I SA/Gl 1668/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-03-09
Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Monika Krywow, Anna Rotter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochody z najmu nieruchomości, nabytej w drodze dziedziczenia, które nie są wprowadzane do zorganizowanego zespołu składników majątkowych służących działalności gospodarczej, należy kwalifikować jako przychody z najmu (art. 10 ust. 1 pkt 6 updof) czy jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 updof)?Ratio decidendi
Dochody z najmu nieruchomości, nabytej w drodze dziedziczenia, które nie są wprowadzane do zorganizowanego zespołu składników majątkowych służących działalności gospodarczej, należy kwalifikować jako przychody z najmu (art. 10 ust. 1 pkt 6 updof), a nie jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 updof). Samo złożenie przez spadkobiercę oświadczenia o kontynuowaniu działalności gospodarczej spadkodawcy (art. 97 § 2 Ordynacji podatkowej) nie przesądza o tym, że najem nieruchomości stanowi działalność gospodarczą, jeśli faktycznie nie są spełnione przesłanki zorganizowania tej działalności.Stan faktyczny
Skarżący, będący współwłaścicielem nieruchomości nabytych w drodze dziedziczenia, czerpał z nich przychody z najmu. W związku z tym, że nigdy nie stworzył zorganizowanego zespołu składników majątkowych ani struktury organizacyjnej do zarządzania najmem, a jego aktywność w tym zakresie miała pasywny charakter, uważał, że dochody te powinny być opodatkowane na zasadach ogólnych (skala progresywna). Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał jednak stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, twierdząc, że przychody z najmu należy kwalifikować jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, opodatkowane podatkiem liniowym, powołując się na złożone przez skarżącego oświadczenie o kontynuowaniu działalności gospodarczej spadkodawcy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Asesor WSA Monika Krywow, Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną interpretacją indywidualną z dnia [...] nr [...] Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko A. K. (dalej: Podatnik, Skarżący) dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodów z najmu nieruchomości, za nieprawidłowe.
Powyższa interpretacja wydana została na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 1520 ze zm., dalej: O.p.).
Stan sprawy:
We wniosku z dnia 9 lipca 2021r., uzupełnionym pismem z dnia 20 września 2021r., Podatnik podał, iż jest objęty w Polsce nieograniczonym obowiązkiem podatkowym w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2021r. poz. 1128 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.) oraz posiada status czynnego podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 658 ze zm., dalej: u.p.t.u.). Ponadto ma zarejestrowaną w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą A.
Skarżący wyjaśnił, iż jest współwłaścicielem/współużytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w K., która składa się między innymi z dwóch odrębnych działek objętych księgami wieczystymi, zabudowanych budynkami wykorzystywanymi, na podstawie umów najmu, przez inny podmiot do celów działalności gospodarczej tego podmiotu. Podano, iż działki te Podatnik nabył w drodze dziedziczenia po zmarłej pięć lat temu matce. Zaznaczono, iż przeważającym i kluczowym elementem prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej jest świadczenie usług transportowych (wymagających i niewymagających koncesji) osób i towarów. Jednak po śmierci matki, w obawie przed koniecznością rozliczenia spisu z natury dla celów VAT, Skarżący złożył oświadczenie o kontynuowaniu działalności matki, która była związana z wynajmowaniem nieruchomości. Podatnik podkreślił, iż przychody z opisanych nieruchomości stanowią pasywną korzyść, jaką Skarżący czerpie z faktu udostępniania za wynagrodzeniem nieruchomości podmiotowi trzeciemu, nie podejmował i nie podejmuje na bieżąco działań związanych z aktywnym poszukiwaniem najemców. Podatnik wskazał, iż dotychczas rozpoznawał przychody z najmu nieruchomości, jako przychody związane z działalnością gospodarczą, co stanowiło błędną interpretację art. 15 ust. 2 u.p.t.u. Z wniosku Podatnika wynikało, że nigdy nie stworzył zorganizowanego zespołu składników materialnych i niematerialnych mających służyć tej działalności, Podatnik nie nabył ani nie wytworzył żadnych składników materialnych, które mogłyby zostać wykorzystane do profesjonalnego najmu nieruchomości (np. nie nabył materiałów pozwalających na konserwację lub utrzymanie nieruchomości). Nie nabył ani nie wytworzył żadnych składników niematerialnych, które pomagałyby w profesjonalizacji najmu nieruchomości, nie zbudował, nie buduje i nie będzie budować struktury organizacyjnej pozwalającej na zarządzanie tą wydzieloną częścią majątku (nieruchomościami).
Skarżący podał, iż nie zatrudniał i nie zatrudni personelu, nie stworzy biura, czy też jakiejkolwiek innej sformalizowanej i zorganizowanej struktury, która mogłaby zajmować się w sposób profesjonalny najmem nieruchomości. Nigdy nie wypracował, obecnie nie wypracowuje i nie planuje wypracowywać jakiejkolwiek strategii związanej z najmem Nieruchomości. Skarżący nie ma planów nabywać nowych nieruchomości, nie weryfikuje w żaden sposób lokalnego rynku pod kątem modyfikacji, np. stosowanych cen, ani w żaden sposób nie poszukiwał, nie poszukuje i nie planuje poszukiwać nowych klientów. Jak wyjaśnił Podatnik, nie podejmował on, nie podejmuje i nie planuje podejmować działań, które np. zwiększałyby atrakcyjność nieruchomości, albo w jakikolwiek sposób adaptowałyby je do potrzeb obecnych lub jakikolwiek innych najemców. Podatnik zaznaczył, że nigdy nie dokonał wyboru opodatkowania dochodów z najmu na podstawie ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 1993 ze zm.). Powyższe okoliczności oznaczają, w przekonaniu Podatnika, konieczność opodatkowania dochodów z najmu opisanych nieruchomości na zasadach ogólnych, tj. progresywną skalą podatkową na podstawie art. 27 ust. 1 u.p.d.o.f., co w sytuacji Skarżącego (osiągającego roczne dochody z najmu nieruchomości powyżej pierwszego progu skali progresywnej), oznacza istnienie istotnej zaległości podatkowej za każde z nieprzedawnionych lat podatkowych. W piśmie z dnia 20 września 2021 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, Skarżący wskazał, że podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu (polska rezydencja podatkowa). Prowadzi działalność gospodarczą od dnia [...], a dla celów działalności gospodarczej prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów.
We wniosku podano, iż Skarżący jest współwłaścicielem, w udziale wynoszącym 1/2 części, nieruchomości gruntowych, składających się z trzech działek o łącznej powierzchni [...], które to działki nabył w drodze dziedziczenia po zmarłej w dniu [...] matce. Drugim współwłaścicielem opisanych nieruchomości jest brat Podatnika, będący drugim spadkobiercą po matce. Jak wskazano, na działkach będących przedmiotem wniosku oraz na działkach sąsiadujących (nienależących do Skarżącego) posadowione są budynki salonu i serwisu samochodowego, o łącznej powierzchni użytkowej około [...]. Budynki mają charakter użytkowy. Przedmiotem najmu są całe działki należące do Podatnika, tj. grunt oraz zabudowania.
Oprócz powyższych nieruchomości, Podatnik posiada dom mieszkalny w zabudowie szeregowej, w którym mieszka. Nie pozyskuje aktywnie najemców. Nieruchomości są przedmiotem umowy najmu zawartej w 2007 r. przez spadkodawcę na czas nieokreślony z jedynym najemcą - spółką działającą w branży motoryzacyjnej. Nieruchomości nie są wynajmowane w celach mieszkaniowych. Przychody z najmu nieruchomości Podatnik zalicza do przychodów z działalności gospodarczej. Podał, że złożył oświadczenie o dalszym prowadzeniu działalności gospodarczej po spadkodawcy, na podstawie art. 97 § 2 O.p. Powyższe oświadczenie zostało złożone w kontekście uprawnienia spadkodawcy, polegającego na prawie do odliczenia VAT naliczonego od wydatków związanych z nieruchomościami. Podatnik osiąga przychody z najmu od momentu odziedziczenia nieruchomości po zmarłej matce. Wskazano, iż istniejący stosunek najmu ma, z perspektywy Podatnika, pasywny charakter, tj. nie ma formalnej, ani faktycznej potrzeby podejmowania jakichkolwiek czynności związanych z najmem. Natomiast sama obsługa najmu sprowadza się do wystawiania faktur czynszowych. Z uwagi na stałość stosunku najmu nawiązanego przed wieloma laty przez poprzednika prawnego Podatnika oraz opisany wyżej pasywny charakter tego najmu, nie sposób, zdaniem Skarżącego, obiektywnie przyjąć, że ewentualne incydentalne czynności miałyby być podejmowane w sposób zorganizowany i ciągły. Skarżący sprecyzował, że wniosek dotyczy 2021 r., a stan faktyczny nie ulegał zmianom w poprzednich latach, zatem ocena prawna tego stanu faktycznego na gruncie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej powinna mieć zastosowanie także do wcześniejszych lat podatkowych.
W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym Podatnik zadał pytanie czy prawidłowym jest stanowisko, zgodnie z którym osiągane przez niego dochody z najmu, opisanych we wniosku nieruchomości, należy kwalifikować do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. i w konsekwencji, powinny być opodatkowane na zasadach ogólnych tj. na podstawie art. 27 ust. 1 u.p.d.o.f., a nie tzw. podatkiem liniowym, na podstawie art. 30c u.p.d.o.f. w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej?
Przedstawiając własne stanowisko w sprawie zapytania Skarżący stwierdził, iż realizowana przez niego aktywność nie wypełnia definicji wskazanych w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f., zwłaszcza w zakresie zorganizowania, którego brak został opisany w stanie faktycznym wniosku. Skarżący powołał się w tym względzie na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2021r. II FPS 1/21. Stwierdził ponadto, iż uzyskiwane przez niego dochody z najmu nieruchomości należy zakwalifikować do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f, a dochody te powinny być opodatkowane na zasadach ogólnych, tj. skalą progresywną na podstawie art. 27 ust. 1 u.p.d.o.f.
W zaskarżonej interpretacji indywidualnej z dnia [...] organ stwierdził, że stanowisko Podatnika jest nieprawidłowe. W interpretacji podkreślono, iż przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze są zaliczane bez ograniczeń do źródła przychodów wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f., chyba że stanowią składnik majątkowy mienia osoby fizycznej, który został przez nią wprowadzony do majątku związanego z wykonywaniem działalności gospodarczej. Powołując się na uchwałę 7 sędziów z dnia 22 czerwca 2015r. II FPS 1/15, organ podał, iż ocena, czy podmiot prowadzi działalność gospodarczą, uzależniona jest od ustalenia, czy dana działalność spełnia jednocześnie wszystkie przesłanki wymienione w przepisie art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. oraz, czy nie wystąpiły przesłanki negatywne wymienione w art. 5b ust. 1 u.p.d.o.f.
W interpretacji wyrażono przekonanie, że zważywszy na całokształt okoliczności w analizowanej sprawie, pasywne zachowanie Skarżącego w zakresie pozyskiwania przychodów z najmu, czy fakt niewprowadzenia nieruchomości do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nie stanowią okoliczności wyłączających zasadność kwalifikacji do źródła – pozarolnicza działalność gospodarcza.
Zdaniem organu, skoro Podatnik na podstawie art. 97 § 2 O.p. złożył oświadczenie o dalszym prowadzeniu działalności spadkodawcy (tj. działalności związanej z najmem nieruchomości), to najem nieruchomości odbywa się w ramach wykonywania tej działalności gospodarczej. W przekonaniu organu, przychody osiągane z tytułu najmu Skarżący powinien zakwalifikować do źródła przychodów działalność gospodarcza, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., a następnie opodatkować podatkiem liniowym, na podstawie art. 30c u.p.d.o.f. w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej.
Na powyższą interpretację Podatnik reprezentowany przez pełnomocnika, złożył do tut. Sądu skargę, w której zarzucił interpretacji naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
- art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. poprzez uznanie, że uzyskiwane przez Skarżącego przychody z najmu nieruchomości winny zostać zakwalifikowane do źródła "pozarolnicza działalność gospodarcza", podczas gdy w opisanym stanie faktycznym wskazano, że taka sytuacja nie miała miejsca,
- art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. poprzez brak zastosowania tego przepisu w odniesieniu do Skarżącego oraz w konsekwencji uznanie, że uzyskiwane przez Podatnika przychody z najmu nieruchomości nie mogą w opisanym stanie faktycznym zostać zakwalifikowane do źródła "najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą" w sytuacji, gdy Podatnik faktycznie nie prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie najmu, podnajmu (...) nieruchomości.
W konsekwencji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 329, dalej: P.p.s.a.). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając skargę Podatnik wyraził przekonanie, iż realizowana przez niego aktywność nie wypełnia definicji z art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f., zwłaszcza w zakresie zorganizowania, którego brak został opisany w stanie faktycznym wniosku.
Podatnik stanął na stanowisko, że skoro żadne ze wskazanych w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 24 maja 2021r. sygn. akt II FPS 1/21, kryteriów nie zostało przez Skarżącego spełnione choć w minimalnym stopniu, to nieprawidłowym jest stwierdzenie, że uzyskiwane przez niego przychody z najmu nieruchomości mogą być klasyfikowane do źródła pozarolnicza działalność gospodarcza na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Skoro do 2019 roku, aby rozliczać się ryczałtem, konieczne było złożenie stosowanego oświadczenia, a po tym roku wystarczającym było złożenie deklaracji PIT-28 i skoro Podatnik nie zrobił żadnej z powyższych rzeczy, to według Skarżącego uzyskane w ostatnich 5 nieprzedawnionych latach podatkowych dochody z najmu opisanych we wniosku nieruchomości w żadnej mierze nie mogłyby korzystać z preferencyjnych stawek podatku przewidzianych dla takiego rodzaju aktywności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2020r., poz. 2072 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a. kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonej interpretacji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Skarga okazała się zasadna.
Spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji osiągane przez Podatnika dochody z najmu nieruchomości należy zakwalifikować do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. czy też do źródła przychodów działalność gospodarcza zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Zdaniem Skarżącego osiągane przez niego dochody z najmu powinny zostać zakwalifikowane do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. Podatnik podał, iż opisany przez niego wynajem nieruchomości nie nosi cechy zorganizowanej działalności gospodarczej.
Odmiennego zdania jest organ, według którego przychody osiągane z tytułu najmu Podatnik winien zakwalifikować do źródła przychodów działalność gospodarczą stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. zgodnie z wybraną formą opodatkowania, czyli podatkiem liniowym na podstawie art. 30c u.p.d.o.f. Organ motywował swoje stanowisko faktem złożenia przez Skarżącego oświadczenia na podstawie art. 97 § 2 O.p. o dalszym prowadzeniu działalności spadkodawcy – działalności związanej z najmem nieruchomości.
Rację w sporze należało przyznać Skarżącemu.
Stosownie do postanowień art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f. źródłami przychodów są m.in.:
- pozarolnicza działalność gospodarcza (art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.), oraz
- najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą (art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f.).
Przychody uzyskiwane z najmu nieruchomości mogą być klasyfikowane jako przychody z najmu, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., albo przychody z pozarolniczej działalności, o których mowa natomiast w art. 10 ust. 1 pkt 6 tejże ustawy. Natomiast katalog ustawowy art. 10 ust. 1 ma charakter zupełny i eliminacyjny.
Pojęcie działalności gospodarczej zostało zdefiniowane w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. Zgodnie z powyższą normą - za pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się działalność zarobkową wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową, polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż, polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych - prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 u.p.d.o.f.
Na podstawie art. 5b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z zakresu przedmiotowego pozarolniczej działalności gospodarczej wykluczone zostały czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
1) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności;
2) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności;
3) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.
Przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz z innych umów o podobnym charakterze, składników majątku związanych z działalnością gospodarczą (art. 14 ust. 2 pkt 11 u.p.d.o.f.).
W myśl art. 9a ust. 1 u.p.d.o.f. dochody osiągnięte przez podatników ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, są opodatkowane na zasadach określonych w art. 27, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, chyba że podatnicy złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzony na piśmie wniosek lub oświadczenie o zastosowanie form opodatkowania określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Niewątpliwie ocena czy podmiot prowadzi działalność gospodarczą uzależniona jest od ustalenia, czy dana działalność spełnia jednocześnie wszystkie przesłanki wymienione w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. W przypadku umów najmu nieruchomości konieczne będzie ponadto dokonanie wykładni użytego w art. 10 ust. 1 pkt 6 i w art. 14 ust. 2 pkt 11 u.p.d.o.f. wyrażenia "składniki majątku związane z prowadzoną działalnością gospodarczą". W celu odkodowania powyższego pojęcia należy odwołać się do postanowień uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 14 maja 2021r. II FPS 1/21.
NSA w powyższej uchwale stwierdził: "Jeżeli zatem podatnik: a) nie podejmuje czynności zmierzających do wyraźnego wyodrębnienia przedsiębiorstwa poprzez stworzenie zorganizowanego zespołu składników materialnych i niematerialnych mających służyć tej działalności, b) nie buduje struktury organizacyjnej pozwalającej mu na zarządzanie tą wydzieloną częścią majątku, c) nie wypracowuje strategii tej działalności (planów co do jej rozwoju, badania rynku pod kątem potrzeb potencjalnych najemców, dostosowywania składników majątków do tych potrzeb), a jedynie lokuje nadwyżki posiadanych środków (uzyskiwanych z różnych źródeł przychodu) w zakup nieruchomości (w tym także lokali), które następnie wynajmuje, to nie można uznać, że składniki majątkowe związane są z działalnością gospodarczą.".
W realiach rozpoznawanej sprawy Podatnik podkreślił, iż opisane we wniosku nieruchomości (dwie odrębne działki objęte księgami wieczystymi, zabudowane budynkami) nabył w drodze dziedziczenia. Wyjaśnił, iż złożył oświadczenie o kontynuowaniu działalności matki, jednak przychody z nieruchomości stanowią pasywną korzyść jaką czerpie z faktu udostępniania za wynagrodzeniem nieruchomości podmiotowi trzeciemu. Skarżący wskazał, iż nie podejmuje czynności zmierzających do wyraźnego wyodrębnienia przedsiębiorstwa poprzez stworzenie zorganizowanego zespołu składników materialnych i niematerialnych mających służyć tej działalności, nie buduje struktury organizacyjnej pozwalającej mu na zarządzanie tą wydzieloną częścią majątku. Dalej Podatnik podał, iż nie ma planów nabywać nowych nieruchomości, nie weryfikuje w żaden sposób lokalnego rynku pod kątem modyfikacji, np. stosowanych cen, ani w żaden sposób nie poszukiwał, nie poszukuje i nie planuje poszukiwać nowych klientów. Jak wyjaśnił Podatnik, nie podejmował on, nie podejmuje i nie planuje podejmować działań, które np. zwiększałyby atrakcyjność nieruchomości, albo w jakikolwiek sposób adaptowałyby je do potrzeb obecnych lub jakikolwiek innych najemców.
Oceniając powyższy stan faktyczny w kontekście cytowanej uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 14 maja 2021r. II FPS 1/21, Sąd stwierdza, iż opisane we wniosku przychody z najmu nieruchomości nie stanowią, w okolicznościach rozpoznanej sprawy, przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z posiadaniem przedsiębiorstwa, czyli zorganizowanego zespołu składników materialnych i niematerialnych przeznaczonego do prowadzenia działalności gospodarczej, czego w okolicznościach podanych przez Podatnika brak. Opisany we wniosku Skarżącego wynajem nieruchomości nie jest działalnością zorganizowaną.
Zdaniem organu, pasywne zachowanie Podatnika w zakresie pozyskiwania przychodów z najmu, czy fakt niewprowadzenia nieruchomości do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nie stanowią okoliczności wyłączających zasadność kwalifikacji do źródła – pozarolnicza działalność gospodarcza. Tym samym dla organu faktem przesądzającym o zakwalifikowaniu dochodów z najmu w okolicznościach podanych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej jest złożenie przez Podatnika oświadczenia o dalszym prowadzeniu działalności gospodarczej spadkodawcy (działalności związanej z najmem nieruchomości). Organ stanął na stanowisku, że skoro Podatnik złożył powyższe oświadczenia to najem nieruchomości opisanych we wniosku Skarżącego odbywa się w ramach wykonywania działalności gospodarczej, a co za tym idzie, przychody osiągane z tytułu najmu Podatnik winien zakwalifikować do źródła przychodów działalność gospodarcza, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Powyższe stanowisko organu należy uznać za wadliwe.
Stosownie do postanowień art. 97 § 1 O.p. spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.
Według art. 97 § 2 O.p., jeżeli, na podstawie przepisów prawa podatkowego, spadkodawcy przysługiwały prawa o charakterze niemajątkowym, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, uprawnienia te przechodzą na spadkobierców pod warunkiem dalszego prowadzenia tej działalności na ich rachunek
Powyższa norma zakłada sukcesję majątkowych praw i obowiązków, czyli ich przejście na spadkobierców, jednak warunkiem jej zaistnienia jest dalsze prowadzenie działalności gospodarczej przez spadkobiercę. Jeśli warunek ten nie jest spełniony to do sukcesji nie dochodzi.
W przypadku, gdy spadkobierca w istocie nie kontynuuje działalności gospodarczej, sukcesja praw o charakterze niemajątkowym nie następuje. Jednak, wbrew temu, co twierdzi organ, skorzystanie przez spadkobiercę z sukcesji z art. 97 § 2 O.p. nie skutkuje w żadnej mierze niemożnością czy też niedopuszczalnością kwalifikacji faktycznej aktywności Podatnika jako nie prowadzącego działalności gospodarczej. Ewentualny brak spełnienia warunku uprawniającego do zastosowania sukcesji z art. 97 § 2 O.p. należy rozpatrywać wyłącznie na gruncie materii objętej wspomnianym przepisem, a więc na gruncie sukcesji praw o charakterze niematerialnym.
Sąd stwierdza, iż wbrew stanowisku organu, opisane we wniosku przychody Podatnika z wynajmu nieruchomości należy zakwalifikować do źródła przychodów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f.
Organ odpowiadając na zadane przez Skarżącego pytanie dokona ponownej wykładni przepisów prawa podatkowego z uwzględnieniem stanowiska Sądu.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz Skarżącego kwotę obejmującą uiszczony wpis sądowy (100 zł) , kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwotę 480 zł na podstawie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1687).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło