I SA/Wa 1409/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Łukasz Trochym po rozpoznaniu 4 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę Decyzją z [...] czerwca 2020 r. Nr [...] Wojewoda [...] (dalej jako organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 214b oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1899: dalej ugn/ustawa) oraz art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] ( Dz. U. z 1945 r., nr 50, poz. 279, dalej jako dekret) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. o umorzeniu postępowania zainicjowanego wnioskiem J. T. z [...] października 1948 roku w sprawie przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. oznaczonej dawniej jako "[...] rejestru hipotecznego [...]" w zakresie części o powierzchni [...] m2 stanowiącej obecnie fragment działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Przywołując regulacje dekretowe oraz treść art. 214b ugn organ podał, że w terminie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia w dniu [...] listopada 2017 r. wezwania zaineresowanych do wykazania swoich praw tj. [...] marca 2018 r. (data wpływu [...] marca 2018 r.) K. M. zgłosiła swoje prawa jednak ich nie udowodniła, gdyż do pisma, podając, że jest jedyną spadkobierczynią po J. O. (T. z pierwszego małżeństwa) dołączyła tylko testament. Wg organu termin na udowodnienie praw do nieruchomości mijał [...] sierpnia 2018 r., a zatem brak przedstawienia wymaganych dokumentów spadkowych skutkował umorzeniem postępowanie w sprawie. W skardze na ww decyzję K. M. (dalej jako skarżąca) zarzuciła organowi naruszenie: a) prawa materialnego tj. art. 214b § 1 ugn poprzez umorzenie postępowania, pomimo że ustalenie stron postępowania było możliwe; b) prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 § 1 kpa oraz art 80 kpa w związku z art. 28 przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, co skutkowało dowolną, a nie swobodną oceną materiału dowodowego i w konsekwencji ustaleniem stanu faktycznego poprzez nieuprawnione przyjęcie, że niemożliwym jest określenie stron postępowania. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji W. M. oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta [...] nr [...] i przekazanie sprawy organowi I instancji do rozpoznania; a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 214b ust. 1 i 2 ugn w sprawach dotyczących rozpatrzenia wniosków, o których mowa w art. 7 ust. 1 dekretu umarza się postępowanie, jeżeli nie jest możliwe ustalenie stron postępowania lub ich adresów. Podstawa umorzenia zachodzi gdy organ wezwał wnioskodawcę oraz jego ewentualnych następców prawnych do uczestnictwa w postępowaniu przez ogłoszenie, a w sprawie nie wpłynęło żadne inne pismo pochodzące od strony oprócz wniosku. Jak wynika z ww przepisu organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli w terminie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia nikt nie zgłosił swych praw albo zgłosiwszy je, nie udowodnił ich w terminie kolejnych trzech miesięcy lub nie wskazał swego adresu. Ww. regulacja dotycząca przesłanek warunkujących przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości objętej działaniem dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] oznacza, że prócz zbadania przesłanek zawartych w obowiązującym art. 7 ust. 2 dekretu, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie czy podmiot zgłaszający swoje prawa wykazał je stosownymi dokumentami w określonym ustawą terminie. Należy w tym miejscu wskazać, że osoba wywodząca swoje uprawnienia (interes prawny) z następstwa prawnego powinna legitymować się dokumentem potwierdzającym jej status, w szczególności postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, które stwarza domniemanie, że wymienione w nim osoby stały się spadkobiercami (art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego). Powyższe oznacza, że jakkolwiek skarżąca zgłosiła się w ustawowym terminie sześciu miesięcy, zawartym w art. 214b ugn, to jednak nie udowodniła w tym okresie ani w okresie kolejnych trzech miesięcy praw spadkowych do dawnej właścicielce nieruchomości. Powyższe nastąpiło dopiero przy piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. (data wpływu do organu [...] lutego 2019 r.), a więc już po upływie kolejnego, trzymiesięcznego terminu do udowodnienia prawa spadkowych. Celem dodania art. 214b do przepisów ugn (nowelizacją z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1271)), było umożliwienie zakończenia postępowań administracyjnych, wszczętych wnioskami złożonymi na podstawie przepisów dekretu, w których wnioskodawcy od czasu złożenia wniosku nie kontaktowali się w żaden sposób z organem prowadzącym postępowanie. W uzasadnieniu projektu ww ustawy wskazano na przypadki niemożności ustalenia stron postępowania wraz z ich adresami. Art. 214 b ugn ma na celu ostateczne uregulowanie stanu prawnego nieruchomości objętych dekretem wobec braku zainteresowania stron bądź ich następców prawnych, przy czym termin w nim wskazany jest terminem prawa materialnego nie podlegającym przedłużeniu czy przywróceniu. Przepisów dotyczących zawieszenia postępowania na wniosek nie stosuje się, gdyż prowadziłoby to do obejścia definitywnego uregulowania ww kwestii przez ustawodawcę. Skuteczny wniosek o zawieszenie postępowania może zresztą złożyć jedynie strona postępowania, tymczasem w dacie złożenia wniosku w tym zakresie skarżąca nie wykazała jeszcze swoich praw do roszczeń dekretowych (por. wyrok WSA z 15 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 252/19). Wymaga też podkreślenia, że przepis będący podstawą prawną zaskarżonej decyzji podlegał badaniu przez Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z 19 lipca 2016 r. K.p. 3/15 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż "art. 1 pkt 3 ustawy z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w części dotyczącej dodawanego do ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami art. 214b, w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, jest zgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji." W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organ nie naruszył przepisów przywołanych w skardze. Treść art. 214 b ugn jest jednoznaczna i obligowała organ do umorzenia postępowania w przypadku nieudowodnienia następstwa praw do nieruchomości dekretowej w określonym w tym przepisie terminie. Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).