III OSK 4786/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-04-07
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Zbigniew Ślusarczyk, Sławomir Pauter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata stała za pobór wód podziemnych, ustalana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego pod rządami ustawy Prawo wodne z 2001 r., które nie określa maksymalnej ilości poboru w m3/s, powinna być obliczana z uwzględnieniem przeliczenia ilości wody z m3/h na m3/s zgodnie z art. 552a Prawa wodnego z 2017 r. (obowiązującym od 1 stycznia 2020 r.), czy też należy stosować inne zasady?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że opłata stała za pobór wód podziemnych powinna być obliczana z uwzględnieniem przeliczenia ilości wody z m3/h na m3/s zgodnie z art. 552a Prawa wodnego z 2017 r. Sąd podkreślił, że przepis ten, obowiązujący od 1 stycznia 2020 r., jednoznacznie określa sposób obliczenia wskaźnika maksymalnej ilości wód w m3/s w przypadku jego braku w pozwoleniu wodnoprawnym wydanym pod rządami poprzedniej ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych przez Nadleśnictwo M. Organ ustalił opłatę na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z 2014 r., które określało maksymalny pobór w m3/h. Nadleśnictwo kwestionowało sposób naliczenia opłaty, wskazując na wątpliwości interpretacyjne przepisów Prawa wodnego i stosowanie odmiennego przelicznika w poprzednim roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Skarb Państwa wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1118/20 w sprawie ze skargi Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. na decyzję Dyrektora Zarządu [...] w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] 2020 r., nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych oddala skargę kasacyjną.
Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1118/20, którym oddalono skargę Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. na decyzję Dyrektora Zarządu [...] w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] 2020 r., nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych.
Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
W dniu [...] 2020 r. Zarząd [...] w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310, ze zm.; dalej ustawa Prawo wodne) ustalił w formie informacji rocznej Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasom Państwowym Nadleśnictwu M. za okres [...] 2020 r. - [...] 2020 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych.
Pismem z dnia [...] 2020 r. Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. złożyło reklamację, w której nie zgodziło się z wysokością opłaty stałej za usługi wodne, wyjaśniając równocześnie, że na tle wykładni przepisu art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne rodzą się wątpliwości interpretacyjne i możliwe są co najmniej dwa różne wyniki jego wykładni prowadzące do ustalenia różnych wysokości opłaty stałej. Analiza art. 7a k.p.a. w powiązaniu z art. 271 ust. 2 tej ustawy prowadzi do wniosku, że organ administracji wodnej, wykorzystując do ustalenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych maksymalny godzinowy wskaźnik tego poboru przewidziany w pozwoleniu wodnoprawnym, nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych przepisu na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty i przyjął rozwiązanie dla strony mniej korzystne.
Nie uznawszy powyższej reklamacji decyzją z dnia [...] 2020 r. ([...]) Dyrektor Zarządu [...] w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określił Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. za okres od [...] 2020 r. do [...] 2020 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych. W uzasadnieniu decyzji organ poniósł, że Nadleśnictwo korzysta z pozwolenia wodnoprawnego: decyzji z dnia [...] 2014 r. ([...]) wydanej przez Starostę M. na pobór wód podziemnych z przeznaczeniem wody na potrzeby bytowo-gospodarcze mieszkańców wsi L. Opłata za pobór wód została naliczona na postawie ww. pozwolenia wodnoprawnego i ilości w nim wskazanej, tj. 24,0 m3/h. Zgodnie z art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne opłatę stałą określa się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. W związku z tym, że ww. pozwolenie wodnoprawne nie zawierało ilości pobranych wód podziemnych w m3/s, dokonano przeliczenia zgodnie z art. 552a obowiązującym od 1 stycznia 2020 r. ustawy Prawo wodne, według którego, w przypadku gdy pozwolenie wodnoprawe albo pozwolenie zintegrowane nie określa zakresu korzystania z wód w m3/s, ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne, o których mowa w art. 271 ust. 2-5, dokonuje się z uwzględnieniem wyrażonych w m3 na godzinę maksymalnych ilości; możliwych do pobrania wód podziemnych określonych w pozwoleniach wodnoprawnych albo pozwoleniach zintegrowanych i przeliczonych na m3/s. Odnosząc się do wyroków sądów administracyjnych, na które Nadleśnictwo powołało się w reklamacji, organ wskazał, że pochodzą one z lat 2018-2019, w których art. 552a nie obowiązywał. Dyrektor Zarządu [...] podkreślił, iż określenia wysokości opłaty stałej dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne, natomiast przeliczenia dokonał zgodnie z dodanym do ustawy Prawo wodne art. 552 a oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502, ze zm.). Opłata za pobór wód podziemnych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 366 dni, i maksymalnego poboru wód podziemnych określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 24,0 m3/h i wynoszącego po przeliczeniu 0,00666667 m3/s.
Skargę na opisaną decyzję Dyrektora Zarządu [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosło Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. podnosząc zarzut naruszenia:
1) art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne przez jego niezastosowanie;
2) art. 552 ustawy Prawo wodne przez jego niewłaściwą interpretację;
3) art. 7a k.p.a. - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy - przez rozstrzygnięcie przez organ wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść strony postępowania administracyjnego. Powyższe naruszenia winny zdaniem strony skarżącej skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne wyróżnione zostały cztery składowe naliczanej opłaty stałej: jednostkowa stawka opłaty, czas wyrażony w dniach, maksymalna ilość wody w m3/s określona w pozwoleniu, stosunek ww. ilości odpowiednio: do dostępnych zasobów wód podziemnych. W celu uzyskania wielkości opłaty należy przemnożyć pierwsze trzy wartości. Czwarta stanowi natomiast wskaźnik uwzględniany na poziomie ustawowym. Tym samym zastosowanie powinien mieć przelicznik wyrażony w m3/s, a nie w m3/h, co w sposób istotny przekłada się na wysokość naliczonej opłaty. Zastosowanie przez organ innego przelicznika, niż wymaganego przez ustawę, stanowi przejaw naruszenia prawa. Skarżący podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w odpowiedzi na złożoną reklamację, organ wskazał, że zastosowanie przelicznika wyrażonego w m3/h uzasadnione jest treścią art. 552 ustawy z uwagi na nowe brzmienie tego przepisu wprowadzone od 1 stycznia 2020 r. Jednakże, co zdaniem skarżącego zostało pominięte w całości przez organ, przepis art. 552 wspomnianej ustawy został jedynie znowelizowany, a nie wprowadzony, a nowelizacja obejmowała wyłącznie przedłużenie okresu obowiązywania zasad wprowadzonych tym przepisem do końca grudnia 2026 r., zamiast dotychczasowej daty: do końca grudnia 2020 r. Tym samym nie został wprowadzony nowy przepis. Jest to o tyle istotne, że naliczając opłatę za usługę wodną za rok 2019 organ, w oparciu o to samo pozwolenie wodnoprawne, zastosował przelicznik wyrażony w m3/s, a więc zgodnie z art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne. Natomiast w roku 2020 został zastosowany odmienny przelicznik, przy braku zmiany stanu prawnego. Stąd też dla skarżącego niezrozumiała jest odrębna interpretacja dokładnie tych samych przepisów w roku 2019 i 2020.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu [...] wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania stanowiska organu, jak i strony uznał, że spór w tej sprawie dotyczy sposobu ustalenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych na podstawie art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne, a ściślej: przyjęcia właściwego wskaźnika maksymalnej ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego - służącego do wyliczenia ww. opłaty. Zdaniem Sądu I instancji, na tle cytowanego przepisu kluczowe w sprawie są dwie kwestie: charakter opłaty stałej oraz data wydania pozwolenia wodnoprawnego zawierającego wskaźniki istotne dla ustalenia tej opłaty. Dalej wskazał, że nie ma sporu między stronami co do charakteru opłaty stałej - jako daniny publicznej ryczałtowej (abonamentowej), której wysokość jest niezależna od rzeczywistego poboru wód oraz wyraża ona gotowość środowiska do zaspokojenia potrzeb posiadacza pozwolenia wodnoprawnego.
Następnie Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 1 pkt 88 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2170) dodano do ustawy Prawo wodne przepis art. 552a, który stanowi, że: w przypadku, gdy pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane nie określa zakresu korzystania z wód w m3/s, ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne, o których mowa w art. 271 ust 2-5, dokonuje się z uwzględnieniem wyrażonych w m3 na godzinę maksymalnych ilości możliwych do:
1) pobrania wód podziemnych albo powierzchniowych,
2) odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast,
3) odprowadzania do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast,
4) wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi - określonych w pozwoleniach wodnoprawnych albo pozwoleniach zintegrowanych i przeliczonych na m3.
Zgodnie natomiast z art. 9 wskazanej ustawy zmieniającej przepisy art. 552a stosuje się po raz pierwszy do opłat stałych za usługi wodne za rok 2020. Powołując się na uzasadnienie projektu ustawy zmieniającej Sąd wskazał, że wprowadzenie przepisu art. 552a miało na celu usunięcie dotychczasowych wątpliwości interpretacyjnych związanych między innymi z ustaleniem wysokości opłaty stałej obliczanych w oparciu o pozwolenia wodnoprawne lub zintegrowane wydane pod rządami ustawy Prawo wodne z 2001 r., które nie określały maksymalnej ilości poboru wód, maksymalnej ilości odprowadzanych wód, a także maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Z taką sytuacją mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie, albowiem aktualnie posiadane przez Nadleśnictwo pozwolenie wodnoprawne - tj. decyzja Starosty M. z dnia [...] 2014 r. wydane zostało na podstawie przepisów Prawa wodnego z 2001 r. i nie określało maksymalnej ilości poboru wód w m3/s, a jedynie w m3/h oraz w m3/rok. Wobec tego organ w pełni zasadnie, mając na względzie dyspozycję art. 552a ustawy Prawo wodne obowiązującego od 1 stycznia 2020 r., ustalił Nadleśnictwu opłatę za pobór wód na podstawie ww. pozwolenia wodnoprawnego i wskazanej w nim maksymalnej ilości pobieranej wody podziemnej wyrażonej w m3/h - tj. 24,0 m3/h - po jej przeliczeniu na m3/s. Dalej Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 552 ustawy Prawo wodne. Przepis ten, jak i art. 552a są niewątpliwie odrębnymi unormowaniami, regulującymi odmienne zagadnienia prawne. Z tych względów Sąd I instancji uznał, że należy podzielić stanowisko organu, że w niniejszej sprawie nie mogło dojść do zarzucanego w skardze naruszenia art. 7a k.p.a., ponieważ art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne, po nowelizacji Prawa wodnego polegającej na dodaniu art. 552a, nie wywołuje już wątpliwości interpretacyjnych, które istniały przed tą nowelizacją (w stanie prawnym sprzed 1 stycznia 2020 r.).
W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji uznał, że sporna opłata stała za pobór wód podziemnych została ustalona przez organ w prawidłowej wysokości - jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 zł (§15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne; Dz. U. z 2017 r. poz. 2502, z późn. zm.), czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 366 dni i maksymalnego poboru wód podziemnych określonego w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] 2014 r. w ilości 24,0 m3/h, wynoszącego po przeliczeniu 0,00666667 m3/s.
Skargę kasacyjna od powyższego wyroku wniósł Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo M., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie podniósł, że "zaskarżonej decyzji" zarzuca naruszenie:
a) art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne przez jego niezastosowanie;
b) art. 552 ustawy Prawo wodne przez jego niewłaściwą interpretację;
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono dotychczasowy w niniejszej sprawie przebieg postępowania (pkt 1 uzasadnienia). Przytoczno treść art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne wskazując, że o wysokości opłaty stałej decydują cztery składowe: a) jednostkowa stawka opłaty, b) czas wyrażony w dniach, c) maksymalna ilość wody w m3/s określona w pozwoleniu, d) stosunek ww. ilości odpowiednio: do dostępnych zasobów wód podziemnych. Tym samym w niniejszej sprawie przy ustalaniu opłaty stałej zastosowanie powinien mieć przelicznik wyrażony w m3/s, a nie w m3/h, co w sposób istotny przekłada się na wysokość naliczonej opłaty. Zastosowanie przez organ innego przelicznika, niż wymaganego przez ustawę stanowi przejaw naruszenia prawa (pkt 2 uzasadnienia). Dalej strona podniosła, że organ bezzasadnie pominął przepis art. 552 ustawy Prawo wodne, który został jedynie znowelizowany z dniem stycznia 2020 r. przez ustawodawcę, a nie wprowadzony, i nowelizacja ta obejmowała wyłącznie przedłużenie okresu obowiązywania zasad wprowadzonych tym przepisem do końca grudnia 2026 r., zamiast dotychczasowej daty do końca grudnia 2020 r. Wprowadzona nowelizacja była konsekwencją przedłużenia do końca grudnia 2026 r. terminu, w którym nie istnieje obowiązek posiadania przyrządów opomiarowania. Jest to o tyle istotne, że naliczając opłatę za usługę wodną za rok 2019 organ, w oparciu o to samo pozwolenie wodnoprawne, zastosował przelicznik wyrażony w m3/s, a więc zgodnie z art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne. Natomiast w roku 2020 r. został zastosowany odmienny przelicznik przy braku zmiany stanu prawnego. Stąd też dla skarżącego niezrozumiała jest odrębna interpretacja dokładnie tych samych przepisów w roku 2019 i roku 2020 (pkt 3 uzasadnienia). Strona podniosła również, że organ naruszył również art. 7a k.p.a., albowiem wobec możliwych dwóch wyników wykładni art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne prowadzących do ustalenia różnych wysokości spornej opłaty stałej, nie rozstrzygnął tych wątpliwości na korzyść strony (pkt 4 uzasadnienia).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.
Z powyższego przepisu wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1812/18, wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie wystąpiła.
Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym należy, że przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne. Jeżeli przepis prawa składa się z kilku jednostek redakcyjnych, wówczas zarzucane naruszenie należy powiązać z jego konkretną jednostką redakcyjną. Warunek przytoczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd drugiej instancji do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa. Ze względu na ograniczenia wynikające z regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować podstaw skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować (por. wyrok NSA z dnia z dnia 16 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 2425/21, CBOSA).
Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku, ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów. W tym zakresie zmian nie wprowadziła uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1), w której stwierdzono, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. akt I FSK 2036/21, CBOSA).
Podsumowując uznać należy, że wyjątkowo Naczelny Sąd Administracyjny dopuszcza usunięcie wadliwości zgłoszonej podstawy kasacyjnej w drodze rozumowania, przez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu tego środka odwoławczego. Jednakże również w takim przypadku zastrzega , że nie ma obowiązku prawidłowego formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie motywów skargi kasacyjnej, tym bardziej, że wyodrębnienie zarzutów z treści uzasadnienia skargi zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej ten środek zaskarżenia. Tym samym podstawę rozpoznania winny stanowić tylko takie zarzuty, których sformułowanie nie budzi wątpliwości.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że określając podstawy zaskarżenia strona wnosząca skargę kasacyjną stwierdziła, że "zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie ..." Przedmiotem zaś skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Tym samym podniesione zarzuty kasacyjne winny być skierowane przeciwko temu orzeczeniu sądowemu, a nie decyzji stanowiącej przedmiot skargi. W art. 174 p.p.s.a. ustawodawca określił podstawy kasacyjne, wskazując na naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty strona oparła na pierwszej podstawie, która dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., która mówi o naruszeniu prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy prawnej powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego, a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego ten przepis został naruszony. Podniesione dwa zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego tego warunku również nie spełniają. Strona stwierdziła jedynie, że "zaskarżonej decyzji (powinno być wyrokowi) zarzuca naruszenie: art. 271 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 20177. Prawo wodne poprzez jego niezastosowanie" oraz "art. 552 ustawy z 20 lipca 2017 roku Prawo wodne poprzez jego niewłaściwą interpretację". Odwołując się jednak do treści uzasadnienia skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że pierwszy z podniesionych zarzutów kasacyjnych dotyczy naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne poprzez jego niezastosowanie. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, Sąd I instancji uznał za właściwe przyjęcie przez organ jako podstawy obliczenia wysokości spornej opłaty, a które to stanowisko podziela również Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne. Przepis art. 270 ust. 1 powołanej ustawy stanowi bowiem, że opłata za usługi wodne za pobór wód składa się obok opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych także z opłaty zmiennej, której wysokość zgodnie art. 271 ust. 1 ustawy w przypadku poboru wód podziemnych ustalają Wody Polskie. Natomiast przepis art. 271 ust. 2 określa sposób ustalenia wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych jako iloczyn czterech składników, w tym maksymalnej ilości wody w m3/s określonej w pozwoleniu wodnoprawnym. Wskazując jako na jeden ze składników naliczenia opłaty stałej jakim jest maksymalna ilość wody w m3/s, który winien być określony w pozwoleniu wodnoprawnym strona wydaje się nie zauważać, że w pozwoleniu wodnoprawnym jakim się aktualnie legitymuje, a które zostało wydane w dniu [...] 2014 roku pod rządami ustawy Prawo wodne z 2001 r., nie określone wskaźnika określającego maksymalną ilość wody podziemnej, wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie tego pozwolenia, a jedynie wskaźniki Qmax h i Qmax r. Zgodnie natomiast z art. 552a ustawy Prawo wodne z 2017 r., który został dodany ustawą z dnia 11 września 2019 roku o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw i obowiązuje od 1 stycznia 2020 r., w przypadku gdy w pozwolenie wodnoprawne, albo pozwolenie zintegrowane nie określa zakresu korzystania z wód wm3/s, ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne, o których mowa w art. 271 ust. 2-5 dokonuje się z uwzględnieniem wyrażonych w m3 na godzinę maksymalnych ilości możliwych do pobrania, między innymi wód podziemnych określonych w pozwoleniu wodnoprawnym przeliczonych na m3/s. Przepis ten jednoznacznie określa, który z określonych w pozwoleniu wodnoprawnym wskaźników powinien stanowić podstawę obliczenia wymaganego wskaźnika m3/s. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, aby podstawą obliczenia wymaganego wskaźnika m3/s poczynając od 1 stycznia 2020 r. odnośnie opłaty stałej za usługi za pobór wód stanowił inny wskaźnik określony w pozwoleniu wodnoprawnym wydanym pod rządami ustawy Prawo wodne z 2001 r. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej stan prawny określający zasady obliczania opłat stałych za pobór wód podziemnych za 2019 rok był inny niż za 2020 rok w związku z nowelizacją ustawy Prawo wodne z 2017 r. dokonaną wspomnianą ustawą zmieniającą z dnia 11 września 2019 r.
Nie zasługuje również na uwzględnienie drugi z podniesionych zarzutów kasacyjnych dotyczący naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów prawa materialnego, tj. art. 552 ustawy Prawo wodne. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przepis ten ma 7 jednostek redakcyjnych. Strona wskazując na naruszenia art. 552 ustawy Prawo wodne bliżej nie sprecyzowała, która z tych jednostek redakcyjnych w jej ocenie została naruszona. Zgodzić się należy ze stwierdzeniem strony, że przepis ten stanowi, że do momentu zastosowania przyrządów pomiarowych umożliwiających pomiar ilości pobranej wody oraz ilości ścieków wprowadzonych do wód lub ziemi, który to termin został określony aktualnie do 31 grudnia 2026 r., ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne do tego dnia za okres od wejścia w życie ustawy Prawo wodne z 2017 r., następuje na podstawie określonego w pozwoleniu wodnoprawnym lub pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód (art. 552 ust. 2). Strona zdaje się jednak nie zauważać, że poczynając od 1 stycznia 2020 r. w art. 552a ustawy wskazano sposób obliczenia wskaźnika maksymalnej ilości wód w m3/s w przypadku jego braku określenia w pozwoleniu wodnoprawnym. Przepis art. 552 ust. 2, jak i art. 552a są niewątpliwie odrębnymi, regulującymi odrębne zagadnienia prawne.
Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw prawnych na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło