III SA/Kr 1314/21

WyrokWSA w Krakowie2022-03-29

Skład orzekający: Elżbieta Czarny-Drożdzejko, Katarzyna Marasek-Zybura, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zajmująca lokal mieszkalny będący w dyspozycji Policji, która nie posiada tytułu prawnego do jego zajmowania, może zostać zobowiązana do jego opróżnienia na podstawie przepisów ustawy o Policji, nawet jeśli powołuje się na przepisy Kodeksu cywilnego i ustawy o ochronie praw lokatorów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy ustawy o Policji dotyczące przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych stanowią rozwiązania szczególne wobec ogólnych przepisów prawa lokalowego i Kodeksu cywilnego. W związku z tym, osoba zajmująca taki lokal bez tytułu prawnego podlega obowiązkowi jego opróżnienia na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, a jej sytuacja socjalna czy zdrowotna nie ma wpływu na obligatoryjność wydania takiej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca G. K. wniosła skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji nakazującą opróżnienie lokalu mieszkalnego. Lokal ten został pierwotnie przydzielony jej ojcu, J. Z. Po jego śmierci lokal zajmowała skarżąca wraz z rodziną, nie posiadając do niego tytułu prawnego. Organy Policji uznały, że skarżąca nie spełnia warunków do uzyskania tytułu prawnego do lokalu na podstawie przepisów ustawy o Policji i ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdzejko Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Janusz Kasprzycki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2022 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 16 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego z osób lub rzeczy skargę oddala. Uzasadnienie: Zaskarżoną przez G. K., zwaną dalej skarżącą, decyzją z dnia 16 lipca 2021 r. nr [...] na podstawie art. 127 § 2, art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm., zwanej dalej ustawą o Policji) w związku z art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r., poz. 723), Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia 9 stycznia 1968 r. nr [...], przydzielono J. Z. lokal mieszkalny przy ul. R. Do zamieszkiwania z nim zostali uprawnieni: J. Z. (żona), B. i S. Z. (synowie) oraz córka G. Z. (obecnie K.). Pismem z dnia 22 stycznia 2021 r. ZBK poinformował o zgonie J. Z. - najemcy lokalu i zajmowaniu lokalu przez G. K. (córkę zmarłego), jej męża – W. K. oraz synów: B. K., R. K. i G. K. Wymienione osoby nie posiadają uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych z MSWiA). Lokal stanowi własność Gminy i pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji. Mając na względzie powyższe Komendant Miejski Policji, jako dysponent lokalu, pismem z dnia 25 lutego 2021 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego przy ul. R w K. W dniu [...] 2021 r. Komendant Miejski Policji wydał decyzję nr [...] nakazującą opróżnienie z osób i rzeczy przedmiotowego lokalu mieszkalnego. W dniu 17 maja 2021 r. do KWP wpłynęło pismo G. K. stanowiące odwołanie od ww. decyzji. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia 16 lipca 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił, że kwestie dotyczące mieszkań przeznaczonych dla policjantów regulują przepisy zawarte w rozdziale ósmym ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze w postaci rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2020 r., poz. 947). Zgodnie z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94 i 95 ust. 2 - 4, następuje w formie decyzji administracyjnej. Przepis art. 95 ustawy o Policji stwarza podstawy do wydawania decyzji administracyjnych o opróżnieniu lokalu mieszkalnego zajmowanego przez policjantów, emerytów i rencistów policyjnych, a także osoby nieuprawnione. Zgodnie z art. 90 ustawy o Policji "Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów". Według art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1182) przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (...), jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Komendant wskazał, że regulacje prawne dotyczące policyjnych mieszkań służbowych stanowią rozwiązania szczególne wobec zasad ogólnych prawa lokalowego, w związku z czym rządzą się właściwymi jedynie sobie zasadami. Stosownie do postanowień art. 30 ust. 1 pkt 7 w związku art. 64 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 227, z późn. zm.) mieszkania przeznaczone na zakwaterowanie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej nie podlegały publicznej gospodarce lokalowej, realizowanej na danym terenie przez jednostki władzy publicznej szczebla podstawowego. Konsekwencją tego stanu rzeczy był z jednej strony fakt, iż nie one przydzielały takie lokale, a z drugiej niestosowanie Prawa lokalowego oraz Kodeksu cywilnego do spraw dotyczących takich mieszkań (które zostały przekazane do właściwości organów spraw wewnętrznych, działających w tym przypadku jako organy administracyjne). Nadmienić należy, że taki stan rzeczy został zaaprobowany również przez orzecznictwo sądowe (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1979 r. - sygn. akt SN III CZP 25/79). Dopiero w tym kontekście - odrębności źródeł prawa - resortowych uregulowań mieszkaniowych oraz koniecznością zakwaterowania funkcjonariuszy - należy rozważyć status prawny tych mieszkań, jak również tryb ich przekazywania, przydzielania oraz opróżniania. Komendant podkreślił, że przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy, należy wspomnieć, iż obecnie, na określenie uprawnień jednostek Policji do zasiedlania takich mieszkań, zarówno wspomniana już wyżej ustawa o Policji w art. 90, jak również szczegółowo regulujące omawianą materię przepisy rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w § 1 ust. 1 (pośrednio - poprzez odesłanie) oraz w § 14 ust. 1 posługują się terminem dyspozycyjności. Niestety żaden akt prawny nie podaje legalnej definicji tego pojęcia, jednakże było ono przedmiotem rozważań sądownictwa cywilnego, jak też znajduje wyraz w stosowanej praktyce lokalowej na terenie całego kraju. Komendant podniósł, że lokal mieszkalny, znajdujący się przy ul. R w K przydzielony J. Z. należy do kategorii mieszkań, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. Krąg osób uprawnionych do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji jest zawężony i wyczerpująco wymieniony w art. 89 ustawy o Policji oraz ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, której postanowienia art. 29 ust. 1 i 2 dają prawo do zajmowania takich mieszkań emerytom i rencistom policyjnym oraz członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach lub rencistach. Komendant wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji: "decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego". Okoliczność ta stanowi przesłankę do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu. Jak wskazano wyżej, według art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (...) jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Organ pierwszej instancji, jako dysponent lokalu, działając na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji działał więc na podstawie przepisów prawa. Skoro ustawa o ochronie praw lokatorów stosowana jest w stosunku do lokali pozostających w dyspozycji Policji jedynie w ograniczonym zakresie, to w stosunku do tych mieszkań pierwszeństwo mają przepisy ustawy o Policji. Komendant podał, że rozumie trudną sytuację materialną i zdrowotną, uniemożliwiającą samodzielny zakup innego lokalu lub też skorzystanie w tym celu z kredytu bankowego, jednak ani Komendant Miejski Policji, ani też Komendant Wojewódzki Policji, nie są uprawnieni do oceny istniejącego stanu prawnego. Źródłem prawa w Polsce są Konstytucja, ratyfikowane umowy międzynarodowe (m.in. prawo wspólnotowe UE) oraz rozporządzenia. Przepisy ustawy o Policji, uchwalone przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej i opublikowane w Dzienniku Ustaw, są prawem powszechnie obowiązującym w Polsce. Organy administracji publicznej muszą stosować się do obowiązującego prawa, a wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego w sytuacji zajmowania go przez osoby bez tytułu prawnego, co wystąpiło w niniejszej sprawie, było obligatoryjne. Opróżnienie lokalu mieszkalnego zajmowanego przez osobę nieuprawnioną leży również w interesie społecznym. Zgodnie z art. 7 k.p.a. "w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Bez wątpienia w interesie społecznym i słusznym interesie obywateli leży zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie podległym Komendantowi Miejskiemu Policji. W tym celu niezbędne jest zapewnienie podległym policjantom mieszkań służbowych, zwiększy to bowiem efektywność funkcjonariuszy i ich gotowość do służby dla dobra obywateli. Zaskarżona decyzja ma na celu opróżnienie lokalu przeznaczonego dla policjantów i przydzielenie go policjantowi. Wydanie zaskarżonej decyzji jest więc, zdaniem Komendanta, w interesie społecznym polegającym na zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uwzględnienie jej prawa do lokalu w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego i prawa lokalowego. Podniosła, że pozbawienie jej lokalu mieszkalnego jest niesprawiedliwe społecznie, gdyż ona sama i jej mąż wymagają leczenia oraz, że wydana decyzja nie uwzględnia jej uprawnienia jako "wspólnika" mieszkania w oparciu o prawo lokalowe i kodeks cywilny. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że brak jest podstawy prawnej do zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisów kodeksu cywilnego oraz ustawy o ochronie praw lokatorów na co powołuje się skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona bowiem kontrola według wyżej wskazanych kryteriów wydanych w sprawie decyzji w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego przy ul. R w K z osób i rzeczy doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że są one zgodne z prawem. Przedmiotowy lokal decyzją z dnia 9 stycznia 1968 r. nr [...], został przydzielony J. Z., zgodne z ówcześnie obowiązującymi regulacjami prawnymi. Do zamieszkiwania z nim w tym lokalu zostali ponadto uprawnieni: J. Z. (żona), B. i S. Z. (synowie) oraz córka G. Z. (obecnie K.). Jak wskazały orzekające w sprawie organy Policji pismem z dnia 22 stycznia 2021 r. ZBK poinformował o zgonie J. Z. - najemcy lokalu i zajmowaniu lokalu przez G. K. (córkę zmarłego), jej męża – W. K. oraz synów: B. K., R. K. i G. K. Wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 172) przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (...) jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W świetle powyższego trafne jest stanowisko orzekających organów Policji, że regulacje prawne dotyczące policyjnych mieszkań służbowych stanowią rozwiązania szczególne wobec zasad ogólnych prawa lokalowego, w związku z czym rządzą się właściwymi jedynie sobie zasadami. Stosownie do postanowień art. 30 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 64 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 227, z późn. zm.), obowiązującej do dnia 1 sierpnia 1974 r., mieszkania przeznaczone na zakwaterowanie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej nie podlegały publicznej gospodarce lokalowej, realizowanej na danym terenie przez jednostki władzy publicznej szczebla podstawowego. Konsekwencją tego stanu rzeczy był z jednej strony fakt, iż nie one przydzielały takie lokale, a z drugiej niestosowanie Prawa lokalowego oraz Kodeksu cywilnego do spraw dotyczących takich mieszkań (które zostały przekazane do właściwości organów spraw wewnętrznych, działających w tym przypadku jako organy administracyjne). Nadmienić należy, że taki stan rzeczy został zaaprobowany również przez orzecznictwo sądowe (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1979 r. - sygn. akt SN III CZP 25/79). Dopiero w tym kontekście - odrębności źródeł prawa - resortowych uregulowań mieszkaniowych oraz koniecznością zakwaterowania funkcjonariuszy - należy rozważyć status prawny tych mieszkań, jak również tryb ich przekazywania, przydzielania oraz opróżniania. Wobec więc lokalu będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, w świetle treści art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 172), przepisami odrębnymi, o których mowa w zdaniu końcowym tego przepisu, dotyczącymi lokali mieszkalnych, jest rozdział 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm., zwanej dalej ustawą o Policji). Regulacja ta znajduje zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy emerytalnej w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin uprawnionych do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. Określenie uprawnień jednostek Policji do zasiedlania takich mieszkań reguluje więc art. 90 ustawy o Policji, stanowiący, że: " na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów." Przedmiotowy lokal należy do tych wskazanych w art. 90 ustawy o Policji. Krąg osób uprawnionych do tego rodzaju lokalu jest zawężony. Są to więc osoby wymienione w art. 89 ustawy o Policji oraz w art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r., poz. 723, zwaną dalej ustawą emerytalną). Regulacje prawne dotyczące policyjnych mieszkań służbowych, zawarte między innymi w ustawie o Policji stanowią zatem rozwiązania szczególne wobec przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 172) oraz ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740, zwanej dalej Kodeksem cywilnym). Zgodnie z brzmieniem art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji: "decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego". Okoliczność ta stanowi więc przesłankę do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu z osób i rzeczy. Wskazać należy, że m. in. zgodnie z wymienionym już art. 29 ust. 1 ustawy emerytalnej, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych mu organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. W świetle ust. 2 tego przepisu prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach i rencistach. W myśl natomiast ust. 3 ww. przepisu prawo do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje osobom wymienionym w ust. 2, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Wykładnia przedstawionych powyżej przepisów prowadzi zatem do stwierdzenia, że tytuł prawny do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale może otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji. Osoby, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji (wymienione w obecnie obowiązującym art. 89 ustawy o Policji, nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, a ich uprawnienie do zamieszkania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego przyznanego decyzją administracyjną głównemu najemcy, tj. policjantowi. Wyjątkowo tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może uzyskać członek rodziny zmarłego funkcjonariusza, emeryta lub rencisty. Przywołany przepis przewiduje zatem możliwości uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przez członków rodziny, ale tylko i wyłącznie w takim przypadku, gdy byliby uprawnieni do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. A zatem tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, po śmierci emeryta policyjnego może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym. "Przepis art. 29 ust. 3 ustawy emerytalnej nie kreuje dożywotniego prawa do lokalu zastępczego. Zasadniczą funkcją tych przepisów - jest zapewnienie lokalu mieszkalnego policjantom, a nie pomoc (po ich śmierci) dorosłym dzieciom z uwagi na ich trudną sytuację mieszkaniową czy zdrowotną. Pomoc taka - jako wyjątek od zasadniczej funkcji przepisów dotyczących pomocy mieszkaniowej dla policjantów - przysługuje dzieciom tylko przez czas pobierania renty rodzinnej. Uprawnienia rencistów i emerytów policyjnych są ograniczone względem uprawnień funkcjonariuszy czynnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie II SA/Wa 1159/09 z dnia 5 stycznia 2010 r." (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 2 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1053/19; LEX nr 3038307). W niniejszej sprawie nie ulega zdaniem Sądu wątpliwości, że skarżąca nie może uzyskać tytułu prawnego do spornego lokalu mieszkalnego. Tytułu tego nie może również uzyskać na podstawie art. 691 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740), w świetle § 1 którego w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą, a osoby wymienione w § 1, jak stanowi § 2 tego przepisu wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Przepis ten, jak wskazano powyżej, nie ma zastosowania w sprawach dotyczących mieszkań, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. W myśl art. 95 ust. 4 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Dodatkowo, art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, stanowi, że przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94, i 95 ust. 2-4 ustawy o Policji następuje w formie decyzji administracyjnej. Przywołana norma ma więc charakter obligatoryjny. Oznacza to, że decyzje wydane na jej podstawie mają status orzeczeń o charakterze związanym i nie są wydawane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Przesądza to, że bez wpływu na prawidłowość wydawanych w tym trybie decyzji administracyjnych pozostaje sytuacja socjalno-bytowa, problemy zdrowotne, wiek, czy też nawet brak innego lokalu mieszkalnego osób będących ich adresatami. Stąd podniesione przez skarżącą w skardze okoliczności związane z jej sytuacją, podkreślające aspekt społeczny i pozbawienie skarżącej "dachu nad głową" nie mogły być uwzględnione. W zakresie prowadzenia przez organ Policji postępowania administracyjnego polegające na opróżnieniu lokalu mieszkalnego na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji jest zgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz nie znajdują tu zastosowania - wynikające z przepisów powszechnych - gwarancje ochronne związane z procedurą eksmisji z lokalu mieszkalnego, a dotyczące tzw. zakazu eksmisji donikąd (...). Trafnie więc podkreślił WSA w Warszawie w wyroku z dnia 2 grudnia 2019 r., sygn.. akt II SA/Wa 1053/19; LEX nr 3038307, że: "Lokal mieszkalny będący do dyspozycji Policji musi zostać opróżniony przez osobę niemającą do tego lokalu tytułu prawnego i postępowanie w tej sprawie ma charakter czysto administracyjny. Szczegółowe zasady przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji Policji, a także organy właściwe do wydawania decyzji w tych sprawach określa rozporządzenie. W kontekście powyższego nie ulega wątpliwości, że skarżącej przedmiotowy lokal nie został przydzielony w formie decyzji administracyjnej. Członkowie rodziny policjanta pomimo tego, że na podstawie art. 89 ustawy o Policji, są uwzględniani przy przydziale lokalu mieszkalnego, ale nie posiadają samodzielnego, odrębnego tytułu prawnego do lokalu, a ich uprawnienie do zamieszkania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego przyznanego policjantowi." Skarżąca nie należy do żadnej z grup osób uprawnionych do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji, wymienionych w art. 89 ustawy o Policji. Zajmuje więc lokal bez tytułu prawnego i bez możliwości jego uzyskania. Dodatkowo, jak Sąd już podkreślił, przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, zawiera nakaz wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, gdy osoba go zajmująca nie posiada do niego żadnego tytułu prawnego. Decyzja taka ma charakter obligatoryjny i nie została pozostawiona organowi do uznania administracyjnego. Skoro organy Policji w niniejszej sprawie niewątpliwie ustaliły, że skarżąca i inne osoby zajmujące sporny lokal osoby nie posiadają uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych z MSWiA, to organy Policji zobowiązane były do wydania na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji decyzji o opróżnieniu tego lokalu z osób i rzeczy. Nie został bowiem spełniony wymóg z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r., poz. 723). Osoby te w chwili śmierci najemcy spełniali warunków wymaganych do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Organy Policji podjęły więc prawidłowe rozstrzygnięcia. Nie można też skutecznie zarzucić im, że nie zbadały wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, że nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do podjęcia decyzji co do istoty sprawy, czy też, że nie dokonały jego wszechstronnej oceny. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, Komendant Wojewódzki Policji uzasadnił bowiem w sposób wymagany przez art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735). Skarga nie mogła więc wywrzeć zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t. jedn., Dz. U. z 2022 r., poz. 329) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło