II SA/Rz 1493/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. II SA/Rz 1493/21 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi R.W. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] lipca 2021 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, wnioskiem z [...] stycznia 2021 r. R.W. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o przyznanie pomocy z tytułu powodzi jaką został dotknięty w 2019 i 2020 r. Pismem z [...] stycznia 2021 r. nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. poinformował wnioskodawcę, że decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...] na podstawie art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm., dalej: u.p.s.) został przyznany dla jego gospodarstwa domowego, które ucierpiało podczas powodzi w okresie czerwiec – lipiec 2020 r., jednorazowy zasiłek celowy na pokrycie wydatków powstałych w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej w wysokości 3000 zł. Jego rodzinie udzielono także pomocy w ramach rządowego programu pomocy dzieciom i uczniom w formie zasiłku losowego na cele edukacyjne, pomocy uczniom w formie wyjazdów terapeutyczno – edukacyjnych oraz pomocy dzieciom i uczniom w formie zajęć opiekuńczych i terapeutyczno – edukacyjnych w latach 2019 - 2021 w kwocie jednorazowo 1000 zł. Powyższe pismo doręczono R.W. 19 stycznia 2021 r. [...] lutego 2021 r. do GOPS w B. wpłynęło "odwołanie – odpowiedź na pismo z dnia [...] stycznia 2021 r." (oznaczone datą [...] stycznia 2021 r.), w którym R. W. poinformował, że mieszka u teściowej, lecz nie jest to jego gospodarstwo. Posiada bowiem odrębne gospodarstwo rolne, rozdzielność majątkową z żoną i nie wie z jakiej pomocy korzysta żona i dzieci. W wyniku klęski żywiołowej stracił połowę działki i nie otrzymał żadnej pomocy mimo zgłoszeń do stosownych organów. Pismem z [...] lutego 2021 r. nr [...] Kierownik GOPS w B. wyjaśnił R.W., że skierowane do niego pismo z [...] stycznia 2021 r. wyjaśniające zasady i kryteria przyznawania pomocy związanej z klęską żywiołową nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.). Odwołania zgodnie z art. 127 tej ustawy wnosi się jedynie od decyzji administracyjnych, w związku z czym pismo z [...] stycznia 2021 r. nie może być uznane za odwołanie i nie zostanie przekazane do SKO. [...] czerwca 2021 r. R.W. wystąpił do GOPS w B. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy B. z [...] stycznia 2021 r. dotyczącej prawa do zasiłku powodziowego (specjalnego zasiłku celowego) oraz jednocześnie złożył odwołanie od tej decyzji wskazując, że jako jedyny w Gminie nie otrzymał pomocy po wystąpieniu klęski żywiołowej. Opisanym na wstępie postanowieniem z [...] lipca 2021 r. SKO - działając na podstawie art. 134 k.p.a. - stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy B. z [...] stycznia 2021 r. nr [...] dotyczącej prawa do zasiłku powodziowego. W uzasadnieniu wskazało, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, do właściwego organu odwoławczego, za pośrednictwem organu który wydał decyzję. Wobec doręczenia w/w decyzji R.W. [...] stycznia 2021 r., w przedmiotowej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął dla niego [...] stycznia 2021 r. R.W. odwołanie od decyzji Wójta z [...] stycznia 2021 r. dotyczącej prawa do zasiłku powodziowego złożył [...] czerwca 2021 r. Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (art. 134 k.p.a.). Postanowieniem z [...] lipca 2021 r. nr [...] /prawidłowy nr to [...] – uwaga Sądu/ Kolegium odmówiło także przywrócenia terminu do złożenia odwołania od wskazanej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na postanowienie SKO z [...] lipca 2021 r. nr [...] R.W. podniósł, że odwołanie od decyzji z [..] stycznia 2021 r., którą otrzymał pocztą tradycyjną, złożył [...] stycznia 2021 r. do GOPS w B., zachowując 14 – dniowy termin. Organ ten nie przekazał odwołania do Kolegium. [...] lutego 2021 r. skarżący otrzymał pismo podpisane przez Kierownika GOPS, w którym został poinformowany, że jego pismo nie może być potraktowanie jako odwołanie i nie może być przekazane do SKO. Na kursie e-administracji w [...] Wyższej Szkole Prawa i Administracji dowiedział się o możliwości wniesienia skargi bezpośrednio do SKO wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Skarżący wskazał, że nie zgodza się z informacją, że termin do wniesienia skargi upłynął [...] stycznia 2021 r., ponieważ decyzji nie doręczono mu za pomocą poczty elektronicznej tylko pocztą tradycyjną, co nie nastąpiło [...] stycznia 2021 r. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach). Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2021 r. Kolegium stwierdziło uchybienie przez R.W. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy B. z [...] stycznia 2021 r. nr [...], wskazując, że termin ten upłynął dla niego [...] stycznia 2021 r., wobec czego jego odwołanie od tej decyzji złożone [...] czerwca 2021 r. jest spóźnione. Dokonana przez Sąd pod względem wskazanych wyżej kryteriów kontrola zaskarżonego postanowienia SKO z [...] lipca 2021 r. doprowadziła do uznania zasadności skargi z powodu stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wynika ona z wadliwego zastosowania wskazanego w podstawie prawnej tego postanowienia art. 134 k.p.a., zgodnie z którym "organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania". W sprawie nie budzi wątpliwości, że w odpowiedzi na wniosek skarżącego z [...] stycznia 2021 r. o przyznanie pomocy z tytułu powodzi, Kierownik GOPS w B. pismem z [...] stycznia 2021 r. nr [...] poinformował go o już przyznanym dla jego gospodarstwa domowego decyzją z [...] lipca 2020 r. zasiłku celowym na pokrycie wydatków powstałych w wyniku klęski żywiołowej. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tego pisma (których potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie znajdują się w aktach toczącej się równolegle przed WSA w Rzeszowie na skutek skargi R.W. sprawie II SA/Rz 1492/21 dot. odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania), zostało ono jednak doręczone adresatowi [...] stycznia 2021 r., a nie [...] stycznia 2021 r. jak wskazało w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia SKO. Sąd akceptuje stanowisko tego organu co do możliwości uznania w/w pisma z [...] stycznia 2021 r. jako decyzji Wójta Gminy B. o odmowie przyznania skarżącemu prawa do "zasiłku powodziowego"; zgodnie z ukształtowanym w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowiskiem, do minimalnych wymogów formalnych decyzji - pomimo braku jej zatytułowania w taki sposób i nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a. – należy określenie organu wydającego i adresata decyzji, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby wydającej - reprezentującej organ administracji (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2021 r. III OSK 3416/21 - LEX nr 3232749). W takiej sytuacji jednak ustawowy 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upływał dla skarżącego [...] lutego 2021 r. i jak wynika z akt administracyjnych, został zachowany, bowiem jak już wskazano wyżej w opisie stanu faktycznego sprawy, [...] lutego 2021 r. do GOPS w B. wpłynęło jego "odwołanie – odpowiedź" (oznaczone datą [...] stycznia 2021 r.) od decyzji (pisma) z [...] stycznia 2021 r. Dla uznania skuteczności i terminowości tego odwołania bez znaczenia pozostaje wniesienie przez skarżącego [...] czerwca 2021 r. kolejnego odwołania od tej decyzji (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia). Jakkolwiek pierwotne odwołanie nie zostało za takie zakwalifikowane przez organ I instancji i przekazane do SKO (z przyczyn przedstawionych skarżącemu przez Kierownika GOPS w B. w piśmie z [...] lutego 2021 r.), to jednak zupełnie niezrozumiały pozostaje brak jego późniejszego wzięcia pod uwagę i całkowicie zbędne (a przez to wadliwe) procedowanie przez Kolegium w kwestii związanej z wniesieniem kolejnego odwołania od tej decyzji. Wobec bowiem zajętego przez Kolegium stanowiska co do uznania pisma z [...] stycznia 2021 r. za decyzję, organ ten powinien był rozpatrzeć wniesione od niej odwołanie z [...] stycznia 2021 r., które wobec jego odmiennej kwalifikacji nie zostało mu wcześniej przekazane przez organ I instancji. Z opisanych względów zaskarżone postanowienie SKO z [...] lipca 2021 r. stwierdzające uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta z [...] stycznia 2021 r. – jako wydane z naruszeniem art. 134 k.p.a. – podlegało uchyleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania dla tego organu wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań.