I FSK 1073/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Sędzia WSA del. Maja Chodacka, Protokolant Katarzyna Wojnarska, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2022 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Szefa Krajowej Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Gl 1411/16 w sprawie ze skargi L. S.A. w J. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 8 lipca 2016 r. nr IBPP2/4512-334/16/ICz w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od L. S.A. w J. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 460 (słownie: czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 23 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Gl 1411/16, po rozpoznaniu skargi L. S.A. w J. (dalej: Skarżąca/Spółka), uchylił indywidualną interpretację Ministra Finansów (dalej: Organ) z 8 lipca 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. 2. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku podał, że we wniosku o interpretację Spółka przedstawiła następujący stan faktyczny: w 2011 r. wystawiła sześć faktur na rzecz innego podatnika VAT (zarejestrowanego jako podatnik czynny, nie będącego w stanie upadłości ani w trakcie postępowania likwidacyjnego). Strony ustaliły, że płatność z tytułu transakcji będzie następować w ratach; pierwszy termin płatności przypadał na 10 maja 2011 r., ostatni - na 10 kwietnia 2016 r. Nabywca po pewnym czasie od zawarcia umowy przestał regulować należności z wystawionych faktur zgodnie z ustalonym wcześniej harmonogramem. Tym samym u Skarżącego wystąpiły wierzytelności nieściągalne, o których mowa w art. 89a ust. 1 i 1a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 710 ze zm., dalej; ustawa o VAT). Spółka podjęła decyzję o skorzystaniu z możliwości skorygowania podatku należnego o kwoty wykazane w fakturach, które nie zostały uiszczone przez nabywcę (dalej: "ulga za złe długi") w stosunku do tych należności, gdzie minął już 150 dzień od terminu płatności ustalonego harmonogramem. W związku z tym powzięła wątpliwość, czy skoro faktury zostały wystawione w 2011 r., to Spółka może obniżyć podstawę opodatkowania i kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres rozliczeniowy (miesiąc), w którym upłynął 150 dzień od ustalonego przez strony terminu płatności i zadała pytanie, czy ma prawo do obniżenia podstawy opodatkowania i kwoty podatku należnego z tytułu wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona w sposób wskazany w art. 89a ust. 1a ustawy VAT, jeśli od momentu wystawienia faktury upłynęło 2 lata, licząc od końca roku w którym została ona wystawiona? 3. Prezentując własne stanowisko Skarżąca stwierdziła, że nawet w sytuacji gdy od momentu wystawienia faktury upłynęło więcej niż dwa lata (licząc od końca roku, w którym fakturę wystawiono) ma ona prawo do obniżenia podstawy opodatkowania i kwoty podatku należnego z tytułu wierzytelności, o których mowa w art. 89a ust. 1 ustawy VAT, których nieściągalność została uprawdopodobniona w sposób wskazany w art. 89a ust. 1a ustawy o VAT, jeśli tylko wykaże, że nabywca (dłużnik) nie uiścił na jej rzecz kwoty należności. Z kolei Organ uznał takie stanowisko za nieprawidłowe. Przytoczył art. 89a ust 1 i 2 ustawy o VAT i stwierdził, że w odniesieniu do wierzytelności wynikających z faktur, od wystawiania których minęło więcej niż dwa lata licząc od końca roku, w którym zostały wystawione, nawet w sytuacji spełnienia pozostałych przesłanek zawartych w art. 89a ust. 2 ustawy, Spółka nie ma możliwości korygowania podatku należnego z uwagi na wskazany wyżej z przepis art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy VAT. 4. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Spółki, że art. 90 i art. 273 Dyrektywy z 28 listopada 2006/112/WE w sprawie podatku od wartości dodanej (Dz.U. EU. L 347 z 11 grudnia 2006 r., s. 1 ze zm.; dalej: Dyrektywa 112) w świetle orzecznictwa TSUE należy zinterpretować w ten sposób, że ograniczenie prawa do korekty podatku należnego do okresu 2 lat, o którym stanowi art. 89a ust 2 pkt 5 ustawy o VAT nie jest formalnością konieczną do wykazania podstawy obniżenia podatku należnego, ani też nie sposób przyjąć że ograniczenie to jest konieczne ze względu na zwalczanie oszustw podatkowych – zatem ograniczenie terminu do dokonania obniżenia podatku należnego pozostaje niezgodne z Dyrektywą 112, tym samym należy bezpośrednio zastosować art. 90 Dyrektywy 112. 5. W skardze kasacyjnej Organ, zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając, w oparciu o obie podstawy art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. dalej P.p.s.a.), naruszenie: - prawa materialnego, tj.: a) art. 90 ust. 1 Dyrektywy 112 przez błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, że zawiera on normę prawną nadającą się do bezpośredniego zastosowania przez podatnika, z pominięciem regulacji prawa krajowego, b) art. 89a ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 89a ust. 1 ustawy o VAT w związku z art. 90 ust. 1 i ust. 2 Dyrektywy 112 przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT stanowi niewłaściwą implementację art. 90 Dyrektywy 112 a zatem podatnik ma prawo do bezpośredniego stosowania tego przepisu, wobec czego jeżeli od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność upłynęło ponad 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona, to mimo, że nie zostaje spełniony jeden z warunków wymienionych w art. 89a ust. 2 ustawy o VAT, kwalifikujący do dokonania korekty podatku należnego w trybie przewidzianym w art. 89a ust. 1 ustawy o VAT, to podatnik będzie miał prawo do dokonania korekty podatku należnego. W ocenie Organu Spółka nie ma możliwości bezpośredniego stosowania art. 90 ust. 1 Dyrektywy 112 z pominięciem regulacji prawa krajowego. Zatem w odniesieniu do wierzytelności wynikających z faktur, od wystawiania których minęło więcej niż dwa lata licząc od końca roku, w którym zostały wystawione, nawet w sytuacji spełnienia pozostałych przesłanek zawartych w art. 89a ust. 2 ustawy o VAT, nie ma możliwości korygowania podatku należnego z uwagi na wskazany wyżej z przepis art. 89a ust. 2 pkt 5 ww. ustawy o VAT. - przepisów postępowania w postaci art. 141 § 4 P.p.s.a. przez brak należytego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia podjętego przez WSA. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem gdyby WSA poddał należytej kontroli interpretację indywidualną, mogłoby zapaść rozstrzygnięcie korzystne dla organu podatkowego. 6. W świetle tak sformułowanych podstaw kasacyjnych Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych 7. Skarżąca nie złożyła odpowiedzi na skargę kasacyjną. 8. Postanowieniem z 30 stycznia 2020 r. postępowanie kasacyjne zostało zawieszone w oczekiwaniu na podjęcie przez TSUE wyroku w sprawie C-335/19. Podjęcie postępowania nastąpiło postanowieniem z 30 grudnia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 9. Na wstępie wyjaśnić należy, że skarga kasacyjna została rozpoznana na rozprawie odmiejscowionej przeprowadzonej zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 poz. 1842, ze zm.). 10. Naczelny Sąd Administracyjny oceniając skargę kasacyjną w granicach wyznaczonych przez art. 183 § 1 P.p.s.a. uznał, że podlega uwzględnieniu. Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 P.p.s.a. aczkolwiek zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu w sprawie, z uwagi na charakter postępowania – o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej - miały zarzuty naruszenia prawa materialnego przedstawione w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej. 11. Spór w sprawie dotyczył rozstrzygnięcia wątpliwości Skarżącej, czy ma ona prawo do obniżenia podstawy opodatkowania i podatku należnego z tytułu wierzytelności w sytuacji, gdy nieściągalność została uprawdopodobniona w sposób wskazany w art. 89a ust. 1a ustawy o VAT, jeśli od momentu wystawienia faktury upłynęły 2 lata, licząc od końca roku w którym została ona wystawiona? 12. Na tle stanowiska stron, wobec przedstawionego wyżej pytania, w skardze kasacyjnej postawiony został zarzut błędnej i wykładni i w konsekwencji zastosowania art. 90 ust 1 i 2 Dyrektywy 112 oraz art. 89a ust 1 oraz ust 2 pkt 5 ustawy o VAT. Ostatni z przepisów w wersji istotnej dla sprawy stanowi, że podatnik może skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona (art. 89a ust 1). Przepis ten stosuje się, gdy spełniony jest warunek, że od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym faktura została wystawiona (art. 89a ust 2 pkt. 5). Z kolei art. 90 Dyrektywy 112 stanowi, że w przypadku anulowania, wypowiedzenia, rozwiązania, całkowitego lub częściowego niewywiązania się z płatności lub też w przypadku obniżenia ceny po dokonaniu dostawy, podstawa opodatkowania jest stosownie obniżana na warunkach określonych przez państwa członkowskie (ust 1). Natomiast w przypadku całkowitego lub częściowego niewywiązania się z płatności państwa członkowskie mogą odstąpić od zastosowania ust. 1 (ust 2). 13. Przepis dyrektywy nie precyzuje warunków ani obowiązków, które Państwa Członkowskie mogą przyjąć m.in. w odniesieniu do formalności, które obowiązują podatników chcących realizować prawo do obniżenia podstawy opodatkowania. Przyjąć należy, że ulga na złe długi mieści się w zakresie swobodnego uznania krajowego ustawodawcy. Skarżąca stała na stanowisku, które podzielił Sąd pierwszej instancji, że art. 90 ust 1 Dyrektywy 112 dopuszczając warunki, jakie mogą wprowadzać państwa członkowskie nie pozwala na przyjmowanie jakichkolwiek regulacji skutkujących wyłączeniem możliwości obniżenia podatku w sytuacji, gdy spełniony jest podstawowy warunek obniżenia tj. brak dokonania płatności przez nabywcę. Nakładane warunki mogą mieć wyłącznie techniczny charakter, nie mogą natomiast uniemożliwiać realizacji zasadniczego celu przepisu. 14. Organ w skardze kasacyjnej zarzucał błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że Skarżąca ma prawo do bezpośredniego stosowania art. 90 ust 1 Dyrektywy, gdyż art. 89a ust 2 pkt 5 ustawy o VAT błędnie implementuje przepis Dyrektywy 112. 15. Należy zauważyć, że na tle ograniczeń, jakie są dopuszczalne w świetle regulacji przewidzianej w art. 90 Dyrektywy 112 w krajowym ustawodawstwie, analizowane były warunki przewidziane w art. 89a ustawy o VAT w kontekście tego, czy nie powinny ograniczać się jedynie do takich, które umożliwiają wykazanie, że nie nastąpiło uregulowanie należności, której wartość uwzględniona została w składanej deklaracji dla podatku VAT, jako obrót podlegający opodatkowaniu oraz należny podatek. Poddawano w wątpliwość istnienie warunków dotyczących np. statusu podatkowego wierzyciela i dłużnika. Stały się one podstawą pytań prejudycjalnych Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowanych postanowieniem z 6 grudnia 2018 r., w sprawie I FSK 2261/15. W odpowiedzi na te pytania Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) w wyroku z 15 października 2020 r., C- 335/19 (w oczekiwaniu na który postępowanie w sprawie było zawieszone) zajął stanowisko, że "Art. 90 dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, które uzależniają obniżenie podstawy opodatkowania podatkiem od wartości dodanej (VAT) od warunku, by w dniu dostawy towaru lub świadczenia usług, a także w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji podatkowej mającej na celu skorzystanie z tego obniżenia dłużnik był zarejestrowany jako podatnik VAT i nie był w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji, zaś wierzyciel był w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji podatkowej nadal zarejestrowany jako podatnik VAT". 16. W powołanym wyroku TSUE analizował, czy ograniczenie w postaci warunków przewidzianych w art. 89a ust. 2 pkt 1 i pkt 3 lit. a i lit b ustawy o VAT jest uzasadnione koniecznością uwzględnienia niepewności co do ostatecznego charakteru niewywiązania się z płatności (pkt 32 uzasadnienia wyroku). Nie analizował warunku określonego w ust 2 pkt 5 powołanego artykułu. Trybunał wskazał również, że art. 90 ust. 1 Dyrektywy 112 spełnia przesłanki konieczne do tego, by mógł być bezpośrednio skuteczny a zasada pierwszeństwa prawa Unii oznacza, że każdy sąd krajowy orzekający w ramach swoich kompetencji jako organ państwa członkowskiego jest zobowiązany odstąpić od stosowania przepisu prawa krajowego sprzecznego z bezpośrednio skutecznym przepisem prawa Unii w ramach toczącego się przed tym sądem sporu. TSUE dalej wyjaśnił, że jeżeli podatnik nie spełnia jedynie warunków określonych w przepisach krajowych, które nie są zgodne z art. 90 ust. 1 Dyrektywy 112, może powoływać się na ten przepis przed sądami krajowymi. 17. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle powyższych uwag, zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do oceny przesłanki z art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT w związku z art. 89a ust 1 ustawy o VAT były zasadne. Przepis prawa krajowego zakreślający dwuletni termin do skorzystania z ulgi na złe długi nie naruszał art. 90 Dyrektywy 112. Skarżąca podnosiła, że warunek zawarty w powołanym przepisie nie znajduje uzasadnienia ani w konieczności wykazania podstawy do obniżenia podatku należnego, ani ze względu na zapobieganie oszustwom podatkowym tym samym jest całkowicie nieuzasadniony. 18. Tymczasem art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT nie ustanawia warunków kształtujących nabycie prawa do obniżenia podstawy opodatkowania VAT w przypadku całkowitego lub częściowego niewywiązywania się z płatności, lecz jedynie normuje termin, w jakim podatnik może przysługujące mu prawo zrealizować. W przeciwieństwie do warunków, które przewidziane były w art. 89a ust 2 pkt 1 oraz pkt 3 lit.a i lit.b ustawy o VAT , które – mając obiektywny charakter i pozostając niezależne od podatnika/wierzyciela – rzeczywiście determinowały prawo do ulgi za złe długi. 19. Takiego charakteru nie ma natomiast przewidziany w ustawie termin, po upływie którego korekta w celu obniżenia podatku należnego z tytułu nieściągalnych wierzytelności nie jest możliwa do realizacji. W tym kontekście nie można uznać, że przepis stanowiący o terminie dla skorzystania z ulgi na złe długi stanowi konieczną formalność, w sytuacji, gdy jego zachowanie jest wyrazem wyboru i działania samego podatnika. Ważne pozostaje, by był to termin rozsądny. Za realizujący ten warunek należy uznać termin, w którym w obiektywnych okolicznościach możliwe jest jego zachowanie, przy uwzględnieniu równowagi między różnymi interesami podmiotów, do sytuacji prawnej których się odnosi. 20. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego termin dwuletni wskazany w art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT uznać należy za termin rozsądny, gdyż z jednej strony pozwala realnie na skorzystanie przez podatnika z jego uprawnień w dostatecznym na to czasie, a z drugiej - umożliwia organowi podatkowemu skontrolowanie prawidłowości dokonanej korekty przed upływem terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Uwzględniając nawet tylko sytuację podatnika/wierzyciela - ustawowy termin zapewnia korektę podatku należnego niezwłocznie po uprawdopodobnieniu nieściągalności wierzytelności, co następuje w przypadku jej nieuregulowania w ciągu 150 dni od dnia upływu terminu płatności na fakturze. Okres na wyrażenie woli uwzględnienia tej okoliczności w rozliczeniu podatkowym ograniczony jest dwoma latami od końca roku, w którym wystawiono fakturę. W konsekwencji należycie dbający o swoje interesy podatnik ma zapewniony wystarczająco długi czas na wdrożenie i realizację swojego uprawnienia, tj. zakomunikowanie, w drodze złożenia stosownej deklaracji, organowi podatkowemu - tego, że korzysta z ulgi na złe długi. 21. Sąd pierwszej instancji, uzasadniając swoje stanowisko, odwołał się m.in. do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazując na wyroki z 21 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1536/13 oraz z 19 sierpnia 2016 r., sygn. akt I FSK 126/15. W ostatnim z wyroków Sąd stwierdził, że "pogląd, iż korekta deklaracji w ramach której podatnik prawidłowo obniży podatek należny z tytułu tzw. ulgi na złe długi może być dokonana w terminie określonym w art. 89a ust. 2 pkt 5 u.p.t.u. (nie później niż przed upływem 2 lat licząc od końca roku, w którym została wystawiona faktura), a nie w terminie przedawnienia określonym w art. 70 § 1 O.p., jest słuszny gdy podatnik w ogóle nie korzystał z tzw. ulgi na złe długi w okresie 2 lat licząc od końca roku, w którym została wystawiona faktura i chciał z tej instytucji skorzystać dopiero po tym terminie". Pogląd ten zaczerpnięty z wyroku I FSK 1536/13 wpisuje się w ocenę składu Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, w myśl której skorzystanie z ulgi na złe długi, bez naruszenia przepisów Dyrektywy 112, ograniczone jest terminem określonym w ustawie, tzn. że przed upływem tego czasu podatnik musi wyrazić wolę skorzystania z ulgi, aby skorzystanie było prawnie skuteczne. 22. Niezrozumiała pozostaje ocena Sądu pierwszej instancji, który uznał, że powołane orzeczenia wspierają jego stanowisko, iż dwuletni termin na realizację ulgi na złe długi jest niezgodny z prawem unijnym, wobec czego polski podatnik VAT może korzystać z tej ulgi także po jego upływie, powołując się wprost na art. 90 Dyrektywy 112. Należy zauważyć, że powołane wyroki zapadły na tle innych stanów faktycznych. W stanie faktycznym sprawy I FSK 1536/13 podatnik najpierw dokonał korekty podatku należnego z zachowaniem terminu z art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT, czyli przed upływem 2 lat licząc od końca roku, w którym została wystawiona faktura, jednak uczynił to w odniesieniu do niewłaściwego okresu rozliczeniowego, co skutkowało złożeniem przez niego kolejnej korekty deklaracji uwzględniającej tym razem właściwy okres rozliczeniowy. I właśnie w odniesieniu na tej ostatniej korekty NSA stwierdził możliwość złożenia jej także po upływie 2 lat, ale z zachowaniem terminu 5 lat przewidzianego w art. 70 § 1 O.p. Przywołane wyroki w treści ich uzasadnień potwierdzają stanowisko przeciwne niż zaprezentowane w zaskarżonym wyroku. 23. Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt stanu faktycznego sprawy wskazać należy, że Skarżąca nie wykazywała, aby z przyczyn od niej niezależnych czy obiektywnej niemożności nie mogła skorzystać z ulgi na złe długi przed upływem ustawowych dwóch lat. W efekcie nie podniosła żadnych argumentów, które wskazując na brak rozsądnego terminu w regulacjach krajowych, uzasadniałby zastosowanie przez Spółkę wprost regulacji z art. 90 Dyrektywy 112 z uwagi na to, że krajowe rozwiązanie prawne uniemożliwiało jej realizację prawa do skorzystania z ulgi na złe długi w rozsądnym czasie. Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 listopada 2021 r. sygn. akt I FSK 391/17. 24. W efekcie Naczelny Sąd Administracyjny za uzasadnione uznał zarzuty skargi kasacyjnej Organu opisane w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej. 25. Za nieuzasadnione Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania w postaci naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. ponieważ – jakkolwiek stanowisko Sądu pierwszej instancji merytorycznie było błędne – to uzasadnienie wyroku zawierało wszystkie ustawowo wymagane elementy ustawowe. 26. Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że zachodzą w sprawie przesłanki do zastosowania art. 188 P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę na przedmiotową interpretację. Zarzuty skargi, akcentujące przede wszystkim zarzuty naruszenia prawa materialnego w postaci art. 89a ust 1 i 2 ustawy o VAT powiązaniu z art. 90 ust 1 i 2 Dyrektywy 112 w powiązaniu z art. 2, art. 3a ust 3 TUE oraz art. 91 ust 1 Konstytucji RP prezentowały argumentację uzasadnienia, którą w zaskarżonym wyroku wskazał Sąd pierwszej instancji i poddał kontroli Naczelny Sąd Administracyjny; stąd powyższe argumenty uzasadnienia zawierają również odpowiedź na zarzuty skargi. 27. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 209, art. 203 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).