III SA/Kr 1397/20
WyrokWSA w Krakowie2022-04-21
Skład orzekający: Hanna Knysiak-Sudyka, Elżbieta Czarny-Drożdżejko, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać aktualizacji danych ewidencyjnych poprzez wydzielenie z dotychczasowej działki ewidencyjnej nowych działek o jednorodnym stanie prawnym, opierając się na archiwalnej dokumentacji geodezyjnej i analizie stanu na gruncie, pomimo braku zgody części stron postępowania?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny może dokonać aktualizacji danych ewidencyjnych poprzez wydzielenie z dotychczasowej działki ewidencyjnej nowych działek o jednorodnym stanie prawnym, opierając się na archiwalnej dokumentacji geodezyjnej i analizie stanu na gruncie, nawet jeśli nie wszystkie strony wyrażają zgodę, pod warunkiem, że ustalenie przebiegu granic następuje zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a spory graniczne lub własnościowe powinny być rozstrzygane w odrębnym postępowaniu rozgraniczeniowym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o aktualizacji danych ewidencyjnych poprzez wydzielenie z działki ewidencyjnej nr [...] dwóch nowych działek o jednolitym stanie prawnym, na podstawie archiwalnej dokumentacji geodezyjnej z 1944 r. oraz prac geodezyjnych z 2015 r. Skarżący kwestionowali prawidłowość podziału, wskazując na niezgodność z księgami wieczystymi oraz konstrukcją budynku. Sprawa miała długą historię postępowań, w tym uchylenie decyzji przez WSA i późniejsze uchylenie wyroku WSA przez NSA z uwagi na wadliwe ustalenie nieprawidłowej reprezentacji jednego z uczestników postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2022 r. sprawy ze skarg E. S-C. i Z. C., M. P. i J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargi oddala.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z 4 września 2018 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, po rozpatrzeniu odwołań E. S. –C. i Z. C. oraz M. P. i J. P. od decyzji Starosty z [...] 2018 r. o aktualizacji danych ewidencyjnych zawartych w operacie gruntów i budynków - jednostka ewidencyjna M. N – obręb [...], poprzez wprowadzenie zmiany polegającej na wydzieleniu z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0798 ha nieruchomości objętej księgą wieczystą [...], składającej się z parceli budowlanej [...] o pow. 0.0264 ha, oraz nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] składającej się z parceli budowlanej [...] o pow. 0.0590 ha - w ten sposób, że działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0.0798 ha zmienia oznaczenie na działki: nr [...] - o pow. 0.0237 ha odpowiadająca parceli budowlanej pb [...] objętej księgą wieczystą [...] a określonej na planie sytuacyjnym podziału parceli budowlanej pb [...] na parcele budowlane pb [...] oraz pb [...] oraz nr [...] - o pow. 0.0561 ha - odpowiadająca parceli budowlanej pb [...] objętej księgą wieczystą [...] określonych na planie sytuacyjnym podziału parceli budowlanej pb [...] na parcele budowlane pb [...] oraz pb [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W sprawie organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny i prawny.
H. B. i K. B. jako współwłaściciele nieruchomości stanowiącej parcelę bud. pb [...] o pow. 0,0264 ha objętą księgą wieczystą [...] oraz współwłaściciele nieruchomości stanowiącej parcelę bud. pb. [...] o pow. 0,0590 ha objętą księgą wieczystą [...], pismem z 19 kwietnia 2010 r. zwrócili się do Starosty z wnioskiem o wprowadzenie w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany polegającej na wydzieleniu z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0798 ha nieruchomości objętych ww. księgami wieczystymi.
Sprawa była już rozpatrywana przez organy I i II instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Historia prowadzonych postępowań od 2010 roku została szczegółowo opisana przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji.
Starosta na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 461/16 stwierdzającego nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 29 stycznia 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ponownie rozpatrując sprawę, zgodnie z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podjął czynności mające na celu ustalenie aktualnego kręgu stron postępowania. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2017 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy, Wydział Cywilny ustanowił kuratora spadku po A. (A.) A.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Starosta decyzją z [...] 2018r., znak: [...], orzekł o aktualizacji danych ewidencyjnych zawartych w operacie gruntów i budynków - jednostka ewidencyjna M. N - obręb [...], poprzez wprowadzenie zmiany polegającej na wydzieleniu z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0798 ha nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] składającej się z parceli budowlanej [...] o pow. 0,0264 ha, oraz nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] składającej się z parceli budowlanej [...] o pow. 0,0590 ha. Podstawę aktualizacji stanowiło opracowanie geodezyjne nr [...] przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 28.07.2015 r., zawierające protokół ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków z 29.06.2015 r. oraz mapę z ustalenia przebiegu granic wraz z wykazem zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki ewidencyjnej nr [...].
Odwołania od tej decyzji wnieśli skarżący E. S. – C. i Z. C. oraz M. P. i J. P.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpatrując złożone odwołania oraz całość materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wskazał, że przepisami prawa materialnego regulującymi kwestie prowadzenia przez starostę operatu ewidencji gruntów i budynków są przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Analizując dokumentację zgromadzoną w aktach sprawy oraz obowiązujące przepisy, organ odwoławczy stwierdził, że Starosta prawidłowo jako tryb aktualizacji ewidencji gruntów i budynków przyjął drogę decyzji administracyjnej. Przedmiotowa zmiana wprowadzona bowiem ma być na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W takich okolicznościach, jak wynika z przepisu art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h ustawy, aktualizacji można dokonać w drodze czynności materialno-technicznej jedynie w sytuacji, gdy wniosek o jej dokonanie złożą wszyscy zainteresowani, w których władaniu pozostają działki objęte aktualizacją.
W przedmiotowej sprawie z wnioskiem zwrócili się H. B. i K. B. W rejestrze gruntów i budynków obrębu nr [...] jednostka ewidencyjna N, w jednostce rejestrowej [...] figuruje działka ewidencyjna nr [...] - o pow. 0,0798 ha, a treść wpisów (uwag) współwłaścicieli wskazuje na nieuregulowany stan prawny tej działki.
Przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, który definiuje działkę ewidencyjną jako ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Jednorodność pod względem prawnym obszaru stanowiącego działkę ewidencyjną oznacza, że stanowi on przedmiot prawa własności tej samej osoby lub współwłasności tych samych osób. W świetle powyższej regulacji stan, w którym w ewidencji gruntów wykazany jest jako jedna działka ewidencyjna obszar niejednorodny pod względem prawnym, jako naruszający regułę wynikającą z przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia, winien być wyeliminowany w drodze aktualizacji operatu ewidencyjnego. Polegać ona powinna na wyodrębnieniu obszarów jednorodnych pod względem prawnym, które stanowić będą samodzielne, odrębne działki ewidencyjne.
W przedmiotowej sprawie podstawę aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] jednostka ewidencyjna M. N. stanowić ma operat techniczny przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 28.07.2015 r. za nr [...].
Organ odwoławczy ustalił, że działkę ewidencyjną nr [...] utworzono w trakcie zakładania ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] miasto N, ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej Nr 9, poz. 77 z dnia 30.08.1966 r. Założona została na podstawie przepisów dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 6, poz. 32).
Porównanie planu sytuacyjnego z 1944 roku z mapą ewidencyjną i jego analiza oraz zapisy dokonane w księgach wieczystych dowodzą, że w skład działki ewidencyjnej nr [...] wchodzą dwie nieruchomości objęte różnymi księgami wieczystymi: nr [...] oraz nr [...]. Księga wieczysta nr [...] obejmuje parcelę budowlaną [...] o pow. 0,0264 ha stanowiącą współwłasność A. A., F. F., K. B. i H. B. Z kolei księga wieczysta nr [...] obejmuje parcelę budowlaną [...] o pow. 0,0590 ha stanowiącą współwłasność E. S. – C. oraz Z. C., A. K., J. K., P. P., A. A., F. F., K. B., H. B., J. K. P., W. P., P. P., M. P. i J. P., C. P., M. G. – P. oraz T. K. Podział parceli budowlanej pb. [...] na nowe pb. [...] i pb. [...] nastąpił na podstawie planu sytuacyjnego podziału z 5 stycznia 1944 r. Akta sprawy zawierają dostarczoną przez wnioskodawców kopię mapy potwierdzoną za zgodność z dokumentacją przechowywaną w Archiwum Państwowym znak sprawy [...]. Podział został ujawniony w księdze gruntowej Lwh [...] - gm. kat. N, stanowiącej ciąg dalszy księgi wieczystej [...] - wpis z 3 marca 1944 r.
Wobec powyższego działka ewidencyjna nr [...] obr. Nr [...] jednostka ewidencyjna M. N narusza przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia, ponieważ nie jest jednorodna pod względem prawnym. W świetle definicji działki ewidencyjnej zawartej w ww. przepisie, stan w którym działka obejmuje obszar niejednorodny prawnie, jest stanem niezgodnym z zasadami prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Przeprowadzenie tzw. "rozdzielenia" zawartych w jednej działce nieruchomości będącej przedmiotem odrębnej własności należy co do zasady zaakceptować jako formę aktualizacji ewidencji. Taka zmiana ma charakter przedmiotowo-podmiotowy, gdyż z jej istoty wynika konieczność określenia podmiotów prawa własności, którym w świetle aktualnych wypisów w księgach wieczystych przysługuje to prawo względem wydzielonych działek.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty, iż w przedmiotowej sprawie punktem wyjścia dla wprowadzenia zmiany w operacie ewidencyjnym jest plan sytuacyjny podziału parceli budowlanej pb. [...] na pb. [...] i pb. [...], sporządzony przez mierniczego przysięgłego S. W. (L.ks.Zam. 168 z 5 stycznia 1944 r.). Dodać należy, że znajdujące się w aktach sprawy (karta 136) zaświadczenie Sądu Rejonowego, dotyczące Lwh [...] c.d. kw [...] stanowi potwierdzenie, że plan sytuacyjny z 5 stycznia 1944 r. stanowił podstawowy dokument, na podstawie którego ujawniono w tej księdze podział parceli pb. [...].
Już z uwagi na sam fakt, iż ww. plan sytuacyjny podziału parceli pb. [...], sporządzony został w 1944 roku i nie został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nie może w związku z § 36 rozporządzenia stanowić samoistnej podstawy do wykazania wprost przebiegu granic działek ewidencyjnych odpowiadających powstałym wówczas parcelom. W tej sytuacji należało wykonać prace geodezyjne mające na celu pozyskanie danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych, zgodnie z przepisami § 37-39 rozporządzenia.
Zgodnie z § 45 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepis § 36 rozporządzenia wskazuje, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalania i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych. W razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 lub stwierdzenia, że dane w niej zawarte nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych, co wynika wyraźnie z treści przepisu § 37, pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Szczegółowe zasady ustalania przebiegu granic na gruncie wskazują przepisy § 38 i § 39 rozporządzenia.
Przepis § 45 ust. 2 rozporządzenia wskazuje, że przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio oraz ust. 3, zgodnie z którym "przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 37 - § 39 stosuje się odpowiednio". Zatem warunkiem koniecznym otwierającym możliwość pozyskania danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych w drodze terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie jest stwierdzenie braku dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia lub stwierdzenie, że zawarte w niej dane nie są wiarygodne.
W sprawie niezbędnym było pozyskanie danych dotyczących przebiegu granic (współrzędnych punktów granicznych) działek odpowiadającym parcelom budowlanym [...] i [...]. Zawarta w aktach sprawy dokumentacja geodezyjna nr [...], wykonana przez geodetę uprawnionego S. M., aktualizująca informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w jednostce ewid. N - miasto, jednoznacznie określa przebieg granic nowych działek ewidencyjnych, o jednorodnym stanie prawnym: nr [...] - odpowiadającej parceli budowlanej [...] i nr [...] - odpowiadającej parceli budowlanej [...], wyodrębnionych z działki ewidencyjnej nr [...]. Do ustalenia przebiegu granicy pomiędzy wyodrębnionymi działkami nr [...] i [...] geodeta wykorzystał dane pomiarowe zawarte na planie sytuacyjnym podziału parceli bud. [...] oraz na szkicu do tego planu. Punkty A, B i C przedstawione na szkicu polowym odpowiadają położeniu punktów na planie sytuacyjnym podziału parceli budowlanej [...] na parcele pb [...] i pb [...]. W protokole ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych w zakresie dotyczącym ustalenia przebiegu granicy pomiędzy parcelą nr [...] i [...] w kolumnie 7 opisującej sposób ustalenia przebiegu granicy geodeta dodatkowo wskazał, iż granica biegnie ścianą konstrukcyjną, biegnącą przez wszystkie kondygnacje budynku, wyprowadzoną ponad połać dachową. Przebieg obwodnicy działki nr [...], czyli tym samym przebieg pozostałych granic wyodrębnionych działek wykonawca ustalił na podstawie analizy zarysu pomiarowego Miasta N - szkic polowy nr 39. Ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych nastąpiło 29.06.2015r. na gruncie, w obecności zainteresowanych stron.
Skarżący M. P. i J. P. nie zaakceptowali ustalonej granicy. H. B. i K. B. oraz współwłaściciele działki nr [...] K. H., E. S. i R. S. obecni wówczas na gruncie podpisali ww. protokół ustalenia, przyjmując tym samym bez zastrzeżeń ustalony przebieg granicy. Pozostali uczestnicy nie brali udziału w czynnościach ustalenia przebiegu granic, pomimo prawidłowego zawiadomienia.
Organ odwoławczy stwierdził, że współrzędne punktów granicznych nowych działek wykonawca pozyskał dokonując ich pomiaru, który poprzedzony został ustaleniem przebiegu granic działek zgodnie z § 37-39 rozporządzenia. Podstawę do ustalenia granic nowych działek nr [...] i [...] stanowiła archiwalna dokumentacja, tj. szkic polowy zarysu pomiarowego, plan podziału parceli oraz analiza stanu na gruncie, zatem ustalenia dokonano zgodnie z § 39 ust. 3 rozporządzenia. Przebieg obwodnicy działki nr [...] nie uległ zmianie, czyli nie zmieniły się dane ewidencyjne opisujące działki sąsiadujące z nią.
W przypadku, gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, przebieg granic działek ewidencyjnych ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli stan ten nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek. Natomiast gdy spokojnego stanu posiadania nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujący te grunty ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków (§ 39 ust. 3 rozporządzenia}.
Zdaniem organu odwoławczego zarzuty podnoszone w odwołaniach nie zasługują na uwzględnienie, gdyż nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zarzuty nie mogą być uwzględnione również z uwagi na obowiązujące przepisy prawa. Organ podkreślił, że oznaczenia nieruchomości ujawnionych w księgach wieczystych nie realizują przepisu art. 21 ust. 1 ustawy, według którego podstawę oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków oraz art. 26 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece który stanowi, że "podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej stanowią dane z ewidencji gruntów i budynków" i art. 27 ust.1 z którego wynika, że w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomość. Nadal bowiem figurują w nich dawne parcele budowlane odpowiednio nr [...] i [...], mimo że już od kilkudziesięciu lat oznaczenia te są nieobowiązujące w ewidencji gruntów i budynków. Dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się w księdze wieczystej w dziale I - O zawierającym oznaczenie nieruchomości na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba, że odrębne przepisy stanowią inaczej. Oznaczenie nieruchomości, w tym jej obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości prawa (art. 3), ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5), a zatem statuowanymi tą ustawą domniemaniami, gdyż domniemanie dotyczy prawa, a nie danych faktycznych opisujących nieruchomość. Zmiany w opisie nieruchomości nie naruszają prawa własności.
Starosta działając na wniosek strony w oparciu o dokumentację geodezyjną i kartograficzną nr [...] przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 28.07.2015 r. i materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wydał zasadną decyzję, zgodną z dyspozycją § 44 pkt. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Te motywy zdaniem organu odwoławczego uzasadniały utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.
Skargi na przedmiotową decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli:
1) do sygn. akt III SA/Kr 1154/18 – skarżący E. S. – C. i Z. C. W uzasadnieniu skargi wskazali, że plan sytuacyjny sporządzony w 1944 r. budzi spore zastrzeżenia. Podstawą wiarygodności stanu prawnego nieruchomości są księgi wieczyste oraz wypis z rejestru gruntów i budynków wraz z mapą, a z nich jasno wynika, że do dnia dzisiejszego działka nr [...] składa się z dwóch parcel budowalnych [...] i [...]. W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji;
2) do sygn. akt III SA/Kr 1155/18 – skarżący M. P. i J. P., którzy zarzucili naruszenie 6, 7, 8, 77, 81, 107 § 3 i 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz § 9 rozporządzenia z 29 marca 2012 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Skarżący podnieśli, że organy całkowicie pominęły zarzut niewłaściwej reprezentacji uczestnika postepowania A. A. przez kuratora. Zdaniem skarżących organ oparł się na spornym dokumencie podziału działki z 5 stycznia 1944 r. Podział działki [...] jest sporny, gdyż od 70 lat nie była dzielona, a stoją na niej dwa budynki, które nie zostały rozdzielone. Zdaniem skarżących plan sytuacyjny, w oparciu o który podzielono parcelę [...] jest niewystarczający. W konkluzji wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W jednobrzmiącej odpowiedzi na obie skargi Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. połączyć sprawę sygn. akt III SA/Kr 1154/18 ze sprawą o sygn. akt III SA/Kr 1155/18 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 1154/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie ze skarg 1.E. S. – C. i Z. C., 2. M. P. i J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, w pkt II zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących E. S. – C. i Z. C. koszty postępowania sądowego w kwocie 200 (dwieście) złotych, oraz w pkt III zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących M. P. i J. P. koszty postępowania sądowego w kwocie 200 (dwieście) złotych.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł A. K. – kurator spadku po A. A. A.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 września 2020 r. sygn. akt I OSK 2155/19 w pkt 1 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, a w pkt 2 odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu NSA wskazał, że Sąd I instancji w stanie faktycznym sprawy przyjął, że "w całym postępowaniu administracyjnym miała miejsce nieprawidłowa reprezentacja uczestnika postępowania A. A.". Umknął jednak uwagi Sądu I instancji istotny fakt, jakim jest prawomocne postanowienie wydane przez Sąd Rejonowy w dniu 29 grudnia 2017 r. sygn. akt [...]. Postanowieniem tym ustanowiono kuratora spadku po zmarłym A. A.
Jak wynika z uzasadnienia ww. postanowienia, Sąd Rejonowy uznał za bezsporne, że majątek po zmarłym nie został faktycznie objęty w zarząd przez jego spadkobierców. W tym stanie rzeczy, w świetle art. 666 k.p.c. potraktował wniosek Starosty Powiatowego o ustanowienie kuratora spadku za uzasadniony, albowiem konieczne było, do czasu objęcia spadku przez spadkobiercę, zapewnienie ochrony potencjalnych spadkobierców w zawisłym przed organem postępowaniu. Postanowienie to stało się prawomocne i funkcjonowało w obrocie prawnym także w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Stosownie do brzmienia art. 365 § 1 k.p.c. postanowienie to wiąże nie tylko sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Od chwili prawomocności wskazanego postanowienia to nie Starosta Powiatowy lecz sąd cywilny przesądzał o zagadnieniach związanych z dziedziczeniem oraz prawami rzeczowymi do chwili jego objęcia przez któregokolwiek ze spadkobierców.
Natomiast ustanowiony kurator spadku, pozostający pod nadzorem sądu spadku, występował w postępowaniu administracyjnym jako strona, w rozumieniu procesowym i materialnoprawnym, we własnym imieniu, na rzecz dotychczas nieustalonych jeszcze spadkobierców (por. uchwała SN z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt III CZP 78/10, OSNC 2011/6/61), przy czym zobligowany był do zainicjowania postępowania o stwierdzenie nabycia spadku (art. 1025 § 1 k.c.) i ustalenia kręgu spadkobierców, które to działania stanowią jedną z podstawowych czynności kuratora spadku (art. 667 § 1 k.p.c.).
Odnosząc się natomiast do wskazań Sądu I instancji dla organu, by wystąpił do Sądu Rejonowego o uchylenie kurateli dla spadku nieobjętego po uczestniku postępowania i sam "poczynił ustalenia i kroki faktyczne celem skontaktowania się ze wskazanymi następcami prawnymi, lub też wykonawcą testamentu, aby mogli oni wstąpić do toczącego się postępowania" zwrócić należy uwagę, że dopiero ustalenie spadkobierców powołanych do spadku (co jest rolą sądu spadku i kuratora spadku) i wydanie im majątku spadkowego, zamyka okres zarządu sprawowanego przez kuratora spadku. Przepisy o zarządzie spadku nieobjętego (art. 666-668 k.p.c.) nie zawierają podstawy prawnej zezwalającej na uchylenie postanowienia Sądu w okresie, gdy spadek nadal pozostaje nieobjęty (por. postanowienie SN z dnia 14 grudnia 1998 r. sygn. akt III CKN 917/98, LEX nr 1215098).
W tym stanie rzeczy trudno jest przyjąć za słuszne twierdzenie Sądu I instancji o nieprawidłowej reprezentacji zmarłego uczestnika postępowania odpowiadającej przesłance, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł także, by w stanie faktycznym i prawnym kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawy wystąpiła przesłanka stanowiąca podstawę wznowienia postępowania administracyjnego ujęta w treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Z tej przyczyny, wbrew stanowisku Sądu I instancji, nawet imienne wskazanie spadkobierców testamentowych po zmarłym uczestniku, do czasu objęcia w zarząd chociażby przez jednego z nich masy spadkowej, nie ma wpływu na dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Sąd I instancji ograniczył swoje wywody w powyższym zakresie do wyjaśnienia co należy rozumieć generalnie przez "nową istotną okoliczność" dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - podsumowując, że "takie okoliczności w przedmiotowej sprawie bez wątpienia wystąpiły".
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sytuacji, gdy sąd spadku uznał za spełnioną przesłankę w postaci spadku nieobjętego i do dnia wydania zaskarżonej decyzji w imieniu tej masy spadkowej działał legitymowany prawnie kurator spadku, który do dnia wyrokowania przed Sądem I instancji nie zakończył swojej roli wyznaczonej przepisami art. 666-668 k.p.c., brak jest podstaw prawnych do kwestionowania roli tego kuratora jako strony chroniącej należycie prawa wszystkich potencjalnych spadkobierców zmarłego uczestnika w postępowaniu zakończonym kontrolowaną przez Sąd I instancji decyzją.
Natomiast jako nową okoliczność istotną dla sprawy w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. traktować można byłoby tylko fakt zakończenia kurateli wynikający z objęcia spadku, powodujący, że w sprawie występowałyby imiennie określone strony i przy ich udziale zapadłaby co do swej istoty decyzja odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Nie zostało to jednak przez Sąd instancji w najmniejszym stopniu wykazane.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego były bezzasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny nakazał, aby w ponownym postępowaniu Sąd I instancji odniósł się do merytorycznych zarzutów skarg i dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., ze względu na wskazane wyżej przyczyny uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie pokreślić należy, iż sprawa była przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w dniu 25 września 2020 r. wyroku sygn. akt I OSK 2155/19, w którym NSA uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
Tak więc zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a."), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a. należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na Sądzie rozpoznającym ponownie daną sprawę, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1328/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Powołana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w obecnie rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4 września 2018 r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2018 r. znak [...] orzekającą o aktualizacji danych ewidencyjnych zawartych w operacie gruntów i budynków - jednostka ewidencyjna M. N - obręb [...], poprzez wprowadzenie zmiany polegającej na wydzieleniu z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0798 ha nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] składającej się z parceli budowlanej [...] o pow. 0,0264 ha oraz nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] składającej się z parceli budowlanej [...] o pow. 0.0590 ha - w ten sposób, że działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0.0798 ha zmienia oznaczenie na działki: nr [...] - o pow. 0.0237 ha odpowiadająca parceli budowlanej pb [...] objętej księgą wieczystą [...] a określonej na planie sytuacyjnym podziału parceli budowlanej pb [...] na parcele budowlane pb [...] oraz pb [...] oraz nr [...] - o pow. 0.0561 ha - odpowiadająca parceli budowlanej pb [...] objętej księgą wieczystą [...] określonych na planie sytuacyjnym podziału parceli budowlanej pb [...] na parcele budowlane pb [...] oraz pb [...].
Na wstępie wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że trudno jest przyjąć za słuszne twierdzenie Sądu I instancji o nieprawidłowej reprezentacji zmarłego uczestnika postępowania odpowiadającej przesłance, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł, by w stanie faktycznym i prawnym kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawy wystąpiła przesłanka stanowiąca podstawę wznowienia postępowania administracyjnego ujęta w treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Z tej przyczyny, wbrew stanowisku Sądu I instancji, nawet imienne wskazanie spadkobierców testamentowych po zmarłym uczestniku, do czasu objęcia w zarząd chociażby przez jednego z nich masy spadkowej, nie ma wpływu na dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sytuacji, gdy sąd spadku uznał za spełnioną przesłankę w postaci spadku nieobjętego i do dnia wydania zaskarżonej decyzji w imieniu tej masy spadkowej działał legitymowany prawnie kurator spadku, który do dnia wyrokowania przed Sądem I instancji nie zakończył swojej roli wyznaczonej przepisami art. 666-668 k.p.c., brak jest podstaw prawnych do kwestionowania roli tego kuratora, jako strony chroniącej należycie prawa wszystkich potencjalnych spadkobierców zmarłego uczestnika w postępowaniu zakończonym kontrolowaną przez Sąd I instancji decyzją.
Artykuł 190 p.p.s.a. stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z wytycznymi NSA orzekający w niniejszej sprawie skład Sądu odniósł się do merytorycznych zarzutów skarg i dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Kolejną wstępną kwestią, która należy wyjaśnić, jest kwestia stron postępowania. Pismem z dnia 16 lutego 2022 r. skarżący E. S. – C. i Z. C. poinformowali, że w dniu 24 września 2022 r. sprzedali wszystkie udziały w kamienicy przy ul. J w N i od tej pory nie są już stronami w sprawie.
Wskazać należy, iż Sąd administracyjny rozstrzyga sprawę według stanu faktyczno-prawnego, istniejącego na dzień wydania zaskarżonej decyzji, dokonując oceny aktu pod względem jego legalności (zgodności z prawem) właśnie na tę datę.
Skład orzekający w sprawie nie mógł zatem uwzględnić powyższego oświadczenia, gdyż skarżący sprzedali nieruchomość dopiero po wydaniu decyzji przez organ II instancji, a jednocześnie nie cofnęli oni złożonej skargi.
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm. w brzmieniu na dzień 4 września 2018 r.; zwanej dalej "ustawą") przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) - rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.
Jedną z zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, zgodnie z którą starostowie są zobowiązani do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna, organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania.
Przepisy ustawy oraz obowiązującego w dacie orzekania rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034) wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji, na podstawie której właściwy organ dokonuje aktualizacji operatu ewidencyjnego, musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym.
W art. 20 ustawy ustawodawca określił rodzaje informacji o gruntach (art. 20 ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (art. 20 ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter zarówno przedmiotowy, jak i podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1) dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – oprócz właścicieli innych podmiotów, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości.
Informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe) zawiera operat ewidencyjny, którego zawartość określa art. 24 ust. 1 ustawy.
Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian reguluje ww. rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja operatu ewidencyjnego może nastąpić wyłącznie przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.
Zgodnie z treścią art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;
W drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (24 ust. 2b pkt 2).
Z przepisów wynika, że zmiana danych ewidencyjnych może nastąpić albo z urzędu albo na wniosek uprawnionych podmiotów zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy, który stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
a) przepisów prawa,
b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,
c) materiałów zasobu,
d) wykrycia błędnych informacji;
2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Sąd podkreśla, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno- deklaratoryjny, ujawnianie w niej określonych praw do gruntu spełnia tylko funkcję informacyjną. Wpis w ewidencji gruntów i budynków nie kreuje zatem stanu prawnego nieruchomości (tj. np. nie przyznaje nikomu prawa własności), a jedynie potwierdza ten stan prawny. Oznacza to, że organ ewidencyjny jedynie rejestruje w ewidencji gruntów i budynków te stany prawne, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające i wynikają z potwierdzających je dokumentów. Nie jest on natomiast uprawniony do rozstrzygania sporów dotyczących tego, komu przysługuje prawo własności do określonej działki ewidencyjnej, jeśli nie jest to możliwe do ustalenia na podstawie przedłożonych dokumentów.
Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz powołanego rozporządzenia wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie może być więc rozumiana jako automatyczne "prostowanie" wszelkich danych operatu na każde żądanie wnioskodawcy, zwłaszcza jeśli miałoby to skutkować rozstrzygnięciem sporu granicznego bądź własnościowego.
Z akt sprawy wynika, że zawarta w aktach sprawy dokumentacja geodezyjna nr [...], wykonana przez geodetę uprawnionego S. M., aktualizująca informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w jednostce ewid. N - miasto, jednoznacznie określa przebieg granic nowych działek ewidencyjnych, o jednorodnym stanie prawnym: nr [...] - odpowiadającej parceli budowlanej [...] i nr [...] - odpowiadającej parceli budowlanej [...], wyodrębnionych z działki ewidencyjnej nr [...]. Do ustalenia przebiegu granicy pomiędzy wyodrębnionymi działkami nr [...] i [...] geodeta wykorzystał dane pomiarowe zawarte na planie sytuacyjnym podziału parceli bud. [...] oraz na szkicu do tego planu. Punkty A, B i C przedstawione na szkicu polowym odpowiadają położeniu punktów na planie sytuacyjnym podziału parceli budowlanej [...] na parcele pb [...] i pb [...]. W protokole ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych w zakresie dotyczącym ustalenia przebiegu granicy pomiędzy parcelą nr [...] i [...] w kolumnie 7 opisującej sposób ustalenia przebiegu granicy geodeta dodatkowo wskazał, iż granica biegnie ścianą konstrukcyjną, biegnącą przez wszystkie kondygnacje budynku, wyprowadzoną ponad połać dachową. Przebieg obwodnicy działki nr [...] czyli tym samym przebieg pozostałych granic wyodrębnionych działek wykonawca ustalił na podstawie analizy zarysu pomiarowego Miasta N - szkic polowy nr [...]. Ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych nastąpiło 29.06.2015r. na gruncie, w obecności zainteresowanych stron.
Skarżący M. P. i J. P. nie zaakceptowali ustalonej granicy. H. B. i K. B. oraz współwłaściciele działki nr [...] K. H., E. S. i R. S. obecni wówczas na gruncie podpisali ww. protokół ustalenia, przyjmując tym samym bez zastrzeżeń ustalony przebieg granicy. Pozostali uczestnicy nie brali udziału w czynnościach ustalenia przebiegu granic, pomimo prawidłowego zawiadomienia.
Współrzędne punktów granicznych nowych działek wykonawca pozyskał dokonując ich pomiaru, który poprzedzony został ustaleniem przebiegu granic działek zgodnie z § 37-39 rozporządzenia. Podstawę do ustalenia granic nowych działek nr [...] i [...] stanowiła archiwalna dokumentacja, tj. szkic polowy zarysu pomiarowego, plan podziału parceli oraz analiza stanu na gruncie.
Paragraf 39 rozporządzenia stanowi, że w przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków.
Zatem rację ma organ odwoławczy, iż ustalenia dokonano zgodnie z § 39 ust. 3 rozporządzenia. Przebieg obwodnicy działki nr [...] nie uległ zmianie, czyli nie zmieniły się dane ewidencyjne opisujące działki sąsiadujące z nią.
Skarżący E. S. – C. oraz Z. C. podnieśli, że w wyniku podziału straciliby ok 100 m2 za które zapłacili i uiszczali podatek, w związku z czym ponieśliby znaczną szkodę.
Natomiast skarżący M. P. i J. P. zarzucili niewłaściwą reprezentację uczestnika A. A., co przesądzone zostało przez NSA wyrokiem z dnia 25 września 2020 r. sygn. akt I OSK 2155/19 oraz podnieśli, że podział działki i budynku jest niezgodny z jego konstrukcją.
W ocenie Sądu skoro skarżący uważają, że przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami przebiega inaczej, niż to jest odzwierciedlone aktualnie w operacie ewidencji gruntów i budynków, to rozstrzygnąć ten spór należy i można tylko w postępowaniu rozgraniczeniowym. Dopiero wynik postępowania rozgraniczeniowego dać może podstawę do dokonania przez organy ewidencyjne aktualizacji danych ewidencyjnych w zakresie przebiegu granicy pomiędzy spornymi nieruchomościami.
Organy, które wydały zaskarżone rozstrzygnięcia, nie naruszyły przepisów normujących aktualizację ewidencji gruntów i budynków, dlatego nie można mówić o niezgodności z prawem wydanych decyzji. Postępowanie prowadzone było w określonym trybie i na podstawie wskazanych przepisów prawa, których zdaniem Sądu organy nie naruszyły. Nie jest obowiązkiem organów w przypadku zaistnienia sporu co do przebiegu granicy przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego w ramach aktualizacji. Prawo dopuszcza korektę niektórych danych ewidencyjnych, ale tylko pod warunkiem, że nie budzą one wątpliwości u stron objętych takim działaniem i są przez prawo dopuszczone. Powołane regulacje mają na celu uniezależnienie założenia ewidencji bądź jej modernizacji i aktualizacji od rozpatrzenia sporów własnościowych dotyczących działek, dla których właściwy jest tryb postępowania rozgraniczeniowego.
Z powyższych względów skargi nie mogły wywrzeć zamierzonego skutku.
Przy wydawaniu kontrolowanych decyzji organy nie dopuściły się ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na jej wynik.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło