II OSK 808/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-03-15

Skład orzekający: Zofia Flasińska, Andrzej Jurkiewicz, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy złożony projekt budowlany zamienny jest sprzeczny z przepisami prawa miejscowego lub warunkami technicznymi, organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, czy też decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu lub jego części na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
W sytuacji, gdy złożony projekt budowlany zamienny jest sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub przepisami techniczno-budowlanymi, organ nadzoru budowlanego powinien wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazującą rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego w takiej sytuacji nie załatwia sprawy i prowadzi do zbędnego przedłużania postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego, który został wybudowany z istotnymi odstępstwami od pierwotnego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego odmówiły zatwierdzenia projektu zamiennego, uznając go za niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz warunkami technicznymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że w takiej sytuacji organ nie powinien odmawiać zatwierdzenia projektu, lecz zastosować art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną organu nadzoru budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Gd 783/19 w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] listopada 2019 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2020 r. II SA/Gd 783/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] listopada 2019 r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o kosztach postępowania. Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy: Jak ustalono, w dniu 18 lipca 1988 r. Naczelnik Gminy [...] udzielił Skarżącemu pozwolenia na budowę, na działce nr [...] w [...], domku letniskowego, zgodnie z którym wymiary zewnętrzne domku powinny wynosić 5,50 m x 8,5 m i wysokość 5,5 m w najwyższym miejscu przy dachu dwuspadowym. Powierzchnia użytkowa powinna wynosić 34,3 m2, kubatura ok. 170 m3, a powierzchnia zabudowy 46,75 m2. Decyzja ta została następnie uchylona decyzją Starosty [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Po przeprowadzeniu oględzin organ nadzoru budowlanego uznał, że budynek został wybudowany z istotnym odstępstwem od warunków określonych w ww. pozwoleniu na budowę, które polegało na: zwiększeniu kubatury oraz powierzchni zabudowy poprzez dobudowanie do budynku klatki schodowej o wymiarach 4,4 m x 3,72 m oraz wykonaniu dodatkowej kondygnacji budynku - podpiwniczenia budynku i zmianie funkcji budynku na mieszkalną oraz zmianie lokalizacji budynku poprzez przybliżenie do granicy z działką nr [...] oraz oddalenie od granicy z działką nr [...]. Decyzją z dnia [...] października 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na Skarżącego obowiązek wykonania robót budowlanych, polegających na rozbiórce zbiornika na ścieki oraz rozbiórce ujęcia wód podziemnych wraz z obudową w terminie do 30 kwietnia 2016 r. i sporządzenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego – w terminie do 30 czerwca 2016 r. Zaś decyzją z dnia [...] września 2019 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, dotyczącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą na działce nr [...]. Zdaniem organu projekt zagospodarowania działki jest niezgodny z przepisami o planowaniu przestrzennym, a w szczególności z miejscowym planem zagospodarowania gminy [...] oraz z obowiązującymi warunkami technicznymi w zakresie § 271 ust. 8 i 8a w związku z § 271 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2017 r., poz. 2285, ze zm.). Na skutek wniesionego od powyższej decyzji z dnia [...] września 2019 r. odwołania, Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. (zaskarżoną w tej sprawie), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.), art. 51 ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186, ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zwiększenie powierzchni zabudowy budynku i zmiana jego lokalizacji, zwiększenie kubatury oraz zmiana zamierzonego sposobu użytkowania z funkcji letniskowej na mieszkalną stanowią istotne odstępstwa, co uzasadniało wdrożenie procedury z art. 51 ustawy Prawo budowlane. Organ wskazał także na niezgodną z warunkami technicznymi odległość budynku od działki sąsiedniej. W związku z powyższym organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Skargę na powyższą decyzję z dnia [...] listopada 2019 r. wniósł wymieniony na wstępie Skarżący, domagając się jej uchylenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Uczestnicy postępowania E. i S. R., pismem z dnia 30 stycznia 2020 r. przedstawili swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że wniesiona skarga zasługiwała na uwzględnienie. Uchylenie decyzji zaskarżonej nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Przyczyną uchylenia decyzji zaskarżonej było przyjęcie przez Sąd, że na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1186, ze zm.) nie jest możliwe wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. W sytuacji gdy, jak w sprawie, organy uznały, iż Skarżący nie wykonał prawidłowo obowiązku nałożonego na niego decyzją wydaną w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, to przepis art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nie daje organom uprawnienia do podjęcia decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót. Decyzję z art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane organ podejmuje jedynie w sytuacji, gdy inwestor wykona prawidłowo wszystkie obowiązki nałożone decyzją podjętą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, tj. przedłoży projekt zamienny odpowiadający przepisom prawa i wykona czynności lub roboty wskazane w tej decyzji, jeśli taka była potrzeba. Jeżeli projekt wymaga uzupełnienia w zakresie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (stosowanym odpowiednio na mocy art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 1a) to organ w zależności od okoliczności sprawy wydaje postanowienie umożliwiające inwestorowi usunięcie dostrzeżonych nieprawidłowości (art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane). Ich nieusunięcie przez inwestora winno być oceniane przez organ jako sytuacja odpowiadająca dyspozycji art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane tj. niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, skutkująca podjęciem decyzji nakazującej inwestorowi zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Wbrew stanowisku obu organów, jeżeli w toku postępowania okaże się, że zatwierdzenie projektu zamiennego jest niemożliwe (czy to ze względu na jego sprzeczność z planem, czy z uwagi na sprzeczność z przepisami techniczno-budowlanymi, bądź wtedy gdy przedłożony projekt zamienny nie odpowiada wymogom prawa) organ nie wydaje decyzji odmawiającej jego zatwierdzenia, lecz decyzję przewidzianą w art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do kwestii zgodności rozpatrywanej zabudowy z projektem budowlanym oraz z przepisami technicznymi - warunkami zabudowy oraz z planem miejscowym, Sąd stwierdził, że ustalenia organów obu instancji w tym zakresie są prawidłowe. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ - Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię, tj. art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez uznanie, że art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nie dopuszcza wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji odmawiającej zatwierdzenia zastępczego projektu budowlanego. Mając na uwadze powyższe organ wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz orzeczenie o kosztach postępowania wg norm przepisanych. Jednocześnie organ oświadczył, że zrzeka się rozprawy. W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie ww. podstawy kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zasługiwała na uwzględnienie. Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionej skargi kasacyjnej należy podkreślić, iż stan faktyczny tej sprawy nie jest sporny. W rozpoznawanej sprawie przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny wybudowany został z istotnymi odstępstwami określonymi w pozwoleniu na budowę. W postępowaniu naprawczym prowadzonym w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy nałożono na inwestora decyzją z dnia [...] października 2015 r. obowiązek: wykonania określonych prac budowlanych oraz sporządzenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego w oznaczonym w decyzji terminie. Po wykonaniu robót określonych w ww. decyzji oraz przedstawieniu projektu budowlanego zamiennego organ stwierdził, iż jest on sprzeczny zarówno z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], jak i jest niezgodny z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dlatego też w takich okolicznościach organ nadzoru budowlanego wydał, na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Powstały w realiach tej sprawy spór sprowadza się do prawidłowej wykładni art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. W ocenie Sądu pierwszej instancji na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nie jest możliwe wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego w sytuacji niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków nałożonych na inwestora w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. W takim wypadku wobec ziszczenia się przesłanki z art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane organ administracji winien podjąć decyzję nakazującą inwestorowi zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Natomiast, zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane dopuszcza wydanie przez organy nadzoru budowlanego decyzji odmawiającej zatwierdzenia zastępczego projektu budowlanego. Wskazano, że decyzja podjęta na tej podstawie może być pozytywna lub negatywna, zaś decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 ust. 4 cyt. ustawy wydaje się, gdy strona postępowania przedłoży projekt zamienny, który narusza np. przepisy o planowaniu przestrzennym lub warunki zabudowy. Z dyspozycji art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane wynika, iż po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Stosownie zaś do ust. 5 art. 51 omawianej ustawy w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Procedura legalizacyjna prowadzona w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, w przypadku istotnego odstąpienia od projektu budowlanego przebiega dwuetapowo. W pierwszym etapie organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek wymieniony w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, a w kolejnym sprawdza jego wykonanie i wydaje decyzję na podstawie art. 51 ust. 4 lub 5 cytowanej wyżej ustawy. Mając na uwadze treść przestawionych wyżej przepisów art. 51 ust. 4 i 5 ustawy Prawo budowlane, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy złożony zamienny projekt budowlany nie może być zatwierdzony ze względu na jego sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego czy z przepisami techniczno-budowlanymi, to wówczas organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlanego jest uprawniony do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Odmienna interpretacja tych przepisów prowadziłaby do wypaczenia istoty postępowania naprawczego, zmierzając do nieuzasadnionego przewlekania postępowania naprawczego, naruszając jednocześnie zasadę szybkości i prostoty postępowania o czym stanowi art. 12 k.p.a. Istotą postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane jest przede wszystkim doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, polega na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), w przypadkach wskazanych w art. 50 ustawy Prawo budowlane, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem – patrz: wyrok NSA z 26 lipca 2013 r. II OSK 687/12. Po nałożeniu na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego konieczne jest, jak już wyżej zaznaczono, dokonanie ustaleń, ocen i rozstrzygnięć, o których mowa w art. 51 ust. 4 i 5 cytowanej ustawy. W sytuacji więc, niewykonania obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego odpowiadającego prawu (projekt budowlany zamienny sprzeczny z warunkami technicznymi i prawem miejscowym oznacza niewykonanie przedmiotowego obowiązku) należy w postępowaniu naprawczym podjąć decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych (jeżeli nie zostały zakończone) bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Jeżeli inwestor ma zastrzeżenia co do oceny organu w przedmiocie złożonego projektu budowlanego zamiennego, to może je podnosić w odwołaniu kwestionując zastosowanie art. 51 ust. 5, zamiast art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Należy w tym miejscu zauważyć, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane było stanowisko, na które powołuje się skarżący kasacyjnie organ, że przepis art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nie może być rozumiany w ten sposób, że uprawnia wyłącznie do wydania decyzji pozytywnej dla inwestora – zatwierdzającej złożony przez niego projekt budowlany. Stanowi on bowiem wyraźnie, że decyzję wydaje się "w sprawie" zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, co oznacza, że decyzja może być zarówno pozytywna, jak i negatywna w zależności od warunków zaistniałych w danej sprawie (zob. wyroki NSA: z 9 lipca 2008 r. II OSK 801/07; z 11 stycznia 2010 r. II OSK 89/09; z 19 maja 2015 r. II OSK 2517/13). Niemniej jednak, zdaniem składu Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w tej sprawie, wykładnia art. 51 ust. 4 i 5 ustawy Prawo budowlane ujawniona przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku jest prawidłowa, potwierdzona przez prezentowane także w orzecznictwie NSA i piśmiennictwie odmienne stanowisko niż wyżej wskazane (porównaj wyroki NSA: z 1 lipca 2011 r. II OSK 705/10; z 13 marca 2014 r. II OSK 2495/12, czy Komentarz do Prawa budowlanego pod red. A Glinieckiego, wyd. 3, Wolters Kluwer Warszawa 2016, pkt 13, str. 742). Wykładnia art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane dopuszczająca wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, w przywołanych wyżej wyrokach NSA, a wskazanych w skardze kasacyjnej koncentrowała się na jedynie na wykładni zwrotu "wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego". Należy jednak zauważyć, iż przepis art. 51 ust. 4 cytowanej ustawy przewiduje dwie sytuacje, a mianowicie przed zakończeniem budowy i po jej zakończeniu. Zwrot "w sprawie zatwierdzenia projektu..." został użyty tylko co do sytuacji przed zakończeniem budowy, natomiast po jej zakończeniu może być wydana tylko decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. Jak wynika z ustaleń organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie, sporny budynek mieszkalny jest ukończony i użytkowany, zaś przedstawiony projekt budowlany zamienny narusza prawo miejscowe i przepisy techniczno-budowlane. Zatem zachodziły przesłanki do zastosowania art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Norma prawna wynikająca z art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane nakazuje wdrożenie przewidzianych w tym przepisie konsekwencji bez względu na to, z jakich powodów niewykonany został obowiązek nałożony decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 omawianej ustawy. Decyzja wydawana na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane ma charakter związany. Natomiast wydanie w takiej sytuacji decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego w trybie ust. 4 art. 51 w istocie nie załatwia sprawy w postępowaniu naprawczym. Konieczna do ostatecznego załatwienia sprawy w takim postępowaniu jest kolejna decyzja, tym razem podjęta w trybie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, co generuje kolejne, zbędne w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postępowanie przed organami nadzoru budowlanego. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Generowanie zaś dodatkowego postępowania w trybie art 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane w ramach postępowania naprawczego po wydaniu, jak w tej sprawie, decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, w ocenie składu orzekającego NSA nie znajduje uzasadnienia prawnego przy uwzględnieniu wykładni systemowej art. 51 ust. 4 i 5 omawianej ustawy. Normy powyższe należy odczytywać łącznie w ramach tej jednostki redakcyjnej art. 51, gdyż dopiero tak rozumiane postępowanie naprawcze będzie spełniało swoją rolę przewidzianą przez ustawodawcę. Natomiast celem tej regulacji jest takie przeprowadzenie postępowania naprawczego opartego na art. 51, aby miało miejsce doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem. Przez stan zgodności z prawem w tym przypadku należy rozumieć taki stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, w szczególności z przepisami prawa budowlanego. Wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego w żadnym wypadku nie likwiduje istniejącej w tej sprawie kolizji z przepisami prawa budowlanego. Doprowadzenie zaś obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oznacza doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego. Doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem nie może być rozumiane jako doprowadzenie do stanu zgodności z prawem tylko w jakimś ograniczonym zakresie, gdyż pojęcie "stanu zgodnego z prawem" jest jedno – porównaj wyrok NSA z 30 października 2018 r. II OSK 2686/16. Taki sposób procedowania, jaki zaprezentowały organy nadzoru budowlanego w tej sprawie, wypacza ideę prawidłowo prowadzonego postępowania naprawczego zmierzającego do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Należy zatem przyjąć, że przedstawiona przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane jest prawidłowa, niezależnie od wyroków, na które powołano się w motywach wniesionego środka odwoławczego. Stąd też zarzut skargi kasacyjnej błędnej wykładni art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. opisany w jej petitum nie zasługiwał na uwzględnienie. Z tych powodów orzeczono o oddaleniu wniesionej skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. Jednocześnie w myśl art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony nie zażądały jej przeprowadzenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło