drogą wewnętrzną, który w drodze zmian w organizacji ruchu może dokonać zmiany przeznaczenia istniejących miejsc postojowych, sposobu ich oznakowania oraz lokalizacji urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego służących eliminacji korzystania z określonych miejsc postojowych przez innych użytkowników dróg wewnętrznych. Przesądza to, że rozstrzygnięcie sądu administracyjnego nie znajduje podstaw prawnych w odniesieniu do zastanego stanu prawnego i jest sprzeczne logicznie, a co pominął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych polegające na tym, że Sąd I instancji pominął stanowisko organu II instancji o zarządzaniu miejscami postojowymi dla osób niepełnosprawnych przez właściciela nieruchomości. Taki podmiot może w drodze zmian w organizacji ruchu dokonać zmiany przeznaczenia istniejących miejsc postojowych, sposobu ich oznakowania oraz lokalizacji urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego służących eliminacji korzystania z określonych miejsc postojowych przez innych użytkowników dróg wewnętrznych. Z tego powodu zaskarżony wyrok należy uznać za błędny;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 12a ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, art. 10 ust. 7 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. z 2003 Nr 177, poz. 1729 ze zm.). Naruszenie ww. przepisów polegało na tym, że Sąd I instancji pominął fakt, że na rozpatrywanych drogach wewnętrznych na dz. ewid. nr 10/11 przy ulicy [...] w [...] podmiot zarządzający drogą wewnętrzną pełniący funkcję organu zarządzającego ruchem na drogach nie wprowadził strefy ruchu lub strefy zamieszkania, z którą wiąże się obowiązek utrzymywania określonego parytetu ogólnodostępnych miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych, a tym samym dopuszczalne jest dokonywanie ww. zmian w organizacji ruchu. Przesądza to o nietrafności zaskarżonego wyroku;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 4 oraz art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego polegające na błędnej interpretacji wyrażenia "nieodpowiedniego stanu technicznego budynku" w sytuacji, gdy fizycznie zastrzeżone miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych istnieją i są konstrukcyjnie wybudowane, a zmiany dokonane w ich obszarze są jedynie zmianami na poziomie organizacji ruchu drogowego dokonanymi przez podmiot zarządzający drogą wewnętrzną, a nie są zmianami stanu technicznego zagospodarowania terenu w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Przesądza to o nietrafności zaskarżonego wyroku;
5) naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP polegające na różnicującym traktowaniu sytuacji prawnej i faktycznej uczestnika postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie urzeczywistniające się w zlekceważeniu utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych w zakresie funkcjonowania i korzystania zastrzeżonych miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych po oddaniu do użytkowania obiektu budowlanego w ramach zmian dokonywanych przez właściciela nieruchomości (zarządcę terenu) w odniesieniu do organizacji ruchu drogowego.
II. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 7a, art. 8 § 1, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. – polegające nie uwzględnieniu okoliczności będących podstawą obowiązku Sądu I instancji do kompleksowej i całościowej oceny zasadności przesłanek, którymi kierowały się organy nadzoru budowlanego. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji pominął wskazywane przepisy ustawy o drogach publicznych oraz linię orzeczniczą sądów administracyjnych, skupiając się wyłącznie na interpretacji art. 5 ust. 1 pkt 4 i art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa Budowlanego w zw. z § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065; dalej: "rozporządzenie o warunkach technicznych"). Sąd I instancji nie wziął więc pod uwagę innych przepisów prawa administracyjnego. Przesądza to o nietrafności zaskarżonego wyroku.
Skarżący kasacyjnie działając na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wniósł o:
a) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji celem rozpoznania jej w innym składzie z uwzględnieniem przepisów ustawy o drogach publicznych, ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzeń wykonawczych do tych ustaw; ewentualnie o
b) zmianę w całości zaskarżonego wyroku polegającą na oddaleniu skargi skutkującym utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Ponadto, na podstawie art. 179a p.p.s.a. skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i ponowne rozpoznanie sprawy z uwagi na oczywistą zasadność podstaw wniesionej skargi kasacyjnej, a także z uwagi na fakt, że uchylenie decyzji organu II instancji przez Sąd I instancji powoduje trudne do przewidzenia konsekwencje natury cywilnoprawnej, dotyczące uprawnień podmiotu zarządzającego drogą wewnętrzną do dokonywania zmian w organizacji ruchu oraz dotyczące konsekwencji unieważniania dokonanych czynności notarialnych związanych ze sprzedażą (korzystaniem do wyłącznego użytkowania - quoad usum) z miejsc postojowych przez określone osoby fizyczne.
Dodatkowo, na podstawie art. 106 § 3 i § 5 w zw. z art. 193 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji fotograficznej obrazującej znaki drogowe określające zasady wjazdu na teren osiedla mieszkaniowego przy ulicy Relaksowej 22. Ponadto, skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie (art. 176 § 2 p.p.s.a.), a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W dniu 5 sierpnia 2021 r. [...] złożył odpowiedź na skargę kasacyjną uczestnika postępowania z dnia 14 czerwca 2021 r. Skarżący przed Sądem I instancji podkreślił, że organizację dwóch miejsc parkingowych przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych przewidziano już w projekcie budowlanym, przy czym skarżąca kasacyjnie nie zaskarżał decyzji o zatwierdzeniu tego projektu. Oba miejsca parkingowe zostały urządzone zgodnie z projektem, co potwierdziła decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Później zostały one jednak sprzedane osobom prywatnym i zablokowane. Ponadto, proponowane przez skarżącego kasacyjnie zastosowanie przepisów ustawy o drogach publicznych oraz przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, jest błędne. Zarządca drogi ma obowiązek zapewnić osobom niepełnosprawnym niezbędne warunki do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i budownictwa mieszkaniowego (art. 5 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego oraz § 18 pkt 1 rozporządzenia o warunkach technicznych). Ograniczenie obowiązków właściciela nieruchomości będącej przedmiotem inwestycji do dnia rozpoczęcia użytkowania obiektu zaprzecza sensowi wskazanych przepisów. Dlatego też brak miejsc parkingowych dla osób niepełnosprawnych oznacza nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego.
W dniu 6 września 2021 r. replikę wobec odpowiedzi na skargę kasacyjną złożyła skarżąca kasacyjnie spółka [...] sp. z o.o. W replice szczegółowo odniesiono się do stanowiska skarżącego, podtrzymując stanowisko wyrażone w skardze kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, że zakres rozpoznawania sprawy wyznaczyła, przez wskazanie podstaw kasacyjnych, strona wnosząca skargę kasacyjną.
Po rozpatrzeniu zarzutów skargi kasacyjnej w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, ponieważ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie jest zgodny z prawem.
Przede wszystkim należy podzielić pogląd Sądu I instancji, że argumentacja skarżącej kasacyjnie wywodzona z art. 10 ust. 7 i ust.10a ustawy Prawo o ruchu drogowym jest oparta na błędnej wykładni prawa. Zdaniem skarżącej kasacyjnie po oddaniu obiektu budowlanego do użytkowania drogami wewnętrznymi oraz miejscami postojowymi zarządza podmiot wykonujący funkcję zarządcy obiektu budowlanego. Błąd wykładni w tym zakresie polega wszakże na uznaniu, że kompetencja przyznana zarządcy drogi pozwala pominąć wszystkie inne obowiązki zarządcy drogi , które wynikają z przepisów innych ustaw oraz innych aktów normatywnych. Wskazane wyżej przepisy mają charakter przepisów kompetencyjnych i zostały zamieszczone w ustawie Prawo o ruchu drogowym dla uniknięcia kolizji pozytywnej lub negatywnej (sporu kompetencyjnego) z zakresem obowiązków i upoważnień przypisanych innych podmiotom (prezydentowi miasta, staroście, wojewodzie itp.). Jak wskazano wyżej, taka podstawa prawna nie zwalnia wszakże właściciela obiektu bądź zarządcy drogi z obowiązków nałożonych na nich między innymi przez przepisy ustawy Prawo budowlane.
Przyjęte w polskiej praktyce prawniczej zasady rozumowania wymagają, aby normatywną podstawę rozstrzygnięcia określonej sprawy stanowiła norma prawna zrekonstruowana na podstawie wszystkich przepisów prawnych znajdujących zastosowanie w danej sprawie ze względu na okoliczności faktyczne takiej sprawy.
W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji słusznie przyjął, że rozstrzygniecie w przedmiocie zasad wyznaczenia i utrzymywania miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych wymaga również poszanowania art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w związku z art. 5 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego oraz § 18 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia o warunkach technicznych. Dodatkowo, wykładnia przepisów ustawowych i przepisów wykonawczych powinna być dokonywana zgodnie z postanowieniami Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych sporządzonej w Nowym Jorku w dniu 13 grudnia 2006 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1169), zwłaszcza zgodnie z art. 9 Konwencji.
Analizując krótko treść i zastosowanie wskazanych przepisów należy podkreślić, że upoważnienia dla zarządcy obiektu budowlanego wynikające z ustawy Prawo o ruchu drogowym, a także pośrednio z art. 59 Prawa budowlanego nie mogą uchylać, tj. wykluczać możliwość zastosowania przepisów nakładających obowiązki w zakresie utrzymania obiektu budowlanego we właściwym stanie technicznym, w tym obowiązki usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, jeśli stan techniczny obiektu zostanie uznany za nieodpowiedni. Dlatego też za w pełni uzasadnione należy uznać stanowisko Sądu I instancji o niezbędności stosowania przez organy nadzoru budowlanego art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Teza prezentowana przez skarżącą kasacyjnie, że wyznaczenie miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych stanowi obowiązek jedynie przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego brzmi niemal niedorzecznie. Gdyby ją przyjąć, znaczyłoby to, że wszelkie obowiązki przyjęte przez inwestorów w projekcie budowlanym lub wynikające z pozwolenia na budowę mogą być uchylone i dowolnie zmienione przez właścicieli obiektów po zakończeniu procesu budowlanego. Taka interpretacja przepisów Prawa budowlanego oznaczałaby bowiem, że wymogi stawiane inwestorom mają wyłącznie charakter tymczasowy i to dodatkowo krótkoterminowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zdecydowanie nie podziela także opinii skarżącej kasacyjnie o niedopuszczalności lub choćby nieprawidłowości uznania, że "sprzedaż" wszystkich wyznaczonych miejsc parkingowych, włącznie z miejscami dla osób niepełnosprawnych, a następnie zainstalowanie blokad umożliwiających zajęcie takich miejsc jedynie przez osoby, które nabyły prawo do korzystania z tych miejsc, nie może być uznana za przyczynę "nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego". Sąd I instancji słusznie przyjął, że obowiązek wyznaczenia miejsc postojowych i zatwierdzenie projektu budowlanego obejmującego takie miejsca, włącznie z miejscami dla osób niepełnosprawnych, wymaga utrzymania takiego stanu rzeczy w okresie użytkowania obiektu budowlanego. Należy bowiem zwrócić uwagę, że wspomniany § 18 ust. 2 rozporządzenia o warunkach technicznych nakazuje dostosować "Liczbę stanowisk postojowych i sposób urządzenia parkingów [...] do wymagań ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby stanowisk, z których korzystają osoby niepełnosprawne". Użycie przez prawodawcę wyrażenia "korzystają osoby niepełnosprawne" jednoznacznie wskazuje, że obowiązek przewidziany w § 18 ww. rozporządzenia ma charakter trwały i nie można w drodze decyzji właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego pozbawić osoby niepełnosprawne możliwości korzystania z odpowiednich miejsc. Możność takiego działania składała się na prawo podmiotowe chronione wprost przez art. 9 ust. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 1169). Międzynarodową regulację praw osób niepełnosprawnych należy przy tym uznać za istotny element wykładni systemowej przepisów rozporządzenia o warunkach technicznych (§ 18 ust. 1 i ust. 2), a także kluczowy składnik kontekstu normatywnego pozwalający doprecyzować ogólne postanowienie zawarte w art. 5 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. W przeciwnym bowiem przypadku obowiązek inwestora, a później zarządcy obiektu zapewnienia "niezbędnych warunków do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne", stanowiłby normę pustą. Dodać należy też, że zgodnie z art. 91 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP postanowienia ratyfikowanej umowy międzynarodowej, a taki charakter prawny ma Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych, mają pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową międzynarodową. Oznacza to zatem, że zarówno w odniesieniu do przepisów ustawy Prawo budowlane, jak i przepisów innych ustaw powołanych przez skarżącą kasacyjnie, a także przepisów aktów wykonawczych, należy stosować tak zwaną "wykładnię prawa zgodną z prawem międzynarodowym". Interpretowanym i stosowanym przepisom prawa polskiego należy więc nadawać takie znaczenia, które tak dalece jak jest to możliwe urzeczywistniają zasady przyjęte w aktach prawa międzynarodowego (patrz też art. 9 Konstytucji RP).
Przedstawione zasady wyznaczania i utrzymywania miejsc postojowych, z których mogą korzystać osoby niepełnosprawne znajdują również swoje pełne potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz: wyroki NSA: z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1008/17, LEX nr 2471031; z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 761/16, LEX nr 2464428 oraz z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 399/16, LEX nr 2426945).
W świetle przedstawionych źródeł prawa oraz zasad ich wykładni i zastosowania Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę uznał, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 10 ust. 7 i ust. 10a ustawy Prawo o ruchu drogowym, art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 470 ze zm.), a także art. 66 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. W opinii NSA przepisy te zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane w rozpatrywanej sprawie. Całkowicie bezpodstawny jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem NSA w rozpoznawaniu sprawy przez Sąd I instancji nie doszło do naruszenia przepisów odnoszących się do gromadzenia materiału dowodowego, wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego (m.in. interesu osób niepełnosprawnych) i słusznego interesu obywateli. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji nie godzi również w zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.), a także w zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Błędny jest również zarzut skargi kasacyjnej odwołujący się do zasady równości wobec prawa i równego traktowania adresatów prawa przez władze publiczne (art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). Ochrona osób niepełnosprawnych nie jest bowiem przyznaniem takim osobom bezpodstawnych przywilejów dyskryminujących inwestorów. Przeciwnie, z uwagi na przytoczone wyżej przepisy ustawowe, a także przepisy ratyfikowanych umów międzynarodowych, ochrona praw osób niepełnosprawnych do korzystania z wyznaczonych miejsc postojowych stanowi realizację zasady równości wobec prawa, a nie jej zaprzeczenie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł również wziąć pod uwagę argumentów skarżącej kasacyjnie spółki, że przywrócenie przez zarządcę drogi wewnętrznej i obiektu budowlanego, w tym miejsc postojowych rozdysponowanych wcześniej, do stanu zgodności z projektem budowlanym będzie stanowiło szczególnie trudny obowiązek właściciela nieruchomości. W tym zakresie właściwe są sądy powszechne, a nie sądy administracyjne, których obowiązkiem jest zapewnienie stosowania przepisów prawa publicznego.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym z uwagi na treść art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło