II GZ 63/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Ke 708/21 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy postanawia: oddalić zażalenie. I Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach po rozpatrzeniu odwołania R. J. (dalej jako: "skarżący") decyzją z dnia [...] października 2021 r. 2021 utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z dnia [...] lipca 2021 r. w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 6 października 2021 r. Organ odwoławczy pouczył strony o terminie i sposobie wniesienia skargi. W dniu 17 grudnia 2021 r. skarżący wniósł skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że w dniu 3 listopada 2021 r. złożył skargę na ww. decyzję Marszałka Województwa Świętokrzyskiego w Biurze Podawczym Urzędu Marszałkowskiego w Kielcach. Podał, że w dniu 10 grudnia 2021 r. ponaglił Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, aby skargę przekazało do Sądu. W odpowiedzi Kolegium poinformowało, że do 13 grudnia 2021 r. nie wpłynęła skarga w ww. sprawie. Zdaniem skarżącego skarga zaginęła w Urzędzie Marszałkowskim. Do wniosku skarżący dołączył pierwszą stronę skargi, na której widnieje prezentata z datą wpływu do Urzędu Marszałkowskiego "3 listopada 2021 r.". Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Ke 708/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i trybie zaskarżenia do WSA w Kielcach. W szczególności pouczono skarżącego, że skargę wnosi się "za pośrednictwem SKO w Kielcach". Zatem to skarżący błędnie odczytał prawidłowe i jednoznacznie sformułowane pouczenie i skierował swoją skargę bezpośrednio do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego. Powyższe w ocenie Sądu oznaczało, że skarżącemu można było przypisać winę w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Kielcach złożył skarżący, wnosząc o zmianę przedmiotowego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi, ewentualnie o uchylenie przedmiotowego postanowienia do ponownego rozpoznania. II Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu; w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem złożenia wniosku o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącego o przywrócenie terminu nie zasługiwał na uwzględnienie, a Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dochowania szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2009, s. 257-258; postanowienia NSA z dnia: 8 października 2013 r., sygn. akt II GZ 549/13; 3 października 2013 r., sygn. akt I FZ 410/13; 1 października 2013 r., sygn. akt II OZ 833/13; 25 września 2013 r., sygn. akt I OZ 828/13). Sąd oceniając, czy w konkretnej sprawie strona zawiniła uchybienie terminowi do dokonania czynności, powinien przyjąć obiektywny miernik staranności. Innymi słowy sąd powinien zbadać, czy do uchybienia terminu doszło z uwagi na wystąpienie przyczyn niezależnych od strony. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, że nie jest okolicznością wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu niezrozumienie treści pouczenia, którego treść nie budzi wątpliwości (postanowienie NSA z dnia: 28 listopada 2012 r., sygn. akt I GZ 382/12, 2 października 2012 r., sygn. akt II OZ 833/12, postanowienie SN z dnia 2 czerwca 1997 r., sygn. akt I PKN 194/97, OSNP 1998/2/45, aprobowane przez B. Dautera w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, uw. 8 do art. 87). Niezrozumienie prawidłowego pouczenia nie może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w zaskarżonej decyzji skarżący został prawidłowo pouczony o złożeniu skargi na pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w terminie 30 dni od daty jej doręczenia. Pouczenie zawierało również adres Samorządowego Kolegium Odwoławczego na który należało przesłać skargę. Powtórzyć należy za Sądem pierwszej instancji, że skarżący poprzez błędne odczytanie pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji spowodował konieczność wdrożenia procedury przekazywania skargi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach. Skarga ta została przekazana w dniu 17 grudnia 2021 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na uwadze prawidłową treść pouczenia oraz skierowanie skargi przez skarżącego bezpośrednio do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego, Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że skarżący nie uprawdopodobnił, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.