III SA/Łd 1077/21

WyrokWSA w Łodzi2022-03-16

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska, Krzysztof Szczygielski, Anna Dębowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może bezkrytycznie przyjąć dane statystyczne zawarte w rejestrze REGON lub CEiDG dotyczące rodzaju przeważającej działalności gospodarczej, czy też powinien ustalić, jaką działalność przedsiębiorca faktycznie prowadził, nawet jeśli wpis w rejestrze jest inny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie może bezkrytycznie przyjmować danych statystycznych z rejestru REGON lub CEiDG dotyczących przeważającej działalności gospodarczej. W przypadku rozbieżności między wpisem w rejestrze a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać tej ostatniej. Organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, aby ustalić rzeczywisty stan faktyczny, a nie opierać się wyłącznie na formalnym wpisie, który jest wzruszalny.
Stan faktyczny
Skarżąca M.M. wniosła o zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres od listopada 2020 r. do marca 2021 r., powołując się na przepisy ustawy COVID-19. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zwolnienia, argumentując, że przeważający kod PKD skarżącej (10.89.Z) nie uprawniał do tej ulgi, podczas gdy ustawa wymagała kodów 47.11.Z lub 47.19.Z. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania i błędne zastosowanie prawa materialnego, wskazując, że faktycznie wykonywana przez nią działalność odpowiadała wymogom ustawy, mimo nieprawidłowego wpisu w CEiDG.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu i zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Asesor WSA Anna Dębowska, , Protokolant asystent sędziego Agata Zarychta, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2022 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od 1 listopada 2020 roku do 31 marca 2021 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej M. M. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, Zakład), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423, z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję z [...] r. znak [...] odmawiającą M.M. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych od 1 listopada 2020 r. do 31 marca 2021 r. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. 28 lipca 2021 r. wnioskodawczyni złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek dla płatników prowadzących działalność w określonych branżach na terenie jednostek systemu oświaty za listopad 2020 r., grudzień 2020 r., styczeń 2021 r., luty 2021 r., marzec 2021 r. Po rozpatrzeniu wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...] r. odmówił prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych od 1 listopada 2020 r. do 31 marca 2021 r. Wnioskodawczyni nie zgodziła się z powyższą decyzją i 1 września 2021 r. złożyła odwołanie od decyzji odmownej w sprawie o zwolnienie z obowiązku opłacania składek dla płatników prowadzących działalność w określonych branżach na terenie jednostek systemu oświaty. Pismem z 13 września 2021 r. została poinformowana o zebraniu dowodów i materiałów w toczącym się postępowaniu i zakończeniu postępowania wyjaśniającego, a w związku z tym o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji w sprawie. Wnioskodawczyni nie skorzystała z przysługującego prawa. ZUS ustalił, że na mocy z art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID 19, od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ odwoławczy, jakim w przedmiotowej sprawie jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działający w imieniu Prezesa ZUS, w myśl art. 138 § 1 k.p.a wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Zgodnie z art. 31zo ust. 12 ustawy o COVID-19, na wniosek płatnika składek prowadzącego na dzień 30 września 2020 r. działalność polegającą na sprzedaży środków spożywczych, papierniczych i piśmienniczych na rzecz uczniów, słuchaczy lub wychowanków na terenie jednostek systemu oświaty, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.11.Z albo 47.19.Z zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 31 marca 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za dany miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 września 2020 r. i przychód z działalności w rozumieniu przepisów prawa podatkowego był niższy co najmniej o 40% w listopadzie 2020 r., grudniu 2020 r., styczniu 2021 r., lutym 2021 r. lub w marcu 2021 r. w stosunku do przychodu uzyskanego we wrześniu 2019 r. lub we wrześniu 2020 r. W wyniku analizy Zakład ustalił, że prowadzona przez wnioskodawczynię działalność na dzień 30 września 2020 r. określona była przeważającym kodem PKD 10.89.Z, który nie zawiera się w katalogu uprawnionych do zwolnienia z obowiązku opłacania składek od 1 listopada 2020 r. do 31 marca 2021 r. Jak wynika z informacji dostępnych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, wnioskodawczyni rozpoczęła prowadzenie działalności 2 listopada 2015 r. pod nazwą A. jako pozostała usługowa działalność gastronomiczna określona kodem PKD 56.29.Z. Następnie 13 listopada 2015 r. dokonała zmiany we wpisie określając swoją działalność przeważającym kodem PKD 10.89.Z jako produkcja pozostałych artykułów spożywczych, gdzie indziej niesklasyfikowana. Kody PKD 47.11.Z, a także 47.19.Z w ogóle nie widniały we wpisie, nawet jako działalność dodatkowa. Zmiany rodzaju prowadzonej działalności wnioskodawczyni dokonała dopiero 12 lipca 2021 r. określając ją kodem PKD 47.11.Z, czyli sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych. Każdy podmiot gospodarczy dokonując rejestracji zobowiązany jest do wskazania kodu na podstawie przyjętej klasyfikacji PKD, który odpowiada rodzajowi wykonywanych czynności. Brak właściwego kodu PKD w ewidencji zgłoszonej działalności gospodarczej stanowi niedopełnienie obowiązków administracyjnych i może prowadzić do poniesienia konsekwencji wynikających z Kodeksu wykroczeń. Jak wskazano powyżej, z zapisów Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że na dzień 31 marca 2021 r. przeważającym rodzajem działalności prowadzonej przez wnioskodawczynię była działalność określona kodem PKD 10.89.Z. Mając na uwadze powyższe, ZUS stwierdził, iż nie został spełniony warunek wskazany w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego nie stwierdzono naruszenia przez Zakład przepisów prawa materialnego bądź procesowego. Brak jest zatem podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego decyzją Zakładu z [...] r. W skardze M.M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 7, art. 77 § 1, 79a oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy rzeczywista działalność gospodarcza wykonywana przez skarżącą spełnia wymogi określone w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez przyznanie skarżącej zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych od 1 listopada 2020 r. do 31 marca 2021 r. zgodnie z wnioskiem; 2. art. 31zo ust. 12 ustawy COVID-19 poprzez jego niezastosowanie związane z błędnym oraz formalistycznym przyjęciem, przy rozpatrywaniu wniosku przez organ, że kod PKD skarżącej nie uprawnia do uzyskania pomocy, podczas gdy z oświadczenia skarżącej oraz miejsca wykonywania przez nią działalności gospodarczej (Szkoła Podstawowa nr [...] im. [...]) wynika, iż kod PKD nie odpowiada rzeczywiście wykonywanej działalności przez skarżącą, a w konsekwencji nieuzasadnionym brakiem przyznania jej zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych od 1 listopada 2020 r. do 31 marca 2021 r. W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje, m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329). Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie doszło do obu wymienionych rodzajów naruszenia prawa. Zgodnie z art. 31zo ust. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), dalej: ustawa COVID-19, na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność polegającą na sprzedaży środków spożywczych, papierniczych i piśmienniczych na rzecz uczniów, słuchaczy lub wychowanków na terenie jednostek systemu oświaty, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.11.Z albo 47.19.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 31 marca 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za dany miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 września 2020 r. i przychód z działalności w rozumieniu przepisów prawa podatkowego był niższy co najmniej o 40% w listopadzie 2020 r., grudniu 2020 r., styczniu 2021 r., lutym 2021 r. lub w marcu 2021 r. w stosunku do przychodu uzyskanego we wrześniu 2019 r. lub we wrześniu 2020 r. Zgodnie z art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 12, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. W analizowanym przypadku, organ oceniając spełnienie przez skarżącą warunku w zakresie oznaczenia działalności gospodarczej według PKD stwierdził, że 30 września 2020 r. skarżąca nie miała zgłoszonego kodu PKD uprawniającego do zwolnienia z opłacania składek (wpis PKD). Zdaniem Sądu, brzmienie cytowanych przepisów nie oznacza jednak, że organ może bezkrytycznie przyjmować dane statystyczne zawarte w rejestrze REGON czy ewidencji CEiDG, co do rodzaju przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez płatnika na dzień 30 września 2020 r. Istotne jest bowiem ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował w rejestrze REGON i w ewidencji CEiDG. W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w rejestrach a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności. Podobne stanowisko wyrażone już zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych, np. wyrok WSA w Rzeszowie z 25 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 189/21, wyrok WSA w Białymstoku z 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Bk 140/21, publ. na https://cbois.nsa.gov.pl/, dalej: CBOSA, a orzekający w tej sprawie Sąd w pełni je podziela. W realiach rozpatrywanego przypadku nie ulega wątpliwości, że na dzień 30 września 2020 r. we wpisie w CEiDG skarżącej brak było właściwego kodu prowadzonej działalności. W toku postępowania skarżąca wyjaśniła, że na dzień 30 września 2020 r. faktycznie prowadziła działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD uprawniającym do uzyskania zwolnienia. Powyższe powinno przynajmniej wzbudzić wątpliwości organu i doprowadzić do zgromadzenia w sprawie dowodów i ich oceny po to, by ustalić, czy dane w zakresie rodzaju przeważającej działalności uwidocznione w badanej ewidencji na ww. dzień były zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym. Organ powinien mieć na uwadze zasady zaufania do władzy publicznej i informowania stron (art. 8 § 1 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz to, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony (art. 79a § 1 k.p.a.). Zauważenia przy tym wymaga, że celem przepisu art. 79a § 1 k.p.a. jest zmobilizowanie organów administracji do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony i zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach, bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów – nie korzysta z takiej możliwości (v. wyrok NSA z 17 czerwca 2021 r. sygn. akt I OSK 381/21, CBOSA). Wedle zasady zaufania i informowania oraz respektując obowiązek wynikający z art. 79a § 1 k.p.a. organ powinien wyjaśnić skarżącej, w jaki sposób i jakim dowodami może to uczynić. Okoliczności podane przez skarżącą i ewentualnie przedstawione dowody powinny zaś zostać rozpatrzone przez organ, poddane ocenie, której wyniki znaleźć powinny swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.). Ponadto, wskazać (v. wyrok WSA w Bydgoszczy sygn. akt I SA/Bk 553/21, CBOSA), że analizowana regulacja art. 31zo ust. 12 ustawy COVID-19 wprowadza wprawdzie rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom, niemniej jej stosowanie nie może bezrefleksyjnie prowadzić do istotnej modyfikacji, czy też nawet wyłączenia stosowania zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym. Przepisy k.p.a. niewątpliwie znajdują zastosowanie w tego typu sprawach. W art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19 przewidziano, że odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, następuje w drodze decyzji. Stosownie natomiast do art. 1 pkt 1 k.p.a., Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco. W art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19, postanowiono przy tym, że od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o której mowa w ust. 7, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Analiza tego ostatniego przepisu nie pozwala jednak na stwierdzenie, że ZUS rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może stosować przepisów k.p.a., dotyczących przeprowadzania postępowania dowodowego. Ustawa COVID-19 odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. dotyczących odwołań. W takim przypadku nie mogą mieć zastosowania wszystkie przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. dotyczących odwołań od decyzji trzeba zatem rozumieć w ten sposób, że unormowań tych nie należy przenosić w sposób mechaniczny, bezpośredni, bez uwzględnienia specyfiki i charakteru prawnego instytucji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uregulowanego w art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19. W przypadku rozpatrywanego przez ZUS wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, nie został uchylony obowiązek respektowania ogólnych zasad postępowania w przedmiocie wydania decyzji, takich jak zasada praworządności, zasada prawdy obiektywnej, zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zasada zaufania do władzy publicznej, zasada informowania stron, czy też zasada dwuinstancyjności postępowania. Organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ma obowiązek dokonać ponownej merytorycznej kontroli sprawy, respektując obowiązki w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego oraz przekonującego motywowania podjętego rozstrzygnięcia wraz ze wskazaniem faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wraz z wyjaśnieniem podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdził, że organ nie sprostał standardom i wymaganiom wynikającym z art. art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1, art. 79a § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. i nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza tych, które dotyczą faktycznie wykonywanej przez skarżącą działalności będącej działalnością przeważającą. Organ nie może z góry przyjmować, że wykluczony ze zwolnienia jest przedsiębiorca, który na dzień 30 września 2020 r. nie posiadał prawidłowego PKD prowadzonej działalności, choć działalność w branży objętej zwolnieniem faktycznie wykonuje. Rzeczą organu jest natomiast ustalenie, czy oferowane przez stronę twierdzenia pozwalają na wyjaśnienie, że dane uwidocznione w wykazie przekazanym ZUS przez GUS były zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym na dzień 30 września 2020 r. Sąd podzielił przy tym pogląd, że wpis odnoszący się do prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej tworzy domniemanie, które jest wzruszalne. Można zatem przeprowadzić dowód przeciwko treści danych z rejestru podmiotów REGON (jak też wpisów znajdujących się w CEiDG) i podważać aktualność danego wpisu, co do przeważającej działalności gospodarczej, która jest w danym momencie faktycznie prowadzona przez przedsiębiorcę. Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 955 ze zm.). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m.in. w wyrokach z 7 stycznia 2013 r. II UK 142/12 i 23 listopada 2016 r. II UK 402/15, LEX, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. Również domniemanie wynikające z wpisu w CEiDG jest domniemaniem wzruszalnym. Dopuszcza się zatem przedstawienie dowodów, które wskazują, że dane zawarte w rejestrze nie są zgodne z rzeczywistością (v. wyrok WSA z 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 2180/17, wyrok WSA w Krakowie z 26 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 484/21, CBOSA). Sąd podkreślił, że nie neguje istnienia po stronie skarżącej jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą, obowiązku bieżącego, w terminach określonych w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, zgłaszania wszelkich zmian danych w zakresie realizacji obowiązków prawnych nałożonych na podmioty, w tym danych przekazywanych organom statystyki publicznej, aby mogły one rzetelnie wykonywać nałożone na nie obowiązki (v. wyrok WSA w Rzeszowie z 27 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I SA/Rz 214/21, wyrok WSA w Szczecinie z 18 lutego 2021 r. o sygn. akt I SA/Sz 955/20, CBOSA). Jednak istnienie tego obowiązku nie oznacza, że podmioty, które go nie dopełniły, mają ponosić "konsekwencje związane z prowadzeniem działalności" w postaci nieuzyskania wsparcia w obliczu pandemii. Zdaniem Sądu, konsekwencje takie nie były objęte zamiarem ustawodawcy. Wskazać też należy, że ani ustawa o statystyce publicznej, ani ustawa COVID-19 nie zawierają definicji wyrażenia "przeważająca działalność gospodarcza". Wyjaśnia je dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm.). W § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia nawiązano do poziomu przychodów z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej, tj. do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Zdaniem Sądu, o przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru podmiotów REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone w ww. rozporządzeniu. Dlatego dokonując wykładni dyspozycji rozporządzenia nie można pominąć ww. znaczenia pojęcia przeważającej działalności, jeżeli podważona zostanie aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON lub ewidencji CEiDG. Z uwagi na powyższe Sąd doszedł do przekonania, że zasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania. Organ zaniechał podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącej, co przejawiało się przede wszystkim w zaniechaniu ustalenia, czy to działalność gospodarcza objęta kodem była rzeczywiście wykonywana jako przeważająca na dzień 30 września 2020 r. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni zawarte w wyroku poglądy, co do wykładni art. 31zo ust. 11 i 12 ustawy COVID-19, wyczerpująco rozpatrzy cały materiał dowodowy, aby w rezultacie powtórnie ocenić spełnienie przez skarżącą przesłanek przedmiotowego zwolnienia. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję poprzedzającą, uznając to za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.), Sąd zasądził na rzecz skarżącej od Zakładu kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie żądanie zasądzenia kwoty 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa nie jest uzasadnione z uwagi na wynikający z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1923 ze zm.) brak obowiązku jej uiszczenia od złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa w sprawach z zakresu ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego. Nie jest to więc w tym wypadku wydatek stanowiący niezbędny koszt postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego. is

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło