II SA/Wa 2794/21
WyrokWSA w Warszawie2022-03-11
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Danuta Kania, Joanna Kube
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wyłączenie stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej w szczególnie uzasadnionych przypadkach, prawidłowo ocenił, czy istnieją podstawy do uznania sprawy za szczególnie uzasadnioną, uwzględniając przy tym ocenę prawną i wskazania sądu zawarte w poprzednim prawomocnym orzeczeniu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył art. 153 w związku z art. 170 PPSA, nie stosując się do oceny prawnej i wskazań zawartych w prawomocnym wyroku WSA, który zobowiązywał do wyczerpującej oceny, czy sprawa skarżącej stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasad praworządności, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rzetelnej oceny materiału dowodowego, co skutkowało uchyleniem decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca M. P. wniosła o wyłączenie stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej, wskazując na krótkotrwałą służbę w organach bezpieczeństwa PRL oraz rzetelne wykonywanie obowiązków po 1989 r. Minister odmówił wyłączenia, uznając, że mimo spełnienia przesłanek krótkotrwałości służby przed 1990 r. i rzetelności po 1989 r., sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku ze względu na świadome uczestnictwo w strukturach Służby Bezpieczeństwa PRL. WSA uchylił poprzednią decyzję Ministra, wskazując na konieczność wyczerpującej oceny "szczególnie uzasadnionego przypadku". Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister ponownie odmówił, co doprowadziło do kolejnej skargi.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Protokolant specjalista Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącej M. P. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister", "organ") decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego
1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723); zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową, odmówił wyłączenia stosowania wobec M. P. (dalej: "wnioskodawczyni", "skarżąca") art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że M. P. wnioskiem z dnia
[...] sierpnia 2017 r. wystąpiła do Ministra o zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. We wniosku, opisując przebieg swojej służby podała, że rozpoczęła służbę [...] października 1989 r. i składając podanie o zatrudnienie wskazała, że jest zainteresowana służbą w Milicji Obywatelskiej i w tej formacji wykonywała obowiązki. Przeszła w 1990 r. pozytywną weryfikację i została zatrudniona w Urzędzie Ochrony Państwa, gdzie służyła do czasu likwidacji tej instytucji, czyli do 2000 r. Następnie służbę kontynuowała w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, gdzie służyła do [...] stycznia 2017 r. Zaznaczyła, że była wzorowym funkcjonariuszem docenianym przez przełożonych, kilkukrotnie nagradzanym oraz odznaczonym Brązowym Krzyżem Zasługi i Medalem Srebrnym "Za Długoletnią Służbę".
Wcześniej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. Minister odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawczyni art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Po wniesieniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem
z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1864/19, uchylił zaskarżoną decyzję
z dnia [...] czerwca 2019 r. Wyrok stał się prawomocny z dniem 19 czerwca 2020 r. i akta administracyjne wraz z orzeczeniem wpłynęły do organu w dniu 20 lipca 2020 r.
Z ustaleń organu wynika, że że wnioskodawczyni została zwolniona ze służby
w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Warszawie [...] stycznia 2017 r. i nabyła prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.
Z pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (IPN) z dnia [...] maja 2017 r., stanowiącym informację o przebiegu służby nr [...], wnioskodawczyni pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa,
o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od [...] października 1988 r. do [...] lipca 1990 r., tj. 1 rok, 9 miesięcy i 22 dni, podczas gdy całkowity okres służby wynosi 28 lat, 4 miesiące i 9 dni.
Z kopii akt osobowych przekazanych przez IPN nie wynika, aby M. P. nierzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po 12 września 1989 r.
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. i [...] lipca 2018 r. przekazał informacje dotyczące przebiegu służy wnioskodawczyni, z których wynika, że została ona dwukrotnie wyróżniona pochwałami oraz jednokrotnie nagrodą pieniężną, a także odznaczeniami państwowymi: Brązowym Krzyżem Zasługi oraz Medalem Srebrnym "Za długoletnią służbę". M. P. wielokrotnie przyznawano zwiększony dodatek służbowy do uposażenia oraz mianowano ją na kolejny stopień służbowy. Ponadto, w zgromadzonych materiałach wskazano brak dokumentów dotyczących wszczynania i prowadzenia w stosunku do niej postępowań dyscyplinarnych, czy też postępowań karnych lub karno-skarbowych. Brak jest również zaświadczeń wskazujących na podejmowanie czynności służbowych w warunkach szczególnego zagrożenia życia i zdrowia, uzasadniających podwyższenie emerytury funkcjonariusza.
Minister podał, że zgodnie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Odwołując się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1864/19 stwierdził, że służba pełniona przez wnioskodawczynię na rzecz totalitarnego państwa przez okres 1 roku, 9 miesięcy i 22 dni, co stanowi ok. 6% ogółu jej służby, powinna zostać oceniona jak służba krótkotrwała.
Tym samym przyjęto, że w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.
Minister, odnosząc się do analizy przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, wskazał, iż nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez M. P. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r.,
w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Na marginesie zaznaczył jednak, że świadczenie emerytalne wypłacane wnioskodawczyni nie było podwyższone ze względu na służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86 poz. 734,
z późn. zm.).
Minister uznał, że w sprawie został spełniony również wymóg wskazany w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.
W ocenie Ministra, przedmiotowa sprawa nie stanowi jednak szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających
z powyższego przepisu ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawczyni ogólnie obowiązującego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Stwierdził, że materiał dowodowy (stanowiący kopię akt osobowych o sygn. IPN [...]), pozwala na domniemanie, iż zainteresowana utożsamiała się
z ustrojem totalitarnym, co nie pozostaje bez znaczenia w kontekście dokonywania przez organ oceny, czy sprawa wnioskodawczyni stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, umożliwiający zastosowanie wobec niej ww. przepisu. Wnioskodawczyni nie podjęła bowiem żadnych działań mających na celu usunięcie jej z etatu SB, lecz kontynuowała karierę zawodową w tej strukturze w charakterze funkcjonariusza, aż do momentu transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi
w Polsce, czyli aż do dnia [...] lipca 1990 r. Ponadto, w ww. dokumentacji znajduje się wniosek personalny w sprawie przyjęcia wnioskodawczyni do służby w Służbie Bezpieczeństwa MSW na stanowisko [...]
z umieszczeniem na wolnym etacie [...] Wydziału [...] Departamentu [...] MSW (zob. wniosek personalny z dnia [...] września 1988 r. z akt IPN karta: [...]). Tym samym można stwierdzić, że była funkcjonariusz z pełną świadomością, nie wbrew jej woli, została zaszeregowana do przedmiotowych struktur oraz pozostawała na stanowisku operacyjnym, merytorycznym wykonując zadania związane z istotą funkcjonowania Służby Bezpieczeństwa. Potwierdzeniem powyższego jest również oświadczenie, w którym wnioskodawczyni oznajmiła, że zapoznała się z zasadami etyki i obyczajów funkcjonariuszy SB i MO PRL (zob. oświadczenie z dnia [...] października 1988 r.). Dodatkowo w "Ankiecie Osobowej" w pozycji: "nr 35. Dodatkowe dane o sobie i rodzinie" strona zanotowała, cyt.: "Praca w MSW byłaby również niejako kontynuacją rodzinnej tradycji, bowiem mój ojciec (który mnie do pracy w MSW polecił) jak i rodzice mego męża przez wiele lat byli związani z pracą w Organach MO i SB" (zob.: ankieta osobowa z akt IPN karta: [...]). Następnie w podaniu z dnia [...] maja 1988 r. ww. napisała, cyt.: "(...) mój ojciec i oboje teściowie są, bądź byli zatrudnieni w resorcie spraw wewnętrznych, w związku z czym chciałabym kontynuować tradycje rodzinne." (zob. podanie z dnia [...] maja 1988 r. z akt IPN karta: [...]).
Jak wynika z powyższego wnioskodawczyni traktowała służbę w Służbie Bezpieczeństwa jako swoisty powód do dumy oraz zgodnie ze swoim wnioskiem M. P. została przyjęta do formacji, której charakterystykę i specyfikę znała
z przekazów rodzinnych.
Minister zaznaczył, że Departament [...], w którym wnioskodawczyni rozwijała swoją karierę zawodową był jednostką organizacyjną Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, zajmującą się wspomaganiem działalności organów bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego w zakresie [...], tj. zakładanie, używanie i likwidacja instalacji środków [...] na polecenie jednostek operacyjnych SB (źródło: https://inwentarz.ipn gov.pl). Zatem komórka ta miała niebagatelne znaczenie przy prowadzeniu represji
w państwie totalitarnym, jakim była bez wątpienia Polska Rzeczpospolita Ludowa.
Zwrócił uwagę, że w dokumentacji Instytutu znajduje się arkusz słuchacza skierowanego na egzamin podoficera z dnia [...] grudnia 1988 r. (czyli z okresu służby na rzecz Służby Bezpieczeństwa), gdzie z zamieszczonej w nim opinii bezpośredniego przełożonego wynika, iż M. P.: "(...) jest dobrze zapowiadającym się funkcjonariuszem w okresie służby przygotowawczej." Ponadto, wnioskodawczyni
w trakcie pełnienia służby w ww. strukturach złożyła egzamin na podoficera. Informacje powyższe wskazują na to, że strona kształciła się oraz szkoliła w okresie realizowania zadań w Służbie Bezpieczeństwa, a przełożeni byli usatysfakcjonowani poziomem realizacji przez nią obowiązków służbowych. Jednocześnie wskazano, że skierowanie M. P. do szkoły oficerskiej świadczy o tym, że nie miała być ona szeregowym pracownikiem, lecz wiązano z nią konkretne plany i inwestowano w nią środki finansowe. Z pewnością nie można tutaj mówić o braku świadomości strony, co do charakteru struktur, do których przynależała i potencjalnych apanaży uzyskiwanych
z tego tytułu. Na powyższe wskazuje również otrzymany awans w stopniu służbowym.
Zdaniem Ministra, przedmiotowa postawa związana z pełną świadomością aktywnego uczestnictwa w strukturach Służby Bezpieczeństwa nie kwalifikuje sprawy jako szczególnie uzasadnionego przypadku.
Reasumując organ stwierdził, że osiągnięcia odnotowane przez M. P. po dniu 12 września 1989 r., niewątpliwie zasługują na aprobatę. Jednakże biorąc pod uwagę całokształt służby ww., a w szczególności jej charakter przed dniem 31 lipca 1990 r., typowy dla ustroju państwa totalitarnego, a także wyżej opisaną postawę zainteresowanej w okresie służby w strukturach Służby Bezpieczeństwa,
w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przemawiają za uznaniem, że przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawczyni art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia
9 lipca 2021 r. M. P. zakwestionowała decyzję Ministra z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie od organu kosztów postępowania,
w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji odmowę wyłączenia stosowania przepisów, pomimo ujawnionego stanu faktycznego,
b) art. 67 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez arbitralne, nieuzasadnione żadnymi wartościami konstytucyjnymi, nieproporcjonalne obniżenie świadczeń emerytalnych, co z kolei jest naruszeniem prawa do zabezpieczenia społecznego w sytuacji osiągnięcia wymaganego przepisami wieku emerytalnego, czyli spełnienia przesłanek pozwalających na zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, spowodowanego pominięciem w zakresie dokonywania wykładni art. 8a zasad wyrażonych w przywołanych przepisach Konstytucji RP oraz ratio legis przepisu,
2. naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 6 k.p.a. stanowiącego o zasadzie praworządności, której podstawą jest art. 7 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie rzeczywistej treści przepisu prawa powszechnie obowiązującego w zakresie przesłanki "krótkotrwałości" zawartej w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, a tym samym wydanie decyzji administracyjnej z przekroczeniem granic prawa,
b) art. 7 k.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy
i pominięcie obowiązku uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w sprawie dotyczącej tak istotnej materii jak prawo do zabezpieczenia społecznego,
c) art. 7b i art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady proporcjonalności co przejawiło się jako brak rozważenia jej słusznego interesu (prawa do wypracowanej z narażeniem zdrowia
i życia emerytury) w relacji do interesu społecznego, a tym samym zastosowanie przepisu ustawy (art. 8a) wbrew woli ustawodawcy,
d) art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.pa., polegające na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego w sprawie oraz niepełnym rozeznaniu zebranego materiału dowodowego,
w szczególności faktów i dowodów świadczących o ponadprzeciętnym zaangażowaniu jej w obowiązki na rzecz demokratycznej Ojczyzny i warunkach pełnionej służby, jako przesłanek wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
M. P. wskazała, że okres służby w PRL był jedynie epizodem w jej karierze zawodowej. Pełniła służbę jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej i była zatrudniona w Departamencie [...] MSW. Jako absolwentka Uniwersytetu [...] kierunku [...] nie miała kwalifikacji do wykonywania czynności na rzecz Służby Bezpieczeństwa PRL, które mogłyby pozwolić na zakwalifikowanie jej do osób działających na rzecz totalitarnego państwa.
Wyraziła żal, że postawiono jej zarzut działania na rzecz totalitarnego państwa, bez udowodnienia, że jej indywidualne działania miały charakter
w jakikolwiek sposób bezprawny lub co najmniej niewłaściwy, czy krzywdzący dla obywateli lub struktur demokratycznej Polski. Podniosła, że przez ponad 25 lat swojej służby poświęcała swe życie i zdrowie dla bezpieczeństwa demokratycznej ojczyzny, nigdy nie naruszyła prawa, zasad współżycia społecznego, ani godności i praw innego człowieka.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329); zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec M. P. art. 15c, art. 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Powyższa decyzja została wydana w następstwie uprawomocnienia się wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1864/19, którym uchylono decyzję Ministra z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w oparciu o art. 145
§ 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uznając, że została wydana z przekroczeniem granic uznania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd był obowiązany dokonać oceny zaskarżonej decyzji w kontekście art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. LEX 745376).
Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, czyniącej pogląd sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Powyższe przesłanki nie zaistniały po uprawomocnieniu się ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1726/20.
W niniejszej sprawie znajduje również zastosowanie art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wydając zaskarżoną decyzję organ nie uwzględnił w pełni oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1864/19
i nie zrealizował sformułowanych w nim wytycznych co do dalszego postępowania. Należy zatem zarzucić organowi naruszenie art. 153 w związku z art. 170 p.p.s.a.
Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1864/19 wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ dokona wyczerpującej oceny co do tego, czy sprawa skarżącej stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wyrażając ocenę w tym zakresie organ powinien przywołać fakty dotyczące służby M. P., jej postawy, charakteru służby, warunków jej pełnienia i odnieść powyższe do ustawowej przesłanki "rzetelności pełnienia służby". Musi również dokonać przedmiotowej oceny w kontekście krótkotrwałej służby przed 12 września 1989 r.,
w szczególności biorąc pod uwagę stosunek okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dopiero wnikliwa ocena przebiegu służby skarżącego w zestawieniu z krótkotrwałością jej pełnienia w strukturach bezpieczeństwa PRL powinna stanowić punkt wyjścia do rozważań, czy w sprawie mamy do czynienia ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem pozwalającym pozytywnie załatwić wniosek strony.
Rozpoznając na obecnym etapie przedmiotową sprawę należy wskazać, że zgodnie z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Wydając decyzję odmowną w oparciu o ww. przepis, pomimo zobowiązania, organ nie rozważył w sposób wszechstronny i rzetelny wszelkich okoliczności sprawy, a w konsekwencji naruszył zasady procesowe, wymienione w art. 7, art. 77 § 1, art. 78 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie tej decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 w związku z art. 11 i art. 8 k.p.a.
Wprawdzie w ponownie prowadzonym postępowaniu organ uznał, że warunki zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej zostały spełnione, jednak wbrew zaleceniom Sądu, organ nie dokonał wszechstronnej, wyczerpującej i przekonującej oceny "szczególnie uzasadnionego przypadku".
W zaskarżonej decyzji wskazano co prawda, że osiągnięcia odnotowane przez M. P. po dniu 12 września 1989 r., niewątpliwie zasługują na aprobatę, jednakże w ocenie Ministra nie można przyjąć, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających
z wymienionego wyżej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy ze względu na całokształt służby ww., a w szczególności jej charakter przed dniem 31 lipca 1990 r., typowy dla ustroju państwa totalitarnego, a także opisaną postawę zainteresowanej w okresie służby w strukturach Służby Bezpieczeństwa.
Organ przyjął, że skierowanie M. P. do szkoły oficerskiej świadczy, że nie miała być ona szeregowym pracownikiem, lecz wiązano z nią konkretne plany
i inwestowano w nią środki finansowe. Kształciła się oraz szkoliła w okresie realizowania zadań w Służbie Bezpieczeństwa, a przełożeni byli usatysfakcjonowani poziomem realizacji przez nią obowiązków służbowych. Ponadto wzięto pod uwagę jej awans w stopniu służbowym.
Zdaniem Sądu, motywy, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, nie są wystarczające do przyjęcia, że ocena zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku, umożliwiającego zastosowanie wobec skarżącego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, została dokonana w granicach uznania administracyjnego.
Zdaniem Sądu, ocena materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie została dokonana w sposób wybiórczy i jednostronny, a użyta w zaskarżonym rozstrzygnięciu argumentacja nie jest ani przekonywująca, ani adekwatna do stanu sprawy, a wręcz jest błaha.
Powyższe wskazuje, że organ nie dokonał w przedmiotowej sprawie rzetelnej oceny zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" w oparciu o okoliczności, na które wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1864/19.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów, co doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, a przede wszystkim art. 153 w zw. z art. 170 p.p.s.a., który zobowiązywał organ do zastosowania się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w orzeczeniu Sądu.
Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
Minister, rozpatrując ponownie wniosek, zastosuje się do dokonanej przez Sąd oceny prawnej i dokona wyczerpującej oceny tego, czy sprawa skarżącej stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, a następnie wyda należycie i przekonująco umotywowaną decyzję administracyjną. Organ weźmie również pod uwagę, że nie dopełniając obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. naraża się na zarzut przekroczenia granic uznania administracyjnego, a w konsekwencji arbitralności i dowolności wydanej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło