VIII SA/Wa 655/20
WyrokWSA w Warszawie2020-12-17
Skład orzekający: Justyna Mazur, Leszek Kobylski, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie odpłatnego przewozu osób samochodem osobowym, zamówionego za pośrednictwem aplikacji mobilnej, stanowi transport drogowy wymagający uzyskania licencji, nawet jeśli osoba wykonująca przewóz nie prowadzi zarejestrowanej działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpłatny przewóz osób samochodem osobowym, zamówiony za pośrednictwem aplikacji mobilnej, nawet jeśli osoba wykonująca przewóz nie prowadzi zarejestrowanej działalności gospodarczej, stanowi transport drogowy wymagający uzyskania licencji. Działalność ta, ze względu na zorganizowany charakter i korzystanie z aplikacji, nosi znamiona działalności gospodarczej, a brak licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej. Sąd podkreślił, że istotne jest faktyczne wykonywanie przewozu, a nie formalny status przedsiębiorcy.Stan faktyczny
Skarżący został zatrzymany podczas odpłatnego przewozu pasażerki samochodem osobowym na trasie miejskiej, zamówionym za pośrednictwem aplikacji Bolt. Nie posiadał wymaganej licencji na wykonywanie transportu drogowego ani zezwolenia. Pojazd, którym wykonywano przewóz, nie spełniał kryteriów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego. Organy nałożyły na skarżącego karę pieniężną. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa, w tym brak znamion działalności gospodarczej i nieprawidłowe zakwalifikowanie przewozu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Cezary Kosterna, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dna [...] lipca 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ odwoławczy", "GITD"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2020 r., poz. 256; dalej: "k.p.a.") oraz art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i ust. 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz.U. z 2019, poz. 2140; dalej: "u.t.d." lub "ustawa o transporcie drogowym"), a także Ip. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpoznaniu odwołania M. Z. (dalej: "strona", "skarżący") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "organ I instancji", "WITD") z [...] marca 2020 r. nr [...] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 złotych orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
W dniu [...] sierpnia 2019 r. przy ul. N. [...] w W. zatrzymano do kontroli przez funkcjonariuszy Policji samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...], którym kierował skarżący. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażerkę na trasie ul. K. [...] – ul. K. [...]. Przewóz osób kierujący wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z [...] sierpnia 2019 r. Dodatkowo, tego samego dnia, sporządzono notatkę urzędową.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez organ I instancji, decyzji z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] nakładającej na stronę karę pieniężną
w wysokości 12.000 zł. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia było wykonywanie przez skarżącego transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa
w art. 18 ust. 4b u.t.d.
W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa tj.:
1) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, zwłaszcza w sytuacji, w której skarżący takiej działalności nie prowadzi ;
2) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
3) art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
4) art. 92a ust. 1 i ust. 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw.
z art. 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości i umorzenie postępowania.
GITD, w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji, przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, tj. art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1, art. 92c ust. 1 u.t.d. oraz lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu kontroli drogowej tj. 1 sierpnia 2019 r. skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób we własnym imieniu i na własną rzecz tj. przewoził pasażerkę w W. z ulicy K. [...] na ulicę K. [...]. Kontrolujący ustalili, że pasażerka I. K. zamówiła usługę transportową korzystając z aplikacji "BOLT" i pod wskazany adres przyjechał pojazd nieoznakowany jako taksówka. Opłata za przewóz wyniosła 10 złotych i początkowo została pobrana z jej konta, a następnie zwrócona. Kierowca w chwili kontroli nie okazał też wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani wypisu z licencji wydanych na jego rzecz. Ponadto kierujący nie okazał też żadnych innych dokumentów, czy też umów które wskazywałby na innego wykonawcę. Uwzględniając powyższe organ odwoławczy stwierdził, że kontrolujący słusznie uznali, iż faktycznym wykonawcą przewozu był sam skarżący.
Ponadto w niniejszej sprawie, jak wynika z protokołu, kierowca odmówił podpisania dokumentu bez podania przyczyny i nie wniósł do niego uwag.
Zdaniem GITD, zgromadzony materiał dowodowy w sprawie bezsprzecznie wskazuje zatem, że celem i intencją pasażerki było skorzystanie z usługi przewozu, aby przemieścić się z ulicy K. [...] na ulicę K. [...] w W. Zarówno pasażerka jak i kierowca mieli świadomość konieczności uiszczenia opłaty za wykonany przejazd w formie bezgotówkowej za pośrednictwem aplikacji. Dodatkowo nie ma znaczenia, że uiszczona opłata w kwocie 10 zł została w późniejszym czasie zwrócona pasażerce. GITD wskazał, że przewóz osób, za który kierujący otrzymuje zapłatę jest przewozem odpłatnym - zarobkowym, do wykonywania którego konieczne jest uzyskanie stosownego uprawnienia jakim jest zezwolenie lub licencja. Obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej.
Organ odwoławczy podniósł, iż przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że strona wykonywała zarobkowo przewóz osób, o którym mowa art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Dlatego organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli, jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 ustawy o transporcie drogowym oraz Ip. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W ocenie organu odwoławczego przewóz wykonywany przez stronę w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym skarżący wykonywał w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Powyższe organ odwoławczy ustalił, w szczególności, na podstawie protokołu kontroli drogowej i okazanego przez kierowcę dowodu rejestracyjnego pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał. Ponadto, przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych.
W szczególności strona nie zawarła stosownej umowy przed rozpoczęciem przewozu w formie pisemnej. Dlatego organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 ustawy o transporcie drogowym oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Organ odnosząc się do zarzutów odwołania zauważył, że nieuzasadniony jest zarzut pełnomocnika strony, iż w sprawie brak jest przesłanek do uznania, że wykonywane przez skarżącego czynności nosiły znamiona przewozu okazjonalnego. GITD podkreślił, że rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92 nie obowiązuje, ponieważ zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1073/2009, które dotyczy usług transportowych wykonywanych - pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą. Definicja przewozu okazjonalnego określona w art. 4 pkt 11 u.t.d. odnosi się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą. W związku z powyższym obowiązującą definicją przewozu okazjonalnego, jest definicja z ustawy o transporcie drogowym, to ona ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą.
Z kolei odnosząc się do zarzutu nieustalenia przez organ okoliczności, czy wykonywane przez skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, a także braku weryfikacji, czy skarżący w dniu kontroli posiadał status przedsiębiorcy organ odwoławczy uznał go za nieistotny dla sprawy. Wskazał, że ustalenie to nie było konieczne. Zauważył, iż obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Nawet w przypadku braku posiadania statusu przedsiębiorcy, fakt ten nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Strona bowiem
wykonywała przewozy osób, za które otrzymywała wynagrodzenie. Cykliczność w tymże przypadku miała pewną ciągłość. W aktach sprawy znajdują się faktury VAT odpowiednio o nr: [...], [...], [...] oraz [...], które świadczą, o powyższej okoliczności. Dodatkowo podniósł, iż załączonej korespondencji oraz materiału dowodowego nie wynika, aby strona skarżąca nie była odpowiedzialna za skontrolowany przewóz. Wskazał także, iż wydruk korespondencji dotyczy rozliczeń strony ze wskazanymi podmiotami odnośnie wyżej wskazanych faktur wystawionych w zakresie wynajmu auta [...] o nr rej. [...].
Organ odwoławczy zaznaczył, że całe przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez platformę BOLT, ma charakter zorganizowany i ciągły i w ramach tego przedsięwzięcia skarżący świadczył sporną usługę przewozu we własnym imieniu i na własny rachunek. A zatem działalność strony nosiła znamiona działalności zorganizowanej, albowiem nie miała charakteru przypadkowego. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika w opisanym stanie faktycznym niniejszej sprawy działalności strony polegającej na przewozie osób można przypisać cechę ciągłości. Usługi transportowe świadczone przez skarżącego nie miały charakteru jednorazowego, lecz jak wynika to z możliwości i założeń aplikacji zmierzały do udzielania ich wielokrotnie.
GITD wskazał także, iż skarżący w toku prowadzonego postępowania zarówno przed organem I jak i II instancji nie wykazał w żaden sposób, że w dniu kontroli wykonywał usługę transportu drogowego na rzecz innego podmiotu, jak również nie wykazał, że nie ma do niego zastosowania art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo zakwalifikował więc naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Ponadto w sprawie nie ma żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d.
Zdaniem organu odwoławczego, przedmiotowej sprawie do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku działań skarżącego, ponieważ wykonywał usługę przewozu osób nie posiadając stosownych uprawnień i zarazem samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art, 18 ust. 4b. Gdyby strona przestrzegała obowiązujących regulacji prawnych, to do naruszenia by nie doszło. Dlatego GITD uznał, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji w całości i umorzenia postępowania.
Skargę na decyzję GITD z [...] lipca 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając jej naruszenie następujących przepisów prawa tj.:
art. 5 b ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (głównie ze względu na to, że czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej);
art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Bolt, świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;
art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Bolt;
art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;
art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2019 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Bolt;
art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja GITD, jak i utrzymana nią w mocy decyzja WITD, nie naruszają prawa.
W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a organy słusznie przyjęły, że skarżący w dacie zdarzenia objętego kontrolą drogową wykonywał transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. Przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych.
Na wstępie należy zaznaczyć, że ustawa o transporcie drogowym, stanowiąca materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie, określa zasady podejmowania i wykonywania m.in. krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane
z przewozem drogowym (art. 1 u.t.d.).
Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, przy czym art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza przewóz okazjonalny:
1. pojazdami zabytkowymi,
2. samochodami osobowymi:
prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.
Jak stanowi art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L.2009.300.51), dalej "rozporządzenie nr 1071/2009".
Gdy chodzi o warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, określa je art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowiąc, że ich podjęcie i wykonywanie: 1. samochodem osobowym, 2, pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań, wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d.
Art. 87 u.t.d. stanowi, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" w prawie unijnym. I tak, w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300. 88), dalej "rozporządzenie Nr 1073/2009", za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009).
Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób
w nadarzających się okazjach, zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423).
Ustalony w tym zakresie przez organ stan faktyczny, stanowiący podstawę skarżonego rozstrzygnięcia, nie budzi wątpliwości Sądu. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażerki, którą przewoził
w W. na trasie ul. K. [...] – ul. K. [...]. W trakcie kontroli ustalono, że przejazd zamówiono za pomocą aplikacji Bolt. Za wykonany przejazd pasażerka zapłacił 10 zł. Z akt sprawy wynika także, czego skarżący nie kwestionuje, że nie posiadał on licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, licencji na wykonywanie drogowego osób w zakresie przewozu osób samochodem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, jak też licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Powyższe potwierdzają pismo Urzędu Miasta [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...], jak i pismo Starostwa Powiatowego w P. z dnia [...] października 2019 r. nr [...].
W ocenie Sądu, organy orzekające zasadnie uznały w oparciu o prawidłowo zgromadzony i rozpatrzony materiał dowodowy, że skarżący w okolicznościach stwierdzonych w toku kontroli w dniu [...] sierpnia 2019 r. naruszył przepisy prawa
w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób, a także wykonywał przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. Skarżący wykonywał bowiem odpłatny przewóz pasażerki, którą przewoził na terenie W. pojazdem posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Pasażerka przedmiotowy kurs zamówiła za pomocą zainstalowanej na telefonie aplikacji Bolt. Zatem, działalność skarżącego nie była przypadkowa, ale stanowiła zorganizowany i zaplanowany rodzaj aktywności właściwy dla przewoźnika. Jednorazowemu charakterowi usług świadczonych przez skarżącego niewątpliwie przeczy korzystanie przy ich wykonywaniu z aplikacji Bolt, co wymaga zarejestrowania na platformie internetowej. Jednocześnie jest faktem powszechnie znanym, że aplikacja internetowa tego typu służy wielokrotnemu korzystaniu z niej, co stanowi jej elementarną cechę (por. wyrok WSA w Lublinie z 18 lutego 2020 r. o sygn. akt VI SA/Lu 632/19).
Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. C-434/15 analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Bolt. Mianowicie Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami,
a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (...).
Reasumując Sąd podziela kwalifikację prawną organów orzekających, że doszło do odpłatnego świadczenia przez skarżącego usługi przewozu za pośrednictwem aplikacji Bolt, bez posiadania licencji, co dowodzi, że doszło do naruszenia przewidzianego w lp. 1.1. załącznika nr 3 do ut.d. Skarżący nie wykazał, że kontrolowany przejazd odbywał się na innych zasadach, niż to wynika z ustaleń organów.
Tym samym, w ocenie Sądu, zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego są niezasadne. Wymierzenie skarżącemu kary za naruszenie zasad dotyczących transportu drogowego nastąpiło przy prawidłowym zastosowaniu ww. przepisów do ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego. Zgodnie bowiem
z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł. Wymierzenie kary w tej wysokości, w warunkach sprawy niniejszej, było zatem uzasadnione i zgodne z prawem.
Także zarzuty naruszenia prawa procesowego nie znajdują uzasadnienia w realiach rozpoznawanej sprawy. Skarżący zarzuca, że organy nie uzupełniły postępowania dowodowego i nie wyjaśniły wszystkich okoliczności, przy czym sam żadnych dowodów nie przedstawił na okoliczność uwolnienia się przez niego od odpowiedzialności za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia.
W ocenie Sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Sąd zauważa, że prawidłowe jest stanowisko GITD, że dla rozstrzygnięcia tej sprawy obojętnym jest fakt, że w chwili kontroli skarżący nie prowadził zarejestrowanej działalności gospodarczej. Działalność wykonywana w taki sposób, jak to czynił skarżący, jest działalnością gospodarczą odpowiadającą definicji działalności gospodarczej zawartej (poprzednio w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1829 ze zm.), a obecnie obowiązującej ustawie - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. poz. 646 ze zm.). Działalność ta była wykonywana zarejestrowanym w Polsce pojazdem i bez przekraczania granic Polski. Wypełnia ona zatem kryteria krajowego transportu drogowego, w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.d. W tej sytuacji aktualizuje się obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona, jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Podkreślić należy, że wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktycznie, polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08; Legalis nr 219202). Co więcej, wykonywaniem transportu jest nawet nie tylko samo przemieszczanie się pojazdu wraz z kierowcą na określonej trasie, ale już złożenie przez przewoźnika oferty na przewóz skierowanej do potencjalnych klientów, czego wyrazem może być choćby oczekiwanie na klienta w pojeździe gotowym do wykonywania usługi przewozowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1059/10, cbois.nsa.gov.pl).
Ponadto, jak podkreśla się w orzecznictwie, wykonywanie transportu drogowego podlegającego sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r. II GSK 701/17).
Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia
w przepisach prawa, a biorąc pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło