III OSK 2425/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-02-16
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Małgorzata Masternak - Kubiak, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy informacje dotyczące szczegółowych czynności technicznych związanych z realizacją zadania publicznego, w tym przebieg procesów decyzyjnych do momentu podjęcia decyzji przez zarządcę kolejowego, stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że szczegółowe czynności techniczne związane z realizacją zadania publicznego, a także przebieg procesów decyzyjnych do momentu podjęcia decyzji przez zarządcę kolejowego, nie stanowią informacji publicznej. Sąd podkreślił, że prawo do informacji publicznej nie obejmuje całości wewnętrznych procesów decyzyjnych administracji publicznej, a jedynie te kwestie, które są istotne dla ogółu obywateli.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości zwrócił się do P. S.A. o udostępnienie informacji publicznej dotyczących realizacji inwestycji kolejowej, w tym szczegółowych czynności technicznych, harmonogramów, wniosków o zamknięcia torowe oraz kar umownych. Organ odmówił udzielenia części informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, a następnie częściowo uchylił decyzję i przekazał odpowiedź. Syndyk uznał odpowiedź za niepełną i wniósł skargę na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Syndyka.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od Syndyka Masy Upadłości na rzecz P. S.A. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 522/19 w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność P. S. A. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 października 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 522/19, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność P. S. A. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podał, że wnioskiem z [...] maja 2017 r. Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., zwany dalej "Syndykiem", zwrócił się do Prezesa Zarządu P. S.A. w W. o udostępnienie informacji publicznej w związku z zawartą umową nr [...] z [...] czerwca 2013 r. pomiędzy N. S.A. a Przedsiębiorstwem [...] Sp. z o.o. w upadłości układowej, dotyczącej realizacji przez N. S.A. na rzecz P. S.A. inwestycji p.n. "Zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych w ramach projektu [...] polepszenie jakości usług przewozowych przez poprawę stanu technicznego linii kolejowej nr [...] na odcinku [...] – [...]". Wniosek dotyczył następujących informacji:
1. kiedy N. S.A. wystąpiło o opracowanie "Regulaminu [...] i czy termin ten był zgodny z obowiązującymi w P. S.A. instrukcjami i przepisami?
2. czy do wniosku załączony był Harmonogram uwzględniający zakres robót wszystkich branż?
3. kiedy został opracowany Regulamin [...] i przez jaki podmiot/podmioty? Czy był to jeden dokument czy też odrębnie był sporządzany Regulamin [...] dla danego odcinka prac?
4. kiedy N. S.A. występowała o poszczególne zamknięcia i do jakiego podmiotu?
5. o jakie zamknięcia torowe w związku z ww. inwestycją występowała N. S.A. do [...], tj. jak długie miały być poszczególne okresy zamknięć i w jakich terminach (dniach i godzinach) miały być realizowane?
6. czy wnioski o udzielenie zamknięć torowych były zgodne z poszczególnymi fazami Regulaminu [...]?
7. w jakiej formie N. S.A. występowała o poszczególne zamknięcia?
8. kiedy i jakiemu podmiotowi N. S.A. zgłosiło gotowość do rozpoczęcia robót i czy odbyło to się zgodnie z obowiązującymi w P. S.A. instrukcjami i przepisami?
9. jakie poszczególne zamknięcia zostały udzielone N. S.A. i czy były one zgodne z wnioskami N. S.A. o udzielenie zamknięć?
10. jakie i kiedy były wdrożone poszczególne zamknięcia?
11. kiedy, od jakiego podmiotu i w jakiej formie N. S.A. dowiedziało się o udzieleniu i wdrożeniu poszczególnych zamknięć?
12. czy stanowiące przedmiot Umowy roboty zostały ujęte w harmonogramie okresowym?
13. czy P. S.A. dokonały obciążenia N. S.A. karami umownymi związanymi z realizacją Kontraktu, zwłaszcza z tytułu przekroczenia zamknięć torowych, jak i opóźnienia (zwłoki) w usunięciu wad lub usterek, a jeśli tak, to w jakiej wysokości z poszczególnych tytułów.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że w odpowiedzi na powyższy wniosek organ decyzją z [...] maja 2016 r. nr [...], na podstawie art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. 2015 r., poz. 2058 ze zm.), zwanej dalej "u.d.i.p.", odmówił udzielenia informacji publicznej z powołaniem na przesłankę wskazaną w art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p., tj. tajemnicę przedsiębiorcy. Na skutek wniosku Syndyka o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z [...] lipca 2016 r. organ uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie wskazanym w pkt. 1 – 12 i utrzymał w mocy decyzję w odniesieniu do pkt. 13 przedmiotowego wniosku. Następnie pismem z 27 lipca 2016 r. P. S.A. z siedzibą w W. przekazała Syndykowi odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Uznając odpowiedź za niepełną i wymijającą, 3 stycznia 2017 r. Syndyk wniósł do WSA w Warszawie skargę na bezczynność P. S.A.
Wyrokiem z 25 maja 2017 r. WSA w Warszawie oddalił skargę. Na skutek skargi kasacyjnej Syndyka Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2478/17 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.
Przechodząc do istoty sprawy Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z 30 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2478/17. W orzeczeniu tym Sąd kasacyjny wskazał, że istota sporu w sprawie sprowadza się do ustalenia znaczenia pojęcia informacji publicznej, o którym mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a następnie przeprowadzenia analizy przepisów prawnych regulujących zakres zadań i kompetencji P. S.A. oraz wniosku Syndyka celem udzielenia odpowiedzi, czy informacje zawnioskowane w piśmie syndyka z [...] kwietnia 2016 r. stanowią informację publiczną. Pozytywny wynik ustaleń w tym zakresie otwiera pole do badania, czy odpowiedzią zawartą w piśmie z [...] lipca 2016 r. P. S.A. udostępniła informację publiczną. Dopiero stwierdzenie negatywne w tym zakresie mogłoby się stać podstawą do stwierdzenia stanu bezczynności. NSA w pełni zgodził się z zarzutem kasacyjnym dotyczącym naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 u.d.i.p przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że informacją publiczną nie jest informacja, której uzyskanie służy zaspokojeniu celu i potrzeb prywatnych (indywidualnych) wnioskodawcy.
W takim stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że został spełniony zakres podmiotowy stosowania ustawy. Odnośnie do zakresu podmiotowego Sąd stwierdził w oparciu o art. 5 ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. 2019 r., poz. 710) w związku z art. 15 ustawy z 28 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 2018, poz. 1311), że inwestycja "Zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych w ramach projektu [...] polepszenie jakości usług przewozowych przez poprawę stanu technicznego linii kolejowej nr [...] na odcinku [...] – [...]" jest realizacją zadania publicznego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.d.i.p. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w zakres pojęć: realizacji zadania, sposobu jego realizacji, wykonywania i skutków realizacji zadania publicznego nie wchodzą jednak wszelkie bardzo szczegółowe czynności techniczne związane z osiągnięciem pewnego pożądanego stanu faktycznego, który wiąże się z wykonaniem pewnego zadania publicznego. Kwestie te nie są bowiem istotne dla każdego obywatela, a jedynie dla zarządcy kolejowego. Przebieg procesów decyzyjnych do momentu podjęcia decyzji przez zarządcę kolejowego nie jest informacją publiczną i nie podlega ujawnieniu. Z tego względu Sąd Wojewódzki uznał, że informacje z pkt. 1-12 wniosku Syndyka z [...] maja 2017 r. – w zakresie, w jakim nie zostały udostępnione pismem organu z [...] lipca 2016 r. – nie stanowią informacji publicznej, zatem skargę oddalił.
Skargę kasacyjną złożył Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., zaskarżając powyższy wyrok w całości. Syndyk zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju o sądów administracyjnych, zwanego dalej "u.s.a.", 3 § 1, 133 § 1 w zw. z art. 151, 153 i 190 p.p.s.a., przez nierozpoznanie istoty sprawy i poprzestanie na powieleniu argumentacji prawnej poczynionej przez NSA w wyroku z 30 maja 2019 roku I OSK 2478/17, podczas gdy związanie wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA nie zwalnia WSA z obowiązku rozpoznania rzeczonej sprawy zgodnie z poczynioną wykładnią,
2. "art. 1 § 1 i 2 oraz 3 u.s.a.", 3 § 1 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanej dalej "k.p.a.", przez wadliwą ocenę stanu faktycznego, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych i nieuprawnione przyjęcie, że informacje o udzielenie których wnosił Syndyk, a których nieudzielanie stanowiło przedmiot skargi na bezczynność organu, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło do oddalenia skargi Syndyka, przy braku istnienia podstaw do jej oddalenia,
3. art. 1 § 1 i 2 u.s.a., art. 3 § 1, art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a., przez ograniczenie uzasadnienia wyroku w zasadzie do stanowiska NSA, a w konsekwencji skrótowe i niepełne przedstawienie stanu sprawy, co w doprowadziło Sąd do przekonania, iż informacje o udzielenie których wnosił Syndyk, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi Syndyka, przy braku istnienia podstaw do jej oddalenia,
4. art. 1 § 1 i 2 u.s.a., art. 3 § 1, art. 133 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a., przez oparcie zaskarżonego orzeczenia na własnych ustaleniach Sądu, tzn. na faktach i dowodach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi Syndyka, przy braku istnienia podstaw do jej oddalenia.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Syndyk wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Wniósł także o zasądzenie od organu na rzecz Syndyka kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia wskazanych przepisów postępowania przez zaniechanie merytorycznego rozpoznania sprawy i poprzestanie na powieleniu stanowiska zaprezentowanego przez NSA. Autorka skargi kasacyjnej poruszyła też kwestię naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., wskazując że Sąd niezasadnie uznał, iż żądane przez Syndyka informacje nie mają charakteru informacji publicznej. Wnioskowane informacje zostały wytworzone przez podmiot realizujący władzę publiczną i gospodarujący majątkiem Skarbu Państwa, dotyczą zakresu jego kompetencji i realizacji zadań publicznych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną P. S. A. z siedzibą w W. wniosły o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną jej autorka podkreśla, że skarżący nie wykazał, że zarzucone naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Ponadto, w ocenie pełnomocnika organu skarżący nie formułuje zarzutu naruszenia prawa materialnego. Nie wskazuje, które normy zostały naruszone i czy naruszenie to miało miejsce przez błędną wykładnię czy niewłaściwe zastosowanie i na czym miało polegać.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej z 25 października 2021 r., poinformowano pełnomocników stron postępowania, że w związku ze zmianą art. 15 zzs4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.) wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach, w których strony nie wyraziły zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. We wskazanym wyżej okresie nie przeprowadza się rozpraw w siedzibie Naczelnego Sądu Administracyjnego z udziałem stron. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne. W związku z powyższym zwrócono się do stron postępowania o udzielenie informacji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia, czy wyrażają zgodę na rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym. W razie wyrażenia zgody, poinformowano o możliwości przedstawienia, w terminie 7 dni, dodatkowych wyjaśnień na piśmie. W przypadku braku zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym zwrócono się o udzielenie informacji, czy strona posiada możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej przy użyciu informatycznej aplikacji.
W odpowiedzi na powyższe, zarówno organ jak i skarżący kasacyjnie wyrazili zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 art. 183 tej ustawy. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania, to zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przy braku przesłanek nieważnościowych w sprawie podlegały rozpoznaniu wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia prawa materialnego, może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., sygn. akt I GSK 934/12, LEX nr 1372091). Z punktu widzenia skuteczności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów podkreślenia wymaga, że przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne. Jeżeli przepis prawa składa się z kilku jednostek redakcyjnych wówczas zarzucane naruszenie należy powiązać z jego konkretną jednostką redakcyjną. Warunek przytoczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd drugiej instancji do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa. Bowiem ze względu na ograniczenia wynikające z regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować podstaw skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 2015 r., II OSK 909/14). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto (zob. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2014 r., II GSK 1253/13). Nie ma on kompetencji do konkretyzowania czy uzupełniania podstaw kasacyjnych, bądź ich uzasadnienia, a brak konkretnego i popartego stosowną argumentacją zakwestionowania stanowiska wyrażonego w danej kwestii przez wojewódzki sąd administracyjny powoduje związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem sądu pierwszej instancji w danym zakresie i niemożność zbadania jego zasadności (zob. wyrok NSA z 21 stycznia 2015 r., II FSK 3171/12; por. też wyrok NSA z 6 grudnia 2012 r., II OSK 1426/11). Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi kasacyjnemu dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.
Wymóg formalny skargi kasacyjnej przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia wynika z treści art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jak już podano, przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie przepisów, które zostały w ocenie składającego skargę kasacyjną naruszone i w jaki sposób (przez jakie działanie bądź zaniechanie sądu) przepis ten został naruszony. Natomiast uzasadnienie podstaw kasacyjnych to odrębna część skargi kasacyjnej, stanowiąca rozwinięcie zarzutu i przedstawienie argumentacji uzasadniającej zarzuty naruszenia przepisów prawa. W petitum skargi kasacyjnej sformułowano tylko zarzuty na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszenia przepisów postępowania. Natomiast w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autorka podnosi kwestię naruszenia art. 1 ust. 1 i art. 6 (bez wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej) u.d.i.p., nie określając postaci tego naruszenia. W tych okolicznościach twierdzenia autorki skargi kasacyjnej w tym zakresie nie stanowią odrębnej podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Należy je uznać za argumentację przytoczoną na poparcie zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
Przechodząc do oceny poszczególnych zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie jest zasadny zarzut nr 1, tj. naruszenia art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju o sądów administracyjnych, art. 3 § 1, art. 133 § 1 w zw. z art. 151, art. 153 i art. 190 p.p.s.a., upatrywany w nierozpoznaniu istoty sprawy i poprzestaniu na powieleniu argumentacji prawnej poczynionej przez NSA w wyroku z 30 maja 2019 roku I OSK 2478/17. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie Sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy i nie poprzestał na powieleniu argumentacji NSA ale rozpoznał ponownie sprawę zgodnie z poczynioną przez NSA wykładnią prawa i zgodnie z jego wskazaniami.
Sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę prawidłowo powołał się na związanie wynikające z art. 190 i art. 153 p.p.s.a. i dla jasności jego wywodu prawidłowo w skrócie przytoczył stanowisko NSA. Następnie samodzielnie zdefiniował pojęcie informacji publicznej i sprawy publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Po czym zgodnie ze wskazaniami NSA dokonał kwalifikacji inwestycji p.n. "Zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych w ramach projektu [...] polepszenie jakości usług przewozowych przez poprawę stanu technicznego linii kolejowej nr [...] na odcinku [...] – [...]" jest realizację zadania publicznego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. "c" u.d.i.p. Jednak, również samodzielnie, uznał, że w zakres pojęć: realizacji zadania, sposobu jego realizacji, wykonywania i skutków realizacji zadania publicznego, tj. pojęć, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. c) u.d.i.p., nie wchodzą wszelkie bardzo szczegółowe czynności techniczne związane z osiągnięciem pewnego pożądanego stanu faktycznego, który wiąże się z wykonaniem pewnego zadania publicznego. Prawem do informacji publicznej nie jest bowiem objęta całość wewnętrznych procesów decyzyjnych administracji publicznej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie można więc za informację publiczną uznać wszelkich żądanych przez Syndyka informacji z materiałów i dokumentów wewnętrznych dotyczące wskazanych we wniosku kwestii technicznych. Nie jest to bowiem sprawa ogółu, która koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Żądane kwestie nie są bowiem istotne dla każdego obywatela, a jedynie dla zarządcy kolejowego. Przebieg procesów decyzyjnych do momentu podjęcia decyzji przez zarządcę kolejowego nie jest zaś informacją publiczną i nie podlega ujawnieniu.
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że skoro nie wszystkie czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych stanowią informację publiczną, to odpowiedzią zawartą w piśmie z [...] lipca 2016 r. dotyczącą pkt 1-12 wniosku Syndyka nastąpiło udostępnienie informacji w takim zakresie, w jakim powinno to nastąpić. Co do pkt 13 wniosku skarżącego podmiot obowiązany wydał z kolei decyzje administracyjne o odmowie udzielenia informacji publicznej. Dlatego Sąd ten uznał, że na dzień wniesienia skargi, brak było bezczynności Spółki P. w sposobie załatwienia sprawy. Niepoddanie przez Sąd analizie poszczególnych pytań zawartych we wniosku, w sytuacji uznania ich za informacje dotyczące szczegółowych czynności technicznych nie świadczy o nierozpoznaniu istoty sprawy.
Nie jest zasadny drugi zarzut, naruszenia art. 1 § 1 i 2 oraz 3 u.s.a., 3 § 1 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a. przez wadliwą ocenę stanu faktycznego, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych i nieuprawnione przyjęcie, że informacje o udzielenie, których wnosił Syndyk, a których nieudzielanie stanowiło przedmiot skargi na bezczynność organu, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.
Przede wszystkim autorka skargi kasacyjnej zdaje się zapominać, że przedmiotem niniejszej sprawy jest bezczynność Spółki P. w rozpoznaniu wniosku Syndyka z [...] kwietnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zatem kontrolą Sądu nie była objęta decyzja Spółki a Sąd pierwszej instancji nie oceniał prawidłowości ustaleń dokonanych przez Spółkę. Sąd pierwszej instancji w sprawie której przedmiotem jest bezczynność organu samodzielnie ustala stan faktyczny w sprawie na podstawie art. 133 § 1 p.p.s.a., w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. W sprawie nie miały zatem zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które stosownie do treści art. 16 ust. 2 u.d.i.p. mają zastosowanie tylko do decyzji, o których mowa w ust. 1 art. 16 u.d.i.p. W rezultacie Sąd nie mógł naruszyć przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a.
Ponadto, z uzasadnienia omawianego zarzutu wynika, że autorka skargi kasacyjnej w istocie zarzutem tym zmierza do podważenia stanowiska Sądu co do kwalifikacji żądanych informacji z punktu 1-12 wniosku, jako niebędących informacjami publicznymi. Tymczasem kwalifikacja informacji jako publicznych jest wynikiem subsumcji, tj. podciągnięcia ustalonego stanu faktycznego pod normy wynikające z art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Jest to zatem etap kwalifikacji prawnej (zastosowania prawa materialnego) a nie ustalania stanu faktycznego. Tymczasem w orzecznictwie NSA panuje niekwestionowany pogląd, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczenia poczynionych w sprawie ustaleń – wyrok NSA z 16 września 2004 r., FSK 471/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 96. I odwrotnie zresztą próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd I instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1). Ewentualnie może być ona skuteczna, tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 – wyrok NSA z 6 lipca 2004 r., FSK 192/04, ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 68. Zatem polemika skarżącego kasacyjnie ze stanowiskiem Sądu w kwestii kwalifikacji żądanych informacji, jako niestanowiących informacji publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. jest irrelewantna dla oceny omawianego zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
Z zarzutem nr 2 związany jest zarzut czwarty naruszenia art. 1 § 1 i 2 u.s.a., art. 3 § 1, art. 133 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a., który również nie mógł zostać uwzględniony. Naruszenia tego upatruje się w oparciu zaskarżonego orzeczenia na własnych ustaleniach Sądu, tzn. na faktach i dowodach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi Syndyka, przy braku istnienia podstaw do jej oddalenia. Również ten zarzut autorka skargi kasacyjnej wiąże, z jej zdaniem, nieprawidłową kwalifikacją żądnych informacji. Tymczasem nie może budzić wątpliwości, że kwalifikacji tej Sąd pierwszej instancji dokonał przede wszystkim w oparciu o treść wniosku Syndyka z [...] kwietnia 2016 r., który znajduje się w aktach sprawy. Argumentacja Sądu przedstawiona na poparcie jego stanowiska nie wynika z faktów lub dowodów nieznajdujących się w aktach sprawy. Z lakonicznego uzasadnienia omawianego zarzutu nie wynika na jakich to "własnych ustaleniach" oparł się Sąd i przeprowadzenie jakiego "uzupełniającego dowodu z dokumentu" doprowadziłoby Sąd do prawidłowych zdaniem skarżącego ustaleń.
Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 u.s.a., art. 3 § 1, art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a., "przez ograniczenie uzasadnienia wyroku w zasadzie do stanowiska NSA, a w konsekwencji skrótowe i niepełne przedstawienie stanu sprawy, co w doprowadziło Sąd do przekonania, iż informacje o udzielenie których wnosił Syndyk, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.". Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony szczególnie w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Na gruncie niniejszej sprawy podkreślić trzeba, że za jego pomocą nie można jednak skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia te wymogi, zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. Jest wewnętrznie spójne, a Sąd I instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto jak już wskazano przy omówieniu pierwszego zarzutu, Sąd nie ograniczył uzasadnienia do przedstawienia stanowiska NSA. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w znacznej części zawiera własną argumentację Sądu, przemawiającą za niezakwalifikowaniem żądanych informacji jako publicznych, co w konsekwencji oznaczało stwierdzenie braku bezczynności Spółki P. w rozpoznaniu wniosku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest skrótowe i niepełne. Wywód Sądu jest logiczny i pozwala poznać rozumowanie Sądu i umożliwia kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku.
Należy też wyjasnić, że obowiązek odniesienia się do zarzutów skargi oznacza konieczność odniesienia się do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie NSA z 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 824/12). Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może zatem uzasadniać nieuwzględnienie wszystkich zarzutów skargi czy nieodniesienie się przez sąd do wszystkich kwestii podnoszonych przez stronę. To, że skarżący nie jest przekonany o trafności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd, szczególnie co do akcentowanej w uzasadnieniu tego zarzutu kwalifikacji żądanych informacji jako dotyczących czynności technicznych, niemających charakteru sprawy publicznej, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku (por. wyrok NSA z 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1451/11).
Z przedstawionych wyżej względów, uznać należy, że Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłową kontrolę działań P. S.A. pod względem zgodności z prawem i prawidłowo zastosował środek przewidziany w ustawie, tj. na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Tym samym Sąd nie naruszył art. 1 § 1 i 2 u.s.a., art. 3 § 1 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.
O kosztach postępowania kasacyjnego od skarżącego kasacyjnie na rzecz organu, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło