II SA/Lu 126/22

WyrokWSA w Lublinie2022-04-20

Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Grzegorz Grymuza, Brygida Myszyńska-Guziur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pobierająca emeryturę może jednocześnie otrzymać świadczenie pielęgnacyjne, a jeśli nie, to jakie kroki należy podjąć, aby móc je otrzymać?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie można jednocześnie pobierać emerytury i świadczenia pielęgnacyjnego. Aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne, osoba pobierająca emeryturę musi złożyć wniosek do organu rentowego o zawieszenie wypłaty emerytury i przedstawić decyzję o wstrzymaniu jej wypłaty. Samo złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne nie jest wystarczające, jeśli emerytura jest nadal pobierana.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad mężem posiadającym znaczny stopień niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na pobieranie przez skarżącą emerytury oraz wiek, w którym powstała niepełnosprawność męża. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że choć wiek powstania niepełnosprawności nie jest przeszkodą (ze względu na wyrok TK), to pobieranie emerytury wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. oraz brak poinformowania o konieczności zawieszenia emerytury.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r., znak: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 3 grudnia 2021r., nr SKO.41/2549/OS/2021, po rozpatrzeniu odwołania A. K. (dalej jako: "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Łęcznej z dnia 4 czerwca 2021r., w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem R. K.. Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny. Wnioskiem z dnia 25 maja 2021 r. złożonym przez zawodowego pełnomocnika, skarżąca zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o ustalenie na jej rzecz prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem, legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu 8 sierpnia 2019 r., przez Lekarza Orzecznika ZUS, stwierdzającym jego niepełnosprawność od 12 lipca 2019 r. Do wniosku załączono również kopię decyzji ZUS z dnia 25 października 2017 r. Nr [...], z której wynika, że skarżąca ma przyznaną emeryturę od dnia 1 października 2017 r. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej z dnia 31 maja 2021 r., aktualnie wysokość emerytury wynosi 1.177,00 zł miesięcznie. Decyzją z dnia 4 czerwca 2021 r., organ I instancji odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na fakt, iż pobieranie przez skarżącą emerytury wyklucza przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego oraz z uwagi na wiek, w którym powstała niepełnosprawność męża. Po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, decyzją z dnia 3 grudnia 2021r., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium nie podzieliło stanowiska organu w kwestii stosowania przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., wskazując, że z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. sygn. akt K 38/13, badanie, czy ustalony stan faktyczny wypełnia dyspozycję normy prawnej wynikającej z art. 17 ust. 1 u.ś.r., powinno odbywać się przy uwzględnieniu zakresu, w jakim art. 17 ust. 1b u.ś.r. został uznany za niekonstytucyjny, a więc z pominięciem kryterium wieku powstania niepełnosprawności. Organ odwoławczy stwierdził jednak, że zachodzi inna negatywna przesłanka odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia w postaci ustalonego na rzecz skarżącej prawa do emerytury. Organ odwoławczy, powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 615) dalej jako "u.ś.r.", wskazał, że z przepisu tego wprost wynika, że pobieranie przez skarżącą emerytury wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji, na podstawie zebranych dowodów, prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, a więc bezstronnej i nie naruszającej granic swobodnej oceny jak również zgodnej z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i nie zawierającej błędów faktycznych i logicznych. W skardze do sądu na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca zarzuciła:: I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. przez błędne uznanie, że pobieranie przez skarżącą świadczenia emerytalnego wyklucza możliwość przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną przez nią opieką nad niepełnosprawnym mężem, II. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnie, tj. 1. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 79 a k.p.a. przez niepoinformowanie przez organ skarżącej przed wydaniem decyzji o konieczności zawieszenia poobieranej przez skarżącą emerytury jako jedynej negatywnej przesłanki do przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Na podstawie powyższych zarzutów, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji i ustalenie na rzecz skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 maja 2021 r. ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącej podniósł, że organ dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., czego skutkiem była odmowa przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie pełnomocnika, nie ma racjonalnych argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegających na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w normie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., w sytuacji, gdy to pobierane świadczenie jest w wysokości niższej niż wnioskowane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Powołując się na dwa orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19 oraz z 30 kwietnia 2020 r., I OSK 1546/19, pełnomocnik stanął na stanowisku, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. powinien być interpretowany w taki sposób, że pozbawia przysługującego z mocy art. 17 ust. 1 u.ś.r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymanej emerytury. Wskazał, że gdyby skarżąca na postawie art. 103 ust. 3 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 53), zwana dalej "u.e.r.f.u.s.", złożyła wniosek o zawieszenie prawa do pobierania emerytury, to zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, doszłoby do wstrzymania jej wypłaty poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja, o wstrzymaniu wypłaty. Jednakże podkreślił jednocześnie, że pomimo, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, to emerytura jest prawem niezbywalnym. Powołując się nadto, na zasady wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego, wskazał, że organy administracji powinny stać na straży praworządności i z urzędu podejmować czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Mając na uwadze powyższe, pełnomocnik podniósł naruszenie przez organ art. 8 k.p.a. statuującą zasadę pogłębiania zaufania obywateli, art. 9 k.p.a. odnoszącą się do zasady informowania stron oraz art. 12 k.p.a. zasady szybkości i prostoty postępowania, szeroko opisując znaczenie poszczególnych zasad. Podsumowując wskazał, że w sytuacji, gdy organ stwierdził, że jedyną przeszkodą do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego jest pobieranie przez nią emerytury powinien ją o tym poinformować i wyznaczyć odpowiedni termin do usunięcia negatywnej przesłanki. Dążąc do szybkiego załatwienia sprawy zgodnie z dobrem strony skarżącej organ powinien podjąć działania, aby skarżąca spełniła wszystkie przesłanki ustawowe do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), wykazała, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że skarga w przedmiotowej sprawie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Na gruncie kontrolowanej sprawy wniosek w powyżej opisanym zakresie złożyły obie strony postępowania. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Kolegium prawidłowo skorygowało błąd organu I instancji co do jednej z podstaw odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Argumentacja organu I instancji, który oparł decyzję odmowną m.in. na art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest wadliwa, ze względu na to, że zgodność z Konstytucją tego przepisu została zakwestionowana wspomnianym już wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13; OTK-A 2014, z. 9, poz. 104). Trybunał uznał za niekonstytucyjne uzależnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od okresu powstania niepełnosprawności. Wypada przypomnieć, że wprawdzie prawodawca nie podjął działań w celu uchylenia lub zmiany art. 17 ust. 1b u.ś.r., jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się jednolity już pogląd, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zob. przykładowo wyroki NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK 223/16; z 2 sierpnia 2016 r., I OSK 923/16; z 7 września 2016 r., I OSK 755/16; z 21 października 2016 r., I OSK 1853/16; z 4 listopada 2016 r., I OSK 1578/16, z 10 listopada 2016 r., I OSK 1512/16; z 14 grudnia 2016 r., I OSK 1614/16; z 11 lipca 2017 r., I OSK 1600/16, CBOSA). Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Nie ma przy tym znaczenia, czy opieka jest sprawowana nad małżonkiem, dzieckiem, czy rodzicem (por. analogiczne stanowisko wyrażone w wyrokach tutejszego sądu, tj. wyrok WSA w Lublinie z 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 55/19, wyrok z 28 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 87/19, CBOSA). O ile pierwsza z przesłanek była niewłaściwe zastosowana, o tyle Sąd podziela uwzględnienie - w okolicznościach niniejszej sprawy - zaistnienie przesłanki negatywnej wynikającej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. W świetle tego przepisu świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Bezspornym w sprawie jest, że w dacie składania wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (25 maja 2021 r.), zgodnie z decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 października 2017r. znak: [...] skarżąca miała ustalone prawo do emerytury, która na dzień 31 maja 2021 r., według oświadczenia skarżącej wynosiła 1177 zł. i pobiera to świadczenie nadal. Zarówno Sądowi, jak i obydwu stronom sporu (biorąc pod uwagę, że skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika zawodowego) doskonale znane są rozbieżności, jakie pojawiały się w orzecznictwie na tle interpretacja art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.ś.r. Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie przychyla się do zdecydowanie dominującego w aktualnym orzecznictwie poglądu, wskazującego na konieczność odejścia od stricte językowej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.ś.r. i uwzględnienia również wyników wykładni funkcjonalnej (celowościowej) i systemowej. Zgodnie z tą linią orzeczniczą, nie ulega wątpliwości, że nie można jednocześnie pobierać świadczenia pielęgnacyjnego i świadczeń wskazanych w analizowanym przepisie, jednakże przyznane prawo do emerytury nie stanowi bezwzględnej przesłanki wykluczającej uzyskanie świadczenia. Konieczne jest jednak usunięcie kolizji świadczeń, poprzez wybór jednego z nich, co w przypadku emerytury oznacza konieczność doprowadzenia do zawieszenia pobierania świadczenia emerytalnego. Jak wskazano wyżej, pogląd ten zdecydowanie dominuje w aktualnym orzecznictwie, zwłaszcza Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. przykładowo wyroki z 28 czerwca 2019 r., I OSK 757/19; z 8 stycznia 2020 r., I OSK 2392/19; z 30 kwietnia 2020 r., I OSK 1546/19; z 27 maja 2020 r., I OSK 2375/19; z 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20, 30 października 2020 r., I OSK 1189/20; z 24 listopada 2020 r., I OSK 1416/20; z 15 grudnia 2020 r., I OSK 1983/20). Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko, odnotowując przy tym, że jest ono dominujące również w orzecznictwie tutejszego sądu (por. przykładowo: wyroki WSA w Lublinie z 7 stycznia 2021 r., II SA/Lu 555/20; z 12 stycznia 2021 r., II SA/Lu 719/20; z 16 marca 2021 r., II SA/Lu 753/20; z 27 maja 2021 r., II SA/Lu 18/21). Jednocześnie Sąd zdecydowanie odrzuca jako błędne stanowisko, w świetle którego istnieje możliwość proporcjonalnego obniżenia świadczenia pielęgnacyjnego do wysokości różnicy pomiędzy kwotą świadczenia emerytalno-rentowego (wymienionego w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r.), a kwotą świadczenia pielęgnacyjnego. Takie stanowisko nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Na przeszkodzie stoi także treść art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Ponadto takie rozwiązanie rodziłoby wiele komplikacji w perspektywie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania dodatkowych świadczeń z systemu emerytalno-rentowego (np. trzynastej emerytury), czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Sąd zdecydowanie opowiada się za drugim stanowiskiem, w świetle którego rozwiązaniem analizowanego zbiegu praw do świadczeń jest umożliwienie osobie uprawnionej dokonania wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego (por. przykładowo: wyroki NSA z 24 lutego 2021 r., I OSK 2511/20, z 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20, z 27 maja 2020 r. I OSK 2375/19 oraz z 11 sierpnia 2020 r. I OSK 764/20). W świetle powyższych poglądów, osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, powinna mieć możliwość dokonania wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania drugiego, tj. w niniejszej sprawie emerytury. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury. W przypadku emerytury podstawa prawna do zawieszenia emerytury wynika z art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. Przepis ustawy systemowej, wskazuje, że na wniosek emeryta można zawiesić wypłatę m.in. emerytury, do której uprawniona jest jedna osoba, przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że istota problemu zbiegu praw do świadczeń, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do świadczenia emerytalno-rentowego, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury lub renty (w tym rodzinnej), od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty świadczenia emerytalno-rentowego (por. przykładowo: wyroki NSA z 11 sierpnia 2020 r., I OSK 764/20; z 10 sierpnia 2021 r., I OSK 433/21; z 23 lutego 2022 r., I OSK 1146/21; z 3 marca 2022 r., I OSK 1647/21; z 11 marca 2022 r., I OSK 1681/21; z 23 marca 2022 r., I OSK 1160/21; z 25 marca 2022 r., I OSK 1267/21). W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika zawodowego, nigdy nie przedstawiła decyzji zawieszającej wypłatę emerytury, ani nawet dowodu złożenia wniosku w tym przedmiocie do organu rentowego. Samo złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne nie spełnia przesłanki wyboru świadczenia w taki sposób, aby usunąć przeszkodę w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego, wynikającą z kolizji świadczeń. Wyboru między emeryturą a świadczeniem pielęgnacyjnym nie można utożsamiać ze złożeniem jedynie oświadczenia o wyborze któregoś z tych świadczeń lub ze złożeniem jedynie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego przy jednoczesnym pobieraniu emerytury. Wybór świadczenia pielęgnacyjnego musi być uzewnętrzniony złożeniem wniosku o zawieszenie prawa do emerytury do organu rentowego, czyli organu innego, niż organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie powstaje ponadto z chwilą złożenia takiego wniosku, bowiem dopiero wstrzymanie prawa do emerytury skutkuje powstaniem takiej możliwości (por. podobnie wyroki WSA w Gdańsku z 22 grudnia 2021 r., III SA/Gd 852/21; z 21 października 2021 r., III SA/Gd 585/21). Konkludując: skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika (radcę prawnego), nie poczyniła żadnych starań, by móc uzyskać prawo do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca nadal zatem pobiera emeryturę. Nie ulega wątpliwości – wbrew błędnemu stanowisku pełnomocnika skarżącej - że nie można jednocześnie pobierać emerytury i świadczenia pielęgnacyjnego, byłoby to w oczywisty sposób sprzeczne z treścią art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. i doprowadziłoby w zasadzie do obejścia przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Również w perspektywie wykładni celowościowej oraz systemowej, uwzględniającej kontekst wartości konstytucyjnych, bezspornie taka sytuacja jest niedopuszczalna. Z powoływanego orzecznictwa sądów administracyjnych płynie jednoznaczny wniosek: konieczne jest dokonanie wyboru świadczeń z jednego z systemów. Powody kierujące pełnomocnikiem skarżącej, dla których skarżąca nie złożyła wniosku o zawieszenie emerytury nie mogą skutkować uwzględnieniem skargi. Jedynie bowiem na wniosek skarżącej, złożony do organu rentowego, emerytura mogła być zawieszona, co skutkowałoby wstrzymaniem jej wypłaty. Nie ma możliwości, o co wnosi pełnomocnik skarżącej, wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości różnicy między pobieraną emeryturą, a wnioskowanym świadczeniem pielęgnacyjnym. Jedynie zawieszenie prawa do pobierania emerytury, eliminuje negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Istotą rozwiązania kolizji świadczeń jest wybór jednego z nich, a nie pobieranie dwóch świadczeń jednocześnie. Wypada przy tym odnotować, że o ile w przypadku zbiegu świadczeń z tego samego systemu (świadczeń rodzinnych – art. 27 ust. 5 u.ś.r.) rozwiązanie problemu zbiegu leży w kompetencjach tego samego organu, jako właściwego do wydawania decyzji w przedmiocie świadczeń rodzinnych. W przypadku świadczeń z różnych systemów (emerytalnego i rodzinnego) jest to niemożliwe. Bez aktywności ze strony wnioskodawczyni, która jest jedyną osobą mogącą wnioskować o zawieszenie prawa do emerytury, organ nie może rozwiązać problemu zbiegu świadczeń korzystnie dla strony. Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że zasadnie odmówiono skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na fakt, że pobiera emeryturę i (pomimo że jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika mającego świadomość o tej konieczności - co wykazano w skardze) nie dopełniła czynności niezbędnych do rozwiązania problemu zbiegu świadczeń, tj. nie złożyła wniosku o wstrzymanie wypłaty emerytury i nie przedstawiła decyzji w tym przedmiocie. W tej sytuacji podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. należy uznać za niezasadny. Wprawdzie organ nie poinformował skarżącej o konieczności złożenia decyzji o zawieszeniu emerytury, czym naruszył art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art.10 k.p.a., jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy nie skutkuje to koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd w tym zakresie podziela argumentację zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 996/21. Sąd wziął pod uwagę, że ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie poprawi sytuacji skarżącej. Nie ma bowiem prawnej możliwości przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z mocą wsteczną za wskazany przez nią okres, kiedy jednocześnie pobierała emeryturę, naruszałoby to wspomniany powyżej art. 24 ust. 2 u.ś.r. Ponownego podkreślenia wymaga, że skarżąca będzie mogła otrzymać świadczenie pielęgnacyjne dopiero od momentu dołączenia do wniosku o jego przyznanie decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 764/20, CBOSA). Skarżąca jest bowiem jedyną osobą władną do usunięcia w każdej chwili jedynej negatywnej przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia. W tym celu musi złożyć wniosek do organu rentowego (w tym przypadku ZUS) o zawieszenie emerytury. Z dniem doręczenia skarżącej decyzji w tym przedmiocie upadnie przesłanka negatywna. Skarżąca w każdej chwili może zatem złożyć kolejny wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i jednocześnie wystąpić do organu rentowego z wnioskiem o zawieszenie emerytury, zmierzając do usunięcia przesłanki negatywnej, stojącej na przeszkodzie przyznaniu świadczenia. Jeszcze raz trzeba jednak podkreślić, że świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane dopiero od tego miesiąca, w którym skarżąca przedstawi decyzję zawieszającą emeryturę. A więc, uchylenie zaskarżonej decyzji w rozpoznawanej sprawie w żaden sposób nie zmieniłoby sytuacji prawnej skarżącej, gdyż organy nie mogłyby przyznać świadczenia pielęgnacyjnego za okres wcześniejszy (np. od daty wniosku – z 25 maja 2021 r.), niż miesiąc, w którym doszłoby do skutecznego zawieszenia pobierania świadczenia emerytalnego. Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło