II SA/Sz 1152/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2022 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. 1. Wnioskiem z dnia [...] maja 2021 roku P. W. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca") wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad babcią. 2. Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] Burmistrz G. (dalej przywoływany jako: "Organ I instancji") odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu wskazano, że Strona jest osobą zstępną w drugim stopniu w stosunku do osoby wymagającej opieki, w związku z czym nie jest osobą zobowiązaną względem niego do alimentacji w pierwszej kolejności i tym samym nie jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego. 3. Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. Skarżąca wniosła odwołanie od w/w decyzji wnosząc o jej zmianę i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. 4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] września 2021 r., znak [...], utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji. W uzasadnieniu SKO przytoczyło przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie i wskazało, że przepisy art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych należy odczytywać łącznie. Warunkiem koniecznym, w każdym przypadku ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jest okoliczność, że na osobie występującej z wnioskiem ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby nad którą sprawowana jest opieka. Sama okoliczność faktycznego sprawowania opieki nad osobą jej wymagającą nie jest wystarczająca jeśli na osobie sprawującej opiekę nie ciąży obowiązek alimentacyjny. Art. 17 ust. 1 pkt 4 nakłada dodatkowe wymogi w przypadku osób, które są zobowiązane do alimentacji, ale nie są jednocześnie osobami spokrewnionymi w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki. Osobami spokrewnionymi w pierwszym stopniu w linii prostej są rodzic — dziecko, w drugim stopniu dziadek — wnuk, w trzecim stopniu pradziadek — prawnuk itd. Organ wskazał, że z wywiadu środowiskowego oraz wywodów odwołania wynika, że Skarżąca sprawuje opiekę nad babcią. Jest też osobą zaliczoną do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, gdyż zgodnie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Pomiędzy rodzicem a dzieckiem występuje pierwszy stopień pokrewieństwa, natomiast między babcią a wnukiem drugi stopień. W ocenie Kolegium kwestię sporną na gruncie rozpatrywanej sprawy stanowi to, czy w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych osobie, którą obciąża obowiązek alimentacyjny w dalszej kolejności względem pełnoletniego członka rodziny legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym i która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych w sytuacji, gdy zobowiązane w pierwszej kolejności dziecko żyje i nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności. W ocenie SKO, niewątpliwie zastosowanie literalnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. prowadziłoby do przyjęcia, że dalszym krewnym będzie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, tylko w okolicznościach wymienionych w art. 17 ust. 1a cyt. ustawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się jednak, że taka wykładnia nie jest wystarczająca. Tym samym, jak wskazał Organ, w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych nie można automatycznie wykluczać wnuczki osoby niepełnosprawnej z kręgu potencjalnych osób, którym mogłoby być przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Jednakże byłoby to możliwe tylko w razie zaistnienia szczególnej sytuacji, w której dzieci osoby niepełnosprawnej nie byłyby w stanie z obiektywnych i nie do usunięcia powodów wypełniać swoich obowiązków alimentacyjnych. Takimi szczególnymi okolicznościami byłaby śmierć osoby zobowiązanej w pierwszej kolejności do alimentacji, posiadanie znacznego stopnia niepełnosprawności, stałe zamieszkiwanie za granicą, czy też opiekowanie się inną osoba niepełnosprawną, które uniemożliwia sprawowanie opieki nad osobą, która tego wymaga. Organ wskazał jednak, że babcia Skarżącej ma syna W. P., który jest czynny zawodowo i nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnoprawności. Kolegium zauważyło, że fakt pozostawania w zatrudnieniu, czy też odległe miejsca zamieszkiwania pozostaje bez wpływu na istnienie obowiązku alimentacyjnego i możliwości sprawowania opieki. Nie są to bowiem, zdaniem Organu, okoliczności nieodwracalne. Ponadto, realizacja obowiązku alimentacyjnego może polegać nie tylko na bezpośredniej i stałej opiece, ale może być realizowana poprzez pomoc finansową skierowaną na opiekę nad matką, czy też dorywczą, uzupełniającą pomoc w opiece nad osobą niepełnosprawną. Dzieci osoby wymagającej opieki jako zobowiązane w pierwszej kolejności do alimentacji, mają obowiązek w pierwszej kolejności zorganizować i sprawować opiekę nad matką. 5. Niezadowolona z rozstrzygnięcia Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wskazując na naruszenie prawa procesowego – art. 77 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego i brak zebrania całego materiału dowodowego, co skutkuje wadliwym rozpatrzeniem sprawy; naruszeniem art. 7 K.p.a. przez brak uwzględnienia w zaskarżonej decyzji słusznego interesu strony oraz naruszenie prawa materialnego poprzez: 1) błędną wykładnię art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że sama okoliczność posiadania przez babcię Skarżącej syna stanowi kryterium negatywne dla przyznania świadczenia, a w konsekwencji błędne uznanie, że fakt istnienia obowiązku alimentacyjnego dziecka względem matki ma istotne znaczenie dla oceny wniosku złożonego przez jej wnuczkę; 2) błędną wykładnię art. 17 ust. 4 i art. 17 ust. 5 u.ś.r. w zw. z art. 21, art. 69 i art. 71 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP oraz art. 28 ust. 1 i ust. 2 lit. c Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych w zw. z pominięciem wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej tych przepisów, polegające na uznaniu, że wobec istniejącego abstrakcyjnie obowiązku alimentacyjnego dzieci względem matki świadczenie nie przysługuje osobie sprawującej faktyczną opiekę nad niepełnosprawną; 3) pominięcie norm art. 32, art. 69 i art. 71 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP przez co decyzja została wydana z naruszeniem zasad konstytucyjnych. Skarżąca uwypukliła, że obowiązek alimentacyjny ciążąc na dziecku niepełnosprawnej jest nieistotny dla sprawy ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazała na art. 132 K.r.i.o., który przewiduje powstanie tego obowiązku w przypadku zobowiązanego w dalszej kolejności w sytuacji, gdy uzyskanie świadczeń od pierwotnie zobowiązanych wiąże się m.in. z nadmiernymi trudnościami. W stanie faktycznym, jak podkreśliła Skarżąca, uzyskanie jakichkolwiek świadczeń o charakterze alimentacyjnym pozostaje niemożliwe, w związku z czym faktyczna opiekę w pełnym zakresie sprawuje Skarżąca. 6. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. 7. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.), w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Orzeczenia sądów administracyjnych, w razie uwzględnienia skargi, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu bądź zobowiązują organ administracji publicznej do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy administracyjnej. 8. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Organu I instancji o odmowie przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną babcią. 9. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy. Materialnoprawną podstawę tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm. – dalej powoływana jako: "u.ś.r."). Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast w myśl art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podkreślenia wymaga, że powołane wyżej przepisy zawierają zamknięty katalog osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, ściśle związany z istnieniem obowiązku alimentacyjnego pomiędzy osobą ubiegającą się o to świadczenie względem osoby będącej pod jej opieką. Pojęcie obowiązku alimentacyjnego zostało uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359, dalej powoływana jako: "k.r.o.") i polega on na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania i obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Przepisy k.r.o. ustalają również kolejność zobowiązanych stanowiąc, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Innymi słowy, w świetle tych przepisów obowiązek alimentacyjny dzieci (w stosunku do rodziców) jest pierwszoplanowy i wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych, co wynika z treści art. 87, art. 128, art. 129 § 1 i art. 132 k.r.o. 10. Biorąc powyższe pod uwagę wskazać trzeba, że przepisy art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. w zestawieniu z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jednoznacznie określają katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji, według kolejności tego zobowiązania. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przy dokonywaniu wykładni przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie można ograniczać się jedynie do wykładni literalnej, której zastosowanie prowadziłoby do przyjęcia, że dalszym krewnym będzie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego tylko w okolicznościach wymienionych w art. 17 ust. 1a u.ś.r. Konieczne w tym zakresie jest również posiłkowanie się wykładnią celowościową i systemową omawianych przepisów, przemawiającą za uznaniem, że możliwe jest przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny, gdy osoby zobowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności np. dzieci osoby niepełnosprawnej, z przyczyn od siebie niezależnych i niewynikających z ich woli, nie są zdolne do sprawowania nad nią opieki. Przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny nie może jednak obejmować sytuacji, w których dzieci osoby wymagającej opieki mają obiektywną możliwość sprawowania tej opieki (pozwala im na to wiek i stan zdrowia), lecz odmawiają jej sprawowania. Stąd też zgodzić należy się z Organem odwoławczym, że to dzieci w pierwszej kolejności zobowiązane są do sprawowania opieki nad rodzicami i tylko zbieg nadzwyczajnych zdarzeń, o jakich mowa w art. 132 k.r.o., może spowodować przeniesienie obowiązku alimentacyjnego na kolejne osoby zobowiązane. 11. Z niezakwestionowanych ustaleń Organu odwoławczego wynika, że osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymagająca opieki – R. P. ma syna W. P., który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i jest czynny zawodowo. Natomiast Skarżąca jest jej wnuczką, a zatem osobą spokrewnioną w drugim stopniu. Oznacza to, że aby zaktualizował się jej obowiązek alimentacyjny wobec babci, po stronie dzieci osoby wymagającej opieki (syna), musiałyby wystąpić niezależne od niego, obiektywne okoliczności uniemożlwiające realizację obowiązku alimentacyjnego. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego nie daje podstaw do uznania iżby syn niepełnosprawnej nie był w stanie realizować obowiązku alimentacyjnego wobec matki z powodu opisanych wyżej przeszkód. Stanowiska tego w żaden sposób nie podważa argumentacja skargi. Powoływana przez Skarżącą okoliczność niemożność sprawowania opieki przez syna osoby niepełnosprawnej z powodu pracy zawodowej czy z uwagi na brak zainteresowania syna matką, nie zwalnia go bowiem z obowiązku alimentacyjnego, którego przedmiotem jest dostarczanie środków niezbędnych do egzystencji osoby uprawnionej. Zauważyć należy, na co słusznie zwróciło uwagę Kolegium, że obowiązek alimentacyjny może polegać nie tylko na osobistych staraniach, ale także na pokrywaniu niezbędnych wydatków potrzebnych na sfinansowanie pomocy przez osoby trzecie. Dopuszczalna jest bowiem każda postać świadczeń alimentacyjnych która zabezpieczy w należyty sposób interesy uprawionego. Przyjęcie odmiennego stanowiska spowodowałby niczym nieuzasadnione przerzucenie na Państwo (a w istocie na podatników) wydatków związanych z opieką na niepełnosprawną osobą, w sytuacji gdy istnieją osoby z kręgu jej najbliższej rodziny, które w świetle obowiązujących regulacji prawnych mają względem tej osoby obowiązek pokrywania takich kosztów w ramach obowiązku alimentacyjnego, w oparciu o art. 128 i następne k.r.i.o. (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Ke 306/21 czy wyrok WSA w Krakowie z dnia 2 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 1008/20, wszystkie przytaczane orzeczenia dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych też względów Organ odwoławczy słusznie uznał, że sam fakt wykonywania pracy zawodowej nie stanowi o istnieniu obiektywnych przyczyn braku możliwości zajmowania się swoim rodzicem. W tym przypadku realizacja obowiązku alimentacyjnego przez syna powinna następować przez wspieranie niepełnosprawnej matki poprzez świadczenia w postaci stosownych sum pieniężnych. 12. W wyroku z dnia 16 listopada 2012 r. (sygn. akt I OSK 1700/12) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że uprawnienie do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, dalsza osoba - w stosunku bliskości do potrzebującego pomocy - uzyska dopiero w sytuacji, gdy brak będzie osoby zobowiązanej w pierwszej kolejności do alimentacji, to jest, gdy takiej osoby nie będzie albo, gdy osoba taka nie będzie w stanie sprawować opieki nad potrzebującym (art. 17 ust. 1a ustawy). Świadczenie pielęgnacyjne nie jest bowiem skierowane do kogokolwiek z rodziny, krewnych czy osób zaprzyjaźnionych z osobą potrzebującą opieki, w zależności od tego, kto tej opieki się podejmie. Jest to świadczenie przeznaczone wyłącznie dla określonej kategorii osób. O ile przy tym - z uwagi na konstytucyjne zasady równości czy sprawiedliwości społecznej - może okazać się celowym - w danym stanie faktycznym - przyjęcie, że uprawnionym do otrzymania omawianego świadczenia jest jeszcze inna - niż wymienione expressis verbis w ustawie - kategoria członków szeroko rozumianej rodziny (por.: np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt P 27/07, OTK-A 2008/6/107), o tyle nie ma takiego uzasadnienia w stosunku do zmiany porządku kolejności nabywania obowiązku alimentacyjnego przez krewnych osoby uprawnionej do pomocy. To nie rodzina bowiem decyduje, komu spośród jej członków winno być przyznane świadczenie pielęgnacyjne a decyduje o tym przepis prawa. Z tego powodu, zawarte w art. 17 ust. 1a u.ś.r. uregulowanie prawne, iż osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w przypadku, gdy osoba spokrewniona w pierwszym stopniu nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, musi być wykładane przy zastosowaniu przesłanek obiektywnych, do których nie należy sam fakt pozostawania w zatrudnieniu. Również w wyroku z dnia 16 kwietnia 2020 r. (sygn. akt I OSK 1115/19) NSA wskazał, że tylko obiektywne przeszkody w sprawowaniu opieki przez osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą jej wymagającą mogą uzasadniać przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie z dalszym stopniem pokrewieństwa, sprawującej faktyczną opiekę i zobowiązanej do alimentacji w dalszej kolejności. Sąd poglądy te w pełni podziela, i choć nie kwestionuje faktycznego sprawowania przez Skarżącą opieki nad babcią i jej zaangażowania oraz poświęcenia, jednak nie można było nie dostrzegać, iż jedynymi wskazywanymi przez Skarżącą przyczynami niemożności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną przez syna była praca zawodowa i niemożność uzyskania jakichkolwiek świadczeń. W takim zaś przypadku Sąd nie znalazł podstaw do uznania, iż zaistniały okoliczności, które pozwoliłyby zaktualizować jej obowiązek alimentacyjny wnuczki względem babci z pominięciem krewnego osoby wymagającej opieki, spokrewnionego w pierwszym stopniu w linii prostej. 13. W tym stanie rzeczy, z uwagi na bezzasadność podniesionych w skardze zarzutów, przy jednoczesnym braku okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.