VI SA/Wa 304/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi E. z siedzibą w S., USA na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę W dniu 30 maja 2008 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw E. z siedzibą w S., Stany Zjednoczone Ameryki (dalej jako: "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona"), wobec decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy [...] o numerze [...] na rzecz [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w P.(dalej jako: "Uprawniony") w zakresie usług z klasy 37, 41 oraz 42. Strona jako podstawę prawną swojego żądania wskazała art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 776; dalej jako: "PWP"). Stwierdziła, że sporny znak jest podobny do przysługującego jej z wcześniejszym pierwszeństwem znaku towarowego [...] o nr [...]. W piśmie z dnia 24 lutego 2010 r. Strony poinformowały, iż podjęły działania mające na celu polubowne załatwienie sprawy. W kolejnych pismach Strony informowały o trwających nadal negocjacjach ugodowych. W piśmie z dnia 2 września 2013 r. Skarżąca, z uwagi na przedłużające się negocjacje, wniosła o zawieszenia postępowania na podstawie art. 98 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257; dalej jako: "KPA"). Uprawniony w piśmie z dnia 9 września 2013 r. przychylił się do wniosku o zawieszenie postępowania złożonego przez skarżącą Spółkę. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Urząd Patentowy RP zawiesił postępowanie na podstawie art. 98 KPA oraz poinformował Strony, że jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna z nich nie zwróci się o jego podjęcie, żądanie wszczęcia postępowania uznane zostanie za wycofane. Pismem z dnia 2 grudnia 2016 r. Skarżąca wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania, a następnie o dalsze zawieszenie postępowania w sprawie. W odpowiedzi na powyższe pismo, Uprawniony w dniu 7 marca 2017 r. poinformował, iż przedmiotowe postępowanie zostało zawieszone w dniu [...] listopada 2013 r., zatem wniosek pochodzący od Skarżącej o podjęcie niniejszego postępowania został złożony po upływie trzech lat od daty zawieszenia. Wobec tego, zgodnie z art. 98 § 2 KPA wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [...] o numerze [...] powinien zostać uznany za wycofany. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], Urząd Patentowy umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 105 § 1 KPA. W dniu 28 czerwca 2017 r. wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy pochodzący od Skarżącej, w którym domagała się ona uchylenia powyższej decyzji i podjęcia zawieszonego postępowania. Spółka wskazała, iż postanowienie Urzędu z dnia [...] listopada 2013 r., zawieszające postępowanie w przedmiotowej sprawie, otrzymała w dniu [...] grudnia 2013 r. Natomiast w dniu 2 grudnia 2016 r. wystąpiono o podjęcie zawieszonego postępowania. Strona podniosła, że Urząd Patentowy przyjął, iż rozpoczęcie biegu terminu zawieszenia postępowania następuje od daty wydania postanowienia o zawieszeniu, a nie od daty jego doręczenia. Zdaniem Strony, przyjęty sposób określenia biegu terminu jest krzywdzący, zwłaszcza że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym bieg trzyletniego terminu zawieszenia liczy się od daty doręczenia postanowienia o zawieszeniu. W ocenie Skarżącej, okoliczności sprawy przemawiają za przyjęciem stanowiska drugiego, zwłaszcza, że Strony podjęły działania mające na celu ugodowe załatwienie sprawy. W piśmie z dnia 29 sierpnia 2017 r. Uprawniony wniósł uwagi do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stwierdził, iż nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 98 KPA, zawieszenie postępowania nastąpiło w dniu wydania postanowienia o zawieszeniu, tj. [...] listopada 2013 r., a zatem bieg trzyletniego terminu na podjęcie postępowania ekspirował w dniu [...] listopada 2016 r. Podkreślił, że bieg trzyletniego terminu liczy się od daty wydania postanowienia o zwieszeniu postępowania, a nie od jego doręczenia stronom, bowiem dla początku liczenia terminu konieczne jest ustalenie tej samej daty dla wszystkich stron postępowania, którą jest data wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...], Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] marca 2017 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Urząd przyjął m.in. art. 138 § 1 pkt 1 KPA oraz art. 256 ust. 1 PWP. W uzasadnieniu swej decyzji organ II instancji przypomniał, że postanowienie zawieszające postępowanie zostało wydane w dniu [...] listopada 2013 r., a zatem w dniu [...] listopada 2016 r. upłynął termin trzech lat od daty tego zawieszenia. W okresie tych trzech lat obydwu Stronom postępowania przysługiwało prawo złożenia wniosku o jego podjęcie. Żadna ze Stron nie skorzystała jednak z przysługującego jej prawa i nie złożyła takiego wniosku we wskazanym terminie. Jednocześnie, pochodzący od Skarżącej wniosek o podjęcie postępowania, który został złożony do Urzędu Patentowego w dniu 2 grudnia 2016 r., został złożony po upływie terminu wskazanego w postanowieniu o zawieszenie niniejszego postępowania. Rozpoczęcie biegu terminu 3 lat, o którym mowa w art. 98 § 2 KPA należy bowiem – zdaniem Urzędu - liczyć od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, a nie od daty jego doręczenia. Organ II instancji podniósł następnie, że powyższe stanowisko zostało potwierdzone przez orzecznictwo sądów administracyjnych. Przywołał wyroki sądowe, w których przyjęto, że zawieszenie postępowania następować musi w jednej dacie dla wszystkich stron postępowania administracyjnego. Zasada określania daty zawieszenia postępowania, mająca doniosłe znaczenie procesowe w świetle art. 98 § 2 KPA i innych przepisów, musi być określona jednolicie dla wszystkich spraw prowadzonych na podstawie tych samych przepisów proceduralnych, bez względu na liczbę uczestniczących w postępowaniu stron. Urząd wskazał, że wycofanie sprzeciwu skutkuje bezprzedmiotowością postępowania, gdyż strona nie jest zainteresowana kontynuacją postępowania i uzyskaniem merytorycznego załatwienia sprawy w drodze decyzji. W przypadku postępowań prowadzonych na wniosek strony jego cofnięcie oznacza, że organ administracji publicznej jednocześnie traci kompetencję do dalszego prowadzenia postępowania w celu konkretyzacji praw i obowiązków. Skoro postępowanie administracyjne staje się w całości bezprzedmiotowe powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 KPA, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 12 lutego 2018 r. Spółka zaskarżyła ww. decyzję Urzędu Patentowego RP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości oraz o przyznanie zwrotu kosztów postepowania wedle norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 98 § 2 KPA, polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu poprzez: • niewłaściwe obliczenie okresu zawieszenia postępowania w sprawie, • niepodjęcie postępowania mimo wniosku Strony. W uzasadnieniu skargi Strona rozwinęła podniesione zarzuty, podkreślając że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca oraz godzi w interesy Spółki. Autor skargi podniósł, że nie podziela stanowiska Urzędu Patentowego odnośnie sposobu obliczania biegu terminu, o którym mowa w art. 98 § 2 KPA. W orzecznictwie sądów administracyjnych występuje rozbieżność dotycząca daty będącej początkiem biegu terminu zawieszenia postępowania na wniosek strony. W tej kwestii de facto funkcjonują równolegle dwa poglądy. Interpretację, że bieg trzyletniego terminu zawieszenia postępowania na wniosek strony, liczy się od daty doręczenia postanowienia o zawieszeniu potwierdził wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 723/13. Zdaniem autora skargi, wskazówką dla organów administracji przy załatwianiu spraw są wytyczne zawarte w art. 7 KPA, zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Skarżąca wyraziła przekonanie, że zasadę ukształtowaną przez zacytowany przepis Urząd Patentowy winien zastosować w niniejszej sprawie i rozstrzygnąć wątpliwość co do liczenia rozpoczęcia biegu terminu zawieszenia postępowania na wniosek strony nie od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, ale od daty jego doręczenia. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz.1369; dalej jako: "PPSA"). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jest ona niezasadna. Przedmiotem skargi jest decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2017 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję umarzającą postępowanie w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Urząd przyjął m.in. art. 138 § 1 pkt 1 KPA oraz art. 256 ust. 1 PWP. Zgodnie z art. 256 ust. 1 PWP, do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym RP w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 105 § 1 KPA przewiduje natomiast możliwość umorzenia postępowania przez organ administracji publicznej, jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 98 § 1 KPA, organ administracji może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Z przepisu 98 § 2 KPA wynika, że z żądaniem podjęcia zawieszonego postępowania może zwrócić się każda ze stron. W przypadku, gdy w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Istotą problemu prawnego występującego w niniejszej sprawie jest określenie, czy w rozumieniu art. 98 § 2 KPA datą zawieszenia postępowania jest data wydania postanowienia o zawieszeniu, czy data jego doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, zgodnie z którym datą zawieszenia postępowania w rozumieniu art. 98 § 2 KPA jest data wydania postanowienia o zawieszeniu. Postępowanie administracyjne jest bowiem uregulowanym prawem procesowym ciągiem czynności procesowych podejmowanych przez organy administracji oraz inne podmioty postępowania w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postepowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 400). Postępowanie to nie może toczyć się w stosunku do niektórych stron, a wobec innych pozostawać w zawieszeniu. Zawieszeniu podlega całe postępowanie, a nie tylko jego część dotycząca niektórych stron. Taką możliwość wyklucza jednolitość sprawy administracyjnej, która powinna być załatwiona decyzją administracyjną skuteczną wobec wszystkich stron postępowania, wydaną przy zagwarantowaniu ich praw procesowych. Zatem zawieszenie postępowania następować musi w jednej dacie dla wszystkich stron postepowania. Jest ono bowiem aktem wpływającym na ciągłość postępowania administracyjnego, w ramach którego uprawnienia stron postępowania są równe i gwarantowane przez prawo procesowe. Uniemożliwia to przyjęcie, by data zawieszenia postępowania była zależna od daty doręczenia postanowienia stronom postępowania. Nie można bowiem interpretacji ogólnych przepisów procedury administracyjnej uzależniać od liczby stron uczestniczących w postępowaniu. Zasada określania daty zawieszenia postępowania, mająca doniosłe znaczenie procesowe w świetle art. 98 § 2 KPA i innych przepisów musi być określona jednolicie dla wszystkich spraw prowadzonych na podstawie tych samych przepisów proceduralnych, bez względu na liczbę uczestniczących w postępowaniu stron. Należy wyraźnie podkreślić, że - wbrew twierdzeniom skargi - linia orzecznicza sądów administracyjnych w zakresie ustalenia daty, od której zaczyna biec trzyletni termin, o którym mowa w art. 98 § 2 KPA, jest ugruntowana. Stanowisko, zgodnie z którym bieg tego terminu liczy się od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, a nie od jego doręczenia stronom, zostało zaprezentowane m.in. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I SA/WA 597/12, wyroku NSA z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2024/14, czy w niedawnym wyroku NSA z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1200/15. W świetle powyższych orzeczeń, przywołany w skardze pogląd o zasadności liczenia trzyletniego terminu od dnia doręczenia postanowienia o zawieszeniu postępowania uznać należy za odosobniony i niewłaściwy. Na poparcie swych twierdzeń, autor skargi wskazał na wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 723/13, w którym Sąd faktycznie uznał, że omawiany trzyletni termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o zawieszeniu. Bliższa analiza tego orzeczenia zmusza jednak do przyjęcia, że zapadło ono w innym stanie faktycznym. Mianowicie, skarżący zarzucał organom dokonanie nieprawidłowego doręczenia postanowienia o zawieszeniu postępowania i w konsekwencji, brak możliwości obrony swych praw. Ponadto, postępowanie dotyczyło jedynie jego praw i obowiązków i nie miało charakteru spornego (wielopodmiotowego). Tymczasem przedstawione powyżej poglądy nauki i judykatury na zagadnienie daty rozpoczęcia biegu trzyletniego terminu, o którym mowa w art. 98 § 2 KPA, nabierają szczególnego znaczenia w przypadku postępowania spornego (wielopodmiotowego), jakim z natury rzeczy jest postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy. W warunkach rozpatrywanej sprawy, postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 17 grudnia 2013 r. (k. 47A akt administracyjnych), zaś reprezentantowi Uprawnionego w dniu 12 grudnia 2013 r. (k. 46A akt administracyjnych). Przyjęcie zaprezentowanego w skardze stanowiska uzależniającego otworzenie trzyletniego terminu, o którym mowa w art. 98 § 2 KPA, od daty doręczenia postanowienia o zawieszeniu postępowania, prowadziłoby w praktyce do swoistego "rozjechania się" postępowania administracyjnego. Różne podmioty (strony) miałyby różne terminy do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, co należy uznać za sytuację niedopuszczalną. Dlatego też, sygnalizowana zasada ciągłości (i jedności) postępowania administracyjnego ma szczególne znaczenie w przypadku spraw spornych, w których występuje wiele stron. Przywołany w skardze pogląd WSA w Warszawie, wyrażony w wyroku o sygn. akt I SA/Wa 723/13, odnosił się do postępowania jednostronnego (organ – podmiot administrowany) i dlatego jego zastosowanie do niniejszej sprawy jest niezasadne. Reasumując podnieść należy, że w kontrolowanym postępowaniu Urząd Patentowy RP nie dopuścił się zarzucanego skargą naruszenia art. 98 § 2 KPA. Również Sąd nie dostrzegł jakiegokolwiek uchybienia skutkującego koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 PPSA, orzekł jak w sentencji wyroku