II SA/Rz 1492/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. II SA/Rz 1492/21 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi R.W. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 22 lipca 2021 r. nr SKO.4110.19.2021 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, wnioskiem z 4 stycznia 2021 r. R.W. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie pomocy z tytułu powodzi jaką został dotknięty w 2019 i 2020 r. Pismem z 13 stycznia 2021 r. nr GOPS 071.03.01.2021 Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] poinformował wnioskodawcę, że decyzją z 10 lipca 2020 r. nr GOPS.5104.pow.105.2020 na podstawie art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm., dalej: u.p.s.) został przyznany dla jego gospodarstwa domowego, które ucierpiało podczas powodzi w okresie czerwiec – lipiec 2020 r., jednorazowy zasiłek celowy na pokrycie wydatków powstałych w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej w wysokości 3000 zł. Jego rodzinie udzielono także pomocy w ramach rządowego programu pomocy dzieciom i uczniom w formie zasiłku losowego na cele edukacyjne, pomocy uczniom w formie wyjazdów terapeutyczno – edukacyjnych oraz pomocy dzieciom i uczniom w formie zajęć opiekuńczych i terapeutyczno – edukacyjnych w latach 2019 - 2021 w kwocie jednorazowo 1000 zł. Powyższe pismo doręczono R.W. 19 stycznia 2021 r. 1 lutego 2021 r. do GOPS w [...] wpłynęło "odwołanie – odpowiedź na pismo z dnia 13 stycznia 2021 r." (oznaczone datą 28 stycznia 2021 r.), w którym R.W. poinformował, że mieszka u teściowej, lecz nie jest to jego gospodarstwo. Posiada bowiem odrębne gospodarstwo rolne, rozdzielność majątkową z żoną i nie wie z jakiej pomocy korzysta żona i dzieci. W wyniku klęski żywiołowej stracił połowę działki i nie otrzymał żadnej pomocy mimo zgłoszeń do stosownych organów. Pismem z 19 lutego 2021 r. nr GOPS.071.04.02.2021 Kierownik GOPS w [...] wyjaśnił R.W., że skierowane do niego pismo z 13 stycznia 2021 r. wyjaśniające zasady i kryteria przyznawania pomocy związanej z klęską żywiołową nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.). Odwołania zgodnie z art. 127 tej ustawy wnosi się jedynie od decyzji administracyjnych, w związku z czym pismo z 28 stycznia 2021 r. nie może być uznane za odwołanie i nie zostanie przekazane do SKO. 28 czerwca 2021 r. R.W. wystąpił do SKO o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z 13 stycznia 2021 r. dotyczącej prawa do zasiłku powodziowego (specjalnego zasiłku celowego). Wskazał, że 28 stycznia 2021 r. odwołał się od powyższej decyzji, jednak w odpowiedzi otrzymał informację o braku możliwości złożenia odwołania, czym został wprowadzony w błąd przez GOPS w [...]. Pismem z 8 lipca 2021 r. nr SKO.4110.19.2021 Kolegium wezwało R.W. do uzupełnienia w terminie 7 dni braku formalnego wniosku z 28 czerwca 2021 r. poprzez złożenie własnoręcznego podpisu pod odwołaniem lub podpisanego odwołania oraz: wskazania osoby, która udzieliła mu informacji o braku możliwości złożenia odwołania. określenia terminu, w którym dowiedział się o możliwości zaskarżenia decyzji. wskazania sygnatury zaskarżonej decyzji Wójta Gminy [...]. 14 lipca 2021 r. R.W. uzupełnił brak formalny wniosku z 28 czerwca 2021 r. o przywrócenie terminu poprzez jego podpisanie. Nie złożył wyjaśnień dotyczących wskazania osoby która udzieliła informacji o braku możliwości złożenia odwołania, jak też nie określił terminu w którym dowiedział się o możliwości zaskarżenia decyzji. Kolegium - działając na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 k.p.a. – opisanym na wstępie postanowieniem z 22 lipca 2021 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z 13 stycznia 2021 r. nr GOPS 071.03.01.2021 dotyczącej prawa do zasiłku powodziowego. W uzasadnieniu wskazało, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 k.p.a.). Decyzja Wójta Gminy [...] z 13 stycznia 2021 r. dotycząca prawa do zasiłku powodziowego została doręczona R.W. 13 stycznia 2021 r. Nie uprawdopodobnił on, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Nie złożył również wyjaśnień w zakresie określonym w piśmie Kolegium z 8 lipca 2021 r. W tym stanie faktycznym i prawnym nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu. Odrębnym postanowieniem z 22 lipca 2021 r. nr SKO.4110.18.2021 Kolegium stwierdziło także uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 13 stycznia 2021 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na w/w postanowienie SKO odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania R.W. podniósł, że odwołanie od decyzji z 13 stycznia 2021 r. złożył 28 stycznia 2021 r. do GOPS w [...], zachowując stosowny termin. Organ ten nie przekazał odwołania do Kolegium. 19 lutego 2021 r. skarżący otrzymał natomiast pismo nr GOPS.071.04.02.2021, w którym został poinformowany, że jego odwołanie nie może być potraktowanie jako odwołanie i nie może być przekazane do SKO. Skarżący wskazał, że jego sprawa jest prowadzona przewlekle i z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z 8 lipca 2021 r. został wezwany przez SKO do uzupełnienia braku formalnego przez złożenie własnoręcznego podpisu i tak uczynił. W odpowiedzi na pismo z 8 lipca 2021 r. wyjaśnił też, kiedy dowiedział się o możliwości zaskarżenia decyzji, a w załączniku przesłał pismo z 13 stycznia 2021 r. otrzymane jako decyzja. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach). Zaskarżonym postanowieniem z 22 lipca 2021 r. Kolegium – po rozpatrzeniu wniosku R.W. – odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z 13 stycznia 2021 r. nr GOPS 071.03.01.2021, wskazując na brak spełnienia warunkujących to przesłanek. Dokonana przez Sąd pod względem wskazanych wyżej kryteriów kontrola tego postanowienia doprowadziła do uznania zasadności skargi z powodu stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wynika ona z wadliwego zastosowania wskazanego w podstawie prawnej tego postanowienia art. 58 i art. 59 k.p.a. odnoszących się do instytucji przywracania uchybionego terminu. W sprawie nie budzi wątpliwości, że w odpowiedzi na wniosek skarżącego z 4 stycznia 2021 r. o przyznanie pomocy z tytułu powodzi, Kierownik GOPS w [...] pismem z 13 stycznia 2021 r. nr GOPS 071.03.01. poinformował go o już przyznanym dla jego gospodarstwa domowego decyzją z [...] lipca 2020 r. zasiłku celowym na pokrycie wydatków powstałych w wyniku klęski żywiołowej. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tego pisma, zostało ono jednak doręczone adresatowi 19 stycznia 2021 r., a nie 13 stycznia 2021 r. jak wskazało w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia SKO. Sąd akceptuje stanowisko tego organu co do możliwości uznania w/w pisma z 13 stycznia 2021 r. jako decyzji Wójta Gminy [...] o odmowie przyznania skarżącemu prawa do "zasiłku powodziowego"; zgodnie z ukształtowanym w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowiskiem, do minimalnych wymogów formalnych decyzji - pomimo braku jej zatytułowania w taki sposób i nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a. – należy określenie organu wydającego i adresata decyzji, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby wydającej - reprezentującej organ administracji (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2021 r. III OSK 3416/21 - LEX nr 3232749). W takiej sytuacji jednak ustawowy 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upływał dla skarżącego 2 lutego 2021 r. i jak wynika z akt administracyjnych, został zachowany, bowiem jak już wskazano wyżej w opisie stanu faktycznego sprawy, 1 lutego 2021 r. do GOPS w [...] wpłynęło jego "odwołanie – odpowiedź" (oznaczone datą 28 stycznia 2021 r.) od decyzji (pisma) z 13 stycznia 2021 r. Ubocznie należy wskazać, że dla uznania skuteczności i terminowości tego odwołania bez znaczenia pozostaje również wniesienie przez skarżącego 28 czerwca 2021 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu kolejnego odwołania od tej decyzji (dotyczy go tocząca się równolegle przed WSA w Rzeszowie na skutek skargi R.W. sprawa II SA/Rz 1493/21 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania). Jakkolwiek pierwotne odwołanie z 28 stycznia 2021 r. nie zostało za takie zakwalifikowane przez organ I instancji i przekazane do SKO (z przyczyn przedstawionych skarżącemu przez Kierownika GOPS w [...] w piśmie z 19 lutego 2021 r.), to jednak całkowicie niezrozumiałe pozostaje stanowisko Kolegium, które w niniejszej sprawie dotyczącej odmowy przywrócenia terminu za punkt odniesienia przyjmuje właśnie odwołanie wniesione przez skarżącego 28 stycznia 2021 r., zaś w sprawie II SA/Rz 1493/21 dotyczącej stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania takowe odwołanie ponowione 28 czerwca 2021 r. W zaistniałej sytuacji, wobec zajętego przez Kolegium stanowiska co do uznania pisma z 13 stycznia 2021 r. za decyzję, organ ten powinien był rozpatrzeć wniesione od niej (w terminie) odwołanie z 28 stycznia 2021 r., które wobec jego odmiennej kwalifikacji nie zostało mu wcześniej przekazane przez organ I instancji. Całkowicie zbędne (a przez to wadliwe) było zatem procedowanie przez Kolegium w kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Z opisanych względów zaskarżone postanowienie SKO z 22 lipca 2021 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta z 13 stycznia 2021 r. – jako wydane z naruszeniem art. 58 i art. 59 § 2 k.p.a. – podlegało uchyleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania dla tego organu wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań.