II SA/Kr 1363/20
WyrokWSA w Krakowie2021-02-04
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Mirosław Bator, Agnieszka Nawara - Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działka o powierzchni 0,16 ha, oznaczona w ewidencji gruntów i księdze wieczystej jako użytek leśny (Ls IV), pokryta drzewami (głównie brzozy) i runem leśnym, przylegająca do zwartego kompleksu leśnego, może być uznana za las w rozumieniu ustawy o lasach, pomimo twierdzeń właściciela o braku faktycznego charakteru leśnego i oznaczeniu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako teren rolny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że działka o powierzchni 0,16 ha, oznaczona jako użytek leśny w ewidencji gruntów i księdze wieczystej, pokryta roślinnością leśną (drzewa, krzewy, runo leśne) i przeznaczona do produkcji leśnej, spełnia kryteria uznania za las w rozumieniu ustawy o lasach. Nawet jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oznacza ją jako teren rolny, to ustalenia planu urządzenia lasu mają priorytet w zakresie granic i powierzchni lasów, a ewidencja gruntów powinna uwzględniać te ustalenia. Właściciel nie przedstawił dokumentów wskazujących na zmianę użytkowania gruntu po jego oznaczeniu jako leśny.Stan faktyczny
B. W. złożył zastrzeżenia do uproszczonego planu urządzenia lasu, twierdząc, że jego działka nr [...] nie jest lasem, rosną na niej tylko 3 drzewa, a w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest oznaczona jako teren rolny. Starosta nie uznał tych zastrzeżeń, wskazując na zapisy w ewidencji gruntów i księdze wieczystej oznaczające działkę jako użytek leśny (Ls IV) oraz spełnianie przez nią kryteriów definicji lasu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję starosty w mocy. B. W. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o lasach, rozporządzenia wykonawczego oraz K.p.a.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę B. W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie nieuznania zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu skargę oddala
Starosta [...] decyzją z dnia 30 grudnia 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 28 września 1991 r. p lasach oraz art. 104 K.p.a. nie uznał zastrzeżeń i wniosków przedstawionych przez B. W. w sprawie bezzasadności wykonania na zlecenie Starosty [...] "Uproszczonego planu urządzenia lasów stanowiących własność osób fizycznych na terenie gminy Ś. G. na lata 2019-2028", na działce [...] w miejscowości Ś. G.. W uzasadnieniu organ wskazał, że B. W. pismem z dnia 22 maja 2018 r., wniósł zastrzeżenia do zasadności wykonywania uproszczonego planu urządzenia lasu na działce [...], w miejscowości Ś. G., w ramach sporządzania na zlecenie Starosty [...] "Uproszczonego planu urządzenia lasu na lata 2019-2028 dla lasów stanowiących własność osób fizycznych w gminie Ś. G.", ponieważ przystępując do wykonania planu nie zweryfikowano wszystkich elementów koniecznych do uznania przedmiotowej działki za las. Działka nie jest i nigdy nie była lasem. Rosną na niej tylko 3 drzewa, większość nieruchomości stanowią nieużytki i łąki oraz, że bezzasadne jest urządzanie lasu, który w Planie zagospodarowania przestrzennego gminy Ś. G. znajduje się w obszarze terenów rolnych. Starostwo zlecając wykonanie uproszczonego planu urządzenia lasu i inwentaryzacji stanu lasu dla wszystkich użytków leśnych "Ls" należących do osób fizycznych na terenie gminy Ś. G., kierowało się zapisami w ewidencji gruntów. Prawo geodezyjne i kartograficzne, w myśl którego ewidencję gruntów i budynków w części dotyczącej lasów prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach, oznacza, że jak długo dany grunt w kategorii jest lasem, tak długo w ewidencji gruntów figurować musi jako grunt leśny - las oznaczony symbolem "Ls". Zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają charakter techniczno-deklaratoryjny, dlatego po zapoznaniu się z zastrzeżeniami, sprawdzono zapisy dotyczące przedmiotowej działki w księdze wieczystej. W księdze pod numerem [...] figuruje, że działka o numerze [...], o powierzchni 0,16 ha jest użytkiem Ls, bonitacji IV. Zapisy księgi wieczystej znajdują się w raporcie z rejestru gruntów, który był podstawą do umieszczenia przedmiotowej działki w wykazie działek leśnych przeznaczonych do sporządzenia uproszczonych planów urządzenia lasu i inwentaryzacji stanu lasu dla gminy Ś. G.. Odwołujący się nie przedłożył żadnych dokumentów z których wynikałoby, że dokonano zmiany użytku leśnego na inny rodzaj użytkowania, dlatego w ocenie Organu grunt wciąż pozostaje użytkiem leśnym. Odnosząc się do zarzutu, że las nie spełnia kryteriów uznania za las w rozumieniu ustawy o lasach i nie jest faktycznie lasem, wyjaśniono, że zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, lasem w rozumieniu ustawy jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym -lub przejściowo jej pobawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b ) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków. Art. 3 pkt 2 ustawy o lasach do lasu zalicza także m.in. drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Lasem w rozumieniu ustawy o lasach jest każdy grunt, który spełnia prawne przesłanki przewidziane w art. 3 pkt l lub pkt 2, bez względu na to czy na gruncie tym znajduje się roślinność leśna. Brak roślinności leśnej nie jest warunkiem wystarczającym do nieuznania użytku za leśny. Podniesiony zarzut o niezgodności rodzaju użytkowania z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uznano za niesłuszny, ponieważ plan miejscowy stanowi podstawę planowania przestrzennego w gminie. Może być podstawą wydania decyzji administracyjnych wprowadzających zmianę użytkowania. Umieszczenie lasu na terenie przeznaczonym w planie na grunty rolne, daje podstawę do dokonania zmiany użytku leśnego na rolny. Przeprowadzenia zmiany nie dokonuje się z urzędu, ale na pisemny wniosek o przeprowadzenie takiej zmiany, po wniesieniu do Starosty [...] stosownego wniosku. Wobec powyższego Starosta [...] nie uwzględnił zastrzeżeń i wniosków przedstawionych w piśmie z dnia 22.5.2019 r., i wydał w tej sprawie decyzję z dnia 25 czerwca 2018 r. Od decyzji Starosty odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył B. W.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 27 lutego 2019 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania oraz w odniesieniu do podniesionych zarzutów stwierdzono, że uproszczony plan urządzenia lasu jest sporządzany w trybie ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, dla działki nr [...] o powierzchni 0,16 ha, sąsiadującej z działkami: od północy: [...], będącej zadrzewieniem i [...] od południa: [...]; od wschodu: [...]; od zachodu: [...], będącymi działkami rolnymi. Ustawa w art. 1 określa: 1) zasady zachowania, ochrony i powiększania zasobów leśnych oraz zasad gospodarki leśnej w powiązaniu z innymi elementami środowiska i gospodarką narodową. Stosownie do art. 3 pkt. 1 ustawy o lasach lasem w rozumieniu ustawy jest grunt: 1/ o zwartej powierzchni, co najmniej 0,10 ha , pokryty roślinnością leśną ( uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym lub przejściowo jej pozbawiony: a/ przeznaczony do produkcji leśnej lub b/ stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c/ wpisany do rejestru zabytków. W przypadku działki [...] w Ś. G. zostały spełnione warunki zakwalifikowania nieruchomości jako użytek leśny, ponieważ: posiada powierzchnię 0,16 ha, tj., wystarczającą do prowadzenia produkcji leśnej, działka pokryta jest drzewami i runem leśnym, co obrazuje opis taksacyjny umieszczony w upul: nr rejestru G1360, wydzielenie 4k, drzewostan z brzozą jako gatunkiem panującym, w wieku 65 lat o bonitacji I, o zapasie 25m3, wskazania gospodarcze: wykonanie rębni IVD na powierzchni 0,16 ha, wykonanie zabiegów agrotechnicznych na pow. 0,08 ha, wykonanie odnowienia na pow. 0,08 ha. Taki stan lasu został potwierdzony i udokumentowany fotograficznie, w trakcie oględzin terenowych przedmiotowej nieruchomości przeprowadzonych w dniu 9.5.2019 r., w obecności B. W.. Przeznaczona jest do produkcji leśnej w rozumieniu ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, co jest udokumentowane od momentu założenia księgi wieczystej dla tej nieruchomości [...], tj. w 2016 roku. Starostwu znana jest przeszłość działki w zakresie rodzaju użytkowania. Działka nr [...] pozostaje lasem przynajmniej od 1994 r. tj. po czasie wprowadzenia ustawy o lasach, tzn. że spełniała warunki art. 3, w czasie kiedy, należała do innego właściciela i została zapisana do komputerowego systemu ewidencji gruntów jako Ls IV. B. W. nie przedłożył żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że grunt zmienił rodzaj użytkowania po tym terminie. Świadczą o tym także podatki za nieruchomość. Gmina Ś. G. dla przedmiotowej działki nalicza opodatkowanie w dziale "lasy bez planu urządzanie lasu i inne grunty leśne". Przedstawiona przez właściciela mapa z projektem podziału nieruchomości objętej KW [...], składającej się z działek nr [...], [...], zatwierdzonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Ś. G., z dnia 5.9.2016 r. nie dotyczy działki nr [...], która posiada osobną księgę wieczystą. Na mapie działka nr [...] figuruje jako grunty role klasy IVb, ale jest to niezgodne z faktami wyżej przedstawionymi. Pomyłki na mapach są możliwe, dlatego wiarygodne i spójne wydają się w tym przypadku zapisy znajdujące się w księgach wieczystych, w ewidencji gruntów i budynków, w kategoriach opodatkowania nieruchomości. Zmiana rodzaju użytkowania lasu na grunt rolny jest możliwa, ale Starosta dokonuje się tego na wniosek właściciela, na podstawie art. 13 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o lasach. Starosta [...], a wcześniej Kierownik Urzędu Rejonowego, tj. organy, będące właściwe w sprawie, nie prowadziły postępowania dot. zmiany lasu na rolę dla tej działki. Właściciel nie przedłożył dokumentów dających podstawę do wprowadzenia zmiany leśnej na inną, a przedłożona mapa jest dowodem niewystarczającym. W ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach, uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu, dotyczące granic i powierzchni lasu. W ramach tego przepisu, upul nie decyduje o zmianie rodzaju użytkowania gruntu, ale pozwala na korektę granic i powierzchni nieruchomości. Jeżeli w ocenie sporządzającego upul, grunt leśny nie spełnia warunków do prowadzenia racjonalnej gospodarki leśnej trafia do wykazu rozbieżności, i to może być wskazówką do ubiegania się o zmianę lasu na inny użytek w odrębnym postępowaniu, prowadzonym na wniosek właściciela, zgodnie z art. 13 ust. 2 i 3. Użytkiem leśnym (lasem), zgodnie z art. 3 ust 1, pozostaje także grunt, który jest całkowicie pozbawiony roślinności leśnej. W trakcie sporządzania upul wykonuje się skrócony opis lasu lub wykazuje jego brak oraz określa podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej. Ujawnienie nieruchomości pozbawionej roślinności leśnej skutkuje tym, że zgodnie z art. 13 ust 1 pkt 2, organ właściwy do sprawowania nadzoru nad gospodarką leśną wszczyna postępowanie w sprawie ponownego wprowadzenia roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu. Podnoszone przez B. W. wątpliwości, że jego las nie spełnia kryteriów przyrodniczych do uznania za las, ponieważ tworzą swoisty matecznik pośród łąk są niewystarczające do zmiany na użytek rolny w trakcie sporządzania upul.
Od tej decyzji odwołanie złożył B. W. zarzucając naruszenie art. 3 ustawy o lasach poprzez bezzasadne uznanie działki [...] położonej w Ś. G. za las oraz stwierdzenie, że zostały spełnione warunki zakwalifikowania nieruchomości jako użytek leśny, ponieważ: posiada powierzchnię 0.16 ha, tj. wystarczającą do prowadzenia produkcji leśnej, działka pokryta jest drzewami i runem leśnym, co obrazuje opis taksacyjny umieszczony w uproszczonym planie sporządzenia lasu: nr rejestru [...], wydzielenie 4k, drzewostan z brzozą jako gatunkiem panującym w wieku 65 lat o bonitacji I, o zapasie 25 m3, wskazania gospodarcze: wykonanie rębni IV D na powierzchni 0,16 ha, wykonanie zabiegów agrotechnicznych na pow. 0,08 ha, wykonanie odnowienia na pow. 0,08 ha, co miało rzekomo zostać udokumentowane fotograficznie podczas oględzin na nieruchomości, działka przeznaczona jest do produkcji leśnej, co jest w ocenie Organu I instancji udokumentowane od momentu założenia księgi wieczystej dla tej nieruchomości [...], tj. w 2016 roku; spełniała warunki art. 3 ustawy o lasach już gdy należała do innego właściciela i została zapisana w systemie ewidencji gruntów i budynków jako Ls IV; nadto w ocenie organu I instancji wiarygodne i spójne mają się wydawać zapisy znajdujące się w księgach wieczystych, w ewidencji gruntów i budynków, w kategoriach opodatkowania nieruchomości, i w konsekwencji nieprawidłowe wydanie decyzji w oparciu o art. 21 ust. 5 ustawy o lasach nieuznającej zastrzeżeń i wniosków przedstawionych przez skarżącego. Zaskarżonej decyzji zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 4 ust. 1 pkt 2 lit. f) rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 25 pkt 1 ustawy o lasach poprzez wydanie decyzji bez wskazania dla działki [...] opisu drzewostanu, zawierającego w szczególności informacje na temat udziału gatunkowego, wieku, stanu i budowy drzewostanu, stopnia pokrycia nawierzchni, występujących osobliwości przyrodniczych oraz innych cech charakterystycznych dla środowiska przyrodniczego lub ważnych dla gospodarki leśnej, a w efekcie niezachowanie warunków szczegółowych przy sporządzaniu uproszczonego planu urządzenia lasu dla w/w działki. Zarzucono również naruszenie art. 7, 77 i 80 K.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 października 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa działka posiada powierzchnię 0,16 ha, tj., wystarczającą do prowadzenia produkcji leśnej, działka pokryta jest drzewami i runem leśnym, co obrazuje opis taksacyjny umieszczony w uproszczonym planie urządzenia lasu. Organ w sposób szeroki zweryfikował i umotywował zakwalifikowanie działki jako las. Niezależnie jednak od wykładni definicji lasu należy odnieść się przede wszystkim do specyfiki związanej z procedurą uproszczonego planu urządzenia lasu. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o lasach, trwale zrównoważoną gospodarkę leśną prowadzi się według planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu, z uwzględnieniem wskazanych w tym przepisie celów. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy - "uproszczony plan urządzenia lasu" to plan opracowywany dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej. Stosownie do treści art. 19 ust. 2 ustawy uproszczone plany sporządza się dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Przepis art. 20 ust. 1 ustawy, stanowi, że w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów, w tym lasów ochronnych. Natomiast zgodnie z ust. 2 tego artykułu, w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. W myśl art. 20 ust. 3a ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencje gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Zasadą jest, aby wynikające z ewidencji gruntów i budynków informacje dotyczące powierzchni i granic lasu były zgodne z obowiązującym prawem urządzenia lasu. Jak wynika z art. 21 ust. 4 ustawy o lasach projekt, uproszczonego planu urządzenia lasu wykłada się do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie urzędu gminy, zaś o wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) informuje pisemnie właścicieli lasów, z zaznaczeniem, że uproszczony plan urządzenia lasu będzie podstawą naliczenia podatku leśnego. Z kolei art. 21 ust. 5 ustawy stanowi, że w terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu zainteresowani właściciele lasów mogą składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu, natomiast starosta wydaje decyzje w sprawie uznania lub nieuznania zgłoszonych zastrzeżeń lub wniosków. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące m.in. gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty, jak również wykazuje się w niej właścicieli nieruchomości, natomiast wprowadzenie tych informacji i ich aktualizacja następuje na podstawie określonych dokumentów i w oparciu o stosowne procedury (por. art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i art. 24 ust. 2a i ust. 2b ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne). Z tego zatem powodu w orzecznictwie sądowo administracyjnym wywodzi się, że prawidłowość zapisów w ewidencji gruntów i budynków w żadnym wypadku nie może być kwestionowana w postępowaniu dotyczącym zastrzeżeń co do zapisów zawartych w projekcie uproszczonego planu urządzania lasu. Uproszczony plan urządzenia lasu jest dokumentem, który ma przedstawiać stan lasu na czas sporządzenia przez wykonawcę inwentaryzacji lasu. W procesie sporządzania projektu uproszczonego planu urządzenia lasu nie ma zatem możliwości kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów czy też zmiany klasyfikacji gruntów. Kwestie te uregulowane są w odrębnych przepisach i podlegają rozpoznaniu w odrębnych postępowaniach (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia? lutego 2020 r. III SA/Gd 811/19). Oznacza to, że zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów, natomiast potwierdzeniem, czy dany obszar spełnia wymogi gruntu rolnego czy lasu, jest stosowny zapis w ewidencji gruntów i budynków (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1412/16). Jak już zaznaczono ponieważ norma art. 20 ust. 2 ustawy, stanowi lex specialis do regulacji ustawy -Prawo geodezyjne i kartograficzne, zakreślających zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz właściwość organów w tym zakresie, musi być ona wykładana ściśle. Także odwołanie do względów wykładni systemowej uzasadnia wniosek, że ewentualne błędy w ewidencji, co do uwidocznionych w niej granic lasów, mogą być eliminowane wyłącznie w trybie przewidzianym w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Podsumowując, w procesie sporządzania projektu uproszczonego planu urządzenia lasu nie ma możliwości kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów, czy też zmiany klasyfikacji gruntów. Kwestie te uregulowane są w odrębnych przepisach i podlegają rozpoznaniu w odrębnych postępowaniach. W konsekwencji Kolegium uznało zaskarżoną decyzję za akt prawidłowy nie naruszający zarówno przepisów prawa materialnego, jak również przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł B. W. zarzucając naruszenie:
1/ art. 3 oraz art. 21 ustawy o lasach poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji nieuznającej zastrzeżeń nr [...] położonej w Ś. G. za las oraz stwierdzenie, że zostały spełnione warunki zakwalifikowania nieruchomości jako użytek leśny ponieważ: posiada powierzchnię 0.16 ha, tj. wystarczającą do prowadzenia produkcji leśnej, działka pokryta jest drzewami i runem leśnym, co obrazuje opis taksacyjny umieszczony w uproszczonym planie sporządzenia lasu: nr rejestru G1360, wydzielenie 4k, drzewostan z brzozą jako gatunkiem panującym w wieku 65 lat o bonitacji I, o zapasie 25 m3, wskazania gospodarcze: wykonanie rębni IV D na powierzchni 0,16 ha, wykonanie zabiegów agrotechnicznych na pow. 0,08 ha, wykonanie odnowienia na pow. 0,08 ha, co miało rzekomo zostać udokumentowane fotograficznie podczas oględzin na nieruchomości, działka przeznaczona jest do produkcji leśnej, co jest w ocenie organu I instancji udokumentowane od momentu założenia księgi wieczystej dla tej nieruchomości [...], tj. w 2016 roku; spełniała warunki art. 3 ustawy o lasach już gdy należała do innego właściciela i została zapisana w systemie ewidencji gruntów i budynków jako Ls IV;
2/ § 4 ust. 1 pkt 2 lit. f rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 25 pkt 1 ustawy o lasach poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, która nie zawierała dla działki [...] opisu drzewostanu, zawierającego w szczególności informacje na temat udziału gatunkowego, wieku, stanu i budowy drzewostanu, stopnia pokrycia nawierzchni, występujących osobliwości przyrodniczych oraz innych cech charakterystycznych dla środowiska przyrodniczego lub ważnych dla gospodarki leśnej, a w efekcie niezachowanie warunków szczegółowych przy sporządzaniu uproszczonego planu urządzenia lasu dla w/w działki;
3/ art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 K.p.a. poprzez wydanie decyzji bez należytej analizy materiału dowodowego, naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów jak i zasady prawdy obiektywnej, w sytuacji gdy skarżący należycie wykazał, że działka [...] nie stanowi lasu oraz jeszcze na etapie postępowania przed organem I instancji przedstawił dowód w postaci wyrysu z ewidencji gruntów dla ww. działki, który to dowód został pominięty przez organ i instancji;
4/ art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez wydanie decyzji, której uzasadnienie faktyczne i prawne jest lakoniczne i nieprecyzyjne;
5/ art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu i instancji.
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej uchylenie podtrzymując przy tym argumentację zwartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności postanowienia o nie uznaniu zastrzeżeń i wniosków przedstawionych przez skarżącego w sprawie wykonania uproszczonego planu urządzenia lasu stanowiącego własność osób fizycznych. W ocenie organu zastrzeżenia złożone do tego planu przez skarżącego nie zasługują na uwzględnieni, ponieważ działka nr [...] spełnia kryteria przyrodnicze, obszarowe oraz przeznaczenia by zaliczyć ją do gruntu leśnego. Tak też jest oznaczona w rejestrze gruntów i księdze wieczystej, a od nieruchomości tej skarżący odprowadza podatek leśny. Skarżący zarzuca, że działka ta nigdy nie była wykorzystywana jako las, rosną na niej tylko trzy drzewa a w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oznaczona jest jako teren łąk i pastwisk. Skarżący zarzuca też, iż decyzja nie zawierała wymaganego przepisami prawa opisu drzewostanu. W ocenie sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z dyspozycją art. 21 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1463 z późn. zm.). plan urządzenia lasu lub uproszczony plan urządzenia lasu sporządzany jest dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych - na zlecenie starosty. Przepis art. 21 ust 4 ustawy stanowi, iż projekt uproszczonego planu urządzenia lasu wykłada się do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie urzędu gminy. O wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) informuje pisemnie właścicieli lasów, z zaznaczeniem, że uproszczony plan urządzenia lasu będzie podstawą naliczenia podatku leśnego. Z kolei art. 21 ust 5 ustawy przesądza, iż w terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu zainteresowani właściciele lasów mogą składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu. Starosta wydaje decyzje w sprawie uznania lub nieuznania zastrzeżeń lub wniosków.
Pojęcie lasu definiowane jest w art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy, który stanowi, iż
lasem w rozumieniu ustawy jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:
a) przeznaczony do produkcji leśnej lub
b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo
c) wpisany do rejestru zabytków;
Jak przyjmuje się w orzecznictwie dla ustalenia, że dany obszar gruntu jest lasem w znaczeniu prawa administracyjnego, konieczne jest ustalenie, że spełnia on łącznie kryteria przestrzenne (zwarta powierzchnia co najmniej 0,10 ha), przyrodnicze (pokrycie roślinnością leśną) i oraz przeznaczenia (do produkcji leśnej), bądź jednej z pozostałych przesłanek - grunt stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego lub grunt wpisany do rejestru zabytków (por. wyrok Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 kwietnia 2020 r. II OSK 1006/19). W ocenie sądu przedmiotowa nieruchomość – działka nr [...] kryteria o których mowa wyżej łącznie spełnia.
Co do kryterium pierwszego (wymogi przestrzenne) to niewątpliwie sama ta działka powierzchnią przekracza minimalny rozmiar (0,10 ha) by uznać ją za grunt leśny. Tym niemniej zauważać należy, iż przylega ona do zwartego obszaru który niewątpliwie jest lasem. Jak przyjmuje się w orzecznictwie (por wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 414/19) dla uznania gruntu za las warunkiem koniecznym jest, aby stanowił on zwartą powierzchnię wynosząca co najmniej 0.10 ha, nie ma przy tym znaczenia czy grunt ten obejmuje (składa się ) w znaczeniu cywilnoprawnym jedną czy więcej działek sąsiadujących ze sobą. Ważne jest, że całość gruntu zajmowała zwartą powierzchnię i aby była ona nie mniejsza niż wymagane w art. 3 pkt. 1 ustawy 0.10 ha. Tak więc kryterium przestrzennego o jakim mowa w art. 3 ust 1 ustawy nie można łączyć tylko z wielkością poszczególnych działek wchodzących w skład owej zwartej powierzchni gruntu leśnego a z całym obszarem na którym występują cechy jakie pozwalają grunt ten (stanowiący często przedmiot władności wielu podmiotów) zaliczyć do gruntów leśnych. Działka nr [...] wchodzi w skład kompleksu o większej powierzchni i jako taka stanowi część obszaru, który niewątpliwie jest lasem.
Co do kryterium przyrodniczego, materiał zdjęciowy zamieszczony w aktach administracyjnych pozwala przyjąć, że roślinność występująca na działce nr [...] ma leśny charakter. Wbrew zarzutom skargi nie rosną na niej jedynie 3 drzewa (jest ich znacznie więcej) a zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust 1a by uznać dany grunt za leśny oprócz drzew może być on porośnięty krzewami oraz runem leśnym. Z materiału zdjęciowego w sposób czytelny wywieść można, że grunt ten porośnięty jest drzewami wśród których dominują brzozy oraz roślinnością którą z pewnością można nazwać runem leśnym. Nie występują na tej działce np. uprawy ani też jej zagospodarowanie nie świadczy o innym niż leśne przeznaczeniu. Podkreślić należy, o czym mowa wyżej, że działka ta przylega do zwartego obszaru leśnego i należy uznać, że stanowi jego obrzeże a "gęstość" występowania drzew na danym obszarze nie stanowi wymaganej przesłanki by dany obszar uznać bądź nie uznać za leśny. Roślinnością leśna są także krzewy i runo leśne.
Co do kryterium trzeciego – przeznaczenia wskazać należy, iż zgodnie z art. 3 ust 1 a grunt leśny musi być przeznaczony do produkcji leśnej . Ustawa pojęcia produkcji leśnej nie definiuje, w art. 6 ust 1 pkt 1 definiuje natomiast pojęcie gospodarka leśna, jako działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Jak zasadnie wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 października 2019 r. II SA/Po 521/19 pojęcie gospodarka leśna jest pojęciem tożsamym z pojęciem produkcji leśnej, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. a cytowanej ustawy. Wynika to z końcowej części cytowanej definicji, która stanowi również o realizacji pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Przyjąć należy, że wymienione w początkowej części definicji funkcje stanowią opis funkcji produkcji leśnej.
Dalej wskazać należy, iż częścią gospodarki leśnej a co za tym idzie produkcji leśnej jest utrzymanie zasobów leśnych. W ocenie sądu na obszarze lasu nie muszą być wykonywane jakiekolwiek czynności, o których mowa w art. 6 ust 1 pkt 1 ustawy. Wystarczy był obszar ten utrzymywany, jako obszar leśny tj. by na tym obszarze nie była prowadzona żadna inna działalność (poza wymieniona w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy), która by mogła zmienić charakter leśny danego terenu.
Nie bez znaczenia jest fakt, że działka nr [...] w ewidencji gruntów oznaczona jest, jako teren leśny, podobnie jak w księdze wieczystej. Prawdą jest, że dział I księgi wieczystej nie jest objęty rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, ale konstrukcja tej zasady prawnej dotyczy pewności obrotu nieruchomościami co jest bez wpływu na kwestię odzwierciedlenia przeznaczenia jaką dana nieruchomość uzyskała. Z całą pewności oznaczenie przeznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej nie jest prawnie nieistotne. Podnoszona przez skarżącego kwestia, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przedmiotową działkę oznacza, jako nieleśną w ocenie sądu ma drugoplanowe znaczenie, względem okoliczności o których mowa wyżej. Zgodnie bowiem z art. 20 ustawy, w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów, w tym lasów ochronnych (ust 1). W ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu (ust 2). Jak wskazuje R. W. w Ustawa o lasach. Komentarz, wyd. II adresatem normy zamieszczonej w art. 20 ust. 1 są organy miejscowego planowania przestrzennego w rozumieniu ustawy o planowaniu przestrzennym. Mają one obowiązek uwzględnić w takich planach ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów, w tym lasów ochronnych. Regulacja ta oznacza, że plany urządzenia lasu zostały potraktowane w sposób priorytetowy. Kategoryczne brzmienie art. 20 ust. 1 nakazuje uznać za wadliwy taki miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który nie uwzględnia ustaleń planów urządzenia lasu w zakresie określonym w tym przepisie ustawy o lasach. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2021 r. I OSK 1901/20 plan urządzenia lasu jest jedynym dokumentem, na podstawie którego mogą być aktualizowane dane dotyczące granic i powierzchni lasów leżących na terenie objętym tym planem.
Odnieść na koniec należy się do zarzutu naruszenia przez organ
§ 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz. U. poz. 1302). Przepis ten nie mógł być w niniejszym postępowaniu naruszony ponieważ nie dotyczy postępowania, w sprawie uproszczonego planu urządzenia lasu ale planu urządzenia lasu. Przepis dotyczący trybu sporządzania uproszczonego planu urządzenia lasu zamieszczony jest w § 7 tego rozporządzenia i nie wprowadza on wymogu sporządzenia opisu drzewostanu, zawierającego informacje na temat udziału gatunkowego, wieku, stanu i budowy drzewostanu, stopnia pokrycia powierzchni, występujących osobliwości przyrodniczych oraz innych cech charakterystycznych dla środowiska przyrodniczego lub ważnych dla gospodarki leśnej (§ 4 ust 1 pkt 2f rozporządzenia).
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzekł jaka w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło