II SAB/Ke 12/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Krzysztof Armański, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2022 r. sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W dniu 25 stycznia 2022 r. do Prokuratury Okręgowej wpłynęła skierowana do tut. Sądu skarga P. D. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ("udip") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 14 dni, poprzez błędne zastosowanie polegające na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wobec powyższego skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 29 grudnia 2021 r., pismem wniesionym za pomocą poczty elektronicznej wystąpił w trybie informacji publicznej o podanie imienia i nazwiska asystentki prokuratora A. Z. w związku z wejściem przez nią w posiadanie informacji na temat jego stanu zdrowia. Prokurator pismem z dnia 12 stycznia 2022 r., wysłanym w dniu 13 stycznia 2022 r. (dzień po terminie) wprawdzie odpowiedział na wniosek, ale nie udostępnił żądanej informacji. Zdaniem skarżącego, skoro asystent prokuratora należy do kategorii osób pełniących funkcje publiczne, to co do zasady wszystkie akta i informacje dotyczące podejmowanych przez niego działań w ramach obowiązków służbowych mieszczących się w ustawowych kompetencjach Prokuratury są informacją publiczną. W odpowiedzi na skargę Prokurator Okręgowy wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania. W uzasadnieniu Prokurator wyjaśnił, że pod numerem [...] w Prokuratorze Okręgowej prowadzone było przeciw skarżącemu śledztwo w sprawie przestępstw z art. 134 i art. 133 § 1 Kk popełnionych na szkodę prokuratorów i sędziów z terenu kraju. Śledztwo zostało zakończone skierowaniem w dniu 31 grudnia 2021 r. aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego . Wniosek skarżącego o udostępnienie personaliów asystentki prokuratora A. Z. wysłany w dniu 29 grudnia 2021 r. o godz. 20:09 wpłynął do organu w dniu 30 grudnia 2021 r., w godzinach jego urzędowania. W odpowiedzi na ten wniosek, w dniu 13 stycznia 2022 r. poinformowano skarżącego drogą elektroniczną, że żądana informacja nie podlega udostępnieniu, ponieważ nie stanowi informacji publicznej. Tym samym termin z art. 13 ust. 1 udip został zachowany. Zgodnie ze stanowiskiem Prokuratora, organ nie jest w bezczynności kiedy odpowiada na wniosek, nawet jeśli odpowiedź nie satysfakcjonuje wnioskodawcy. Żądana w niniejszej sprawie informacja nie ma związku z przedmiotem śledztwa i sposobem jego zakończenia. W świetle art. 175 § 1-2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze asystent prokuratora nie jest uprawniony do podejmowania samodzielnych decyzji mających wpływ na sytuację prawą innych osób, czy też dysponowania majątkiem publicznym. Nie jest więc osobą pełniącą funkcję publiczną. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie może być zaspokajanie indywidualnych informacji w konkretnych sprawach określonej osoby. Z żądania informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej "Ppsa", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4. Pojęcie bezczynności oznacza sytuację, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa. Istotą ochrony udzielanej przez sądy administracyjne w razie uwzględnienia skargi na bezczynność jest zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia czynności, bądź stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2015 r. sygn. II FSK 344/13). Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm.), dalej "udip", informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 udip), a takim organem jest niewątpliwie prokurator (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2003 r., sygn. II SA 3572/02). Przepis art. 6 ust. 1 udip zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, wskazując m.in. że taki walor mają informacje o organach władzy publicznej (pkt 2), zasadach funkcjonowania podmiotów władzy publicznej (pkt 3) oraz o danych publicznych (pkt 4). Przepis ten jest rozwinięciem art. 1 ust. 1 udip łączącego pojęcie "informacja publiczna" z podjęciem "sprawa publiczna", a zatem przedmiotem informacji musi być sprawa publiczna związana z funkcjonowaniem Państwa. Sprawami takimi nie są natomiast konkretne i indywidualne sprawy osób fizycznych (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2019 r., sygn. I OSK 2419/17). W rozpoznawanej sprawie skarżący wystąpił o podanie imienia i nazwiska asystentki prokuratora A. Z., która weszła w posiadanie informacji na temat jego stanu zdrowia. Co do zasady imię i nazwisko asystentki prokuratora może być uznane za informację publiczną, ponieważ dotyczy osoby pełniącej funkcję publiczną. Za osobę taką należy bowiem uznać każdego, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, jeżeli tylko funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2012, s. 87; M. Bidziński, w M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2010, s. 73-74 i powołane w tych komentarzach orzecznictwo). Zgodnie z art. 175 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2021 r. poz. 66 ze zm.) asystent prokuratora w zastępstwie i na podstawie pisemnego upoważnienia prokuratora jest uprawniony do przeprowadzania w toku postępowania przygotowawczego czynności procesowych (przesłuchania świadka, zatrzymania rzeczy i przeszukania, oględzin, eksperymentu). Wykonuje więc pewne funkcje publiczne i nie dotyczy go ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej, o którym mowa w art. 5 ust. 2 udip. Użyte w tym przepisie pojęcie "osoby pełniącej funkcję publiczną" obejmuje każdą osobę, która ma wpływ na kształtowanie spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 tej ustawy, tj. na sferę publiczną (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. I OSK 1530/14). Informacja, której żąda skarżący nie ma jednak waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1. Dotyczy bowiem indywidualnej sprawy skarżącego. Przedmiotem wniosku nie był problem lub kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób czy grup obywateli lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem wniosku była jedynie realizacja lub ochrona indywidualnych interesów skarżącego, tj. dążenie do poznania personaliów osoby, która weszła w posiadanie wiedzy o jego stanie zdrowia. W tej sytuacji w trybie dostępu do informacji publicznej nie jest możliwe żądanie potwierdzenia istotnych dla skarżącego okoliczności. Wniosek skarżącego nie dotyczył więc sprawy publicznej i informacja, której żądał nie powinna być udostępniona w trybie cyt. ustawy. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zapewniać transparentność działań władzy publicznej, umożliwiać społeczną jej kontrolę, budować społeczeństwo obywatelskie i rozwijać demokrację, w której obywatele mają wpływ na podejmowanie dotyczących ich decyzji. Celem ustawy nie jest zatem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych (por. wyroki NSA: z dnia 14 września 2010 r., sygn. I OSK 1035/10; z dnia 30 września 2015 r., I OSK 2093/14; z dnia 20 września 2018 r., sygn. I OSK 1359/18; z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. I OSK 1889/17). Dodatkowo wskazać należy na obiektywne trudności z realizacją wniosku skarżącego w trybie udip. Skarżący nie wskazał we wniosku żadnych okoliczności, w jakich asystentka prokuratora miałaby wejść w posiadanie informacji o jego stanie zdrowia. Nie wiadomo więc, czy informacja o tym, że asystentka weszła w posiadanie tej informacji jest w jakikolwiek sposób utrwalona, czy też należałoby przesłuchać asystentkę lub prokuratora. Ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła do przepisów Kpa jedynie w art. 16 ust. 2, a więc należy wyłączyć stosowanie przepisów Kpa do etapów poprzedzających wydanie decyzji. Podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej prowadzi pewne czynności wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy przedmiotem wniosku jest informacja publiczna, ale nie są to czynności procesowe, o których mowa w Kpa, regulujące postępowanie dowodowe. Z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącego ma związek ze śledztwem, jakie było prowadzone przeciw skarżącemu o popełnienie przestępstw z art. 134 i art. 133 § 1 Kk na szkodę prokuratorów i sędziów z terenu kraju. Zgodnie z art. 1 ust. 2 udip przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Zasady, tryb i formę udostępnienia akt postępowania przygotowawczego reguluje art. 156 § 5 i § 5a Kpk. Ma tu zatem miejsce odmienne uregulowanie kwestii udostępniania określonych informacji publicznych, tj. zawartych w aktach spraw prowadzonych przez prokuraturę. I tak w myśl art. 156 § 5 Kpa zasadą jest, że w toku postępowania przygotowawczego, stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów i kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. Wszelkie informacje publiczne znajdujące się w aktach ww. śledztwa mogą więc być udostępnianie skarżącemu jako stronie tego postępowania przygotowawczego w trybie przepisów Kpk, nie zaś w trybie udip. Podsumowując, skarżący mógłby w trybie udip wystąpić o podanie personaliów asystentów prokuratorów zatrudnionych w Prokuraturze Okręgowej , ponieważ są to osoby pełniące funkcje publiczne. Nie może jednak skutecznie domagać się w trybie tej ustawy udostępnienia informacji w swojej indywidualnej sprawie, a dodatkowo informacji odnoszącej się do wiedzy konkretnej osoby fizycznej, która nie jest adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Termin 14 dni na udzielenie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 udip został w niniejszej sprawie zachowany, ponieważ nie sposób przyjąć, że powinien być liczony od dnia 29 grudnia 2021 r. Wniosek został złożony tego dnia drogą elektroniczną o godz. 20:09, tj. poza godzinami urzędowania. Pracownicy Prokuratury mogli się więc z nim zapoznać najwcześniej w dniu 30 grudnia 2021 r. Nawet jednak gdyby przyjąć, że termin na udzielenie informacji powinien być liczony od dnia 29 grudnia 2021 r., to trudno mówić o bezczynności organu, skoro odpowiedź została udzielona przed wniesieniem skargi na bezczynność. Odnosząc się do wniosku Prokuratora o obciążenie skarżącego kosztami postępowania wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 199 Ppsa strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Żaden przepis szczególny ww. ustawy nie przewiduje zasądzania kosztów w przypadku oddalenia skargi. W konsekwencji brak było podstaw do zasądzenia w niniejszej sprawie kosztów od skarżącego na rzecz organu. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.