II FSK 822/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-10-18
Skład orzekający: Małgorzata Wolf-Kalamala, Beata Cieloch, Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w świetle art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15c ust. 14 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, limit kosztów finansowania dłużnego, powyżej którego podlegają one wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów, powinien być kalkulowany jako suma kwoty 3 000 000 zł oraz 30% podatkowego wskaźnika EBITDA, czy też jako kwota wyższa z dwóch wartości: 30% podatkowego wskaźnika EBITDA lub 3 000 000 zł?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że limit kosztów finansowania dłużnego, powyżej którego podlegają one wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów, powinien być kalkulowany jako suma kwoty 3 000 000 zł oraz 30% podatkowego wskaźnika EBITDA. Sąd oparł się na wykładni językowej art. 15c ust. 14 pkt 1 ustawy o CIT, zgodnie z którą przepis art. 15c ust. 1 nie stosuje się do nadwyżki kosztów finansowania dłużnego w części nieprzekraczającej 3 000 000 zł, co oznacza, że dopiero po przekroczeniu tej kwoty stosuje się ograniczenie wynikające z art. 15c ust. 1.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych, a konkretnie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztów finansowania dłużnego w świetle art. 15c ustawy o CIT. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę spółki i uchylił interpretację organu. Dyrektor KIS zaskarżył wyrok WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących limitowania kosztów finansowania dłużnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf- Kalamala Sędziowie Sędzia NSA Beata Cieloch Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 2063/21 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 9 lipca 2021 r. nr 0111-KDIB1-2.4010.216.2021.1.AK w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę kasacyjną.
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 marca 2022 r., o sygn. akt III SA/Wa 2063/21, uwzględnił skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: "Spółka" lub "Skarżąca") i na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej zwana: "P.p.s.a.") uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 9 lipca 2021 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.216.2021.1.AK, w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak i innych wyroków powołanych poniżej, dostępna jest na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
Istota sporu dotyczy możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztów finansowania dłużnego, w świetle art. 15c ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1036 ze zm. - dalej zwana: "u.p.d.o.p.") jako sumy: (i) kwoty 3 000 000 zł oraz (ii) nadwyżki kosztów finansowania dłużnego ponad limit 3 000 000 zł do wysokości, w której nie przewyższa ona 30% kwoty dochodu referencyjnego, obliczonego w sposób określony w przepisie art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p.
2.1. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik organu interpretacyjnego zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów:
- art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15c ust. 11 pkt 1 u.p.o.d.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że przepis art. 15c ust. 1 ma w tej sytuacji zastosowanie jedynie do tej części nadwyżki kosztów finansowania dłużnego, która przekracza u podatnika w roku podatkowym kwotę 3 000 000 zł, natomiast w odniesieniu do części nadwyżki finansowania dłużnego, która nie spełnia warunku wyłączającego, określonego w art. 15c ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p., znajduje zastosowanie przepis art. 15c ust. 1, a limitem zaliczania kosztów finansowania dłużnego (nadwyżki kosztów finansowania dłużnego) do kosztów uzyskania przychodu jest wówczas suma kwoty 3 000 000 zł, jako progu, którego przekroczenie "rozpoczyna" stosowanie ograniczenia z art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. oraz kwoty stanowiącej 30% podatkowego wskaźnika EBITDA;
- art. 15c ust. 1 w zw. z ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p., poprzez niewłaściwą ocenę co do możliwości zastosowania powyższych przepisów prawa w okolicznościach niniejszej sprawy i błędne uznanie przez WSA, że dopiero przekroczenie kwoty wskazanej w art. 15c ust. 14 u.p.d.o.p. oznacza konieczność zastosowania art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p., bowiem z treści art. 15 ust. 14 pkt 1 tej ustawy wprost wynika, że przepisu art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. nie stosuje się do nadwyżki kosztów finansowania dłużnego, która nie przekracza 3 000 000 zł., co stanowi wyłączenie zastosowania art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. do tej części nadwyżki.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu wskutek błędnej wykładni Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przepis art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. modyfikuje art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. w ten sposób, że ograniczenie wynikające z art. 15c ust. 1 znajduje zastosowanie jedynie do tej części nadwyżki kosztów finansowania dłużnego, która w roku podatkowym przekracza kwotę 3 000 000 zł, a zawarte w art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. sformułowanie "przepisu ust. 1 nie stosuje się do: nadwyżki kosztów finansowania dłużnego w części nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3 000 000 zł" oznacza, że wskazana w tym przepisie kwota nadwyżki została wyłączona spod zakresu zastosowania ograniczenia z art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. i dopiero kwota nadwyżki przekraczająca wskazany próg jest objęta ograniczeniami wynikającymi z tego przepisu. Innymi słowy, w ocenie WSA, do kwoty 3 000 000 zł włącznie ("w części nieprzekraczającej") nie istnieją żadne ograniczenia w zaliczaniu nadwyżki kosztów finansowania dłużnego do kosztów uzyskania przychodu, gdyż skoro przepisu art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. "nie stosuje się" tylko "w części", tj. w zakresie kwoty nadwyżki kosztów finansowania dłużnego nie wyższej niż 3 000 000 zł, to "niestosowanie" takie oznacza brak jakichkolwiek ograniczeń w zaliczaniu finansowania dłużnego do kosztów podatkowych. W konsekwencji w ocenie Sądu pierwszej instancji, jeżeli nadwyżka ta jest wyższa niż owa kwota 3 000 000 zł (tj. przekracza wspomnianą w art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. "część"), to wówczas ograniczenie wynikające z art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. znajduje zastosowanie, lecz jedynie wobec tej części nadwyżki, która przekracza wyżej wspomnianą kwotę. Według skarżącego kasacyjnie organu prawidłowa wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że ustalenie przez ustawodawcę w art. 15c ust. 14 u.p.d.o.p. progu w wysokości 3 000 000 zł oznacza, że podatnik może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, albo wartość kosztów finansowania dłużnego określoną przez limit potrącalności określony w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p., albo wartość określoną przez próg 3 000 000 zł, w zależności od tego, która z tych wartości jest wyższa.
Podnosząc powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
2.2. Pełnomocnik Spółki nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną organu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny sporządził w niniejszej sprawie uzasadnienie wyroku, oddalającego skargę kasacyjną, z uwzględnieniem art. 193 zdanie 2 P.p.s.a. Stąd też w uzasadnieniu niniejszego wyroku, nie przedstawiono stanu faktycznego i argumentacji prawnej organu oraz Sądu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny sprowadził swoją dalszą wypowiedź tylko do rozważań oceniających zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu uwzględniając jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały wymienione w § 2 tego przepisu. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, zatem do rozpoznania pozostawały zarzuty skargi kasacyjnej, które oparto na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 1 P.p.s.a.
3.1. Przedmiotem sporu jest wykładnia przepisów art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15c ust. 14 u.p.d.o.p. W uproszczeniu spór w sprawie sprowadza się do tego, czy ze wskazanych przepisów wynika norma prawna, zgodnie z którą wysokość limitu określonego w art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p., powyżej którego wyłączeniu z kosztów podatkowych podlegają koszty finansowania dłużnego, powinna być kalkulowana jako suma kwot: (i) 3 000 000 zł, o którym mowa w art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. oraz (ii) 30% wskaźnika "podatkowego EBIDTA", o którym mowa w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p., jak na to wskazała skarżąca Spółka i co zaakceptował Sąd pierwszej instancji. Czy też z regulacji tych wynika norma prawna, zgodnie z którą wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów podlegają koszty finansowania dłużnego w części, w jakiej nadwyżka kosztów finansowania dłużnego przewyższa: (i) wartość określoną jako równowartość 30% wskaźnika "podatkowego EBIDTA", o którym mowa w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p., albo (ii) wartość w wysokości 3 000 000 zł, o której mowa w art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p., w zależności od tego, która z tych wartości jest wyższa.
W przedmiotowej kwestii wypowiadał się już wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w wyrokach z dnia 26 października 2021 r., o sygn. akt: II FSK 976/21 i II FSK 979/21; z dnia 20 października 2021 r., o sygn. akt II FSK 390/19; z dnia 4 marca 2022 r., o sygn. akt II FSK 1619/19 i z dnia 31 marca 2022 r., o sygn. akt II FSK 2006/19. Argumentację przedstawioną w uzasadnieniach powyższych judykatów skład orzekający w niniejszej sprawie podziela i skorzysta z niej w adekwatnym zakresie w dalszej części rozważań.
W warstwie leksykalnej zapis z art. 15c ust. 14 u.p.d.o.p. stanowiący o tym, że przepisu ust. 1 nie stosuje się do nadwyżki kosztów finansowania dłużnego w części nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3 000 000 zł nie budzi wątpliwości. Jego odczytanie zgodnie ze znaczeniem językowym pozwala bez szczególnych zabiegów interpretacyjnych na rekonstrukcję jasnej normy, zgodnie z którą dopiero przekroczenie kwoty nadwyżki kosztów finansowania dłużnego w części nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty wskazanej w art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. oznacza konieczność zastosowania art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. Wobec tego w sytuacji, gdy nadwyżka kosztów finansowania dłużnego zdefiniowana w art. 15c ust. 3 u.p.d.o.p. nie przekracza progu 3 000 000 zł, podatnik ma prawo do odliczenia całości nadwyżki, a dopiero po przekroczeniu tej kwoty należy stosować, wskazaną w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p., 30% proporcję. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, z treści art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. wyraźnie wynika, że przepisu ust. 1 nie stosuje się do nadwyżki kosztów finansowania dłużnego we wskazanej części, czyli nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3 000 000 zł.
Pierwszoplanowe znaczenie przy interpretacji przepisów ma wykładnia językowa. Wykładnia gramatyczna ma za zadanie ustalić znaczenie wyrażeń i zwrotów użytych w tekście przepisów prawa (analiza semantyczna). Zgodnie z przyjętą w orzecznictwie i doktrynie zasadą pierwszeństwa wykładni językowej w procesie wykładni prawa, należy w pierwszej kolejności zastosować dyrektywy wykładni językowej, a dopiero w przypadku dalszych wątpliwości lub w celu wzmocnienia wyniku wykładni językowej sięgać kolejno po wykładnię systemową lub funkcjonalną. Na gruncie wykładni językowej nie można przyjąć, jak czyni to organ interpretacyjny, że konieczne jest rekonstruowanie znaczenia normy prawnej wbrew znaczeniu językowemu na podstawie założeń wynikających z uzasadnienia projektu nowelizacji przepisów. Nie sposób podzielić stanowisko organu interpretacyjnego, które w istocie wprowadza nieznany przepisom dodatkowy limit możliwej do odliczenia nadwyżki kosztów finansowania dłużnego. Jednoznaczna treść przepisu art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. przewiduje niestosowanie regulacji przewidzianej w art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. do nadwyżki kosztów finansowania dłużnego nieprzekraczającej w danym roku podatkowym kwoty 3 000 000 zł. Z treści art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. wynika wobec tego wprost, że ust. 1 nie stosuje się do nadwyżki kosztów finansowania dłużnego w części nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3 000 000 zł. Z literalnego rozumienia powołanych przepisów wynika wobec tego, że ustawodawca wyłączył stosowanie art. 15c ust. 1 do tej części nadwyżki kosztów finansowania dłużnego, która nie przekracza 3 000 000 zł. Skoro sam ustawodawca wyłączył zastosowanie przepisu art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. do tej części nadwyżki kosztów finansowania dłużnego, która nie przekracza 3 000 000 zł, to nie można dokonywać takiej wykładni tego przepisu, która obejmowałaby również wskazaną kwotę, a w konsekwencji wbrew literalnemu brzmieniu art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p.
Rację należy zatem przyznać Skarżącej, co trafnie zaaprobował Sąd pierwszej instancji, że zgodnie z unormowaniem wynikającym z art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p., wysokość limitu kosztów finansowania dłużnego, powyżej którego podlegają one wyłączeniu z kosztów podatkowych powinna być kalkulowana jako suma dwóch składników: (i) kwoty 3 000 000 zł oraz (ii) równowartości 30% kwoty odpowiadającej nadwyżce sumy przychodów ze wszystkich źródeł przychodów, pomniejszonej o przychody o charakterze odsetkowym nad sumą kosztów uzyskania przychodów pomniejszonych o wartość zaliczonych w roku podatkowym do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16a-16m, oraz kosztów finansowania dłużnego nieuwzględnionych w wartości początkowej środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, czyli tzw. podatkowego EBIDTA. Mając na uwadze powyższe za niezasadny uznać należało zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego, tj. art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15c ust. 14 pkt 1 oraz art. 15 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p.
3.2. W motywach skargi kasacyjnej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej podniósł, że nowelizacja przepisów u.p.d.o.p. stanowiła implementację dyrektywy Rady (UE) 2016/1164 z dnia 12 lipca 2016 r. ustanawiającej przepisy mające na celu przeciwdziałanie praktykom unikania opodatkowania, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie rynku wewnętrznego (Dz. Urz. UE z dnia 19 lipca 2016 r., Nr L 193, s. 1 – dalej zwana: "Dyrektywa ATAD"). Zgodnie z art. 4 ust. 1 Dyrektywy ATAD nadwyżka kosztów finansowania zewnętrznego podlega odliczeniu w okresie rozliczeniowym, w którym koszty te zostały poniesione, jedynie do wysokości 30% wyniku finansowego podatnika przed uwzględnieniem odsetek, opodatkowania, deprecjacji i amortyzacji (EBITDA). Z kolei EBITDA jest obliczany przez dodanie do dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od osób prawnych w państwie członkowskim podatnika skorygowanych o podatek kwot z tytułu nadwyżki kosztów finansowania zewnętrznego, a także skorygowanych o podatek kwot z tytułu deprecjacji i amortyzacji, co wynika z art. 4 ust. 2 Dyrektywy ATAD. W myśl zaś art. 4 ust. 3 lit. a) Dyrektywy ATAD w drodze odstępstwa od ust. 1 podatnik może zostać uprawniony do odliczenia nadwyżki kosztów finansowania zewnętrznego do maksymalnej kwoty 3 000 000 EURO. Celem art. 4 ust. 3 lit. a) Dyrektywy ATAD jest zmniejszenie obciążeń administracyjnych podatników poprzez ustanowienie zasady "bezpiecznej przystani", tak aby odsetki netto zawsze podlegały odliczeniu do określonej kwoty, gdy prowadzi to do wyższego odliczenia niż w przypadku zastosowania wskaźnika opartego na EBITDA. Wynika to z motywu (8) preambuły do Dyrektywy ATAD.
W kwestii realizacji wytyczonego przez prawodawcę unijnego wobec krajowego legislatora podatkowego obowiązku implementacji przepisu Dyrektywy ATAD, wyłaniają się dwa zagadnienia. Po pierwsze charakteru przepisów zawartych w dyrektywach unijnych, a po drugie rzeczywistej realizacji celu założonego w art. 4 ust. 3 lit. a) Dyrektywy ATAD poprzez zapis zawarty w art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. Co do pierwszego zagadnienia w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrażany jest pogląd, że organy państwa członkowskiego w żadnym wypadku nie mogą powoływać się na bezpośrednią skuteczność dyrektywy wobec osób fizycznych i prawnych, i nakładać na nie - przez stosowanie wykładni zgodnej z celami dyrektywy - obowiązków z niej wynikających, które jednak nie zostały określone lub zostały niewłaściwie określone w przepisach krajowych (por. orzeczenia ETS z dnia 19 stycznia 1982 r., w sprawie 8/81 U. B., publ. ECR 1982/1/53 oraz LEX nr 83869 i z dnia 8 października 1987 r., w sprawie 80/86 K. N., publ. ECR 1987/9/3969). Z kolei sąd krajowy, wykonując obowiązek dokonywania wykładni prawa wewnętrznego w świetle brzmienia i celu dyrektywy, nie może wykraczać poza wyraźne brzmienie przepisu prawa wewnętrznego. Oznaczałoby to bowiem przyzwolenie na to, aby bez właściwej transpozycji przez państwo określonego przepisu dyrektywy do prawa krajowego sąd krajowy mógł w drodze wykładni nakładać na obywatela obowiązek wynikający z tej dyrektywy wbrew unormowaniu krajowemu (por. ETS w wyroku z dnia 14 lipca 1994 r., w sprawie C-91/92, P. v. R., publ. ECR 1994/7/I-3325 oraz LEX nr 119888). Prawo do bezpośredniego stosowania dyrektywy z pominięciem przepisów krajowych nie może być wykorzystywane przez organy państwa w celu ograniczenia praw wynikających z przepisów krajowych. Na tych organach bowiem spoczywa obowiązek prawidłowej i pełnej implementacji norm wspólnotowych. Podatnik zaś nie może ponosić negatywnych konsekwencji w przypadku stosowania jednoznacznych w swej treści przepisów ustawy krajowej, które na skutek wadliwej implementacji norm dyrektywy, są niezgodne z dyrektywą. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2009 r., w sprawie o sygn. akt I FPS 6/08, gdy porównanie treści transponowanego przepisu dyrektywy i unormowania krajowego wskazuje, że nadanie uregulowaniu krajowemu znaczenia wynikającego z bezwarunkowej i precyzyjnej normy unijnej prowadziłoby do sprzeczności z gramatycznym brzmieniem przepisu krajowego, sąd powinien - jeśli podatnik domaga się zastosowania tej normy w sposób określony w dyrektywie - odmówić zastosowania normy prawa krajowego i umożliwić mu skorzystanie z unormowania wspólnotowego. Jeżeli jednak podatnik uznaje za korzystniejsze zastosowanie wadliwie sformułowanej w procesie transpozycji normy krajowej, brak jest podstaw do dokonywania wykładni prowspólnotowej tej normy, prowadzącej do wykładni contra legem i nakładania na obywatela obowiązków wynikających tylko z samej dyrektywy.
Odnosząc się do drugiego zagadnienia, tj. realizacji celu założonego w art. 4 ust. 3 lit. a) Dyrektywy ATAD przez polskiego ustawodawcę, należy stwierdzić, że przedstawiona przez Sąd pierwszej instancji i w pełni akceptowana przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnia art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. w istocie wpisuje się w założenia przyjęte w prawie unijnym. Stosownie do art. 4 ust. 1 Dyrektywy ATAD nadwyżka kosztów finansowania zewnętrznego podlega odliczeniu w okresie rozliczeniowym, w którym koszty te zostały poniesione, jedynie do wysokości 30% wyniku finansowego podatnika przed uwzględnieniem odsetek, opodatkowania, deprecjacji i amortyzacji (EBITDA). Z kolei wspomniany art. 4 ust. 3 lit. a) tego aktu prawnego stanowi, że w drodze odstępstwa od ust. 1 podatnik może zostać uprawniony do odliczenia nadwyżki kosztów finansowania zewnętrznego do maksymalnej kwoty 3 000 000 EURO. Pamiętać należy, iż przepisy dyrektyw adresowane są przede wszystkim do państw członkowskich i są dla nich wiążące co do osiągnięcia założonego celu lub rezultatu poprzez implementację do przepisów krajowych. To jednak od państwa członkowskiego zależy, jaki przyjmie sposób implementacji, a kluczowe jest to, aby dzięki temu procesowi został zrealizowany cel dyrektywy.
Jak wynika z przytoczonych zapisów prawa unijnego zasadą w podatku dochodowym od osób prawnych ma być możliwość odliczenia jedynie 30% nadwyżki kosztów finansowania zewnętrznego (według terminologii z polskiej ustawy jest to "nadwyżka kosztów finansowania dłużnego", którą definiuje art. 15c ust. 3 u.p.d.o.p.). W drodze wyjątku od tej zasady państwa członkowskie mogą jednak pozwolić podatnikowi odliczyć nadwyżkę kosztów finansowania zewnętrznego do maksymalnej kwoty 3 000 000 EURO. Mając na uwadze uregulowanie zawarte w art. 15c ust. 14 u.p.do.p. Polska skorzystała z takiej możliwości i dopuściła stosowanie takiego odstępstwa. Kwotowy limit wyłączenia, wynikający z cytowanego art. 4 ust. 3 lit. a) Dyrektywy ATAD, należy przyjąć w przeliczeniu na walutę polską według kursu średniego NBP na dzień wydania interpretacji indywidualnej. Ustanowienie zatem w polskiej ustawie podatkowej reguły, w ramach której wyłączeniu z mechanizmu obliczania 30% nadwyżki kosztów finansowania zewnętrznego podlegać będzie wpierw kwota 3 000 000 zł, a dopiero potem 30% nadwyżki kosztów finansowania dłużnego, powoduje, że mieści się on w celu zakładanym przez Dyrektywę ATAD. Wobec powyższego nie można w ogóle mówić, że przy przyjętej przez Sąd pierwszej instancji wykładni przepisów art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. nie jest realizowany cel wyznaczony w przepisach prawa unijnego. Przypomnieć należy, że zgodnie z motywem (8) Dyrektywy ATAD możliwe jest, aby państwa członkowskie ustanowiły takie unormowania, które pozwolą na odliczenie odsetek netto w każdej sytuacji do określonej kwoty niż wynikałoby to ze wskaźnika EBITDA. Jak wskazano w art. 4 ust. 3 lit. a) Dyrektywy ATAD kwota ta wynosi 3 000 000 EURO. Konieczność wobec tego ustalenia w pierwszej kolejności, czy nadwyżka kosztów finansowania dłużnego przekracza kwotę 3 000 000 zł, wynikająca z literalnego brzmienia art. 15c ust. 14 pkt 1 w zw. z art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p., nie odbiega od celu Dyrektywy ATAD, gdyż przewidziany mechanizm wyłączenia zgodny jest z odstępstwem dopuszczonym przez prawodawcę unijnego.
Reasumując należy stwierdzić, że zgodnie z unormowaniem wynikającym z art. 15c ust. 1 w zw. z art. 15c ust. 14 pkt 1 u.p.d.o.p. wysokość limitu kosztów finansowania dłużnego, powyżej którego podlegają one wyłączeniu z kosztów podatkowych powinna być kalkulowana jako suma dwóch składników: kwoty 3 000 000 zł oraz równowartości 30% kwoty odpowiadającej nadwyżce sumy przychodów ze wszystkich źródeł przychodów pomniejszonej o przychody o charakterze odsetkowym nad sumą kosztów uzyskania przychodów pomniejszonych o wartość zaliczonych w roku podatkowym do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16a-16m, oraz kosztów finansowania dłużnego nieuwzględnionych w wartości początkowej środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, czyli tzw. podatkowego EBIDTA. Wobec powyższego zarzuty skargi kasacyjnej uznać należało za niezasadne.
3.3. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska autora skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się błędnej wykładni powyższych przepisów prawa materialnego. Wręcz przeciwnie wadliwa wykładnia przepisów u.p.d.o.p. została przeprowadzona przez organ interpretacyjny i w konsekwencji stanowiła podstawę do uchylenia zaskarżonej interpretacji indywidualnej. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną organu, na podstawie art. 184 in fine P.p.s.a., jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
M. Bejgerowska M. Wolf-Kalamala B. Cieloch
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło