III FZ 205/23
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2023-05-12
Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Dalkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odrzuceniu skargi, wydane przed upływem terminu do uiszczenia wpisu sądowego, jest prawidłowe?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odrzucenie skargi przed upływem terminu do uiszczenia wpisu sądowego, mimo wezwania do jego zapłaty, jest przedwczesne i stanowi naruszenie prawa. Sąd pierwszej instancji wydał postanowienie o odrzuceniu skargi przed upływem siedmiodniowego terminu na uiszczenie wpisu, który rozpoczął bieg od daty doręczenia wezwania. Ponadto, sąd stwierdził, że nieczytelny podpis sędziego na postanowieniu nie stanowi wady formalnej, gdyż podpis nie musi być czytelny, a jedynie pozwala na identyfikację osoby.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku. Skarżący złożył skargę wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, który został pozostawiony bez rozpoznania. Po serii odrzuconych sprzeciwów i zażaleń, skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. Mimo ponownego wniosku o zwolnienie z kosztów, wpis nie został uiszczony. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uznał to za przedwczesne, gdyż postanowienie o odrzuceniu zostało wydane przed upływem terminu do uiszczenia wpisu. Skarżący wniósł zażalenie, kwestionując również podpis pod postanowieniem.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 lutego 2023 r.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 maja 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1197/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.
1.1. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1197/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę w sprawie ze skargi A. M. (dalej: "Skarżący", "Strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 sierpnia 2020 roku, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
1.2. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 sierpnia 2020 roku, wraz ze skargą strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt I SPP/Gd 460/20, starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Od powyższego zarządzenia strona wniosła sprzeciw, który został odrzucony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 maja 2021 r. Postanowieniem z dnia 16 lipca 2021 r., sygn. akt III FZ 511/21, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony na postanowienie z dnia 18 maja 2021 r.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 listopada 2021 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. Na przedmiotowe rozstrzygnięcie strona złożyła zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 lutego 2022 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Na przedmiotowe rozstrzygnięcie strona złożyła zażalenie. Postanowieniem z dnia 10 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 18 lutego 2022 r. o odrzuceniu zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Na przedmiotowe rozstrzygnięcie strona złożyła zażalenie. Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie strony na postanowienie z dnia 10 maja 2022 r. o odrzuceniu zażalenia. Na przedmiotowe rozstrzygnięcie strona złożyła zażalenie.
Postanowieniem z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt III FZ 574/22, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie strony na postanowienie z dnia 1 sierpnia 2022 r. Zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2023 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 25 listopada 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu skarżący ponownie złożył wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych, nie uiszczając przy tym należnego wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę strony.
1.3. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości.
2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
2.1. Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
2.2. Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: "p.p.s.a."), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (w tym przypadku wpis). W razie nieopłacenia skargi wzywa się wnoszącego, aby uiścił należny wpis, a niewykonanie tego wezwania w terminie skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a zgodnie z którym, skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie wezwano stronę do uiszczenia w terminie siedmiu dni wpisu sądowego od wniesionej skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Skarżący został pouczony o skutkach nieuiszczenia wpisu.
2.3. Z treści art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Strona skarżąca ma zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od każdej wnoszonej skargi, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (art. 239 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a.), bądź postanowienia przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (art. 239 pkt 4 p.p.s.a.).
2.4. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd pierwszej instancji wezwał zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 10 stycznia 2023 r. stronę skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Zważając na to, że strona skarżąca nie została zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi – zarządzeniem z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt I SPP/Gd 460/20, starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 maja 2021 r. odrzucono sprzeciw skarżącego, a postanowieniem z dnia 16 lipca 2021 r., sygn. akt III FZ 511/21, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony na postanowienie z dnia 18 maja 2021 r. – miała ona obowiązek ten wpis uiścić. Zgodnie z datą na potwierdzeniu odbioru, odpis powyższego zarządzenia został skarżącemu skutecznie doręczony w dniu 6 lutego 2023 r. (k. 88 akt sądowych). Termin na uiszczenie wpisu upływał wraz z dniem 13 lutego 2023 r., natomiast postanowienie odrzucające skargę zostało wydane 10 lutego 2023 r., to jest przed upływem terminu do uiszczenia wpisu od skargi.
2.5. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę przed upływem terminu określonego w rygorze. Wezwanie doręczono w dniu 6 lutego 2023 r., termin do jego realizacji - zgodnie z rygorem – wynosił siedem dni, zaś odrzucenie skargi nastąpiło w dniu 10 lutego 2023 r. Należy zatem uznać, że odrzucenie skargi nastąpiło przedwcześnie i wobec dostrzeżonych naruszeń prawa przez Sąd pierwszej instancji, zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu.
2.6. Odnosząc się natomiast do zarzutu zażalenia, że sentencja i uzasadnienie postanowienia zostały podpisane nieczytelnymi podpisami sędziego, który wydał to postanowienie (parafka) należy wskazać, że zgodnie z ustalonym orzecznictwem sądowym podpisem jest znak ręczny określonej osoby pozwalający, dzięki indywidualnym cechom tego znaku, na jej identyfikację. Podpis nie musi być czytelny. Nie musi obejmować pełnego nazwiska, gdyż w praktyce stosowany jest najczęściej pewien skrót (podpis nieczytelny) będący "godłem" podpisu (wyroki: SN z 28 kwietnia 1973 r., III CZP 78/72, OSN 1973 nr 12, poz. 207, NSA z 10 listopada 2006 r., II FSK 1144/05, postanowienie NSA z 23 czerwca 2008 r., I OZ 403/08, Legalis). Zaskarżone postanowienie spełniło więc wymóg jego podpisania przez sędziego.
2.7. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło