II SA/Gl 1037/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 22 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w D. na uchwałę Rady Miasta Rybnika z dnia 23 kwietnia 2020 r. Nr 361/XXI/2020 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a: 1. podjąć zawieszone postępowanie sądowe; 2. dopuścić "B" z siedzibą w K. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika; 3. odrzucić skargę; 4. zwrócić stronie skarżącej kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. W dniu 23 kwietnia 2020 r. Rada Miasta Rybnika podjęła uchwałę Nr 361/XXI/2020 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części miasta Rybnika obejmującej obszar w rejonie ulicy Golejowskiej (MPZP 54-22). Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 29 maja 2020 r. nr IFIII.4131.1.15.2020 Wojewoda Śląski stwierdził nieważność powyższej uchwały. W dniu 29 czerwca 2020 r. Gmina Rybnik wniosła na w/w rozstrzygnięcie nadzorcze skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Sprawę zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Gl 995/20. Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2021 r. Sąd uchylił powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze. Na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2021 r. sygn. akt II OSK 1056/21 powyższy wyrok z 29 stycznia 2021 r. uprawomocnił się. Postanowieniem z dnia 7 września 2020 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowe w niniejszej sprawie, zainicjowanej skargą "A" Sp. z o.o. w D. (dalej zwaną stroną skarżącą) na wskazaną na wstępie uchwałę Rady Miasta, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego o sygn. akt II SA/Gl 995/20. Pismem z dnia 2 października 2021 r. "B" z siedzibą w K. złożyła do Sądu wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o sygn. akt II SA/Gl 1037/20 w charakterze uczestnika. Po podjęciu tego postępowania i dopuszczeniu powyższej "B" do udziału w nim, Sąd obowiązany był w pierwszej kolejności zbadać, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym, w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., jest art. 101 § 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz.713, ze zm. dalej zwanej u.s.g.). Stanowi on, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Do cech interesu prawnego zalicza się jego realność, co powoduje wykluczenie interesów przewidywalnych w przyszłości, interesów czysto hipotetycznych. Interes prawny to rzeczywiście a nie hipotetycznie istniejąca potrzeba ochrony prawnej określonego podmiotu. O istnieniu tak rozumianego interesu możemy mówić wówczas, kiedy działanie organu administracji o wymiarze konkretyzującym dotyka w sposób bezpośredni normatywnie ukształtowaną sytuację konkretnego podmiotu. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia. Interes prawny strony skarżącej, co do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę (por. wyrok SN z dnia 7 marca 2003r., sygn. III RN 42/02, publ.: OSNP z 2004 r. Nr 7, poz. 114). Jak wynika ze skargi strona skarżąca planuje na terenie objętym MPZP 54-22 budowę zakładu wydobywczego węgla kamiennego. W celu realizacji tej inwestycji zawarła z obecnym właścicielem większości gruntów objętym MPZP 54-22 notarialną umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości, w której jednym z warunków zawarcia umowy ostatecznej jest uzyskanie przez nią koncesji na wydobycie węgla kamiennego w rejonie [...]. Powołując się na art. 7 i 29 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (obecnie: t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1420, ze zm.- dalej zwanej u.p.g.g.) strona skarżąca wskazała, że eksploatacja złoża węgla kamiennego nie jest możliwa i organ koncesyjny odmawia udzielenia koncesji, m.in. jeżeli zamierzona działalność koncesyjna koliduje z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec tego, zdaniem strony skarżącej utrzymanie zaskarżonej uchwały w mocy, będzie miało bezpośredni wpływ na prawa i obowiązki skarżącego wynikające z powyższej umowy, a także wynikające z przewidywanego i planowego postępowania koncesyjnego, w konsekwencji może oznaczać utratę tytułu prawnego do nieruchomości oraz uniemożliwić uzyskanie przez stronę skarżącą koncesji wydobywczej. Nadto strona skarżąca wskazała na uzyskane w [...] r. prawo użytkowania górniczego oraz koncesję na rozpoznanie złoża węgla kamiennego "[...]", a także wszczęte postępowanie w sprawie wydania środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Zwrócono uwagę, że zaskarżona uchwała zmienia dotychczasowe warunki zabudowy terenu, na którym strona skarżąca planuje inwestycję. Owa zmiana w praktyce wyklucza możliwość zlokalizowania, na terenie nią objętym, instalacji zakładu wydobywczego węgla kamiennego oraz prowadzenia z tego obszaru eksploatacji węgla kamiennego. Powyższe, zdaniem strony skarżącej, oznacza, że zaskarżona uchwała narusza konkretny, bezpośredni i wynikający z przepisów prawa materialnego jej interes prawny i wpływa na jej sytuacją prawną, tym samym strona skarżąca jest legitymowana do złożenia niniejszej skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. wskazując na brak po stronie skarżącej legitymacji skargowej. W ocenie organu posiadanie przez stronę skarżącą koncesji nr [...] z dnia [...] r. oraz umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości z dnia [...] r., a także plan budowy na terenie objętym MPZP 54-22 zakładu wydobywczego węgla kamiennego, czy ubieganie się o decyzję o środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji nie dają podstawy do przyjęcia, że strona skarżąca posiada taką legitymację. Organ wskazał, że interes prawny strony skarżącej nie znajduje oparcia w art. 15 i następne u.p.g.g., a sama strona skarżąca podaje, że nie jest właścicielem nieruchomości objętej uchwałą. Według organu strona skarżąca ma jedynie interes faktyczny, tj. plan budowy na terenie objętym MPZP 54-22 zakładu wydobywczego węgla kamiennego. W świetle powyższego wskazać należy, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 741, ze zm.) i jak wynika z art. 6 ust. 1 tej ustawy jego ustalenia kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Z kolei art. 6 ust. 2 tej ustawy stanowi, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich, 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Należy zatem stwierdzić, że regulacje miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą dotyczyć interesu prawnego wynikającego z norm materialnoprawnych kształtujących prawo własności bądź inne prawa, z których wynika tytuł prawny do nieruchomości. Strona skarżąca nie ma tytułu prawnego do nieruchomości objętych regulacjami zaskarżonego planu. Nie ulega wątpliwości, że taki tytuł nie wynika z zawartej przez nią umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości. Umową tą strony zobowiązują się bowiem dopiero do zawarcia umowy przyrzeczonej. Strona skarżąca wskazuje, że planuje w przyszłości inwestycję na tym terenie (budowę zakładu wydobywczego węgla kamiennego), należy wobec tego stwierdzić, że nie wykazała ona zaistnienia w dacie wnoszenia skargi naruszenia jej interesu prawnego lub uprawnienia zaskarżoną uchwałą polegającego na zaistnieniu związku między tą uchwałą a własną, indywidualną, aktualnie istniejącą sytuacją prawną. Taki związek musi już obecnie, a nie w przyszłości, powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków (wyrok NSA z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA 1410/01, LEX nr 53376). Zauważyć wymaga, że również przez podjęte dotychczas działania związane z zamiarem górniczego wykorzystania terenu objętego MPZP 54-22 strona skarżąca nie nabyła żadnych takich praw, których następnie zostałaby zaskarżoną uchwałą pozbawiona w znaczeniu naruszenia prawa uprawniającego w myśl art. 101 ust. 1 u.s.g. do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zaskarżona uchwała nie wkracza zatem w sferę uprawnień rzeczowych strony skarżącej do określonej nieruchomości objętej uchwałą, a skoro tak to może co najwyżej dotyczyć jej interesu faktycznego, a nie prawnego w rozumieniu art. 101 u.s.g. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił (punkt 3 sentencji postanowienia). O zwrocie wpisu sądowego (punkt 4 sentencji postanowienia) orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nadmienić należy, że Sąd nie sporządził uzasadnienia dla rozstrzygnięć zawartych w punktach 1 i 2 sentencji niniejszego postanowienia. Postanowienia te są bowiem niezaskarżalne. Jak wynika zaś z art. 163 § 2 zdanie drugie p.p.s.a. postanowienie należy doręczyć wraz z uzasadnieniem, jedynie gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia.