II OSK 1905/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 850/21 w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 11 sierpnia 2021 roku nr KO.4110.40.2021 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 850/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. L., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 11 sierpnia 2021 r. nr KO.4110.40.2021 oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia 27 maja 2021 r., nr 31/2021, a ponadto zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach na rzecz skarżącego J. L. kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W skardze kasacyjnej J. L. zaskarżył ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji w wyniku nieuwzględnienia zarzutu skarżącego, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte i prowadzone w stosunku do osoby nieżyjącej. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdził, że Sąd I instancji przyznał, iż A. . M. nie mogła być stroną postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, gdyż zmarła przed jego wszczęciem. "Stronami postępowania są natomiast jej następcy prawni, tj. D. M. i S. M.. W chwili składania wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla spornej inwestycji osoby te były współwłaścicielami nieruchomości, na której ta inwestycja miała być realizowana. Rozważania Sądu I instancji jednak nie usuwają wątpliwości co do wadliwości postępowania administracyjnego. Choć Sąd I instancji przyznaje, że A. M. nie mogła być stroną postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie to nie wywodzi z tej okoliczności żadnych skutków prawnych. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa wraz z jej śmiercią, wobec czego w stosunku do osoby nieżyjącej nie można wszcząć i prowadzić postępowania, a w efekcie wydać decyzji administracyjnej. Decyzja wydana w takich okolicznościach rażąco narusza prawo, a więc jest nieważna po myśli art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący kasacyjnie wskazał, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszenie ww. przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ wbrew istnieniu przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd I instancji nie stwierdził nieważności decyzji organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył ,co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji. Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez stronę skarżącą, organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W pierwszej kolejności wypada przypomnieć, że z art. 176 p.p.s.a. wynika obowiązek powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu. Przytoczenie podstaw kasacyjnych powinno być precyzyjne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, będący związany granicami skargi kasacyjnej nie może domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzutów pod adresem skarżonego wyroku. (wyrok NSA z 17 maja 2021 r., II OSK 3828/18, LEX nr 3192269). Prawidłowo sformułowany zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), uwzględniając przedmiot objęty kontrolą w zaskarżonym wyroku, powinien, przywoływać odpowiednie przepisy procedury sądowoadministracyjnej, w powiązaniu z przepisami k.p.a., jak również innymi przepisami dotyczącymi postępowania jeżeli takie przepisy w danej sprawie miały zastosowanie (por. wyrok NSA z 8 marca 2022 r., I OSK 1057/21, LEX nr 3354610). Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia tych wymogów, bowiem skarżący kasacyjnie w zarzutach skargi kasacyjnej powołał jedynie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten ma charakter jedynie wynikowy, co oznacza, że określa on sposób rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej przez wojewódzki sąd administracyjny w zależności od tego, czy zachodzą określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany przepisem dającym podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Autor skargi kasacyjnej nie powiązał zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. z takimi przepisami, co oznacza, że zarzut naruszenia przepisów postępowania sformułowany został wadliwie. Niezależnie od tej oceny, tak sformułowany zarzut wymaga jednak wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie przywołanej za jego pomocą argumentacji (por. uchwała NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09), bowiem uzasadnienie skargi kasacyjnej zawiera wskazanie sposobu rozumienia zarzutu pozwalające na jego merytoryczne rozpoznanie. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jej autor upatruje w niestwierdzeniu nieważności decyzji organu I instancji w związku z wadą o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Wady nieważności autor skargi kasacyjnej doszukuje się w doręczeniu decyzji osobie nieżyjącej. Tak postawiony zarzut uznać należało za oczywiście bezzasadny. W świetle art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. z nieważnością decyzja mamy do czynienia wówczas, gdy nastąpiło określenie praw lub obowiązków podmiotu innego niż strona postępowania. Przez pojęcie "skierowanie decyzji" należy bowiem rozumieć sytuację w której następuje określenie w drodze decyzji praw i obowiązków oznaczonego podmiotu. W żadnym razie faktu doręczenia decyzji nie należy utożsamiać ze "skierowaniem decyzji" w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1347/10, LEX nr 1069001, wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2010 r., sygn. II OSK 1324/09, LEX nr 737703) Wyrok NSA z 14.02.2013 r., II OSK 1935/11, LEX nr 1358467). Nieważność postępowania nie będzie zatem zachodzić w sytuacji, gdy organ administracji rozstrzygnął decyzją o prawach i obowiązkach strony postępowania, jednakże decyzję tę doręczył osobie nieżyjącej. Wynika to z faktu, że kwestia doręczenia decyzji ma charakter wyłącznie procesowy. Wobec powyższego błędne wysłanie decyzji A. M., która nie była wnioskodawcą w niniejszej sprawie, nie stanowiło podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Nie można zatem uznać, że uwzględnienie wśród stron postępowania osoby zmarłej niebędącej wnioskodawcą, jest skierowaniem decyzji do osoby niebędącej stroną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Z tych powodów skargę kasacyjną należało uznać za niezasadną. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. ----------------------- 2