I SA/Łd 925/21
WyrokWSA w Łodzi2022-02-23
Skład orzekający: Paweł Kowalski, Bożena Kasprzak, Agnieszka Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odpisy amortyzacyjne od studni odwodnieniowych, stanowiących środki trwałe skarżącej spółki, użyczonych Gminie w ramach naprawy szkody górniczej, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, pomimo zastosowania przez organ podatkowy art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c tej ustawy wyłączającego z kosztów odpisy od środków trwałych oddanych do nieodpłatnego używania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpisy amortyzacyjne od studni odwodnieniowych użyczonych Gminie w celu likwidacji szkody górniczej, do której naprawienia spółka była zobowiązana na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów. Świadczenie to nie miało charakteru nieodpłatnego w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c u.p.d.o.p., ponieważ wynikało z obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej ruchem zakładu górniczego, a tym samym służyło zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów spółki.Stan faktyczny
Spółka A S.A. zwróciła się o interpretację indywidualną w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych. Opisała sytuację, w której w związku z odwodnieniem złoża węgla brunatnego powstała szkoda w sieci wodociągowej Gminy. Spółka, zobowiązana do naprawienia tej szkody na podstawie Prawa geologicznego i górniczego, zawarła z Gminą porozumienie, w ramach którego zobowiązała się m.in. do wybudowania i nieodpłatnego przekazania Gminie wodociągu oraz użyczenia studni odwodnieniowych. Spółka pytała, czy wydatki związane z naprawą szkody oraz odpisy amortyzacyjne od użyczonych studni mogą stanowić koszty uzyskania przychodów. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko spółki za prawidłowe w zakresie wydatków, ale za nieprawidłowe w zakresie odpisów amortyzacyjnych, powołując się na art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c u.p.d.o.p.Rozstrzygnięcie
Uchylono interpretację indywidualną w zaskarżonej części i zasądzono od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.), Protokolant st. asystent sędziego Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2022 roku sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w B. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 września 2021 r. nr 0111-KDIBT1-1.4010.310.2021.1.SG w przedmiocie podatku od osób prawnych 1. uchyla interpretację w zaskarżonej części; 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia 29 czerwca 2021 r. A Spółka Akcyjna w B (dalej: "skarżąca", "spółka", "wnioskodawca") zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "organ") o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. Opisując zdarzenie przyszłe wskazała, że przedmiotem jej działalności gospodarczej jest m.in. wydobywanie węgla brunatnego oraz wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła. W związku z prowadzoną inwestycją Spółka dokonuje stałego odwadniania złoża. Do Spółki wpłynął wniosek z Gminy S. (dalej: "Gmina"), informujący o niedoborach wody w istniejącej sieci wodociągowej, co związane jest z lejem depresji powstałym w wyniku odwodnienia złoża. Ww. szkoda jest spowodowana ruchem zakładu górniczego i wymaga naprawy poprzez dostarczenie wody w niezbędnej ilości przez Spółkę, zgodnie z ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze. Wobec powyższego Spółka podpisała z Gminą Porozumienie, w ramach którego Spółka zobowiązuje się do: 1) wybudowania w ramach własnych środków finansowych i na własny koszt na podstawie przekazanej przez Gminę dokumentacji projektowej, wodociągu w celu doprowadzenia wody ze studni do stacji uzdatniania; 2) nieodpłatnego przekazania Gminie na własność wybudowanego wodociągu, o którym mowa powyżej, przy czym Spółka udzieli Gminie gwarancji na wykonane obiekty na okres 5 lat; 3) niepobierania opłat za wodę dostarczaną do wodociągu; 4) zasilania wodociągu w wodę ze studni systemu odwodnienia; 5) zapewnienia agregatów pompowych i utrzymanie studni. Ponadto Wnioskodawca przekazuje, a Gmina przejmuje w użyczenie studnie odwodnieniowe wraz z wyznaczoną strefą ochrony bezpośredniej i instalacjami zasilającymi i sterującymi. Od studni Wnioskodawca dokonuje odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16i ust. 2 z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tj. Dz. U. 2021 r. poz. 1800 ze zm., dalej: "u.p.d.o.p."). Gmina natomiast w ramach własnych środków finansowych zgodnie z zapisami Porozumienia zobowiązuje się do: 1) wykonania dokumentacji hydrogeologicznej, 2) wykonania operatu wodnoprawnego i uzyskania stosownej decyzji administracyjnej dla omawianego przedsięwzięcia; 3) opracowania dokumentacji projektowej wraz z uzyskaniem pozwolenia na budowę dla zadania obejmującego pobór wody ze studni systemu odwodnienia; 4) nieodpłatnego przekazania Spółce ww. dokumentacji, 5) przeniesienia decyzji pozwolenie na budowę na rzecz Spółki oraz udzielenie jej prawa do dysponowania nieruchomościami na budowę wodociągu; przystosowania, w uzgodnieniu ze Spółką, studni systemu odwodnienia dla potrzeb ujęcia komunalnego; 5) prowadzenia eksploatacji studni. Spółka nabywane towary i usługi związane z budową wodociągu wykorzystuje do czynności opodatkowanych VAT. Ponadto wnioskodawca nie występuje w imieniu Podatkowej Grupy Kapitałowej - do której należy, niniejszy wniosek składa w celu potwierdzenia po jego stronie skutków podatkowych w zakresie przychodów i kosztów uzyskania przychodów dla Spółki, w indywidualnej sprawie. Przedmiotowy wniosek dotyczy Wnioskodawcy i jego obowiązku wyliczenia dochodu na podstawie art. 7a ust. 1 zdanie trzecie w związku z art. 7 ust. 2 - 3 u.p.d.o.p.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:
1. Czy wydatki związane z naprawą szkody górniczej na podstawie przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze poniesionych w oparciu o zawarte Porozumienie stanowią koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.?
2. Czy odpisy amortyzacyjne od studni odwodnieniowych stanowiących środki trwałe Wnioskodawcy użyczonych Gminie w ramach naprawy szkód górniczych na podstawie przepisów ustawy PGG mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów Spółki na podstawie art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p.?
Zdaniem skarżącej odpowiedzi na oba zadane pytania są twierdzące.
Interpretacją indywidualną z dnia [...] r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko skarżącej w zakresie pytania 1 za prawidłowe, natomiast w zakresie pytania 2 za nieprawidłowe.
W ocenie organu koszty związane z likwidacją szkód górniczych stanowią koszty uzyskania przychodów jako koszty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W zakresie odpowiedzi na pytanie 2 organ wyjaśnił, że zastosowanie znajdzie ograniczenie wynikające z przepisu art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c u.p.d.o.p. Ze złożonego wniosku jednoznacznie wynika, że przekazanie Gminie w użyczenie studni odwodnieniowych ma charakter nieodpłatny. Skoro odpisy amortyzacyjne dokonywane od oddanych w bezpłatne używanie składników majątkowych zostały wyłączone z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c u.p.d.o.p., to nawet istnienie związku o jakim mowa w art. 15 ust. 1 ww. ustawy nie upoważnia do zaliczenia tychże odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów.
Skarżąca zaskarżyła ww. interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w tej części, w której uznano jej stanowisko za nieprawidłowe. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. nieprawidłowe zastosowanie art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c) u.p.d.o.p., poprzez uznanie, że znajdzie on zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy w omawianym stanie faktycznym nie doszło do oddania do nieodpłatnego używania, ponieważ skarżąca użyczyła studnie odwodnieniowe w celu likwidacji szkody górniczej, do której zobowiązana jest na podstawie przepisów odrębnych ustaw; wadliwą interpretację art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c) u.p.d.o.p., poprzez uznanie, że przepis ten posługując się pojęciem "oddaniem do nieodpłatnego używania" dotyczy wszelkich sytuacji, bez uwzględnienia celu w jakim doszło do użyczenia studni, to jest likwidacji szkody górniczej; wadliwą interpretację art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p., poprzez uznanie, że nie może on być podstawą dokonywania odpisów amortyzacyjnych, w sytuacji gdy przytoczony przez skarżącą stan faktyczny nie wypełnia przesłanek wskazanych w art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c) u.p.d.o.p.
Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: art. 14c § 1 i 2 oraz art. 14b § 1 i 3 w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 poz. 1540; dalej: O.p.) poprzez: dokonanie zmian w ocenianym stanie faktycznym wskutek nieuprawnionego przyjęcia, że użyczenie studni odwodnieniowych w celu likwidacji szkody górniczej jest nieodpłatnym świadczeniem na rzecz Gminy, wydanie interpretacji w oparciu o stan faktyczny, który w sposób nieuprawniony został we własnym zakresie uzupełniony przez organ podatkowy; pominięcie w rozważaniach elementu stanu faktycznego, polegającego na tym, że skarżąca użycza studnie odwodnieniowe jako element naprawienia szkody górniczej.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej Interpretacji w skarżonej części, rozpoznanie sprawy na rozprawie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Kontroli Sądu poddano interpretację indywidualną, w której organ uznał za nieprawidłowe stanowisko skarżącej co do tego, czy odpisy amortyzacyjne od studni odwodnieniowych (stanowiących środki trwałe skarżącej) użyczonych Gminie w ramach naprawy szkód górniczych na podstawie przepisów ustawy – Prawo geologiczne i górnicze mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów skarżącej na podstawie art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p. Organ powołując się na przepis art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c u,p.d.o.p. stwierdził bowiem, że nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych oddanych do nieodpłatnego używania. Organ odwołał się tu do pojęcia "nieodpłatnego świadczenia" i uznał, że taki właśnie charakter ma użyczenie studni odwodnieniowych przez skarżącą w ramach opisanego we wniosku Porozumienia.
W skardze zarzucono naruszenie prawa materialnego – art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c) u.p.d.o.p. (poprzez uznanie, że znajdzie on zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy w opisanym stanie faktycznym nie doszło do oddania do nieodpłatnego używania, ponieważ skarżąca użyczyła studnie odwodnieniowe w celu likwidacji szkody górniczej, do której zobowiązana jest na podstawie przepisów odrębnych ustaw), art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c) u.p.d.o.p. (przez uznanie, że przepis ten posługując się pojęciem "oddanie do nieodpłatnego używania" dotyczy wszelkich sytuacji, bez uwzględnienia celu w jakim doszło do użyczenia studni, to jest likwidacji szkody górniczej), art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p. (przez uznanie, że nie może on być podstawą dokonywania odpisów amortyzacyjnych, w sytuacji gdy przytoczony przez skarżącą stan faktyczny nie wypełnia przesłanek wskazanych w art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c) u.p.d.o.p.) oraz prawa procesowego, tj.: art. 14c § 1 i 2 oraz art. 14b § 1 i 3 w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. (przez dokonanie zmian w ocenianym stanie faktycznym wskutek nieuprawnionego przyjęcia, że użyczenie studni odwodnieniowych w celu likwidacji szkody górniczej jest nieodpłatnym świadczeniem na rzecz Gminy, wydanie interpretacji w oparciu o stan faktyczny, który w sposób nieuprawniony został we własnym zakresie uzupełniony przez organ podatkowy, pominięcie w rozważaniach elementu stanu faktycznego, a mianowicie tego, że skarżąca użycza studnie odwodnieniowe jako element naprawienia szkody górniczej).
Zarzutami tymi i powołaną podstawą prawną Sąd jest związany na podstawie art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p., kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z przepisami art. 16a-16m, z uwzględnieniem art. 16. Według art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c u.p.d.o.p., nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych oddanych do nieodpłatnego używania - za miesiące, w których składniki te były oddane do nieodpłatnego używania.
Powstaje w związku z tym pytanie, jak należy rozumieć zwrot: "oddanych do nieodpłatnego używania". Ustawodawca go nie definiuje, wskazówek w tym zakresie udziela jednak praktyka orzecznicza i doktryna. I tak, w wyroku NSA z dnia 15 lipca 2016 r., II FSK 2735/14 (CBOSA) dotyczącym nieodpłatnego udostępnienia podmiotom ze sfery pożytku publicznego (w szczególności Fundacji) części powierzchni biurowej (będącej własnością skarżącej spółki) na prowadzenie jej działalności statutowej stwierdzono, że zawarcie przez ustawodawcę w ustawie podatkowej przepisu art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c u.p.d.o.p. należy uznawać za potwierdzenie tezy, według której wykorzystywanie środka trwałego na potrzeby związane z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą oznacza także oddanie środka trwałego do nieodpłatnego używania innemu podmiotowi w celu uzyskania przychodów w innej formie niż wynagrodzenie za używanie tego środka lub zabezpieczenia, utrzymania źródła przychodów. Dopiero gdy (tak jak w rozpoznanej przez NSA sprawie) podatnik oddaje środek trwały do nieodpłatnego używania, które w żaden sposób nie służy uzyskiwaniu przez niego przychodów lub zabezpieczeniu źródła przychodów, to z powołanego przepisu nie można wywodzić korzystnych skutków prawnych.
Jak z tego wynika, o tym, czy mamy do czynienia z oddaniem do "nieodpłatnego" używania ze skutkiem wyłączającym uznanie odpisów amortyzacyjnych za koszty uzyskania przychodów decydują okoliczności konkretnej sprawy. Nie można natomiast postrzegać go tak, jak to uczynił organ w rozpoznanej sprawie, a więc stricte formalnie, wręcz technicznie, czyli bez analizy związku owego oddania z celem w postaci osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
W rozpoznanej sprawie z okoliczności przytoczonych w stanie faktycznym wynikało, że Gmina zwróciła się do spółki z roszczeniem o naprawienie szkody wywołanej ruchem zakładu górniczego skarżącej, która to szkoda polegała na niedoborach wody w istniejącej sieci wodociągowej. Skarżąca jest obowiązana do naprawienia tej szkody na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2021 r. poz. 1420). Zgodnie z przepisami działu VIII tej ustawy, zatytułowanym "odpowiedzialność za szkody", właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, który jest prowadzony zgodnie z ustawą. Może on jednak żądać naprawienia wyrządzonej tym ruchem szkody, na zasadach określonych ustawą (art. 144 ust. 1). Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do innych podmiotów, których prawa majątkowe są zagrożone ruchem zakładu górniczego (ust. 2). Jeżeli nie zachodzą okoliczności przewidziane w ust. 1 i 2, przedsiębiorca odpowiada za szkodę według zasad określonych w Kodeksie cywilnym (ust. 3). Zgodnie z art. 146 ust. 1 ustawy, odpowiedzialność za szkodę ponosi przedsiębiorca prowadzący ruch zakładu górniczego, wskutek którego wystąpiła szkoda. W myśl art. 147 ustawy, przywrócenie stanu poprzedniego może w szczególności nastąpić przez dostarczenie gruntów, obiektów budowlanych, urządzeń, lokali, wody lub innych dóbr tego samego rodzaju (ust. 1). Obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego ciąży na tym, kto jest odpowiedzialny za szkodę. Poszkodowany, za zgodą podmiotu odpowiedzialnego za szkodę, może wykonać obowiązek w zamian za zapłatę odpowiedniej kwoty pieniężnej (ust. 3). Zgodnie z art. 148 ustawy, jeżeli poszkodowany poniósł nakłady na naprawienie szkody, odszkodowanie ustala się z uwzględnieniem wartości uzasadnionych nakładów. W myśl art. 150 ustawy, przepisy o naprawianiu szkód określonych niniejszym działem stosuje się odpowiednio do zapobiegania tym szkodom. Wreszcie, jak stanowi art. 151 ustawy, sądowe dochodzenie roszczeń jest możliwe po wyczerpaniu postępowania ugodowego (ust. 1). Warunek wyczerpania postępowania ugodowego jest spełniony, jeżeli przedsiębiorca odmówił zawarcia ugody lub jeżeli od skierowania przez poszkodowanego roszczenia wobec przedsiębiorcy upłynęło 30 dni, chyba że poszkodowany, zgłaszając żądanie zawarcia ugody, wyznaczy dłuższy termin (ust. 2).
Organ przytoczył większość z powyższych przepisów, ale zupełnie zignorował ich znaczenie dla sprawy. Nie zwrócił uwagi, że w opisanym we wniosku stanie faktycznym mamy do czynienia z roszczeniem poszkodowanego ruchem zakładu górniczego, a więc roszczeniem, o którym mowa w art. 151 ust. 2 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze, któremu uczynienie zadość przez skarżącą, m.in. poprzez użyczenie studni odwodnieniowych nie ma nic wspólnego z nieodpłatnym świadczeniem, ani z żadną inną konstrukcją prawną, której nieodpłatność jest elementem konstytutywnym.
Przypomnijmy, że do cech nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. należy przysporzenie pod tytułem darmym, a więc gdy uzyskuje je tylko jedna strona (brak ekwiwalentności). Innymi słowy, z nieodpłatnym świadczeniem mamy do czynienia, gdy jeden podmiot uzyskuje korzyści kosztem drugiego, gdy ten drugi nie był obowiązany do świadczenia (por. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998 r., SA/Sz 105/98, CBOSA).
Świadczenie nieodpłatne może mieć charakter świadczenia w naturze, w tym nieodpłatnego przekazania rzeczy bądź zezwolenia na nieodpłatne korzystanie z rzeczy. Ten typ świadczenia nieodpłatnego jest bliski umowie użyczenia, o której mowa w art. 710 k.c. Użyczenie jest umową, na podstawie której użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu – przez czas oznaczony albo nieoznaczony – na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Cechami charakterystycznymi użyczenia są ujęta w opisie ustawowym nieodpłatność oraz motyw bezinteresowności, dlatego wyłącznym obowiązkiem użyczającego pozostaje znoszenie używania rzeczy przez biorącego oraz powstrzymywanie się od jakichkolwiek czynności unicestwiających lub tylko ograniczających jego – wynikające z umowy – uprawnienie. Treść stosunku użyczenia, a zarazem jego społeczno-gospodarcza funkcja sprowadzają się zatem do – motywowanego zazwyczaj chęcią pomocy, dobroczynnością lub inną bezinteresowną pobudką – przysporzenia przez użyczającego korzyści kontrahentowi. Użyczenie można więc także określić jako bezinteresowne pozbawienie się użytku ze strony użyczającego dla wygody biorącego (uchwała SN z dnia 8 lipca 1992 r., III CZP 81/92, OSNCP 1993, nr 3, poz. 30;p szerzej: J. Gudowski, w: J. Gudowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Lex/el).
Mimo więc, że określone świadczenie jest określone mianem "nieodpłatnego", nie musi takim być w istocie – i z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznanej sprawie.
Skarżąca w ramach Porozumienia zobowiązała się m.in. do przystosowania stanowiących jej własność studni odwodnieniowych do roli ujęć i oddania ich Gminie w użyczenie. Świadczenie to pozostawało w związku z jej działalnością gospodarczą (ruch zakładu górniczego) i wynikłą stąd szkodą, stanowiącą typowy przejaw działalności górniczej. Widoczny jest tu więc cel tych działań - osiągnięcie przychodów ze źródła przychodów/zachowanie/zabezpieczenie źródła przychodów. Przekazanie studni, mimo że nazwane "użyczeniem", nastąpiło w ramach stosunku obligacyjnego między skarżącą a Gminą, wywołanego odpowiedzialnością deliktową skarżącej. Spełnienie tego świadczenia nie miało więc i nie mogło mieć charakteru nieodpłatnego – było wynikiem respektowania przez skarżącą jej wynikającego z ustawy – Prawo geologiczne i górnicze obowiązku zaspokojenia zgłoszonego przez Gminę roszczenia o naprawienie szkody, powstałej wskutek działalności gospodarczej skarżącej.
Widać więc wyraźnie, że świadczenie skarżącej nie miało charakteru "oddania do nieodpłatnego używania" w takim sensie, jak chce to widzieć organ, a więc w sensie nieodpłatnego świadczenia (bo w opisanym we wniosku stanie faktycznym brak typowego dla świadczenia nieodpłatnego elementu braku zobowiązania skarżącej do świadczenia), czy cywilistycznego użyczenia (bo brak po stronie skarżącej motywu bezinteresowności).
Dlatego też Sąd uznał, że organ błędnie wyłożył przepis art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c) u.p.d.o.p., gdyż – jak trafnie podnosiła skarżąca, błędnie uznał, że przepis ten może znaleźć zastosowanie w sytuacji, gdy skarżąca użyczyła studnie odwodnieniowe w celu likwidacji szkody górniczej, do której zobowiązana jest na podstawie przepisów ustawy – Prawo geologiczne i górnicze. Sąd podziela również drugi zarzut dotyczący naruszenia tego samego przepisu, bowiem organ przy jego interpretacji nie uwzględnił – a powinien – celu, jaki realizowało użyczenie studni (w postaci likwidacji szkody górniczej). Doszło tym samym do naruszenia art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p. przez uznanie, że nie może on być podstawą dokonywania odpisów amortyzacyjnych w opisanej we wniosku sytuacji.
Organ naruszył również przepisy prawa procesowego w postaci zasady zaufania (art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 14h O.p.) przez pominięcie w procesie wykładni korzystnego dla skarżącej elementu stanu faktycznego w postaci celu użyczenia studni (naprawienie szkody górniczej). Sąd nie dostrzegł natomiast naruszenia art. 14c § 1 i 2 oraz art. 14b § 1 i 3 O.p. przez dokonanie zmian w ocenianym stanie faktycznym przez przyjęcie, że użyczenie studni odwodnieniowych w celu likwidacji szkody górniczej jest nieodpłatnym świadczeniem na rzecz Gminy, czy przez wydanie interpretacji w oparciu o stan faktyczny, który w sposób nieuprawniony został uzupełniony przez organ. Zdaniem Sądu, nie doszło do tych zmian, o których pisze skarżąca, organ po prostu popełnił błąd w procesie wykładni łącząc użyte w przepisie art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c) u.p.d.o.p pojęcie "nieodpłatnego" z konstrukcją z tym kojarzoną w postaci "nieodpłatnego świadczenia", co było elementem jego (nieprawidłowej) argumentacji.
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił interpretację w zaskarżonej części jako wydaną z naruszeniem prawa materialnego (art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c i art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p.) w stopniu mającym wpływ wynik sprawy (art. 146 § 1 zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) oraz z naruszeniem prawa procesowego (art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 146 § 1 zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Wydając interpretację ponownie organ jest związany oceną prawną przedstawioną w niniejszym wyroku (art. 153 p.p.s.a.).
Na wniosek strony skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości obejmującej wpis, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty zastępstwa procesowego (art. 200, art. 205 § 2 i 4, art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. poz. 1687).
P.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło